III SA/Gd 317/25

III SA/Gd 317/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Janina Guść
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 2, art. 3 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 39 z indeksem 3 § 1, § 2, § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 maja 2025 r., nr Adm.0123.2.1.2025 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem procesowym z 18 listopada 2024 r. T. K. wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku o wyjaśnienie powstałej przewlekłości w rozpoznaniu jego wniosku jako powoda wzajemnego w sprawie cywilnej o udzielenie zabezpieczenia powództwa wzajemnego. W piśmie tym T. K. zawarł wniosek udostępnienie informacji publicznych "w zakresie spraw rozpoznawanych przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w Wydziale I tego Sądu w roku 2024 oraz spraw mających prawny charakter spraw "pilne", o jakich mowa w treści § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych przez wskazanie:
1. Ile spraw o charakterze pilnym co do wniosków o udzielenie zabezpieczenia w 2024 r. wpłynęło na dzień wnioskowania do rozpoznania przez I Wydział Cywilny SO w Gdańsku z rozbiciem na wpływ wniosków samodzielnych oraz wniosków zawartych w pozwie, a ile spośród tych spraw po spełnieniu wymogów formalnych w zakresie uregulowania opłaty od wniosku o uprawnienie zabezpieczenia zostało rozpoznanych przez I Wydział Cywilny, a ile wniosków w zakresie wniesienia ich pozwem.
2. Ilu sędziów, sędziów referentów I Wydziału Cywilnego SO w Gdańsku orzeka w swoich referatach spraw, a ilu z nich rozpoznanie sprawy wniosków o udzielenie zabezpieczenia. W tym o wskazanie ilu sędziów, sędziów referentów I Wydziału Cywilnego SO w Gdańsku w roku 2024 i w jakiej wysokości liczbowej otrzymało do rozpoznania do swoich referatów wniosków o udzielenie zabezpieczenia i ile wniosków rozpoznano w tych referatach, a ile nie i z jakiej prawnej przyczyny przez jej wskazanie podstawą prawną (np. brak opłaty wpisu sądowego od wniosku, nieuzupełnienia braków formalnych mimo wezwania ich uzupełnienia itd)."
Pismem z 3 grudnia 2024 r. Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku wskazał, że z uwagi na obszerność i względy techniczne żądana informacja ma charakter informacji wymagającej przetworzenia, wyjaśniając, że uzyskanie danych w takim kształcie, w jakim żąda ich wnioskodawca nie jest możliwe wprost na podstawie zapisów w repertorium elektronicznym. Pozyskanie żądanej informacji wymagałoby kwerendy 2000 spraw zarejestrowanych w I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Gdańsku w 2024 r., przeprowadzenia działań na danych oraz dokonani ich szczegółowej analizy. Ze względów technicznych, osobowych i finansowych udostępnienie takiej informacji, bez szkody dla sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez Sąd Okręgowy w Gdańsku, nie jest możliwe. Powyższe wiąże się z dużym nakładem pracy i koniecznością oddelegowania do jej realizacji kilku urzędników sekretariatów wydziałów cywilnych, co mogłoby narazić sąd na wydłużenie czasu wykonania zadań głównie mu przypisanych. Organ, wskazując na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) – dalej jako: "u.d.i.p.", wezwał wnioskodawcę do wykazania, dlaczego wykorzystanie informacji publicznej przyczyni się w istotny do realizacji interesu publicznego. Jednocześnie organ wskazał, że lista sędziów jak i ich podział czynności dostępna jest na stronie internetowej Sądu Okręgowego w Gdańsku w zakładce "struktura" a następnie "lista sędziów i referendarzy".
W odpowiedzi wnioskodawca zakwestionował żądanie organu twierdząc, że jest ono bezpodstawne i niemające podstawy prawnej.
Decyzją z dnia 18 grudnia 2024 r. Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
W związku ze złożonym przez wnioskodawcę odwołaniem, Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku decyzją z dnia 20 stycznia 2025 r. uchylił w całości ww. decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem organu odwoławczego lakoniczne i ogólne stwierdzenia organu pierwszej instancji, bez dalszego uszczegółowienia nie pozwala jeszcze na zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji winien ustalić i wyjaśnić, czy żądana informacja publiczna, znajduje się w czy też nie w elektronicznych repertoriach organu, ewentualnie, czy żądane informacje znajdują się w pisemnych sprawozdaniach statystycznych bądź innych zbiorach danych prowadzonych przez Sąd Okręgowy w Gdańsku, jeżeli zaś się nie znajdują, organ pierwszej instancji winien ustalić, przy ewentualnej ocenie żądanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej, faktyczne (nie ogólne) koszty jej uzyskania, w tym ilu konkretnie pracowników I Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Gdańsku musiałoby być oddelegowanych do przygotowania żądanej informacji, dokładnie określić czynności, które musieliby w związku z tym wykonać oraz oszacować czas (ile godzin roboczych) potrzebny im na przygotowanie żądanej informacji, ewentualnie wskazać na inne i konkretne koszty z tym związane - celem wykazania ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębnienia w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych i ewentualnie dopiero wówczas - po zakwalifikowaniu żądanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej - organ pierwszej instancji winien na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wezwać wnioskodawcę do wykazania, że za jej udostępnieniem przemawia szczególny interes publiczny.
Decyzją z dnia 13 marca 2025 r. nr OA.0123.500.2024 Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku ponownie odmówił udostępnienia informacji publicznej ze względu na brak w sprawie szczególnie istotnego interesu publicznego, wskazując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 i 2 "u.d.i.p.", art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.".
Organ w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że uzyskanie danych w takim kształcie, w jakim żąda ich strona nie jest możliwe wprost na podstawie zapisów w repertorium elektronicznym. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która w chwili złożenia wniosku nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzona jest przeprowadzenia przez podmiot zobowiązanych pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste, a także jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębnienia w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazany; jest to zatem informacja przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów.
Zdaniem organu pozyskanie żądanej przez stronę informacji wiązałoby się z przeprowadzeniem szczegółowej kwerendy 2000 spraw zarejestrowanych w I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Gdańsku w 2024 r. Należałoby wykonać szereg działań na danych, a także przeanalizować akta spraw. Z uwagi na obszerność spraw objętych wnioskiem, konieczne byłoby szczegółowe przejrzenie wszystkich akt, w których wpłynął wniosek o udzielenie zabezpieczenia. System ewidencyjny oraz biurowy umożliwia jedynie wskazanie liczby wpływających wniosków, ale nie pozwalają na identyfikację przyczyny, dla której wniosek został oddalony (np. z powodu braku opłaty sądowej). Braki formalne wniosku nie są odzwierciedlone w systemie, co wymaga ręcznej weryfikacji dokumentów. Ponadto, system nie pozwala na określenie, czy wniosek o udzielenie zabezpieczenia był wnioskiem samodzielnym, czy częścią pozwu. Tę informację również należy sprawdzić bezpośrednio w aktach sprawy.
Organ ma dostęp jedynie do ogólnej liczby wpływów wniosków, natomiast w przypadku szczegółowych danych, jak te określone przez wnioskodawcę, konieczne jest przejrzenie akt każdej ze spraw. Dodatkowo, w przypadkach, gdy sędziowie nie sporządzają uzasadnienia postanowienia, a samo postanowienie jest częściowo uwzględnione, a częściowo oddalone, konieczne stałoby się ponowne przeanalizowanie wniosku przez sędziego. Następnie, te informacje musiałyby zostać przekazane pracownikowi, który nie posiada do tego uprawień. W I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Gdańsku spośród wszystkich pracowników jedynie pięć osób jest upoważnionych do udzielania informacji publicznej, jednocześnie jednak obsługują referaty sędziowskie. Biorąc pod uwagę czas potrzebny na odszukanie żądanych danych oraz fakt, że pracownicy musieliby przejrzeć akta kilkuset spraw, sprawdzić, w którym momencie został złożony wniosek o zabezpieczenie, zweryfikować, czy został uwzględniony, oraz ustalić powód ewentualnego oddalenia wniosku, czas poświęcony na tę pracę przy liczbie 2000 spraw wahałby się od 8 do 16 dni roboczych (zakładając, że pracownicy zajmowaliby się wyłącznie tym zadaniem, poświęcając na każdą sprawę od 10 do 20 minut, w tym czasie nie wykonując innej pracy, która należy do ich głównych obowiązków).
Organ zaznaczył, że I Wydział Cywilny obsługuje liczne referaty sędziowskie (ok. 900 spraw przypadającego na jednego sędziego) i ma do czynienia z dużą liczbą wpływających pism, w związku z czym nie jest w stanie oddelegować pięciu pracowników na około 8-16 dni tylko w celu udzielenia informacji publicznej wnioskodawcy, ponieważ mogłoby to znacząco zakłócić normalny bieg pracy sądu, oraz narazić sąd na wydłużenie czasu wykonania zadań głównie mu przypisanych.
Jak wynika z treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej konieczne jest wykazanie, że przemawia za tym szczególny interes publiczny. Tymczasem wnioskodawca nie wykazał, w jaki sposób zamierza wykorzystać żądaną informację oraz dlaczego pozyskanie informacji przyczyni się w istotny sposób do realizacji interesu publicznego.
Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji wskazując na naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych;
2. art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. skoro odmowa udostępnienia informacji publicznej prostej lub przetworzonej następuje w drodze decyzji administracyjnej, ale tylko w takiej sytuacji, kiedy istnieją ustawowe przeszkody do jej udostępnienia opisane w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Tylko wówczas decyzyjna forma odmowy znajdzie swe oparcie w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym sprawa kosztów przekazania informacji czy z nakładu pracy do jej uzyskania nie jest w świetle prawa podstawą do odmowy udzielenia informacji publicznej;
3. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona, gdy wnioskowana informacja nie jest taką, skoro zobowiązany podmiot nią dysponuje, w tym w zakresie wnioskowanym, co wynika ze sprawozdania Sądu Okręgowego w Gdańsku MS-S1o w sprawach cywilnych za rok 2024;
4. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, a przez to brak wyjaśnienia przez organ, czy udostępnienie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a jeśli nie, dlaczego owe informacje przymiotu takiego nie posiadają;
5. art. 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek nieuwzględnienia tego przepisu i uznanie, że to na stronie spoczywał obowiązek wykazania interesu prawnego lub faktycznego, podczas gdy z przytoczonego przepisu wynika wprost, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania takiego interesu;
6. art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez nieuzasadnione interesem publicznym żądania przez organ wykazania w sprawie interesu prawnego lub faktycznego przez stronę, co w zakresie tego faktu stanowi wprost o przekroczeniu prawa, gdy od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, co w sprawie bezsprzecznie czyniono, gdy wnioskodawca nie musiał wykazywać żadnych powodów, dla których spełnienie wnioskowanego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego;
7. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., na skutek braku ustaleń faktycznych i ich oceny, co w konsekwencji doprowadziło do braku w decyzji uzasadnienia faktycznego, a tym samym naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne i ogólnikowe, nie uwzględnia okoliczności konkretnego przypadku przez brak ustalenia faktycznych kosztów, jakie zobowiązany podmiot musiałby ponieść w zakresie wnioskowanych informacji i czy byłyby one obiektywnie koniecznie, przez brak wskazania czasu i nakładu pracowników, jakie podmiot miałby ponieść, w tym uzasadnione do pozyskania wnioskowanych w sprawie informacji do tego stopnia, że zaprezentowane rozważania mogą odnosić się do każdej sprawy i z tej przyczyny nieuzasadnionych arbitralnych odmów przez pryzmat ustawowo przypisanych podmiotowi przy jego normalnym codziennym funkcjonowaniu dla służbowych zadań.
Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku decyzją z 6 maja 2025 r. nr Adm.0123.2.1.2025 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku z 13 marca 2025 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i wskazał, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1068/15, w którym sformułowano opisową definicję pojęcia "informacja publiczna przetworzona", organ odwoławczy podzielił argumentację organu pierwszej instancji, opartą na analizie wniosku strony w konfrontacji ze stosowanym w strukturach sądownictwa powszechnego systemem ewidencyjnym i biurowym, że informacja objęta wnioskiem nie istnieje w posiadaniu organu zobowiązanego. Pozyskanie zaś żądanych przez skarżącego danych wymagałoby przeprowadzenia niezwykle czasochłonnej i wymagającej dużego nakładu pracy analizy, w tym akt spraw, przez specjalnie oddelegowanych w tym celu pracowników, co szczegółowo, wbrew twierdzeniom strony, wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pozyskanie żądanej przez wnioskodawcę informacji publicznej w kształcie i zakresie objętym wnioskiem czyni ją informacją publiczną przetworzoną, co z kolei dla wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, wymaga spełnienia dalszych, przewidzianych przez ustawodawcę kryteriów w postaci przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, której występowania w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał.
Odnosząc się zaś szczegółowo do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że informacja, o której udostępnienie wniosła strona, nie wynika ze sprawozdania statystycznego MS-S1o w sprawach cywilnych za 2024 r., znajdującego się w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w Gdańsku.
Nadto uzyskanie danych w takim kształcie, w jakim żąda strona nie jest możliwe wprost na podstawie zapisów w repertorium elektronicznym. Uzyskanie zaś informacji, objętych wnioskiem skarżącego, wymagałoby przeprowadzenia szczegółowej kwerendy 2000 spraw zarejestrowanych w I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Gdańsku w 2024 r. Wymagałoby to wykonania szeregu działań na danych, a także - z uwagi na obszerność kwestii objętych wnioskiem - przeanalizowania wszystkich akt spraw, w których wpłynął wniosek o udzielenie zabezpieczenie. System ewidencyjny oraz biurowy umożliwiają jedynie wskazanie liczby wpływających wniosków, ale nie pozwalają na identyfikację przyczyny, dla której wniosek został oddalony. Przykładowo, nie wskazują, że nastąpiło to z powodu braku opłaty sądowej. Z kolei braki formalne wniosku nie są odzwierciedlone w systemie i poczynienie ustaleń, że to z tego właśnie powodu wniosek takowy oddalono, wymagałoby ręcznej weryfikacji dokumentów i analizy akt spraw, podobnie, jak i w przypadku konieczności ustalenia innych przyczyn tego rodzaju decyzji procesowej. Ponadto system ewidencyjny nie pozwala na określenie, czy wniosek o udzielenie zabezpieczenia był wnioskiem samodzielnym, czy też częścią pozwu, co powoduje, że i tę informację można byłoby pozyskać jedynie bezpośrednio w aktach sprawy. Dodatkowo w przypadkach, gdy sędziowie nie sporządzają uzasadnienia postanowienia, zaś wydana decyzja procesowa jest częściowo uwzględniająca wniosek a częściowo oddalająca, dla poczynienia żądanych przez wnioskodawcę informacji, koniecznym byłoby przeanalizowanie złożonego wniosku (a więc i akt sprawy), by "odszyfrować" treść tej decyzji procesowej.
Organ odwoławczy wskazał również na dalsze ustalenia organu pierwszej instancji, z których wynika, że pozyskiwane informacje musiałyby zostać przekazane pracownikowi, który nie posiada do tego uprawień. Spośród wszystkich pracowników, w I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Gdańsku, jedynie pięć osób jest bowiem upoważnionych do udzielania informacji publicznej, przy czym wszystkie te osoby jednocześnie obsługują referaty sędziowskie. Biorąc pod uwagę czas potrzebny na odszukanie żądanych danych oraz fakt, że pracownicy musieliby przejrzeć akta kilkuset spraw, sprawdzić, w którym momencie został złożony wniosek o zabezpieczenie, zweryfikować, czy został uwzględniony, oraz ustalić powód ewentualnego oddalenia wniosku, czas poświęcony na tę pracę przy liczbie 2000 spraw wahałby się od 8 do 16 dni roboczych, przy założeniu, że zajmujący się tym pracownicy nie byliby obciążeni innymi obowiązkami, a na analizę każdej sprawy przeznaczali średnio od 10 do 20 minut. Wydział I Cywilny Sądu Okręgowego w Gdańsku obsługuje liczne referaty sędziowskie (ok. 900 spraw przypada na jednego sędziego) i ma do czynienia z dużą liczbą wpływających pism, co powoduje, że brak jest możliwości oddelegowania pięciu pracowników na około 8-16 dni tylko w celu pozyskiwania danych dla udzielenia informacji publicznej wnioskodawcy.
Jako w pełni zasadne, biorąc pod uwagę zasadniczy cel funkcjonowania Wydziału, organ odwoławczy uznał stanowisko, że podjęcie tego rodzaju działań mogłoby i zapewne realnie oraz znacząco zakłóciłoby normalny bieg pracy tej jednostki, oraz naraziło Sąd Okręgowy na wydłużenie czasu wykonania zadań głównie mu przypisanych.
Organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ pierwszej instancji w sposób wnikliwy dokonał analizy treści wniosku i wyczerpująco wykazał, jakiego rodzaju czynności i jakiego nakładu pracy wymagałoby pozyskanie wskazanych przez wnioskodawcę informacji. Organ pierwszej instancji dokonał ustalenia faktycznych kosztów, jakie zobowiązany podmiot musiałby ponieść w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji, czym w pełni zastosował się do wytycznych organu odwoławczego zawartych w decyzji z 20 stycznia 2025 r.
Dalej organ odwoławczy zauważył – przywołując poglądy prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną. Taka sytuacja będzie miała miejsce wówczas, gdy uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna do sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Nowe zestawienie informacji prostych nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów.
W ocenie organu odwoławczego intencją ustawodawcy przy uchwalaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej nie było stworzenie instrumentów pozwalających na utrudnianie funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne, lecz zapewnienie każdemu możliwości realizowania jego konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji publicznej. Poprzez uznanie informacji za przetworzoną wnioskodawca nie jest pozbawiony tego prawa. Jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania uzależniona została od wystąpienia przesłanki "szczególnie istotnego interesu publicznego". Ustawa nie definiuje tego pojęcia, niemniej jednak, tak sformułowane kryterium ma charakter klauzuli generalnej, która wymaga indywidualnej oceny wystąpienia w konkretnym przypadku żądania udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Dokonując oceny w tym zakresie w pierwszej kolejności należy wskazać, że interes publiczny ma wymiar ponadindywidualny i związany jest z prawidłowością funkcjonowania sfery publicznej, a waga informacji dotyczących tej sfery powinna być ponadto szczególna. Ustawa zaś odnosi się do formy kwalifikowanej interesu publicznego, jako że wymaga, aby miał on charakter szczególny. Ustawa nakłada na wnioskodawcę obowiązek wykazania, w jaki sposób pozyskana informacja zostanie wykorzystana i w jaki istotny sposób przyczyni się do realizacji interesu publicznego. Takie rozumienie wykorzystania informacji w interesie publicznym ma zapobiec sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznych.
W analizowanej sprawie, konsekwencją przyjęcia przez organ zobowiązany, że wniosek złożony przez stronę dotyczy informacji publicznej przetworzonej, było wezwanie jej pismem z dnia 3 grudnia 2024 r. do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Niemniej ani w odpowiedzi na wezwanie, ani w następnych pismach, strona nie wykazała istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, który uzasadniałby uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Skoro uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami konkretnych organów, to udzielanie przetworzonej informacji publicznej podmiotom, które nie zapewniają, że zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa przemawia za przyjęciem, iż po ich stronie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny. W tych okolicznościach za chybione organ odwoławczy uznał zarzuty strony, jakoby doszło do naruszenia art. 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
T. K. zaskarżył opisaną wyżej decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. nieważność o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 i 7 w zw. z art. 7 k.p.a. wskutek art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez bezprawne utrzymanie w mocy nieodpowiadającej prawu decyzji organu pierwszej instancji naruszającej art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. określający elementy składowe decyzji administracyjnej, które przewidują, że decyzja, która wydawana jest w formie pisemnej powinna w jej ważności zawierać - obok innych elementów - także biometryczny podpis pracownika organu administracji upoważnionego do jej wydania, z podaniem jego imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, gdyż taki brak jej obligatoryjnego podpisu by decyzja ta była ważna skutkuje jej nieważnością, tj. decyzja ta rodzi brak mocy prawa, a zatem decyzja ta nie wywołuje żadnych skutków prawa;
2. nieważność o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 k.p.a. skutkiem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez bezprawne utrzymanie w mocy nieodpowiadającej prawu decyzji organu pierwszej instancji naruszającej w jej wymaganiach poprawnie obiektywną wykładnię art. 3 ust. 1 u.d.i.p., na który powołał się w sprawie organ pierwszej instancji odmawiając jednie subiektywnymi wywodami wydania wnioskowanych informacji;
3. naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez bezpodstawne jego zastosowanie, gdy brak jest w sprawie ku temu faktycznych a zatem prawnych podstaw utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, gdy decyzja ta z mocy prawa jest nieważna, art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., a w braku podstaw faktycznych jej nieważności rażąco wadliwa wskutek wypełnienia przesłanek art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
4. naruszenie przez organy art. 7, art. 8 art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. na skutek art. 80 k.p.a., przez niezebranie całokształtu materiału dowodowego, co przyczynia się obecnie do tego, że pominięcie to przesądza wprost i jednoznacznie o braku zasadności skarżonych decyzji w skutek art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
5. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez organ I instancji w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez organ odwoławczy, przez brak faktycznego i zgodnego z dowodami sprawy uzasadnienia wskutek niewykazania uzasadnionych przyczyn faktycznych okoliczności sprawy do podstaw wydania decyzji organu pierwszej instancji;
6. naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., przez faktyczne ograniczenie uprawnień strony w obydwu postępowaniach administracyjnych, bo przez organ pierwszej instancji oraz odwoławczy do wypowiedzi i żądań, co do zebranego materiału dowodowego sprawy.
Uzasadniając zarzuty skarżący wskazał m.in., że w decyzjach brak biometrycznego podpisu osób je wydających. Są to jedynie projekty decyzji i nie wywołują żadnych skutków prawnych (są dotknięte wadą nieważności).
Inną przyczyną wadliwością decyzji jest to, że w sprawie nie zostały wykazane obiektywne przesłanki rozstrzygnięć ale są one oparte na subiektywnych i gołosłownych stwierdzeniach organów orzekających. Skarżący zaznaczył, że repertorium to rodzaj katalogu ułatwiającego znalezienie określonych informacji. Do prowadzenia repertoriów zobowiązane są sądy. Wpisy w repertorium najczęściej zawierają wykaz prowadzonych spraw oznaczanych sygnaturami. Powyższe zostało uregulowane w ustawie - Prawo o ustroju sądów powszechnych i wydanym na jej podstawie Zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej w tym uprawnień regulacji Prezesów Sądów. Tym samym za lakoniczne i ogólnikowe należy uznać wywody obu decyzji w zakresie twierdzeń, że żądane przez skarżącego informacje publiczne są informacjami przetworzonymi rodzącymi faktycznie podstawę do ich odmowy na podstawie art. 3 ust. 1 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że wydane w sprawie decyzje są prawidłowe zarówno pod względem formalnym jak i zastosowania przepisów prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, w świetle § 2 powołanego przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Istotą sprawy poddanej kontroli sądu w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy żądana informacja publiczna stanowi informację publiczną przetworzoną. Sąd zważył, że ocena dokonana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku odpowiada obowiązującemu prawu. Informacje, o które zwrócił się skarżący we wniosku mają bowiem charakter przetworzony.
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) – dalej jako: "u.d.i.p.".
Ustawa ta stanowi m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1). Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1 i 2). Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 3 ust. 1).
W przypadku żądania informacji przetworzonej, tj. informacji, której udzielenie wymaga znacznego nakładu pracy wykraczającego poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, jej udzielenie warunkowane jest zatem wystąpieniem szczególnie istotnego interesu publicznego. Jeżeli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to organ powinien wydać decyzję o odmowie udzielania informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Z powyższych przepisów wynika, że informacja publiczna przetworzona powinna być udostępniona w sytuacji, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Należy wskazać, że konstytucyjne prawo do informacji publicznej, ustanowione w art. 61 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego (zob. wyroki NSA: z 27 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1769/13; z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1948/14, te i dalsze orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednym z ograniczeń w dostępie do informacji publicznej jest regulacja z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., która warunkuje dostęp do informacji publicznej przetworzonej od wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dostęp do "prostej" informacji publicznej ma właściwie nieograniczony charakter, co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., według których każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ani też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej. Natomiast udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p..
Zauważyć należy, że w przepisach u.d.i.p. pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez informację przetworzoną należy rozumieć jakościowo nową informację, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Stworzenie informacji przetworzonej wiąże się z czynnościami, które wykraczają poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Dlatego nawet zbiór informacji prostych może być uznany za informację przetworzoną, gdy ich udostępnienie wiąże się z koniecznością wyboru, odnalezienia i anonimizacji. Jeśli utworzenie zbioru informacji prostych wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania sił podmiotu zobowiązanego, które negatywnie wpływałoby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego, a w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych żądanych przez wnioskodawcę, bądź wymaga odnalezienia i posegregowania wielu informacji prostych, to jest to informacja przetworzona (wyroki NSA: z 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 3097/12, z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, z 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1199/11, z 17 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 416/12).
W rozpoznawanej sprawie Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku słusznie wskazał, a ocenę tę prawidłowo podzielił organ odwoławczy, że zakres żądanych informacji prowadzi do konieczności przetworzenia posiadanych przez organ informacji w celu ich udostępnienia. Opracowanie danych zgodnie z żądaniem wnioskodawcy wiązałoby się z koniecznością dokonania fizycznego przeglądu akt poszczególnych spraw zarejestrowanych w Wydziale I Cywilnym Sądu Okręgowego w Gdańsku, jakie wpłynęły do tego Sądu w 2024 r. przy ich liczbie sięgającej 2000. Jak wyjaśniły organy obu instancji, w systemie informatycznym funkcjonującym w Sądzie Okręgowym w Gdańsku funkcjonują repertoria umożliwiające relatywnie szybkie ustalenie ile spraw danej kategorii wpłynęło.
W ocenie sądu, w świetle treści wniosku dostępowego, należy mieć jednak na uwadze, że zgodnie z § 94 ust. 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS z 2019 r., nr 138) w wydziałach cywilnych sądów okręgowych prowadzi się repertoria [st]: 1) "Nc" - dla spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu nakazowym i upominawczym, a także podlegających rozpoznaniu w europejskim postępowaniu nakazowym; 2) "C" – dla pozostałych spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu w procesie wszczętych na skutek pozwu, a także podlegających rozpoznaniu w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń; 3) "Ns" - dla spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu nieprocesowym; 4) "Co" - dla innych spraw cywilnych, a w szczególności: o wyznaczenie sądu, odtworzenie akt, nadanie klauzuli wykonalności, wniosków o wyłączenie sędziego, uznanie orzeczenia sądu państwa obcego lub stwierdzenie jego wykonalności oraz o stwierdzenie reprezentatywności związku zawodowego; 5) "Ca" - dla spraw cywilnych przedstawionych z apelacjami od orzeczeń sądów rejonowych; 6) "Cz" - dla spraw cywilnych przedstawionych z zażaleniami na postanowienia i zarządzenia wydane w postępowaniu przed sądami rejonowymi oraz z zażaleniami na odmowę dokonania czynności notarialnej, a także dla zażaleń rozpoznawanych przez inny skład sądu pierwszej instancji i dla zażaleń rozpoznawanych przez inny skład sądu drugiej instancji.
Jak zaś wynika z § 106 ust. 1 ww. zarządzenia wnioski o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, jak również wnioski o udzielenie zabezpieczenia rejestruje się w repertorium "Co" wówczas, gdy wpłynęły przed wszczęciem postępowania [st]. Akta "Co" należy następnie dołączyć do właściwych akt. Wnioski złożone w toku postępowania przed tym samym sądem dołącza się do właściwych akt bez odrębnego rejestrowania. Zwolnienie od kosztów sądowych należy odnotować obok pierwszego zarządzenia dotyczącego pisma wszczynającego postępowanie.
Zgodnie z § 108 ust. 1 ww. zarządzenia w repertorium "Co" odnotowuje się w szczególności:
1) numer porządkowy sprawy;
2) datę wpływu wniosku;
3) oznaczenie podmiotów występujących w sprawie (zarejestrowanie danych dotyczących podmiotów w sprawie);
4) oznaczenie przedmiotu sprawy (zwięzła treść żądania);
5) datę oraz rodzaj czynności podejmowanych w toku postępowania;
6) daty oraz wyniki posiedzeń;
7) datę zarządzenia wydanego na podstawie art. 130 k.p.c.;
8) datę zwrotu wniosku;
9) daty orzeczeń oraz zwięzłe oznaczenie bądź zwięzłą informację o treści orzeczenia;
10) datę zawieszenia postępowania;
11) datę podjęcia postępowania;
12) wynik postępowania sądu I instancji (data wydania orzeczenia, zwięzłe oznaczenia bądź zwięzła informacja o treści orzeczenia;
13) datę wpływu oraz rodzaj środka odwoławczego;
14) datę odrzucenia środka odwoławczego; datę przesłania akt do sądu II instancji;
15) datę zwrotu akt z II instancji;
16) wynik postępowania sądu II instancji (datę i zwięzłą informację o rozstrzygnięciu postępowania w sądzie II instancji);
17) datę uprawomocnienia się orzeczenia lub zarządzenia kończącego postępowanie w sprawie;
18) numer karty dłużnika;
19) nazwę gminy, z której obszaru wpłynęła sprawa.
Załącznik nr 2 do ww. zarządzenia wskazuje na szereg spraw rejestrowanych w repertorium "Co", do których należą m.in. sprawy o udzielenie zabezpieczenia, o udzielenie zabezpieczenia w trybie rozporządzenia nr 655/2014, o uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia.
Z brzmienia wskazanych zapisów ww. zarządzenia wynikają następujące wnioski dla oceny, czy żądana przez skarżącego informacja publiczna ma charakter przetworzony.
Po pierwsze w repertorium "Co" nie rejestruje się wniosków o udzielenie zabezpieczenia, które wpłynęły po wszczęciu postępowania, a więc w piśmie procesowym inicjującym postępowania lub w toku postępowania. Nie jest zatem możliwe w oparciu o dane zawarte w repertorium "Co" ustalenie ile spraw o udzielenie zabezpieczenia wpłynęło i zostało rozpoznanych na skutek wniosku złożonego przed wniesieniem pozwu, a ile tego rodzaju spraw wpłynęło i zostało rozpoznanych na skutek wniosku zawartego w pozwie lub na dalszym etapie postępowania. W repertorium tym rejestrowane są wyłącznie (jeśli chodzi o sprawy o udzielenie zabezpieczenia) sprawy zainicjowane wnioskiem złożonym przed wniesieniem pozwu. Wobec treści wniosku, w którym skarżący domagał się podania liczby spraw co do wniosków o udzielenie zabezpieczenia, które wpłynęły w 2024 r. z rozbiciem na wnioski samodzielne oraz te zawarte w pozwie oraz ile wniosków zostało rozpoznanych po spełnieniu wymogów formalnych, a ile w zakresie wniesienia ich pozwem, dla realizacji wniosku w tym zakresie niezbędnym było zatem dokonanie analizy akt wszystkich spraw zarejestrowanych w Wydziale I Cywilnym Sądu Okręgowego w Gdańsku, w których pismo procesowe inicjujące postępowanie sądowe mogło potencjalnie zawierać wniosek o udzielenie zabezpieczenia.
Jednocześnie analiza sprawozdania w sprawach cywilnych za pierwsze półrocze dla Sądu Okręgowego w Gdańsku (dostępnego na stronie internetowej Sądu Okręgowego w Gdańsku pod adresem internetowym: https://gdansk.so.gov.pl/ sprawozdania-polroczne-2024,new,mg,326,348.html,779), na które powoływał się skarżący, pozwala na stwierdzenie, że podana przez organ liczba 2000 spraw wymagających analizy w tym zakresie odpowiada rzeczywistości.
Dodatkowo ze sprawozdania tego wynika, że znacząca większość spraw cywilnych rozpoznawanych w tym okresie przez Sąd Okręgowy w Gdańsku dotyczyła roszczeń z umów bankowych denominowanych/indeksowanych do franka szwajcarskiego, przy czym faktem powszechnie znanym jest, iż w sprawach tego rodzaju pozwy zazwyczaj zawierają wnioski o udzielenie zabezpieczenia, których celem jest zawieszenie konieczności spłaty kolejnych rat kredytu przez czas trwania postępowania.
Ponadto ww. sprawozdanie – w świetle cytowanego wyżej § 106 ust. 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości – pozwala jedynie na ustalenie liczby spraw zarejestrowanych i rozpoznanych w repertorium "Co" o udzielenie zabezpieczenia zainicjowanych wnioskiem złożonym przed wszczęciem postępowania. Słusznie zatem stwierdził organ odwoławczy, że żądana przez skarżącego informacja publiczna nie wynika z powyższego sprawozdania statystycznego.
Po drugie należy stwierdzić, że informacja - w kształcie określonym we wniosku skarżącego - nie mogła zostać udzielona bezpośrednio na podstawie danych zawartych w repertorium "Co". Zakres danych wpisywanych do repertorium "Co" (wynikający powołanego wyżej § 108 ust. 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości) powoduje, że brak jest wyróżników pozwalających na filtrowanie spraw według tak szczegółowych kryteriów, jakie opisał skarżący we wniosku dostępowym, a więc takich jak procesowe przyczyny braku rozpoznania wniosku o udzielenie zabezpieczenia (np. brak opłacenia wpisu sądowego od wniosku, nieuzupełnienie braków formalnych mimo wezwania do ich uzupełnienia, i tym podobne). W zakresie rozstrzygnięcia sprawy odnotowuje się bowiem w tym repertorium jedynie daty orzeczeń oraz zwięzłe oznaczenie bądź zwięzłą informację o treści orzeczenia.
W konsekwencji w celu udostępnienia informacji zgodnie z żądaniem wnioskodawcy organ zobowiązany byłby do zapoznania się z każdą sprawą celem ustalenia, w której z tych spraw złożono wniosek o udzielenie zabezpieczenia a następnie celem ustalenia, które wnioski zostały rozpoznane, a które nie ze względu na wskazane przykładowo jedynie przez skarżącego przeszkody ze wskazaniem podstawy prawnej nierozpoznania wniosku.
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, prawidłowo organy wywiodły, że dopiero powyższe czynności doprowadziłyby do powstania nowego zbioru danych, nieistniejącego w dacie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie organów obu instancji podjęcie powyższych czynności wymagałoby znacznego zaangażowania czasu i pracy osób zajmujących się w Sądzie Okręgowym w Gdańsku udostępnianiem informacji publicznych, którzy w tym czasie nie mogliby wykonywać swoich pozostałych podstawowych obowiązków (obsługa referatów), co miałoby negatywne przełożenie na tok realizacji ogółu zadań przez cały sąd. W niniejszej sprawie, jak wynika z wyjaśnień organu, udostępnienie wnioskowanych informacji wymagałoby szczegółowo ustalonego nakładu pracy w określonym czasie wskazanej liczby pracowników sądowych koniecznego dla przeanalizowania znacznej liczby akt sądowych w celu wyodrębnienia żądanych danych, co z kolei wiązałoby się z działaniami ponadstandardowymi, wymagającymi zaangażowania dodatkowych sił i środków, wykraczającego poza bieżącą realizację zwykłych obowiązków Wydziału i Sądu.
Sąd, powyższe stanowisko Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku jak i Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku co do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, w pełni podziela i akceptuje. Jest ono zbieżne ze stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych i doktryny (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, z 24 czerwca 2015 r., I OSK 1398/14; P. Szustakiewicz Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyd. 3 M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz), z którego wynika, że informacją przetworzoną jest informacja, która została "specjalnie" przygotowana dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów. Tego rodzaju informacji publicznej żądał skarżący.
Zdaniem Sądu organy w sposób wyczerpujący, obiektywny, konkretny i realny, nie zaś arbitralnie czy subiektywnie, jak to podnosił skarżący, wywiodły, że przygotowanie kompletnej odpowiedzi na wniosek skarżącego w układzie przez niego określonym, wymagałoby nie tylko analizy informacji wynikających z repertoriów elektronicznych, ale przede wszystkim dogłębnej i szerokiej analizy dokumentacji papierowej zawartej w aktach spraw sądowych, celem wytworzenia nowego zbioru danych, co wymagałoby zaangażowania znacznych sił i środków, w tym wielu osób, które zajmowałyby się taką analizą przez znaczny okres czasu, w którym nie wykonywałyby swych codziennych obowiązków, co prowadziłoby nieprawidłowego funkcjonowania organu. Ustalenia organów spełniają wymogi przewidziane dla postępowania wyjaśniającego przewidziane w art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4 i art. 80 k.p.a., których naruszenia dopatrywał się skarżący. Swoje stanowisko organy w sposób zgodny z art. 107 § 3 k.p.a. zaprezentowały w uzasadnieniu wydanych decyzji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że na podmiotach zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek wykazania braku istnienia przesłanki ustawowej koniecznej dla udzielenia informacji przetworzonej (zob. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1015/12 oraz z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10). W rozpoznawanym przypadku organy wykazały, że nie zachodzą przesłanki dla udzielenia informacji przetworzonej.
Występowanie kwalifikowanego istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji nie wynikało z treści wniosku skarżącego 27 maja 2019 r. Należy wskazać, że przedmiotowe postępowanie jest w istocie pochodną stanowiska skarżącego, który kwestionował prawidłowość rozpoznania wniosku skarżącego, jako powoda wzajemnego w sprawie cywilnej, o udzielenie zabezpieczenia powództwa wzajemnego, do czego skarżący szeroko odnosi się w jego piśmie zawierającym również wniosek o udzielenie informacji publicznej. Zatem informacja objęta wnioskiem byłaby informacją przetworzoną, specjalnie przygotowaną dla skarżącego, nie tyle w interesie publicznym, co w prywatnym interesie skarżącego. W przypadku skarżącego dominuje jego interes indywidualny przejawiający się chęcią zaznajomienia się z treścią żądanych dokumentów, a nie interes ogółu.
Przyjąć należy, że samo przekonanie wnioskodawcy, że w działaniu instytucji publicznej dochodzi do pewnych nieprawidłowości nie może być przesłanka do zobowiązania danego podmiotu do przetwarzania informacji, co wiąże się z zaangażowaniem określonych środków publicznych w celu przygotowania materiału pozwalającego na ocenę, czy konkretne podejrzenia znajdują podstawy (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2022 r., III OSK 5136/21).
Wobec powyższego zasadne było wezwanie skarżącego do wykazania, że uzyskanie wskazanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem wydania w tym zakresie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie zakwestionował uznanie wnioskowanych informacji jako przetworzonych, wskazując jedynie, że ich udzielenie może nastąpić na podstawie prowadzonych przez sąd urządzeń ewidencyjnych służących do rejestrowania spraw. W ocenie sądu zasadnie przyjęto, że skarżący nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, co prawidłowo skutkowało wydaniem decyzji odmownej.
Wskazać należy, że jak wynika z treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., informacja przetworzona podlega udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, a więc interesu ogółu, jako określonej wspólnoty. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 583/14, wskazał, że każde działanie w interesie ogółu, jako określonej wspólnoty publicznoprawnej, jest działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Zdaniem sądu wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest wykazanie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest dla interesu publicznego szczególnie istotne.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowana jest teza, że o szczególnej istotności dla interesu publicznego informacji przetworzonej mogą świadczyć pewne okoliczności dotyczące wnioskującego o udzielenie tej informacji. Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie ten, kto jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w sposób niedostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK1870/10, oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12, z których wynika, że wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale także, że jej uzyskanie daje mu realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym uzyskaniem informacji publicznej po to, by ją móc udostępnić ogółowi. Skarżący tymczasem tego rodzaju argumentacji nie przedstawił, a przez to nie spełnił przesłanki zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W niniejszej sprawie organy zasadnie zauważyły, że w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wnioskodawca, żądając informacji publicznej przetworzonej, zobowiązany jest do wykazania, że określony, konkretny rodzaj informacji jest niezbędny do realizacji szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący, w ocenie sądu, nie zrealizował powyższego obowiązku. Sąd nie stwierdził w konsekwencji naruszenia w niniejszym przypadku przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Jako bezzasadny ocenił Sąd zawarty w skardze zarzut nieważności decyzji z uwagi na brak biometrycznego podpisu pracownika organu upoważnionego do jej wydania. Przepisy procedury administracyjnej nie przewidują wymogu opatrywania pism wydanych w postaci elektronicznej podpisem biometrycznym rozumianym jako odręcznie składany podpis na urządzeniu elektronicznym.
W świetle art. 393 § 1 k.p.a. w przypadku pism wydanych przez organ administracji publicznej w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma. Wydruk pisma, o którym mowa w § 1, zawiera: 1) informację, że pismo zostało wydane w postaci elektronicznej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która je podpisała, albo opatrzone zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną; 2) identyfikator tego pisma, nadawany przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane (art. 393 § 2 k.p.a.). Zgodnie zaś z § 3 tego artykułu, wydruk pisma, o którym mowa w § 1, może zawierać mechanicznie odtwarzany podpis osoby, która podpisała pismo. Istotny pozostaje również § 4, zgodnie z którym, wydruk pisma, o którym mowa w § 1, stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w piśmie wydanym w formie dokumentu elektronicznego.
Z tych względów niezasadny jest ww. zarzut skargi, skoro decyzja została prawidłowo doręczona skarżącemu w formie wydruku opatrzonego podpisem elektronicznym. Na taki sposób doręczenia wprost wskazuje cytowany art. 393 § 4 k.p.a. Sąd nie miał wątpliwości, że doręczony skarżącemu został wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma, który stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w piśmie wydanym w formie dokumentu elektronicznego. Wydruk decyzji wydanej w formie elektronicznej nie musi być opatrzony odręcznym (czy też biometrycznym) podpisem osoby uprawnionej do wydania decyzji. Wydruk zawiera informację, że decyzja została wydana w postaci elektronicznej, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która je podpisała oraz identyfikator pisma w postaci numeru decyzji.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi odnoszących się do wystąpienia podstaw stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji. Decyzje zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego jak i przepisami postępowania i nie są dotknięte wadą braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z kolei wskazywana w skardze wada nieważności z decyzji z mocy samego prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.) polega na tym, że istnieje przepis przewidujący "nieważność z mocy prawa". Musi zatem istnieć przepis prawa w sposób wyraźny przewidujący sankcję nieważności w przypadku określonej wady decyzji administracyjnej. Takiego rodzaju przepisu skarżący nie wskazał w skardze, jak również sąd nie stwierdził istnienia takiego przepisu, który przewidywałby nieważność zaskarżonych decyzji z mocy prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.