III SA/GD 317/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, stwierdzając istotne naruszenia proceduralne dotyczące ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego i jego udziału w postępowaniu.
Skarżący J. U. zakwestionował decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, argumentując m.in. nieskuteczne doręczenie zawiadomienia o postępowaniu z powodu błędnego adresu zamieszkania w Polsce, podczas gdy jego stałym miejscem zamieszkania są Niemcy. WSA w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego i jego czynnego udziału w postępowaniu, co miało wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że brak jest dowodów potwierdzających adres skarżącego w Polsce w aktach sprawy, a organ odwoławczy nie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. mimo braku udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji.
Sprawa dotyczyła skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Chojnickiego o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii A1, B, C1, C, C1E, CE, M, L, T. Zatrzymanie nastąpiło w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił organom administracji szereg naruszeń proceduralnych, w tym nieskuteczne doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adres w Polsce, który nie był jego stałym miejscem zamieszkania (twierdził, że mieszka w Niemczech, a czasowo przebywa w Obwodzie Kaliningradzkim). Podniósł również zarzut naruszenia art. 136 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym prawo jazdy wydane przez państwo obce powinno zostać niezwłocznie przekazane właściwemu organowi tego państwa, jeśli kierujący nie ma miejsca zamieszkania w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty miejsca zamieszkania skarżącego w Polsce, a brak jego udziału w postępowaniu przed organem I instancji stanowił istotne naruszenie proceduralne. Sąd podkreślił, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających adres skarżącego w Polsce, a organ odwoławczy nie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. mimo braku udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że w dalszym postępowaniu organ powinien ustalić miejsce zamieszkania skarżącego i na tej podstawie wydać decyzję. Sąd podkreślił, że organy nie mają kompetencji do weryfikacji prawidłowości naliczania punktów karnych, a jedynie do ustalenia przesłanek zatrzymania prawa jazdy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał w sposób należyty miejsca zamieszkania skarżącego w Polsce, co stanowiło istotne naruszenie proceduralne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził brak dowodów potwierdzających adres skarżącego w Polsce w aktach sprawy, a organ odwoławczy nie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. mimo braku udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
p.r.d. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Jeśli prawo jazdy zostało wydane przez państwo inne niż RP i kierujący nie ma miejsca zamieszkania na jej terytorium, prawo jazdy przekazuje się niezwłocznie staroście właściwemu ze względu na miejsce naruszenia, a starosta niezwłocznie przekazuje je do właściwego organu państwa, w którym zostało wydane. Brak miejsca zamieszkania w Polsce wyklucza możliwość wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa zmieniająca art. 7 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 34 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 48 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 69 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 6 § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczne doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania z powodu błędnego adresu zamieszkania skarżącego w Polsce. Brak udokumentowania przez organy administracji miejsca zamieszkania skarżącego w Polsce. Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez skarżącego. Niewłaściwe zastosowanie art. 136 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, które nakazuje przekazanie zagranicznego prawa jazdy do organu wydającego, jeśli kierujący nie ma miejsca zamieszkania w Polsce.
Odrzucone argumenty
Organy administracji nie mają kompetencji do weryfikacji prawidłowości naliczania punktów karnych przez Policję. Brak znajomości języka polskiego przez skarżącego nie stanowił przeszkody dla prawidłowego prowadzenia postępowania, zwłaszcza przy udziale profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. Nie było podstaw do wyznaczenia przedstawiciela dla skarżącego, gdyż organ dysponował jego adresem.
Godne uwagi sformułowania
brak jest ustaleń potwierdzających na jakiej podstawie nastąpiło wskazanie tego adresu ani w aktach organu I instancji, ani w aktach organu II instancji nie ma wypisu z ewidencji kierowców potwierdzającego posiadanie przez skarżącego miejsca zamieszkania w S.4 przy ul. [...]. pozbawienie strony udziału w postępowaniu przed organem I instancji prowadzi do wadliwości wydanej przez ten organ decyzji organy nie mają kompetencji do ustalania ilości punktów karnych uzyskanych przez kierowcę, ani też weryfikowania prawidłowości ich wyliczenia przez organ prowadzący rejestr.
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący
Janina Guść
sprawozdawca
Maja Pietrasik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących zatrzymania prawa jazdy, zwłaszcza w kontekście ustalania miejsca zamieszkania strony i jej prawa do udziału w postępowaniu, a także stosowania przepisów dotyczących dokumentów wydanych za granicą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zatrzymaniem prawa jazdy wydanego za granicą i koniecznością ustalenia miejsca zamieszkania strony w Polsce. Kluczowe jest udokumentowanie adresu przez organ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego, zwłaszcza w przypadku cudzoziemców lub osób mieszkających za granicą. Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia miejsca zamieszkania i zapewnienia stronie czynnego udziału.
“Błąd w adresie kosztował kierowcę prawo jazdy – sąd wskazuje na kluczowe naruszenia proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 317/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-10-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak /przewodniczący/ Janina Guść /sprawozdawca/ Maja Pietrasik Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2015 poz 541 art. 7 ust. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Dz.U. 2024 poz 1251 art. 136 ust. 3 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz sądowy Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr SKO.474.14.2024 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącego J. U. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 22 lutego 2024 r. KT.5430.5.1.2024 Starosta Chojnicki - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", i art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), zwanej dalej także "ustawa zmieniająca" - orzekł o zatrzymaniu J. U. prawa jazdy kategorii A1, B, C1, C, C1E, CE, M, L, T nr [...], wydanego 26 września 2021 r. przez KREIS HOXTER DER LANDRAT, do czasu wykazania wymaganych kwalifikacji. Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 29 stycznia 2024 r. do Starostwa Powiatowego w Chojnicach wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2024 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami J. U. w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a dokładniej z uwagi na otrzymanie przez kierującego łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 26 lutego 2023 r. do 17 stycznia 2024 r., tj. 26 lutego 2023 r. przekroczenie prędkości samochodem osobowym, S. - obszar wiejski, K., 11 pkt; 18 lutego 2023 r. przekroczenie prędkości samochodem osobowym, B. - obszar wiejski, S.1, 9 pkt; 14 stycznia 2024 r. przekroczenie prędkości samochodem osobowym, B. - obszar wiejski, S.1, 5 pkt; 17 stycznia 2024 r. przekroczenie prędkości samochodem osobowym, S.2 - obszar miejski, S.3, 3 pkt. Mając to na uwadze, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu J. U., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, podniósł że zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie było skuteczne, gdyż zostało doręczone na niewłaściwy adres zamieszkania (ul. [...], [...] S.4). Wskazał, że jego głównym miejscem pobytu jest Rosja (Obwód Kaliningradzki), a miejscem zamieszkania - Niemcy. Jego obecność w Polsce miała charakter wyłącznie incydentalny. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżący przedłożył szereg dokumentów. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ, na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zobowiązany był do "niezwłocznego" przekazania zatrzymanego niemieckiego prawa jazdy bezpośrednio prezydentowi miasta Kreis Höxter w Niemczech, który wydał przedmiotowy dokument w 2001 roku. Organ nie tylko nie dopełnił przesłanki "niezwłoczności", ale całkowicie jej zaniechał, prowadząc postępowanie w sprawie zatrzymania niemieckiego prawa jazdy we własnym zakresie i kończąc je decyzją o jego zatrzymaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr SKO.474.14.2024 utrzymało w mocy decyzję Starosty Chojnickiego. Organ odwoławczy, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz przytoczeniu podstawy prawnej zatrzymania prawa jazdy, wskazał, że w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy nie bada się, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano w ewidencji kierowców naruszających przepisy właściwą liczbę punktów. Przypisywanie punktów karnych w ewidencji należy do organów Policji. Organy orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości ich naliczenia, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Starosta rozpatrujący wniosek organu Policji był związany danymi zawartymi w ewidencji. Nie miały znaczenia dla sprawy - w ocenie organu odwoławczego - inne podnoszone w odwołaniu okoliczności. Organ pierwszej instancji nie był uprawniony do kwestionowania przypisanych kierowcy wykroczeń pod względem merytorycznym, jak i badania okoliczności, w których skarżący dopuścił się wykroczeń odnośnie naliczenia punktów karnych, których zsumowanie oznaczało przekroczenie 24 punktów karnych. Oceny tej nie zmienia powołanie się przez skarżącego na wymienione w odwołaniu wnioski dowodowe, które - zdaniem organu odwoławczego - nie są zasadne. W szczególności nie ma podstaw do kwestionowania o skuteczności zawiadomienia o postępowaniu na adres wynikający z ewidencji kierowców. Skarżący nie podważył skutecznie domniemania doręczenia zawiadomienia. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zarzuty odwołania, przedłożone dowody i wnioski dowodowe, nie dawały podstawy do zmiany decyzji organu pierwszej instancji i uchylenia nadanego jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Rodzaj i częstotliwość wykroczeń przypisanych kierowcy - zdaniem organu odwoławczego - dawały podstawy, mając na uwadze bezpieczeństwo w ruchu drogowym, do zatrzymanie prawa jazdy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. U. zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku naruszenie: 1. przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, gdzie organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zaś w tym wypadku dążono do tego, aby sprawę tylko i wyłącznie zakończyć, uniemożliwiając skarżącemu wykazanie swoich racji; 2. przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7a k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie przez organ na stronę obowiązku oraz odebranie stronie uprawnienia, gdzie w sprawie istniały wątpliwości co do treści stanu faktycznego oraz prawnego, a te winny być zawsze rozstrzygane na korzyść strony; 3. przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 8 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób powierzchowny, budzący poważne wątpliwości, rodzący wiele zastrzeżeń do władzy publicznej, które są konsekwencją uniemożliwienia skarżącemu przedstawienia w tym postępowaniu materiału dowodowego, który pozwoliłby organowi administracji publicznej ocenić, czy uzasadnionym, a zarazem trafnym jest przyjęcie, iż stałym miejscem zamieszkania J. U. jest miejscowość S.4, gdzie okoliczność ta była od początku kwestionowana, a mimo to nie dano mu możliwości przedłożenia dowodów; 4. przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 9 k.p.a., poprzez naruszenie tej zasady, podczas gdy J. U., niewładający językiem polskim, nie został w sposób właściwy i wyczerpujący poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, gdzie to organ powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, których tutaj zabrakło; 5. przepisów postępowania, tj. art. 10 i 11 k.p.a., poprzez obrazę wskazanych zasad i niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji niedanie mu możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji, która podważa zaufanie do organu, który nie uwzględnił tego, że J. U. niewładający w ogóle językiem polskim, nierozumiejący jego podstawowych słów, niemieszkający na stałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie powinien w ogóle otrzymywać punktów karnych; 6. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 i 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że strona postępowania J. U. posiada adres zamieszkania przy ul. [...], [...] S.4, podczas gdy organ przed wydaniem decyzji był przez osoby postronne kilkukrotnie informowany, że adresem zamieszkania skarżącego są zasadniczo Niemcy, zaś miejscem stałego pobytu jest Obwód Kaliningradzki w Federacji Rosyjskiej, które doprowadziło do pozbawienia skarżącego, bez jego winy, udziału w postępowaniu i możliwości przedstawienia odpowiednich dowodów, a także do braku możliwości skutecznego zapoznania się skarżącego z zawiadomieniem o wszczęciu postępowań, jak też informacją o obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami; 7. przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 86 k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz uniemożliwienie skarżącemu przedłożenia obcojęzycznej dokumentacji wraz z odpowiednimi tłumaczeniami sporządzonymi przez biegłego, brak przesłuchania strony co do miejsca jej zamieszkania i stałego pobytu, co miałoby istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia co do zasadności zatrzymania prawa jazdy; 8. przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jednocześnie dokonując dowolnej, a nie swobodnej jego oceny skupiając się w głównej mierze na piśmie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku informującego o przekroczeniu dozwolonej liczby 24 punktów karnych, przyjmując je za wyłącznie istotną w niniejszej sprawie; 9. przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 75 § 1 k.p.a., przez niedopuszczenie dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a które nie były sprzeczne z prawem, w szczególności takich jak zeznania skarżącego oraz świadków: T. U. i S. S., oraz funkcjonariusza Policji st. sierż. P. P. z WRD KMP S., na wykazanie faktów braku stałego miejsca pobytu skarżącego, prowadzącego do braku skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania i pozbawienia skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu i złożenia wyjaśnień; 10. przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 34 §1 k.p.a. w zw. z 48 §1 k.p.a., przez niewystąpienie do Sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla skarżącego w związku z nieznajomością organu jego miejsca pobytu, a w konsekwencji niedoręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania ww. przedstawicielowi, tym samym pozbawiając skarżącego możliwości obrony swoich praw przy udziale przedstawiciela, dodatkowo nie mając na uwadze, iż skarżący jest cudzoziemcem nieposługującym się językiem polskim; 11. przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 107 § 3 k.p.a., przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których organ się oparł, lakoniczne uzasadnienie powodu odmówienia wiarygodności i mocy dowodowej okolicznościom podanym przez skarżącego, a także niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji ze wskazaniem przepisu art. 7 ust. 5 ustawy zmieniającej, dla sprawy nieistotnego; 12. prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji, podczas gdy organ zobowiązany był niezwłocznie zwrócić skarżącemu zatrzymane prawo jazdy wydane przez państwo niemieckie, względnie przekazać je właściwemu organowi państwa niemieckiego, w którym zostało ono wydane. Skarżący, mając powyższe na uwadze, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i zwrot prawa jazdy, ewentualnie: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Chojnicach celem przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, zobowiązanie Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Chojnicach do wydania mu dokumentu prawa jazdy, względnie przekazania zatrzymanego prawa jazdy właściwemu organowi w państwie niemieckim celem przeprowadzenia postępowania. Nadto złożył on wniosek o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że nieznajomość języka polskiego przez skarżącego była zapewne przyczyną błędnego wpisania przez funkcjonariusza Policji adresu skarżącego w Polsce, który w istocie jest adresem spółki prowadzonej przez jego syna. Pełnomocnik skarżącego zakwestionował okoliczność, by adres w S.4 figurował w ewidencji kierowców, wskazując, że miejscem czasowego pobytu skarżącego jest Obwód Kaliningradzki, a miejscem stałego zamieszkania teren Niemiec. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Norma art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżący podniósł we wniesionym odwołaniu zarzut sprzeczności wydanej decyzji z normą art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji, podczas gdy organ zobowiązany był niezwłocznie zwrócić skarżącemu zatrzymane prawo jazdy wydane przez państwo niemieckie, względnie przekazać je właściwemu organowi państwa niemieckiego, w którym zostało ono wydane. Przepis art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym stanowi, że jeżeli prawo jazdy zostało wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska i kierujący pojazdem nie ma miejsca zamieszkania na jej terytorium, prawo jazdy przekazuje się niezwłocznie staroście właściwemu ze względu na miejsce naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym. Starosta niezwłocznie przekazuje zatrzymane prawo jazdy do właściwego organu państwa, w którym zostało ono wydane. Prawo jazdy w niniejszej sprawie zostało wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska. W tej sytuacji obowiązkiem organu, zamierzającego wydać decyzję w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, było ustalenie czy skarżący posiada miejsce zamieszkania na terytorium Polski. W sytuacji bowiem gdy kierujący pojazdem nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Polski, prawo jazdy przekazuje się niezwłocznie staroście właściwemu ze względu na miejsce naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym, który przekazuje zatrzymane prawo jazdy do właściwego organu państwa, w którym zostało ono wydane. Gdyby skarżący nie posiadał miejsca zamieszkania na terytorium Polski, brak byłoby podstaw do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Z akt postępowania administracyjnego przez organem I instancji nie wynika w jaki sposób ustalono adres miejsca zamieszkania skarżącego w Polsce w miejscowości S.4 przy ul. [...]. Adres taki wskazany został we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku. Jednak brak jest ustaleń potwierdzających na jakiej podstawie nastąpiło wskazanie tego adresu. Skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu przez organem I instancji, kwestionował w odwołaniu jak i skardze fakt posiadania miejsca zamieszkania na terytorium Polski, w tym fakt zamieszkiwania w S.4 przy ul. [...]. Organ odwoławczy dokonał ustalenia, że taki adres skarżącego wynika z ewidencji kierowców. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. zaprzeczał tej okoliczności. Wskazana przez organ okoliczność nie znalazła potwierdzenia w zebranym przez organ materiale dowodowy. Ani w aktach organu I instancji, ani w aktach organu II instancji nie ma wypisu z ewidencji kierowców potwierdzającego posiadanie przez skarżącego miejsca zamieszkania w S.4 przy ul. [...]. Okoliczność taka miała niewątpliwe istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, zarówno z uwagi na normę art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jak i ocenę prawidłowości udziału skarżącego w postępowaniu przed organem I instancji. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu przez organem I instancji, wskazując, że nie doręczano mu korespondencji przesyłanej na adres w S.4. Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznaczny jest pogląd, zgodnie z którym, jeżeli w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji nie uczestniczyły wszystkie strony, to organ odwoławczy zobowiązany jest zastosować art.138 § 2 k.p.a., albowiem postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co wynika z art. 15 k.p.a., a pozbawienie strony udziału w postępowaniu przed organem I instancji prowadzi do wadliwości wydanej przez ten organ decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 456/19). Kwestia adresu skarżącego i skuteczności doręczeń miała więc w sprawie istotne znaczenie. Organ w toku ponownego rozpoznania sprawy winien pozyskać dowody na poparcie okoliczności posiadania przez skarżącego miejsca zamieszkania w Polsce. Jeżeli zebrane dowody potwierdzą zamieszkiwanie skarżącego na terenie Polski organ ponownie wyda decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Jeżeli okoliczność ta nie znajdzie potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, organ uchyli decyzję organu I instancji. Postępowanie organu I instancji podlegać będzie w takiej sytuacji umorzeniu z uwagi na brak podstaw do jego prowadzenia, prawo jazdy winno być wówczas przez organ niezwłocznie przekazane staroście właściwemu ze względu na miejsce naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym, który przekaże zatrzymane prawo jazdy do właściwego organu państwa, w którym zostało ono wydane. Dokonanie przez organ ustaleń, które nie znajdują oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., a sporządzone przez organ uzasadnienie nie spełnia w tym zakresie wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Ustosunkowując się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów wskazać należy, że orzecznictwie przyjęto, iż ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji, a zatem tylko ten organ ma kompetencje do usuwania punktów karnych, przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, tak więc w przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji jednakże tylko w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na taką czynność. Takich kompetencji nie posiada żaden inny organ w toku prowadzonego przez siebie postępowania, gdyż jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 221/17). W konsekwencji przyjąć należy, że w postępowaniu toczącym się w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy ani organ, ani Sąd nie mają kompetencji do ustalania ilości punktów karnych uzyskanych przez kierowcę, ani też weryfikowania prawidłowości ich wyliczenia przez organ prowadzący rejestr. W szczególności brak jest podstaw do oceny prawidłowość działania organów Policji oraz kontekstu braku nieznajomości przez skarżącego języka polskiego. Stanowisko organu w tym zakresie jest zatem prawidłowe. Podniesiony w skardze zarzut dotyczący braku znajomości języka polskiego w poprowadzonym postepowaniu administracyjnym nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązywanie języka polskiego, jako urzędowego sprawia, że skarżący winien zapewnić w sytuacji braku znajomości języka polskiego pomoc tłumacza, nadto miał on co do zasady możliwość złożenia zeznań w języku obcym (art. 69 § 2 k.p.a.). Wskazać także należy, że skarżący działając w postępowaniu odwoławczym reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, a w postępowaniu przez organem I instancji nie brał udziału. W sprawie brak było podstaw do wyznaczenia przez organ I instancji przedstawiciela dla skarżącego z uwagi na nieznajomość jego miejsca pobytu, bowiem z akt postępowania nie wynikała okoliczność braku adresu skarżącego, przeciwnie adres ten został we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku wskazany, a z potwierdzenia odbioru przesyłki nie wynikało, że skarżący nie zamieszkuje pod tym adresem. Organ nie naruszył normy art. 7a k.p.a. w sprawie nie istniały bowiem wątpliwości co do treści nomy prawnej. Nie mogło także dojść do naruszenia normy 86 k.p.a. bowiem w sprawie nie zaistniała sytuacji wyczerpania bądź braku środków dowodowych, lecz sytuacja, w której dowody nie zostały przeprowadzone. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają z powyższych rozważań, a stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ jest związany dokonaną przez Sąd oceną prawną. Organ winien przed rozpoznaniem odwołania dokonać oceny przesłanki wydania decyzji jaką jest posiadanie przez skarżącego miejsca zamieszkania na terytorium Polski, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania dowodowego w tym zakresie. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 6 § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł. Na zasądzoną sumę składają się kwota uiszczona przez skarżącego tytułem wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenie adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI