III SA/GD 309/23

III SA/Gd 309/23 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-10-23
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I OZ 377/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 85, art. 86 § 1, art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 20 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2023 r., nr SKO Gd/93/23 w przedmiocie dodatku węglowego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. H. (zwanego dalej także jako "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia
2023 r. nr SKO Gd/93/23 w przedmiocie dodatku węglowego.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Sąd wskazał, że skarga na decyzję organu odwoławczego (doręczoną w dniu 29 kwietnia 2023 r.) jest skargą wniesioną z uchybieniem ustawowego 30 – dniowego terminu. Przedmiotowy termin, liczony od dnia doręczenia decyzji, rozpoczął swój bieg w dniu 30 kwietnia 2023 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 29 maja 2023 r. Skarga wniesiona została w dniu kolejnym, to jest 30 maja 2023 r., co oznacza, że została wniesiona z uchybieniem terminu.
W dniu 31 lipca 2023 r. skarżący wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że nie był wstanie przejść 2 km z domu na pocztę, gdyż choruje przewlekle na chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych (gonatrozę), która uniemożliwia mu okresowo (przy swoich silnych napadach) chodzenie. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie datowane na dzień 27 lipca 2023 r., w którym potwierdzono, że choruję on na chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych (ganatrozę).
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 września 2023 r. o sygn. akt I OZ 377/23 oddalił zażalenie skarżącego uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu i zaistniały podstawy do jej odrzucenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.".
Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie stanowi art. 85 p.p.s.a.
Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy.
Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a. to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku
i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku.
W orzecznictwie sądowym podnosi się, że nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywróceniu terminu, natomiast sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 222/13).
O braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Przedstawienie zaświadczenia lekarskiego potwierdziło, że skarżący cierpi na chorobę przewlekłą.
Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z 24 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 382/17). Sama natomiast choroba musi mieć charakter niespodziewany, a strona powinna uprawdopodobnić w sposób graniczący z pewnością, że w czasie przewidzianym do dokonania czynności procesowej stan zdrowia uniemożliwiał jej prowadzenie swoich spraw i dokonywanie czynności. Okoliczności wyłączającej brak winy w uchybieniu terminu, co do zasady, nie będzie stanowiła choroba przewlekła, chyba że w danym okresie nastąpiło jej nagłe nasilenie i stan zdrowia uległ pogorszeniu w związku z zaostrzeniem jej objawów (por. postanowienie NSA z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OZ 344/22). W rozpoznawanej sprawie skarżące tego rodzaju okoliczności, jednak nie naprowadzają.
Dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II FZ 525/11).
Sam fakt występowania schorzeń – nawet ciężkich – u zainteresowanego przywróceniem terminu nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Nie wynika bowiem z niego automatycznie, że dana osoba znalazła się w sytuacji nagłej i nie mogła posłużyć się pomocą innych osób, w szczególności domownika lub pełnomocnika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2329/11).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że jakkolwiek skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie, w którym potwierdzono, że cierpi on na chorobę zwyrodnieniową stanów kolanowych (gonatrozę), to z zaświadczenia tego nie wynika, iż w terminie otwartym na złożenie skargi choroba ta była tak nasilona, że wystąpiły u niego trudności w chodzeniu. Jak sam skarżący zaznaczył we wniosku o przywrócenie terminu występują u niego okresowe trudności w chodzeniu, jednakże mają one miejsce w momentach nasilenia choroby.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek kierowanych do skarżącego w toku postępowania sądowego wynika, iż ze skarżącym zamieszkuje co najmniej dwóch pełnoletnich domowników, którzy podjęli się oddania przesyłki adresatowi – skarżącemu (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek k. akt sądowych nr 30 i 43). Sam skarżący deklarował na etapie postępowania administracyjnego, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe m.in. z żoną – H. H. Skoro skarżący nie mieszka sam, to istniała obiektywna możliwość skorzystania z pomocy osób trzecich w postaci nadania skargi. Skarżący jednak tego nie uczynił i nie wskazał również żadnych powodów takiego zaniechania.
Z powyższych względów, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu, uznając że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).