III SA/Gd 307/24

III SA/Gd 307/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Janina Guść /przewodniczący/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 725
art. 4, art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na akt Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 6 maja 2024 r., nr WGK-II.7140.360.2024.JŁ w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Gdańska pismem z dnia 6 maja 2024 r. (nr WGK-II.7140.360.2024.JŁ) poinformował E. K. (dalej zwanego także "wnioskodawcą", "skarżącym" lub "stroną"), że jego wniosek o przydział lokalu mieszkalnego z komunalnego zasobu Miasta Gdańska lub zasobów Towarzystw Budownictwa Społecznego został rozpatrzony negatywnie z uwagi na to, że skarżący nie spełnia kryterium powierzchni.
W uzasadnieniu pisma wskazano, że zgodnie z uchwałą nr XIII/264/19 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska oraz zasad udzielania pomocy w wynajęciu lokali mieszkalnych w zasobach Towarzystw Budownictwa Społecznego (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2023 r., poz. 4761 - dalej także jako: "uchwała nr XIII/264/19"), prawo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony przysługuje osobom, które łącznie spełniają kryteria:
- zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu na terenie Gminy Miasta Gdańska;
- uzyskiwania dochodu uzasadniającego oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu;
- zamieszkiwania w warunkach kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy.
Organ wskazał, że w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy tj. w G. przy ul. [...], łączna powierzchnia pokoi wynosi 46,5 m2, co daje na osobę 15,5 m2. W przytoczonej uchwale Rada Miasta Gdańska określiła, że jednym z kryteriów, które należy spełnić ubiegając się o najem lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy, jest kryterium powierzchni w miejscu obecnego zamieszkiwania, wskazując jednocześnie, że w przypadku gospodarstwa jednoosobowego w miejscu zamieszkiwania na jednego członka gospodarstwa domowego powierzchnia mieszkalna lokalu powinna być niższa niż 10 m2 na osobę, z uwzględnieniem dodatkowej powierzchni 15 m2 dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734), przy czym zaznaczył, że chodzi o osoby niepełnosprawne poruszające się na wózku inwalidzkim oraz osoby niepełnosprawne, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jednocześni organ wyjaśnił też, że zgodnie z postanowieniami uchwały nr XIII/264/19 kryterium powierzchni nie stosuje się do:
- osób najmujących lokal mieszkalny lub część lokalu niewchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy;
- wychowanków pieczy zastępczej zamieszkujących w lokalu obecnych lub byłych opiekunów ustanowionych postanowieniem sądu;
- osób zamieszkujących na terenie Gminy Miasta Gdańska w placówkach dla osób bezdomnych lub korzystających z tych form pomocy dla osób dotkniętych bezdomnością z instytucji pomocy społecznej;
- osób zamieszkujących w mieszkaniu wspomaganym, w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, rodzinnym domu dziecka, zawodowych rodzinach zastępczych, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, w domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, w schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, młodzieżowym ośrodku wychowawczym - z pominięciem kryterium powierzchni.
Ponadto organ poinformował wnioskodawcę, że udziela pomocy w wynajęciu lokali mieszkalnych z zasobów Towarzystw Budownictwa Społecznego i w przypadku osiągania dochodu kwalifikującego do najmu lokalu z zasobu TBS kryterium powierzchni nie jest stosowane. Lokale, stanowiące własność TBS mogą być wynajmowane osobom (gospodarstwom domowym), które spełniają warunki określone w art. 30 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2195 ze zm.) - mieszkającym z zamiarem stałego pobytu lub pracującym na terenie Miasta Gdańska, których dochód w dniu złożenia wniosku i w dniu zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego przekracza w przypadku gospodarstwa jednoosobowego 60 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, tj. 4.293,30 zł.
Końcowo organ poinformował wnioskodawcę, że w przypadku zmiany sytuacji przysługuje mu uprawnienie do ponownego złożenia wniosku, który zostanie rozpatrzony na podstawie przepisów prawa miejscowego.
Pismem z dnia 20 maja 2024 r. E. K. wniósł do Prezydenta Miasta Gdańska "Odwołanie od domniemanej decyzji" z dnia 6 maja 2024 r. (wpływ do organu w dniu 27.05.2024 r.), kierując je równocześnie do tutejszego Sądu (data stempla pocztowego - 11.06.2024 r.). Pismo to zostało potraktowane jako skarga na akt Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 6 maja 2024 r. (nr WGK-II.7140.360.2024.JŁ) w przedmiocie odmowy zakwalifikowania E. K. do wynajmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy.
Zaskarżonemu aktowi skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2024 r., poz. 572 – dalej jako "k.p.a.") oraz uchwały nr XIII/264/19 Rady Miasta Gdańska, wnosząc o wydanie przez organ decyzji zgodnie z art. 104 k.p.a., uchylenie rozstrzygnięcia z dnia 6 maja 2024 r. oraz orzeczenie zgodnie z wnioskiem co do istoty sprawy; ewentualnie o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i nie wziął pod uwagę, że skarżący zajmuje pokój o powierzchni 9 m2 i korzysta ze wspólnej kuchni i łazienki z byłą żoną i jej matką, tak więc fizycznie i faktycznie przypada na niego 9 m2. Ponadto oświadczył, że aktualnie trwa postępowanie o podział majątku wspólnego, tj. podział wspólnego mieszkania w Sądzie Okręgowym w Gdańsku. Jednocześnie skarżący wskazał, że wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku został zobowiązany do opuszczenia wspólnego z żoną mieszkania w terminie 4 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia. Ze względu na złożenie apelacji od tego orzeczenia problem wyprowadzki odsunął się w czasie, ale nadal istnieje. Wyjaśnił, że z pieniędzy uzyskanych ewentualnie od byłej żony nie ma najmniejszych szans na zakup jakiegokolwiek mieszkania na wolnym rynku i pozostaje mu jedynie wynajem przez kilka miesięcy do czasu skończenia się ewentualnych pieniędzy od byłej żony. Zaznaczył, że jest osobą w podeszłym wieku, z orzeczonym stopniem niepełnosprawności i jest mu ciężko układać sobie życie na nowo, tym bardziej bez jakichkolwiek szans na własne mieszkanie.
Skarżący wskazał, że organ stwierdził, że spełnia kryteria dochodowe, a zatem powinien zrealizować jego wniosek oraz przyznać mu lokal z zasobów gminnych. Organ został wyraźnie poinformowany, że powierzchnia na osobę jest przejściowa - do czasu koniecznej wyprowadzki - skarżący bowiem będzie musiał wyprowadzić się z zajmowanego mieszkania (tylko dokąd?).
W ocenie skarżącego organ nie dopełnił swoich obowiązków wynikających z art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym zastosowanie zasad współżycia społecznego; art. 104 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy przez wydanie decyzji czego w niniejszej sprawie nie było oraz art. 107 k.p.a. poprzez brak pouczenia o trybie odwoławczym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Gdańska wniósł o jej odrzucenie skargi wobec jej niepodpisania przez skarżącego a w przypadku jej nieodrzucenia o oddalenie skargi w całości oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, odnosząc się do przedstawionych przez skarżącego zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Skarżący w piśmie z dnia 18 lipca 2024 r., po uzupełnieniu braków formalnych złożonej skargi, wniósł o przeprowadzenie w niniejszej sprawie rozprawy, podtrzymując wszystkie swoje dotychczasowe twierdzenia i zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tj. weryfikuje czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność z przepisami prawa decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. W konsekwencji - co należy podkreślić w szczególności wobec argumentacji podniesionej w niniejszej skardze - sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, lecz w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji – orzekając w sprawie – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a. zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Mając to na uwadze, Sąd orzekający w niniejszej sprawie pragnie wskazać, że w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08), zgodnie z którym odmowa zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz stanowi rozstrzygnięcie o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Ustalanie listy osób zakwalifikowanych nie tworzy stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu. Jest natomiast wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy, wyprzedającym podjęcie czynności cywilnoprawnej, tj. zawarcie umowy najmu. Realizując zadania wynikające z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 725 – dalej zwana "u.o.p.l."), organ gminy ocenia, czy wnioskodawca - członek wspólnoty samorządowej może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a to przez zakwalifikowanie do osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Takie działanie jest załatwieniem sprawy z zakresu administracji publicznej, a wszelkie wątpliwości w tym przedmiocie powstałe w praktyce co do dopuszczalności drogi sądowej należy interpretować na rzecz ochrony praw obywatelskich i prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że z analizy przepisów dotyczących trybu udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę wynika, że postępowanie w tym zakresie ma dwa etapy. W pierwszym etapie wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu i weryfikacji oraz rozstrzygnięciu w kwestii zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim natomiast etapie postępowania, w razie skierowania przez organ do zawarcia umowy, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku. Rozwiązanie przyjęte w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, które nakłada na gminy obowiązek określenia trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali oraz sposobu poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 3 pkt 5) wyraźnie wskazuje, że rozpatrywanie i załatwianie takich wniosków ustawodawca kwalifikuje jako zadanie, które wykracza poza prawa i obowiązki wynajmującego wynikające z przepisów prawa cywilnego. Realizacja tego zadania polega na dokonaniu oceny, czy określona osoba, będąca członkiem wspólnoty samorządowej, może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w drodze zakwalifikowania jej do kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. To działanie ma wszelkie cechy załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej, zarówno ze względu na przedmiot sprawy, jak i organ powołany do załatwienia takiej sprawy. Nie jest to przy tym sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa nie daje podstaw do przyjęcia takiej prawnej formy załatwienia sprawy, ani sprawa załatwiana w drodze aktu lub czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z przepisu prawa. Rozstrzygnięcie organu wykonawczego gminy w sprawie zakwalifikowania osoby do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Mając to na uwadze należało stwierdzić, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest akt Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 6 maja 2024 r., którym organ odmówił zakwalifikowania skarżącego do wynajmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy.
Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonego aktu wskazać należy, że stanowiąca podstawę prawną jego wydania – wydana na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. - uchwała Nr XIII/264/19 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska oraz zasad udzielania pomocy w wynajęciu lokali mieszkalnych w zasobach Towarzystw Budownictwa Społecznego (t.j.: Dz. Urz. Woj. Pom. Z 2023 r., poz. 4761 – zwana dalej "uchwałą") zawiera przepisy wskazujące – stosownie do wymogu wynikającego z art. 21 ust. 3 u.p.o.l. – określone kryteria i warunki dotyczące wynajmowania lokali i pomieszczeń, wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska oraz zasady postępowania w sprawach o udzielania przez Gminę Miasta Gdańska pomocy w wynajmowaniu lokali mieszkalnych w zasobach Towarzystw Budownictwa Społecznego, których właścicielem jest Gmina Miasta Gdańska.
Przepis art. 21 ust. 3 u.o.p.l. stanowi, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności m.in. wysokość dochodu (pkt 1) oraz warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy (pkt 2).
Przepis § 6 ust. 1 uchwały stanowi, że prawo do ubiegania się o najem lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska przysługuje osobom, które łącznie spełniają kryteria: 1) zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu na terenie Gminy Miasta Gdańska; 2) uzyskiwania dochodu uzasadniającego oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu; 3) zamieszkiwania w warunkach kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy.
Zgodnie z § 6 ust. 4 uchwały przez spełnienie kryterium, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 5, rozumie się: 1) zamieszkiwanie w lokalu lub w miejscu, które zgodnie z ich podstawową funkcją nie mogą służyć do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, w tym niespełniających warunków technicznych wymaganych dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi; 2) zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym, w którym na jednego członka gospodarstwa domowego zamieszkującego z zamiarem stałego pobytu przypada mniej niż: a) 6 m² powierzchni pokoi w przypadku gospodarstwa wieloosobowego, b) 10 m² powierzchni pokoi w przypadku gospodarstwa jednoosobowego z uwzględnieniem dodatkowej powierzchni 15 m² dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, a w przypadku lokali mieszkalnych składających się z jednego pomieszczenia, jak również w których strukturze jest pokój z aneksem kuchennym bez osobnego pomieszczenia kuchni powierzchnię pokoju pomniejsza się o 4 m².
Z powyższych przepisów wynika wyraźnie, że jednym z kryteriów, które należy spełnić ubiegając się o najem lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miasta Gdańska, jest kryterium powierzchni w miejscu obecnego zamieszkiwania (§ 6 ust. 4 pkt 2 uchwały), tj. że – co do zasady - na jednego członka gospodarstwa domowego zamieszkującego z zamiarem stałego pobytu przypada mniej niż 6 m² powierzchni pokoi w przypadku gospodarstwa wieloosobowego i 10 m² powierzchni pokoi w przypadku gospodarstwa jednoosobowego.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostawało, że skarżący jest osobą zamieszkującą w lokalu mieszkalnym położonym w G. przy ul. [...], o powierzchni mieszkalnej 67,6 m², w którym łączna powierzchnia pokoi wynosi 46,5 m2. Skarżący zamieszkuje w gospodarstwie wieloosobowym, bowiem - zgodnie z jego złożonym we wniosku oświadczeniem - w ww. lokalu zamieszkują 3 osoby, co w przeliczeniu na osobę daje 15,5 m2.
Jak wskazano powyżej, kryterium powierzchni pokoi przypadające na jednego członka gospodarstwa domowego, które wskazuje na wypełnienie wymogu "zamieszkiwania w warunkach kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy", zostało przez prawodawcę określone na osobę w gospodarstwie wieloosobowym na mniej niż 6 m² powierzchni pokoi tego gospodarstwa (§ 6 ust. 4 pkt 2 lit. b/ uchwały). Skoro zatem w przypadku skarżącego powierzchnia ta wynosi 15,5 m2, to tym samym w sposób oczywisty skarżący nie spełnia omawianej przesłanki, warunkującej możliwość zakwalifikowania go przez Prezydenta Miasta Gdańska do wynajmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy. W konsekwencji zatem należało stwierdzić, że zaskarżony i kontrolowany w niniejszej sprawie przez Sąd akt, którym organ negatywnie rozpoznał złożony przez skarżącego wniosek odmawiając mu prawa do zakwalifikowania go do wynajmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy, jest zgodny z prawem.
Sąd jednocześnie pragnie wyjaśnić, że na zakwestionowanie legalności zaskarżonego aktu nie mogły mieć wpływu podnoszone w skardze zarzuty.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że – wbrew stanowisku strony skarżącej - do postępowań z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1716/19). Przy ocenie działania organu uwzględnić należy bowiem procedurę przewidzianą w uchwale dotyczącej zasad wynajmowania lokali mieszkalnych, której - w ocenie Sądu - nie naruszono w niniejszej sprawie. W konsekwencji podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 104 i art. 107 k.p.a. należało uznać za bezzasadne.
W rozpoznawanej sprawie nie mogły mieć też jakiegokolwiek znaczenia wyjaśnienia skarżącego wskazujące na to, że w rzeczywistości zajmuje on pokój o powierzchni 9 m² (a zatem nie przypada na niego wyliczone 15,5 m2 powierzchni) oraz to, że obecnie toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego i że wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku został zobowiązany do opuszczenia wspólnego z żoną mieszkania w terminie 4 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia (przy czym wyrok ten nie jest prawomocny, bowiem został zaskarżony przez skarżącego). Abstrahując od faktu, że nawet gdyby na jednego członka gospodarstwa domowego, w którym zamieszkuje skarżący przypadała powierzchnia 9 m² zajmowanego pokoju, to i tak taki stan faktyczny nie wskazywałby na wypełnienie kryterium normy powierzchni uprawniającej w świetle powołanej uchwały do zakwalifikowania i umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu, skoro prawodawca określił tenże limit nawet na "niższym" poziomie, bowiem mniej niż 6 m² powierzchni pokoi w przypadku gospodarstwa wieloosobowego. Jednocześnie też, w rozpoznawanej sprawie należy wskazać – na co zwraca uwagę organ w odpowiedzi na skargę – że skarżący pozostaje nadal współwłaścicielem całego lokalu położonego w G. przy ul. [...] a nie jedynie pokoju o wskazanej przez niego powierzchni, gdyż posiada tytuł prawny do całego lokalu (a nie jego części – pokoju), co potwierdza załączony do akt sprawy wydruk treści Księgi Wieczystej nr [...]. Istniejący zatem w sprawie stan prawny również potwierdza, że w obecnej sytuacji skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia mu pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska. Skoro bowiem obecnie jest współwłaścicielem ww. lokalu mieszkalnego, w którym mieszka i w którym zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe, to nie spełnia kryterium zamieszkiwania w warunkach kwalifikujących go do ich poprawy, co wyraźnie wynika z przepisu § 6 ust. 5 pkt 1 uchwały, zgodnie z którym kryterium, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 nie spełniają osoby wchodzące w skład gospodarstwa domowego, które posiadają prawo własności, współwłasności lub ograniczone prawo rzeczowe do jakiejkolwiek nieruchomości na terenie Gminy Miasta Gdańska lub pobliskiej miejscowości, pozwalające na zaspokojenie ich potrzeb mieszkaniowych.
Także fakt powoływania się przez skarżącego na jego trudną sytuację życiową i osobistą, a w szczególności też chęć uzyskania zawczasu – wobec widma utraty prawa do mieszkania na skutek zakończenia postępowania o podział majątku – lokalu mieszkalnego z zasobów gminy, nie mógł stanowić, wobec jasno sformułowanych w uchwale kryteriów uzyskania pomocy mieszkaniowej, podstawy do zakwestionowania zaskarżonego aktu.
Podkreślić w tym kontekście należy, że dokonując rozpoznania tego typu spraw organy biorą pod uwagę stan faktyczny istniejący na dzień złożonego wniosku. Oznacza to, że organy rozpoznając dany wniosek nie mogą brać pod uwagę hipotetycznych zdarzeń związanych z następczą zmianą stanu faktycznego (czy prawnego) w przyszłości. W orzecznictwie wskazuje się, że nie można zgodzić się z poglądem, że organ powinien dokonać weryfikacji złożonego przez wnioskodawcę wniosku pod kątem jego aktualności na dzień podejmowania rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że obowiązek taki nie wynika z treści uchwały. Z unormowań uchwały wynika, że organ powinien mieć na uwadze jedynie dane wskazane w złożonym wniosku i załącznikach. Treść § 15 uchwały wskazuje, że osoby ubiegające się o najem lokalu na czas oznaczony lub nieoznaczony i najem socjalny lokalu zobowiązane są do złożenia wniosku oraz udokumentowania spełnienia kryteriów kwalifikujących określonych przepisami prawa, w tym niniejszą uchwałą. Wzór wniosku określa w drodze zarządzenia Prezydent Miasta Gdańska (ust. 1), natomiast właściwy wydział Urzędu Miejskiego w Gdańsku rejestruje udokumentowane wnioski osób, o których mowa w ust. 1 według kolejności zgłoszeń, nadając im kolejny numer i umieszczając niezbędne dane w rejestrze, a w przypadku, gdy wniosek jest niekompletny, wyznacza się 14 dniowy termin na jego uzupełnienie (ust. 2). Ponadto spełnienie przez wnioskodawcę kryterium dochodu ocenia się na podstawie udokumentowanego średniego miesięcznego dochodu z okresu trzech kolejnych miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku (§ 6 ust. 3 pkt 1 i 2 uchwały). Trudno zatem uznać, by inne kryteria - zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu na terenie Gminy Miasta Gdańska czy zamieszkiwanie w warunkach kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy (przez które rozumie się m.in. zamieszkiwanie w lokalu, w którym na jednego członka gospodarstwa domowego zamieszkującego z zamiarem stałego pobytu przypada mniej niż 6 m² powierzchni pokoi) miałyby być oceniane według stanu na dzień rozstrzygnięcia, nie zaś według stanu z dnia złożenia wniosku, szczególnie że już w chwili składania wniosku wnioskodawca ma obowiązek udokumentowania spełnienia kryteriów kwalifikujących. Zwrócić także należy uwagę na przepis § 15 ust. 2 uchwały, z którego wynika, że rejestracji wniosków dokonuje się według kolejności zgłoszeń. W pewnych sytuacjach o kolejności osób umieszczonych na listach decyduje data złożenia wniosku (§16 ust. 3 uchwały). Skoro zatem już w momencie składania wniosku osoby wnioskujące powinny spełniać kryteria uprawniające do zakwalifikowania do zawarcia umowy, to dokonywane jakiejkolwiek aktualizacji danych zawartych we wniosku (czy tym bardziej – jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – przyjęcie, że skarżący straci docelowo prawo do zamieszkiwania w zajmowanym lokalu) mogłoby prowadzić do postawienia takiej osoby na uprzywilejowanej pozycji. Nie jest możliwe zatem - nie wynika to z postanowień uchwały - dokonywanie przez organ weryfikacji wszystkich złożonych wniosków na dzień ich rozpatrywania. Konieczność pozyskania nowych danych wszystkich osób, które złożyły wnioski w istocie prowadziłaby do powtórzenia całego procesu weryfikacji wniosków, co sprawia, że takie działania byłyby nieracjonalne. Dokonanie oceny sytuacji wszystkich wnioskodawców musi mieć jakiś stały punkt i jest nim właśnie moment złożenia wniosku. W sytuacji zatem, gdy dane wskazane przez wnioskodawcę we wniosku uległyby dezaktualizacji przed jego rozpoznaniem konieczne jest w takim przypadku złożenie przez niego kolejnego wniosku, nie zaś "aktualizacja" wniosku dotychczasowego, skoro istotna jest kolejność zgłoszeń (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 534/21).
Wobec zatem klarownych reguł udzielenia pomocy mieszkaniowej z mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Gdańska brak było możliwości uwzględnienia złożonej w niniejszej sprawie skargi z uwagi na trudną sytuację życiową skarżącego czy też przewidywaną przez niego w przyszłości utratę prawa do zamieszkiwania w lokalu położonym w G. przy ul. [...]. Skarżący został w zaskarżonym akcie poinformowany, że w przypadku zmiany sytuacji przysługuje mu uprawnienie do ponownego złożenia wniosku, który zostanie rozpatrzony na podstawie przepisów prawa miejscowego, tj. obowiązującej w danym czasie uchwały rady gminy ustalającej zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie podzielając zarzutów skargi i nie znajdując z urzędu podstaw do jej uwzględnienia, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).