III SA/Gd 302/24

III SA/Gd 302/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Jacek Hyla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 235 1, art. 235 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 6 ust. 1, par. 8 ust. 1 i 2, zał. poz. 15
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr OHP.906.2.7.2024.MC w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 kwietnia 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pruszczu Gdańskim z dnia 31 stycznia 2024 r., który nie stwierdził u J. B. (dalej: "skarżąca") choroby zawodowej.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Gdańsku dokonał zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u skarżącej – niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.
W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pruszczu Gdańskim (dalej: "Powiatowy Inspektor Sanitarny", "organ I instancji") ustalił okresy i miejsca zatrudnienia skarżącej, zajmowane przez nią stanowiska oraz wymiar pracy świadczonej na każdym z nich. Na podstawie dokonanych ustaleń stwierdził, że skarżąca w czasie zatrudnienia w P. w G. (od 1 czerwca 1986 r. do 6 stycznia 1987 r.), P. we W. (od 1 stycznia 1987 r. do 29 lutego 1996 r.) oraz "D." S.C. w G. (od 1 lutego do 30 czerwca 1996 r.), z uwagi na zajmowane stanowiska (tancerka zespołu, koryfejka i kasjerka) nie była narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Z tego rodzaju narażeniem nie wiązało się także zatrudnienie skarżącej w Szkole w G. z uwagi na brak pełnego pensum nauczycielskiego (od 1 do 30 września 1996 r. w wymiarze 10/18 etatu; od 1 października 1996 r. do 31 sierpnia 1997 r. w wymiarze 12/18 etatu; od 1 września 1997 r. do 31 sierpnia 2004 r. w wymiarze 18/18 etatu, ale łącznie na trzech stanowiskach, w tym bibliotekarza bez prowadzenia zajęć dydaktycznych). Organ I instancji uznał, że narażenie na nadmierny wysiłek głosowy występowało podczas zatrudnienia skarżącej w Szkole Podstawowej w R. jedynie w okresach od 4 do 7 września 2017 r., od 18 do 21 czerwca 2018 r. oraz od 20 do 24 maja 2019 r., kiedy skarżąca prowadziła zajęcia dydaktyczne w wymiarze odpowiadającym pensum nauczycielskiemu. W pozostałych okresach zatrudnienia w ww. placówce tego rodzaju narażenie nie występowało z uwagi na zbyt małą liczbę godzin dydaktycznych (w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 sierpnia 2019 r. prowadziła zajęcia rytmiczne z elementami baletu w wymiarze nie przekraczającym 9/18 etatu), rodzaj wykonywanej pracy (w okresie od 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2022 r. była zatrudniona jako nauczyciel bibliotekarz w wymiarze 30/30 etatu) oraz korzystanie z urlopów dla poratowania zdrowia (w okresach od 1 września 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. i od 1 września 2021 r. do 30 czerwca 2022 r.). Organ I instancji w dniu 6 marca 2023 r. sporządził kartę oceny narażenia zawodowego.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Gdańsku w dniu 12 lipca 2023 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej – niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią (poz. 15.3 wykazu chorób zawodowych). U skarżącej rozpoznano przewlekłe zapalenie krtani – chorobę narządu głosu, która nie została wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Natomiast okres narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy nie trwał co najmniej 15 lat – przyjęto, że skarżąca prowadziła zajęcia dydaktyczne z uczniami w liczbie powodującej narażenie na nadmierny wysiłek głosowy w okresach ustalonych przez organ I instancji i wskazanych w karcie oceny narażenia zawodowego. Lekarz orzecznik wskazał, że z dostarczonej dokumentacji medycznej wynika, że od 2016 r. skarżąca jest pod opieką poradni laryngologicznej, a od 2020 r. pod opieką poradni foniatrycznej (z powodu dolegliwości ze strony narządu głosu), leczy się także z powodu innych, przewlekłych schorzeń.
Skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania, na które została skierowana do Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi (jednostki orzeczniczej II stopnia).
Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w dniu 28 grudnia 2023 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej zgłoszonej choroby zawodowej. W badaniu laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano u skarżącej przewlekły, prosty nieżyt krtani, czynnościowe zaburzenia głosu; nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dawałyby podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Stwierdzone zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych. Ocena wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową została przeprowadzona dwukrotnie (9 listopada i 11 grudnia 2023 r.).
Wobec zbieżności opinii wydanych przez jednostki orzecznicze obu instancji oraz nieprzestawienia przez skarżącą przeciwdowodów, Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r. nie stwierdził u skarżącej zgłoszonej choroby zawodowej narządu głosu.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "Wojewódzki Inspektor Sanitarny", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy powołał się na art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465), zgodnie z którym do stwierdzenia choroby zawodowej muszą zaistnieć łącznie trzy przesłanki: 1/ stwierdzona choroba musi być jednostką chorobową wymienioną w wykazie chorób zawodowych, 2/ spowodowana (bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem) działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanym "narażeniem zawodowym", 3/ rozpoznana w trakcie pracy w narażeniu albo po zakończeniu pracy w tym narażeniu pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
W ocenie organu odwoławczego ww. przesłanki nie zostały spełnione, co potwierdzają wydane orzeczenia lekarskie, które mają charakter opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Wyjaśnił przy tym, że organy inspekcji sanitarnej są co do zasady związane tymi orzeczeniami i nie mają prawa do ich oceny pod względem merytorycznym (w szczególności co do postawionej diagnozy). Organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenia lekarskie z dnia 12 lipca i 28 grudnia 2023 r. zostały wydane we właściwej formie, przez uprawnionych lekarzy, a ich uzasadnienia wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i zostały poprzedzone analizą dokumentów oraz przeprowadzonych badań specjalistycznych. Zdaniem organu odwoławczego zawarte w nich uwagi są spójne i logiczne, nie są sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Co istotne ich rozstrzygnięcia są tożsame. Z tych przyczyn Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dodatkowego badania lekarskiego.
Organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniu skarżącej Powiatowy Inspektor Sanitarny uwzględnił wszelkie czynności, podczas których skarżąca wykonywała pracę głosem, tj. łącznie dla zajmowanych równolegle stanowisk pracy nauczyciela zajęć rytmicznych z elementami baletu i nauczyciela bibliotekarza. Uwzględniono przy tym nie tylko zajęcia rytmiczne z elementami baletu, ale również wszelkie zajęcia dydaktyczne ponadwymiarowe, zajęcia doraźne oraz lekcje biblioteczne/nauka czytania/czytanie uczniom/świetlica. Ustalenia w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w punkcie 12 karty oceny narażenia zawodowego.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie skarżącej organy nie dokonały pełnej oceny stanu faktycznego, w szczególności pominęły obawy skarżącej co do przeprowadzania badań, charakteru wykonywanej przez nią pracy i kwalifikacji diagnostycznej choroby. Skarżąca poniosła przy tym, że nie kwestionowała wydanych orzeczeń, a jedynie wskazywała, że lekarz orzecznik miał problem z jednoznaczną kwalifikacją choroby narządu głosu rozpoznanej u skarżącej. Tym bardziej, że w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 w opisie jednostek chorobowych związanych z narządem mowy te same symptomy występują w różnych chorobach. Skarżąca wskazała, że dowodem potwierdzającym okoliczność charakteru wykonywanej przez nią pracy, jak również jej czasookresu mogą być zeznania świadków, o którego przeprowadzenie wnioskuje. Zwróciła uwagę, że dwukrotnie korzystała z urlopu dla poratowania zdrowia, ponieważ podczas badań okresowych lekarz orzecznik nie wyraził zgody na podjęcie pracy z powodu niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem (a nie jak wnioskowała skarżąca w skardze – zmianą) przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie kontroli podlegała decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 kwietnia 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 stycznia 2024 r. odmawiającą stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 września 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1836, dalej: "rozporządzenie").
Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wyżej wymienionych kryteriów wykazała, że skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. –Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, dalej: "K.p."), za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Przepis art. 2352 K.p. stanowi natomiast, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych zostały określone w rozporządzeniu.
W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że organ inspekcji sanitarnej może wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej tylko wówczas, gdy spełnione są następujące warunki:
1. wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa,
2. choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy,
3. ustalono, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie określonym dla danego schorzenia w rozporządzeniu.
Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie prowadzone było w kierunku choroby zawodowej wymienionej w pozycji 15 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia, w których jako przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat wskazano guzki głosowe twarde (punkt 1), wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych (punkt 2) oraz niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią (punkt 3).
Oznacza to, że tylko takie rozpoznanie wskazywałoby, że skarżąca cierpi na chorobę zawodową.
W przedmiotowej sprawie wobec skarżącej wydane zostały orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Rozpoznano u skarżącej przewlekły prosty nieżyt krtani (przewlekłe zapalenie krtani) oraz czynnościowe zaburzenia głosu, które to schorzenia nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. W obu opiniach i ich uzupełnieniach lekarze wyjaśnili, że u skarżącej nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Przeprowadzona dwukrotnie (9 listopada i 11 grudnia 2023 r.) w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi ocena wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są blade, gładkie, prawidłowo ruchome. Zwarcie fonacyjne jest okresowo niepełne w odcinku przednim. Próba obciążeniowa narządu głosu jest ujemna, zwarcie fonacyjne jest pełne. Poziom fałdów głosowych jest równy. Drgania fałdów głosowych są jednakowe, jednoczesne, regularne. Nie występuje tendencja do fonacji rzekomej. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano przewlekły, prosty nieżyt krtani i czynnościowe zaburzenia głosu. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Stwierdzone obecnie zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani skarżącej nie są objęte wykazem chorób zawodowych.
Z powyższego wynika zatem, że jednostki orzecznicze obu stopni są w swych orzeczeniach zgodne zarówno co do tego, że choroby stwierdzone u skarżącej nie odpowiadają schorzeniom uznanym za chorobę zawodową wymienioną w poz. 15 rozporządzenia, jak i co do zgłoszonego rozpoznania. W zaskarżonej decyzji organ trafnie wskazał, że taka zbieżność w ocenie stanu zdrowia skarżącej dwóch różnych placówek wskazuje na zasadność takiej oceny. W ocenie Sądu oznacza to, że nie został spełniony ww. warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. nie zaistniała sytuacja, gdy u pracownika (byłego pracownika) została stwierdzona choroba ściśle wymieniona w rozporządzeniu. Nie było zatem podstaw do jej stwierdzenia, a tym samym zaskarżona decyzja była prawidłowa.
Zdaniem Sądu za gołosłowne należy uznać twierdzenia skarżącej, że lekarze orzecznicy mieli problem z jednoznacznym zakwalifikowaniem stwierdzonych u niej objawów i zmian w narządzie głosu, a przy postawieniu diagnozy pominięto powoływane przez nią symptomy, które mogą być wspólne dla kilku jednostek chorobowych. Przypomnieć należy, że w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi dwukrotnie, w miesięcznym odstępie czasu, poddano skarżącą badaniu, którego celem była ocena wydolności głosowej krtani. W tym celu zastosowano metodę wideostroboskopową. Nadto, z treści orzeczenia wydanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia wynika, że w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Gdańsku skarżąca została poddana specjalistycznym badaniom foniatryczno-laryngologicznym. Obie jednostki dysponowały także przedstawioną przez skarżącą dokumentacją medyczną jej leczenia.
Stosownie do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika (byłego pracownika), dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (byłego pracownika).
W świetle przywołanej regulacji, orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.
Kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy zatem do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika (byłego pracownika). Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej albo lekarzy zatrudnionych poza systemem jednostek orzeczniczych, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Również rozpoznania postawione przez lekarzy działających poza systemem jednostek orzeczniczych nie mogą podważać diagnoz postawionych przez lekarzy w tych jednostkach zatrudnionych i spełniających szczególne wymagania kwalifikacyjne w zakresie orzecznictwa. Nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę albo rozpoznania postawione poza systemem orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy orzeczników, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organu administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie III SA/Po 11/24,CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r. w sprawie II OSK 1078/06, CBOSA). Ma ono walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a., zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu.
W niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej zgłoszonej choroby zawodowej takiej ocenie zostały poddane przez organy obu instancji, co wynika wprost z treści uzasadnień decyzji. Organy uznały je za wystarczające do wydania decyzji.
Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie zgromadzono materiał dowodowy w postaci orzeczeń wydanych przez jednostki orzecznicze dwóch stopni, właściwych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, sporządzonych przez zatrudnionych w nich lekarzy uprawnionych do orzekania w tym przedmiocie. Są one zbieżne co do zasadniczej konkluzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Są one poprawne formalnie, jasne co do wywiedzionych wniosków (w tym kwalifikacji stwierdzonych u skarżącej schorzeń – przewlekłego zapalenia krtani), jednoznaczne w swej treści i poczynionych ustaleniach. Obie jednostki wskazały, na podstawie jakich badań i jakiej dokumentacji wydały orzeczenia (była wśród nich dokumentacja medyczna – historia leczenia, przedstawiona przez skarżącą, która objęta jest opieką lekarzy różnych specjalności nie tylko lekarza foniatry i laryngologa). U skarżącej rozpoznano przewlekłe zapalenie (nieżyt) krtani, czyli schorzenia nie znajdujące się w wykazie chorób zawodowych. Skarżąca była poddana badaniom przez każdą z jednostek orzeczniczych, w wyniku których nie stwierdzono chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych.
W ocenie Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy. Podkreślić należy, że podstawą do uchylenia decyzji nie mogą stanowić rozpoznania dokonywane przez lekarzy leczących skarżącą, które nie odpowiadają rozpoznaniu jednostek orzeczniczych. Jak już wskazano powyżej organ nie był uprawniony do podważania orzeczeń przedstawionych przez lekarzy z powodu braku kompetencji. Nie był zobowiązany zatem do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, skoro stan faktyczny został ustalony. Tym bardziej, że skarżąca była badana w obu jednostkach orzeczniczych, a w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi lekarze dwukrotnie zapoznali się z jej dokumentacją medyczną i przeprowadzili wywiad.
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy także w zakresie charakteru czynności wykonywanych przez skarżącą na zajmowanych przez nią stanowiskach. W toku postępowania organ wystąpił bowiem do pracodawców skarżącej nie tylko o podanie okresów jej zatrudnienia, wymiaru świadczonej pracy i zajmowanych stanowiskach, ale również o przedstawienie zakresu jej obowiązków i otrzymał wyczerpujące informacje w tym zakresie. Skarżąca zaś zdaje się nie zauważać, że organy wzięły pod uwagę wszystkie okresy jej zatrudnienia w placówkach oświatowych, w których narażona była na nadmierny wysiłek głosowy i ustaliły, że tego rodzaju narażenie zaistniało wyłącznie w okresie od 4 do 7 września 2017 r., od 18 do 21 czerwca 2018 r. oraz od 20 do 24 maja 2019 r., kiedy skarżąca prowadziła zajęcia dydaktyczne w wymiarze odpowiadającym pensum nauczycielskiemu. Skoro okoliczności te zostały stwierdzone w sposób dostateczny stosownymi dokumentami, organy nie były zobowiązane do uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania świadków. Dodać należy, że skarżąca nie wnioskowała o przesłuchanie jakichkolwiek osób ( wskazanych z imienia i nazwiska) w takim charakterze.
Wyjaśnić też trzeba, że ewentualny dyskomfort odczuwany przez skarżącą podczas wykonywanych badań, na który skarżąca zwróciła uwagę w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 10 października 2024 r., nie może mieć i nie ma wpływu na rozpoznanie choroby jako choroby zawodowej czy też na treść decyzji wydanej w sprawie stwierdzenia takiej choroby. Kontrola wydanych decyzji przez Sąd sprowadza się natomiast do zbadania ich zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie jest zatem obarczona naruszeniem art. 7, art. 75, 77 § 1, czy też art. 80 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.