III SA/Gd 300/05

III SA/Gd 300/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Felicja Kajut /sprawozdawca/
Marek Gorski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Robert Daduń, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.K. na decyzję Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 11 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Gd 300/05
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 marca 2005r. nr N-[...] Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny [...] nie stwierdził u H. K. choroby zawodowej. Choroba w stosunku do której prowadzono postępowanie to: zatrucia ostre albo przewlekłe lub następstwa wywołane przez następujące substancje chemiczne : aminy alifatyczne lub ich chlorowcopochodne. Organ przedstawił przebieg zdarzenia, z którym H. K. łączył postanie choroby zawodowej tj. poparzenie iperytem, którego doznał w trakcie połowów na statku rybackim, co miało miejsce
w dniach 7-9 lipca 1973r. W tym czasie H. K. był pracownikiem Przedsiębiorstwa Połowów, Przetwórstwa i Handlu "A" S.A. w U.. W wyniku tego zdarzenia skarżący był leczony szpitalnie, po czym powrócił do pracy na łowiskach. Nadto organ powołał się na treść znajdujących się w aktach sprawy orzeczeń lekarskich.
W wyniku badania specjalistycznego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy
[...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 26 listopada 2004r. o braku podstaw do rozpoznania u H. K. choroby zawodowej. W orzeczeniu stwierdzono, że w trakcie konsultacji dermatologicznej stwierdzono na skórze powierzchni grzbietowej prawej dłoni bliznę o średnicy ok. 5 mm, stwierdzając, że doszło u niego do u niego do poparzenia drugiego stopnia skóry na ograniczonej powierzchni dłoni. Iperyt
w warunkach w jakich miało poparzenie strony działa przy kontakcie z powierzchnia skóry wyłącznie miejscowo powodując poparzenie (uszkodzenie skóry). Biorąc pod uwagę charakter działania miejscowego iperytu, ograniczona powierzchnię
i głębokość uszkodzenia skóry stwierdzono, że ze poza miejscowymi zmianami skóry kontakt z iperytem nie miał żadnych działań ubocznych dla organizmu strony.
Po przeprowadzonym badaniu i analizie dokumentacji medycznej dostarczonej przez stronę stwierdzono, że nie występuje żaden związek przyczynowy pomiędzy aktualnym stanem zdrowia H. K. a poparzeniem w 1973r. Stwierdzono również,
że tego rodzaju przypadek należy traktować jako wypadek przy pracy.
E. K. złożył odwołanie od w/w orzeczenia do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., który w orzeczeniu z dnia 21 stycznia 2005r. nr [...] również orzekł o braku podstaw do rozpoznania u H. K. choroby zawodowej. W orzeczeniu stwierdzono, że skarżący w trakcie hospitalizacji w Instytucie został poddany badaniom również z kierunku zdiagnozowania astmy oskrzelowej ( wg. skarżącego pochodzenia zawodowego). Badaniami nie stwierdzono obiektywnych wskaźników obturacji oskrzeli, ani nadreaktywności oskrzeli w teście z histaminą, pomimo manifestowania objawów duszności. W trakcie hospitalizacji rozpoznano u badanego zespół psychoorganiczny rzekomoneurasteniczny z zaczynającym się otępieniem. Badaniem dermatologicznym nie stwierdzono istotnych zmian chorobowych skóry. W konkluzji stwierdzono, że miejscowe oparzenia skóry iperytem azotowym podczas wykonywania czynności zawodowych mogły zostać zakwalifikowane jako wypadek przy pracy. Rodzaj i warunki narażenia oraz przebieg schorzenia nie wskazują tutaj na możliwość działania ogólnego tego związku chemicznego. Dlatego brak jest podstaw do uznania związku przyczynowego między przebytym w 1973r. miejscowym oparzeniem skóry a obecnym stanem zdrowia skarżącego oraz uznania, że ekspozycja ta spowodowała u niego trwałe następstwa zdrowotne. Analiza narażenia zawodowego, obrazu klinicznego, dostępnej dokumentacji medycznej oraz wyniki wykonanych badań nie dały, zdaniem jednostki orzeczniczej II stopnia, podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Powołując się na obie opinie, jak również Kartę Oceny Narażenia Zawodowego stwierdzono, że po dokonaniu ich analizy nie znaleziono podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
H. K. złożył od powyższej decyzji odwołanie, kwestionując stanowisko organu pierwszej instancji w sprawie oraz podając liczne schorzenia, łącząc ich występowanie z działaniem iperytu i freonu, które miało miejsce w trakcie pracy zawodowej.
Decyzją z dnia 11 maja 2005r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny
[...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przytoczenia podstawy prawnej
i podał podstawę prawną prawidłową tj. rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz.294),
a pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, w tym zwłaszcza orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II drugiego stopnia, organ przedstawił swoje stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że:
1. orzeczenia lekarskie zostały wydane przez jednostki medyczne upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych i nie budzą zastrzeżeń,
2. obie jednostki orzecznicze nie znalazły związku przyczynowego pomiędzy wypadkiem H. K. - poparzeniem iperytem, a jego obecnym stanem zdrowia,
3. wywiad środowiskowy został przeprowadzony przez osobę upoważnioną,
4. karta oceny narażenia zawodowego została sporządzona przez osobę upoważnioną i nie budzi zastrzeżeń,
Organ stwierdził ponadto, że podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji nie zostały przywołane przepisy dotyczące chorób zawodowych, jak również,
że z uwagi na fakt, iż zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej nastąpiło w 200lr. zatem sprawa winna być rozstrzygnięta na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 ze zm.). Mając to na uwadze organ uzupełnił decyzję organu pierwszej instancji podając prawidłową podstawę prawną.
H. K. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podnosi,
że jego stan zdrowia ( m.in. astma oskrzelowa) jest efektem działania iperyty i freonu i nie zgadza się ze stanowiskiem jednostek orzeczniczych, w tym twierdzenia,
że chorobę zawodową mógłby wywołać kontakt z dużą ilością iperytu.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.
Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja pozostaje
w zgodności z prawem. Stosownie, bowiem do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz.294 z późno zm. ) za choroby zawodowe uważa się choroby określone
w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Pojęcie choroby zawodowej jest zatem pojęciem prawnym, ponieważ jej definicja wynika z normy prawa. Nie każde, więc zachorowanie pozostające nawet w związku przyczynowym z warunkami, jakie wystąpiły w czasie zatrudnienia prowadzi do uznania za chorobę zawodową. W niniejszej sprawie skarżący cierpi na szereg schorzeń, ale ich etiologia nie wynika z warunków szkodliwych dla zdrowia, jakie panowały w środowisku pracy. Najpełniej rozpoznanie przedstawia się w orzeczeniu IMP w Ł., który przedstawił względy, jakie wskazują za tym, że nie można uznać stanu zdrowia skarżącego za pozostający w związku
z zatrudnieniem.
Diagnoza choroby należy zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych do jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych,
a tymi są: poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia.
W niniejszej sprawie jednostki, które przeprowadzały badania uprawnione są do stwierdzania chorób zawodowych. Nie może przy tym organ administracji publicznej wydać decyzji stwierdzającej chorobę zawodową w sytuacji, gdy jednostki upoważnione do jej rozpoznania nie dopatrują się u osoby badanej choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, a ich orzeczenia są uzasadnione i nie pozostawiają wątpliwości.
Skoro, więc ustalono, że analiza narażenia zawodowego, obrazu klinicznego, dostępnej dokumentacji medycznej oraz wyniki wykonanych w trakcie hospitalizacji badań nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w rozumieniu przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, przeto nawet praca w warunkach szkodliwych dla zdrowia nie wystarcza do uznania takiego zachorowania jako choroby zawodowej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto pogląd wyrażony
w następującej tezie: "Decyzja inspektora sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową lub brak podstaw do jej stwierdzenia nie wiąże sądu powszechnego rozpoznającego sprawę o świadczenia z tytułu choroby zawodowej także po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wniesionej na nią skargi" (uchwała 7 sędziów SN z dnia 29 czerwca 1995 r. sygn. akt II PZP 2/95 (OSNAP 1996/4/57). Znaczy to, że Sąd Najwyższy w uchwale tej dopuścił możliwość wykazania przed sądem pracy, (w którym nie ma ograniczeń, dowodowych wynikających
z powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych), iż mimo braku stwierdzenia choroby zawodowej między zachorowaniem strony a szkodliwymi warunkami panującymi w środowisku pracy zachodzi związek przyczynowy uprawniający do dochodzenia odszkodowania. Uwaga ta jest o tyle usprawiedliwiona, że skarżący jest przekonany, iż zachorowanie wiąże się ściśle z zatrudnieniem a odmowa stwierdzenia u niego choroby zawodowej powoduje wielkie poczucie doznanej z tej przyczyny krzywdy.
W końcu odnosząc się do kwestii wadliwej podstawy prawnej działania organu pierwszej instancji tj. działania w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 32, poz. 1115) to należy zauważyć, że na błąd ten zwrócił uwagę organ drugiej instancji wskazując, że z uwagi na fakt, iż zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej nastąpiło w 2001r. zatem sprawa winna być rozstrzygnięta na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz.294 ze zm.). Mając to na uwadze organ drugiej instancji powołał prawidłową materialną podstawę prawną swojej decyzji. Należy przy tym zauważyć, że organ pierwszej instancji zgromadził wszelkie wymagane przepisami rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. dokumenty, w tym wymienioną w § 4 przesłaną przez zakład pracy skarżącego dokumentację dotyczącą zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy i przebiegu pracy zawodowej pracownika ( m.in. wywiad środowiskowy, wywiad zawodowy).
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej przytoczenia podstawy prawnej
i podał podstawę prawną prawidłową tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, a pozostałej części utrzymał decyzję w mocy, powołał się przy tym na przepis art. 138 § 2 k.p.a. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przywołany wyżej przepis stanowi podstawę do wydania orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, co bezspornie nie było intencją organu odwoławczego. Podstawę do uchylenia decyzji w części i wydania
w tym zakresie nowego orzeczenia sprawie stanowi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy jednak zauważyć, że w postawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji w ogóle nie przytoczono przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.
i nie istniała konieczność jej korygowania. W tym stanie rzeczy organ winien był orzec o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co de facto w drugiej części sentencji orzeczenia uczynił.
Takiej wady zaskarżonej decyzji nie można jednak uznać za istotne naruszenie prawa, a co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku
z dnia 15 lipca 2003r., sygn. akt ISA 371/03, LEX nr 149553 stwierdził, że : "Błędne powołanie podstawy prawnej lub jej nie powołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a nadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie można uznać za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Taka sytuacja ma miejsce właśnie w rozpatrywanej sprawie.
Z wyżej wymienionych przyczyn wobec nie stwierdzenia, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.