III SA/GD 300/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję o zameldowaniu H. Z. na pobyt stały, uznając, że przesłanka faktycznego zamieszkiwania została spełniona, a obowiązek meldunkowy ma charakter wyłącznie ewidencyjny.
Sąd rozpatrzył skargę M. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o zameldowaniu H. Z. na pobyt stały. Skarżący kwestionował zameldowanie, wskazując na przejściowy charakter zamieszkiwania w domku letniskowym i brak zgody współwłaścicieli. Sąd, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, podkreślił, że obowiązek meldunkowy ma charakter ewidencyjny i bada się jedynie przesłankę faktycznego zamieszkiwania, która została w tej sprawie potwierdzona. W związku z tym skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi M. K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zameldowaniu H. Z. na pobyt stały w lokalu przy ul. S. w G. Skarżący, będący współwłaścicielem lokalu, nie wyrażał zgody na zameldowanie, podnosząc, że H. Z. zamieszkuje w domku letniskowym o przejściowym charakterze i niespełniającym warunków technicznych, a jej zameldowanie godziłoby w prawo własności. Sąd, odwołując się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r. (sygn. akt K 20/01), przypomniał, że instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie, a nie rodzić uprawnienia do lokalu. Zgodnie z tym orzeczeniem, art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który uzależniał zameldowanie od posiadania uprawnień do lokalu, przestał obowiązywać. Sąd stwierdził, że przesłanka faktycznego zamieszkiwania H. Z. w przedmiotowym lokalu została jednoznacznie spełniona i potwierdzona przez obie strony postępowania, w tym przez samego skarżącego, który wskazywał na uciążliwości związane z jej pobytem. Wobec powyższego, sąd uznał decyzje organów obu instancji za zgodne z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek meldunkowy ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinien odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie, a nie stan prawny czy uprawnienia do lokalu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziło niezgodność z Konstytucją RP przepisu uzależniającego zameldowanie od posiadania uprawnień do lokalu. Instytucja zameldowania ma charakter rejestracji stanu faktycznego (zamieszkiwania), a nie stanu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.e.l.i.d.o. art. 47 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
W przypadku wątpliwości co do dokonania zameldowania lub wymeldowania, rozstrzyga właściwy organ w formie decyzji.
u.e.l.i.d.o. art. 10 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Określa przesłankę faktycznego zamieszkiwania jako warunek zameldowania.
KPA art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
PPSA art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
PPSA art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
PPSA art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
PPSA art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Przepis ten przestał obowiązywać w związku z orzeczeniem TK K 20/01, gdyż uzależniał zameldowanie od posiadania uprawnień do lokalu, co jest niezgodne z Konstytucją.
u.e.l.i.d.o. art. 6
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
u.e.l.i.d.o. art. 4
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne zamieszkiwanie H. Z. w lokalu. Ewidencyjny charakter instytucji zameldowania zgodnie z orzecznictwem TK.
Odrzucone argumenty
Przejściowy charakter zamieszkiwania w domku letniskowym. Niespełnianie przez domek letniskowy warunków technicznych. Brak zgody współwłaścicieli na zameldowanie. Zameldowanie godzi w prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
instytucja zameldowania ma charakter jedynie ewidencyjny (rejestracja stanu faktycznego), a więc powinna odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu, a nie rodzić uprawnienia do tego lokalu (rejestracja stanu prawnego) obowiązek meldunkowy należy uznać w świetle Konstytucji RP za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku prawnego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki prowadzi do wniosku, że zameldowanie i wymeldowanie winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. Instytucja ta nie powinna natomiast służyć fikcji meldunkowej, tj. odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego, co do miejsca zamieszkania danej osoby.
Skład orzekający
Marek Gorski
przewodniczący
Krzysztof Gruszecki
członek
Anna Orłowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ewidencyjnego charakteru obowiązku meldunkowego i prymatu faktycznego zamieszkiwania nad innymi przesłankami, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po wyroku TK K 20/01 i specyfiki sprawy meldunkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zmianę w prawie meldunkowym po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, pokazując, że faktyczne zamieszkiwanie jest kluczowe, a zgoda sąsiadów czy stan techniczny lokalu nie są decydujące.
“Czy zgoda sąsiada jest potrzebna do zameldowania? Sąd wyjaśnia, co liczy się naprawdę.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 300/04 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-06-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-05-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Anna Orłowska /sprawozdawca/ Krzysztof Gruszecki Marek Gorski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 15 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Gruszecki NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 22 marca 2004 roku Nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę. Uzasadnienie III SA/Gd 300/04 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 22 marca 2004 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednol. z 2001 roku Dz. U. Nr 87, poz. 960), po rozpatrzeniu odwołania J. S. i M. K. od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 26 lutego 2004 roku orzekającej o zameldowaniu H. Z. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. S. w G. – zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. S. w G. wystąpiła H. Z.. Na zameldowanie wymienionej nie wyrażają zgody współwłaściciele lokalu – J. S. i M. K.. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie organ I instancji ustalił, że H. Z. w przedmiotowym lokalu zamieszkuje od października 1998 roku (dowód: protokół z przesłuchania M. K. – w aktach sprawy), zatem organ I instancji wydał decyzję o zameldowaniu H. Z. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. S. w G.. Z powyższą decyzją nie zgodzili się J. S. i M. K., którzy wnieśli odwołanie i wskazali na krzywdzący charakter zaskarżonej decyzji oraz dodali, iż nie wyrażają zgody na zameldowanie H. Z.. Aby dokonać zameldowania w konkretnym lokalu należy spełnić łącznie dwie przesłanki meldunkowe wynikające z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 roku, Nr 32, poz. 174 z późn. zm.) tzn. należy posiadać uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2) oraz faktycznie w nim zamieszkiwać (art. 10 ust. 1). Jednakże z dniem 19.06.2002 r., kiedy to opublikowano orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r., Sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716) badanie posiadania bądź utraty uprawnień nie może mieć wpływu na zameldowanie bądź wymeldowanie, ponieważ jest niezgodne z Konstytucją RP. Art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy przestał obowiązywać. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego instytucja zameldowania ma charakter jedynie ewidencyjny (rejestracja stanu faktycznego), a więc powinna odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu, a nie rodzić uprawnienia do tego lokalu (rejestracja stanu prawnego). Dlatego też z dniem publikacji przytoczonego orzeczenia przy rozpatrywaniu spraw meldunkowych bada się jedynie przesłankę zamieszkiwania w lokalu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, iż przesłanka zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez H. Z. została spełniona. Potwierdziły ten fakt obie strony postępowania. H. Z. w wyjaśnieniach złożonych do protokołu w dniu 3 lutego 2004 r. wskazała, że zamieszkuje wspornym lokalu. Fakt ten potwierdził M. K. w dniu 11 lutego 2004 r. składając wyjaśnienia do protokołu. Wobec powyższego przesłankę niezbędną do dokonania zameldowania, a mianowicie zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie należy uznać za spełnioną, dlatego też decyzja o zameldowaniu H. Z. w lokalu nr [...] przy ul. S. w G., znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. Nadto organ wyjaśnił, że w obecnym stanie prawnym instytucja zameldowania ma wyłącznie charakter rejestracyjny, ewidencyjny i powinna wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć. Osoba, która zamieszkała w danym lokalu z zamiarem stałego pobytu powinna być w nim zameldowana, a obowiązkiem organu meldunkowego jest zarejestrowanie tego pobytu poprzez przyjęcie druku meldunkowego bądź wydanie decyzji o zameldowaniu. W skardze na opisaną decyzję M. K. wniósł o uchylenie decyzji o zameldowaniu H. Z. albowiem zamieszkiwanie uczestniczki w domu letniskowym na nieruchomości będącej współwłasnością skarżącego ma charakter przejściowy, a domek letniskowy nie spełnia warunków technicznych i nie nadaje się do zamieszkania. Przebywające w tym domku wraz z H. Z. psy i koty powodują uciążliwości dla sąsiadów; współwłaściciele mają zamiar sprzedać nieruchomość wraz z zabudowaniami zatem zameldowanie H. Z. godzić będzie w przyrzeczone osobie trzeciej prawo własności. Do skargi dołączone zostało pismo zatytułowane: "Historia sprzedaży nieruchomości G. – P. ul. [...]", w którym tę historię M. K. opisał. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednol. tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W myśl art. 4 ustawy obejmuje on między innymi zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego (pkt 1) i wymeldowanie z miejsca pobytu stałego lub czasowego (pkt 2). Ustawa służy państwowym celom ewidencyjnym i prawidłowemu wykonywaniu przez organy publiczne ich funkcji, jako że posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu obywateli umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych, co do miejsca pobytu (adresie) służy także interesowi obywateli (poszukiwanie np. spadkobierców) oraz ochronie praw osób trzecich (poszukiwanie dłużników). Okoliczność, że obowiązek meldunkowy należy uznać w świetle Konstytucji RP za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku prawnego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki prowadzi do wniosku, że zameldowanie i wymeldowanie winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. Instytucja ta nie powinna natomiast służyć fikcji meldunkowej, tj. odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego, co do miejsca zamieszkania danej osoby. Trzeba również pamiętać, iż dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2003 r., V SA 3657/02 wspólnota 2004/8/55). Jak wynika z akt organy orzekające ustaliły bezspornie, że H. Z. zamieszkuje w lokalu, w którym nastąpiło zameldowanie. Okoliczność tę potwierdził i potwierdza skarżący m. in. podnosząc w skardze, że zamieszkiwanie H. Z. i zwierząt domowych uczestniczki postępowania powoduje uciążliwości. W takim stanie sprawy zarówno rozstrzygnięcia organów obu instancji jak i uzasadnienia decyzji uznać należało za zgodne z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w szczególności – art. 47 ust. 2 który przewiduje, że w przypadku jeśli zgłoszone dane budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ – w formie decyzji, oraz – art. 6, 4, 9 ust. 1 i 10 tej ustawy, które określają jak należy wypełniać obowiązki meldunkowe. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.