III SA/Gd 30/24

III SA/Gd 30/24 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58  1 pkt 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na pismo L. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. z dnia 21 listopada 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
A Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej także jako: "skarżąca", "strona", "wnioskodawca"), pismem z dnia 9 października 2023 r. zwróciła się do L. SA z siedzibą w G. (dalej także jako: "spółka", "organ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: dokumentacji dotyczącej postępowania zakupowego nr [...], wykonania projektu koncepcyjno-kontraktowego dla jednostki CTV oraz umów zawartych pomiędzy L. SA a B Sp. z o.o. z siedzibą w G. za okres od 1 stycznia 2022 r. do 9 października 2023 r.
Pismem z dnia 31 października 2023 r. L. SA odmówiła udostępnienia żądanych informacji, wyjaśniając wnioskodawcy, że dane objęte wnioskiem stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Tym samym zdaniem spółki prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy po myśli przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie jako "u.d.i.p.").
A Sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, na który L. SA z siedzibą w G. odpowiedziała pismem z dnia 21 listopada 2023 r. W piśmie tym spółka wyjaśniła, że nie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, o których mowa w treści art. 4 ust. 1 pkt 1-5 oraz ust. 2 u.d.i.p. i wyjaśniła, że nawet podmioty, które są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazane w art. 4 ust. 1 albo ust. 2 u.d.i.p. mają możliwość odmowy udzielenia informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a dane wskazane we wniosku strony stanowią takie właśnie podlegające szczególnej ochronie informacje. Wskazała także, że o ile Skarb Państwa pozostaje akcjonariuszem L. SA, to reprezentuje on jedynie marginalną część kapitału zakładowego spółki (znacznie poniżej progów 50 % czy choćby 40 %), mających znaczenie dla ustalenia, czy podmiot podlega przepisom u.d.i.p. Nie ma więc mowy o stosunku dominacji, ani też o jakimkolwiek istotnym wpływie Skarbu Państwa na spółkę (z uwagi na różnego rodzaju przekształcenia form organizacyjnoprawnych przedsiębiorstwa większy wpływ na działalność L. SA aniżeli Skarb Państwa posiada choćby załoga przedsiębiorstwa, uprawniona do wyboru części składu organu nadzorczego). Spółka nie realizuje misji publicznej w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 2259 ze zm.). Przedsiębiorstwo L. SA działa na zasadach komercyjnych od ponad 30 lat, gospodarując jedynie własnym, nabywanym na zasadach rynkowych mieniem (nie zaś mieniem publicznym, rozumianym jako mienie państwowe, mienie komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale zakładowym) i nie jest oraz nigdy nie była beneficjentem pomocy publicznej w jakimkolwiek zakresie.
L. SA wskazał, że skoro adresat wniosku nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., to nie ma obowiązku informować o odmowie udostępnienia informacji w formie decyzji, w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a poinformowanie następuje poprzez zwykłą wymianę korespondencji. W kontekście zatem treści złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy spółka wyjaśniła, że brak jest substratu zaskarżenia w postaci decyzji administracyjnej.
Spółka dodała, że nie ma zwyczaju rozpowszechniania przez prywatne przedsiębiorstwa danych, które mogą stanowić wartość gospodarczą dla innych uczestników rynku; w odniesieniu zaś do tajemnic przedsiębiorstwa - a taki status posiadają dane objęte wnioskiem strony - istnieje szczególny obowiązek objęcia ich ochroną przed nieuprawnionym ujawnieniem.
Zaznaczyła także, że trudno jest przyjąć, iż dane objęte wnioskiem w ogóle stanowiły informację publiczną; w szczególności nie wskazuje na to treść przywołanego art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., bowiem żądane przez stronę informacje nie należą do żadnej z wymienionych w tym przepisie kategorii, z pewnością stanowiąc przy tym jednak informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, a tym samym tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dokumentacja dotycząca dokonywanych przez podmiot gospodarczy zakupów specjalistycznych usług, służących stricte celom prowadzonej działalności (nie zaś związanych ze sferą administrowania czy zarządzania zakładem) stanowi samą esencję danych chronionych spółki, specjalnie zabezpieczonych, tak w sposób "fizyczny" (ochrona fizyczna terenu przedsiębiorstwa, monitoring wizyjny, kontrola dostępu, zapewnienie bezpieczeństwa systemów informatycznych), jak i prawny (procedury postępowania z danymi wrażliwymi i dostępu do tajemnic przedsiębiorstwa, regulamin organizacyjny, szczególne obowiązki pracowników mających dostęp do danych, etc.).
Dlatego - mając na uwadze osobę wnioskodawcy, jego udział w postępowaniu zakupowym i brak pozyskania zamówienia, a także treść wniosku - jasnym dla spółki L. jest, że ma miejsce próba wykorzystania prawa niezgodnie z jego przeznaczeniem, bowiem spółka A G. usiłuje pozyskać konkretną informację o znaczeniu gospodarczym nie w trosce o dobro publiczne, lecz we własnym, partykularnym interesie i zdobyć nieuzasadnioną przewagę konkurencyjną, zarówno nad samym adresatem wniosku, jak i swoją bezpośrednią konkurencją - innymi uczestnikami postępowania zakupowego. Jeżeli jednak wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie służy użyteczności publicznej, oznacza to, że ma miejsce nadużycie prawa do informacji. W konsekwencji wniosek o udostępnienie informacji, który stanowi nadużycie prawa formalnie nie podpada w ogóle pod przepisy u.d.i.p. i nie ma obowiązku realizowania go.
Przepisami, które określają zasady dostępu do tajemnicy przedsiębiorstwa w obszarze szeroko rozumianych zakupów dokonywanych przez podmioty gospodarujące mieniem publicznym są przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2019 ze zm.). Spółka L. SA nie podlega pod przepisy ustawy, a wnioskodawca spółka A G. usiłuje dokonać ich obejścia poprzez niezgodne z przeznaczeniem wykorzystanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Powyższe pismo L. SA z dnia 21 listopada 2023 r. zostało podpisane przez radcę prawnego.
A Spółka z o.o. z siedzibą w G. pismem z dnia 22 grudnia 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na "decyzję" L. SA z siedzibą w G. z dnia 21 listopada 2023 r. oraz poprzedzającą ją "decyzję" z dnia 31 października 2023 r., jednocześnie wskazując, że w sytuacji uznania, że pisma L.SA nie są orzeczeniami, od których służy skarga kasacyjna, skarżąca wnosi skargę na bezczynność L. SA z siedzibą w G. w przedmiocie udostępnienia żądanej we wniosku z dnia 9 października 2023 r. informacji publicznej.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III tutejszego Sądu z dnia 17 stycznia 2024 r. wezwano skarżącą do jednoznacznego wskazania, co jest przedmiotem skargi, czy decyzja z dnia 21 listopada 2023 r., czy bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jednocześnie wyjaśniając, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dopuszczają skargi ewentualnej (alternatywnej).
Pismem z dnia 30 stycznia 2024 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wyjaśniła, że przedmiotem skarg jest decyzja z dnia 21 listopada 2023 r. oraz bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III tutejszego Sądu z dnia 2 lutego 2024 r. - na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a.") - rozdzielono skargi zawarte w piśmie skarżącej z dnia 22 grudnia 2023 r. i wyłączono do odrębnego rozpoznania skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na niniejszą skargę L. SA z siedzibą w Gdańsku wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalną, a ewentualnie o jej oddalenie. W ocenie organu żaden element stanu faktycznego sprawy nie świadczy o tym, by miało miejsce wydanie decyzji administracyjnej, gdyż wskazane w skardze decyzje stanowiły w istocie zwykłe pisma informacyjne, nieposiadające atrybutów decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi.
Właściwość sądów administracyjnych została określona w art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, Sąd stwierdził, że zaskarżone pismo L. SA z siedzibą w Gdańsku z dnia 21 listopada 2023 r. nie stanowi decyzji administracyjnej.
Decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej mająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że minimum wymagań formalnych, jakie powinna spełniać decyzja, to: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby działającej w imieniu organu (por. komentarz do art. 104 k.p.a. [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024; pkt 11 komentarza do art. 3 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021).
Z treści pisma L. SA z dnia 21 listopada 2023 r. wynika, że ma ono charakter wyłącznie informacyjny. Pismo to nie zawiera rozstrzygnięcia o istocie sprawy, co – jak wskazano powyżej – stanowi jeden z koniecznych elementów uznania określonego przejawu działalności organu za decyzję administracyjną. Z pisma tego wynika, że radca prawny, działający w imieniu L. SA na podstawie treści udzielonego mu pełnomocnictwa, w związku z pismem pełnomocnika strony skarżącej z dnia 6 listopada 2023 r. (zatytułowanym "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej") poinformował spółkę A G., że spółka L. SA nie jest podmiotowo zobowiązana do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, uzasadniając swoje stanowisko i odnosząc się w nim do argumentacji podniesionej przez skarżącą w ww. piśmie z dnia 6 listopada 2023 r., jak też kwestionując także z przyczyn przedmiotowych zasadność pozytywnego załatwienia złożonego przez skarżącą wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że pismo z dnia 21 listopada 2023 r. nie zawiera w swej treści żadnego rozstrzygnięcia, czy to opartego o katalog przewidzianych w art. 138 k.p.a. rozstrzygnięć organu, będących konsekwencją rozpoznania pisma skarżącej z dnia 6 listopada 2023 r. jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też wskazującego na zastosowanie przez organ art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z zaskarżonego pisma wynika wprost, że L. SA dostrzega brak podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w sprawie złożonego wniosku o udostępnienie skarżącej żądanych przez nią danych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zaskarżone pismo z dnia 21 listopada 2023 r. nie nosi zatem cech decyzji administracyjnej, lecz posiada jedynie walor pisma informacyjnego, którym L. SA zawiadamia, że żądana na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej informacja nie jest informacją publiczną, która może być z przyczyn podmiotowych czy też przedmiotowych udostępniona stronie skarżącej.
W konsekwencji przyjąć należało, że rozpoznanie skargi na takie pismo nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych określonej w art. 3 p.p.s.a.
Zauważyć należy, że w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2020 r. (sygn. akt II SA/Bd 46/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, iż "w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, wedle którego pismo informacyjne o tym, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, nie mieści się bowiem w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 928/05; postanowienia: WSA we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 321/17; WSA w Gliwicach z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 199/17; WSA w Krakowie z dnia 23 marca 2018 r. sygn. II SA/Kr 1650/17). (...) W sytuacji gdy podmiot wnioskujący o informację uważa, że żądana przez niego informacja ma jednak walor informacji publicznej, to może on wywieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu/podmiotu zobowiązanego. Jedynie w ramach rozpoznawanej przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu można zweryfikować stanowisko podmiotu, do którego został skierowany przedmiotowy wniosek, co do kwalifikacji żądanej informacji. Zatem podmiotowi zainteresowanemu uzyskaniem informacji publicznej przysługuje środek, w którym może wyegzekwować należne w jego ocenie uprawnienie, bowiem w przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie".
Jak zostało powyżej zasygnalizowane złożona w niniejszej sprawie przez skarżącą wraz ze skargą na pismo (decyzję) z dnia 21 listopada 2023 r. skarga na bezczynność L. SA w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej została wyłączona do odrębnego rozpoznania i zostanie rozpoznana pod sygn. akt III SAB/Gd 19/24.
Kończąc należy zaznaczyć, że L. SA w zaskarżonym piśmie z dnia 21 listopada 2023 r. podkreśliła, że nie jest podmiotem uprawnionym do wydania decyzji administracyjnej, co - niezależnie od trafności tego stanowiska - świadczy niezbicie, że przedmiotowe pismo nie jest decyzją i nie było podstaw do nadawania mu takiego charakteru, bowiem – co zostało powyżej wyjaśnione - stanowi wyłącznie pismo o charakterze informacyjnym.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z przedstawionych względów, uznając, że zaskarżone pismo o charakterze informacyjnym nie podlega właściwości sądu administracyjnego, należało odrzucić skargę zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.
O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.