III SA/GD 30/23

III SA/Gd 30/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak
Paweł Mierzejewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 72 ust. 1 pkt 5, art. 74 ust. 1, art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. c
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2355
par. 19 ust. 3 pkt 3, par. 19 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 17 listopada 2022 r., nr SKO.473.59.2022 w przedmiocie odmowy czasowej rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Chojnickiego z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr KT.5410.22782.2021.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącego A. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr KT.5410.22782.2021.2022, wydaną na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 5 i ust. 5 oraz art. 74 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.) – dalej jako: "p.r.d.", Starosta Chojnicki odmówił A. C. czasowej rejestracji pojazdu marki K. o numerze identyfikacyjnym VIN: [...] w celu dokonania jego badania technicznego.
Zdaniem organu pierwszej instancji, w świetle § 19 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, w przypadku czasowej rejestracji pojazdu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, właściciel pojazdu do wniosku o czasową rejestrację pojazdu dołącza odpowiednie dokumenty, o jakich mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-4, 6 lub 6a, przy czym, w przypadku wnioskowania o dokonanie czasowej rejestracji pojazdu w związku z koniecznością dokonania jego badania technicznego, właściciel pojazdu nie ma obowiązku przedłożenia dokumentu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 p.r.d. Tymczasem strona nie dołączyła do wniosku ani dowodu rejestracyjnego pojazdu, ani też wtórnika dowodu rejestracyjnego lub dokumentu wystawionego przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, potwierdzający dane zawarte w utraconym dokumencie niezbędne do rejestracji pojazdu, w przypadku utraty zagranicznego dowodu rejestracyjnego.
Organ ustalił, że strona z dniem 4 listopada 2020 r. nabyła w drodze licytacji publiczno-prawnej przedmiotowy pojazd. Zgodnie z niemieckim prawem wygasły wszystkie dotychczasowe prawa innych osób do pojazdu, a nabywca może złożyć wniosek o wystawienie na ten pojazd nowego dowodu rejestracyjnego części I i części II, zaś poza postępowaniem rejestracyjnym nie istnieją żadne inne roszczenia prawne względem pojazdu. Dokumentów rejestracyjnych pojazdu nie przekazano licytującemu. Korespondencja Starosty Powiatu Uckermark stanowi odpowiedź na korespondencję strony z dnia 14 kwietnia 2021 r., w której strona poinformowała o wylicytowaniu pojazdu i złożyła wniosek o techniczne informacje przechowywane w rejestrze pojazdów, celem rejestracji pojazdu na terenie Polski. Starosta Powiatu Uckermark poinformował stronę, że w przypadku zamiaru wywozu pojazdu za granicę należy go najpierw wyrejestrować w Niemczech. Do tego celu konieczne jest przedłożenie części I dowodu rejestracyjnego oraz tablice rejestracyjne do unieważnienia. Z uwagi na nieprzekazanie stronie części II dowodu rejestracyjnego należy zgłosić utratę tego dokumentu. Następnie urząd ogłosi utratę części II dowodu rejestracyjnego w dzienniku urzędowym, a po zakończeniu okresu ogłoszenia wyrejestrowanie pojazdu może nastąpić z urzędu. Wówczas strona uzyska tak zwane zaświadczenie o braku zastrzeżeń wraz z danymi technicznymi wymaganymi do rejestracji w Polsce.
Zdaniem organu z powyższej korespondencji nie wynika, by Starosta Powiatu Uckermark odmawiał stronie wydania w/w zaświadczenia. Co więcej – wyczerpująco i czytelnie przedstawiono przebieg procedury niezbędnej do rejestracji pojazdu w Polsce.
Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji, stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d., jednym z dokumentów niezbędnych do rejestracji pojazdu jest dowód rejestracyjny pojazdu, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Przedmiotowy pojazd jest zarejestrowany na terytorium Niemiec, zaś z treści żadnego z przedłożonych dokumentów nie wynika, co stało się z dokumentami rejestracyjnymi pojazdu. Z tego względu zastosowanie znajduje art. 72 ust. 5 p.r.d., zgodnie z którym w przypadku utraty dowodu rejestracyjnego pojazdu zarejestrowanego za granicą zamiast tego dokumentu strona zobowiązana jest przedstawić jego wtórnik albo dokument wystawiony przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, potwierdzający dane zawarte w utraconym dokumencie niezbędne do rejestracji pojazdu. Jeżeli natomiast organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą odmawia wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego albo dokumentu potwierdzającego dane zawarte w utraconym dokumencie, wówczas starosta może wystąpić do tego organu o potwierdzenie tych danych. W konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające organowi wystąpienie do strony niemieckiej z wnioskiem o potwierdzenie danych niezbędnych do rejestracji przedmiotowego pojazdu w Polsce.
A. C. wniósł od tej decyzji odwołanie, w którym zakwestionował merytoryczne stanowisko organu pierwszej instancji oraz zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez wadliwy sposób doręczenia decyzji.
Decyzją z dnia 17 listopada 2022 r. nr SKO.473.59.2022, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 72 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 72 ust. 5 p.r.d., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpatrzeniu odwołania A. C. od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium przytoczyło treść art. 72 ust. 1 pkt 1-6a oraz art. 72 ust. 5 p.r.d. i wyjaśniło, że przedmiotowy pojazd nie może być zarejestrowany jednocześnie w dwóch krajach. Strona musi najpierw dokonać wyrejestrowania pojazdu w Niemczech. Do tego momentu organ pierwszej instancji nie będzie mógł dokonać rejestracji pojazdu na terenie Polski. Strona w pierwszej kolejności musi dokonać wszelkich uregulowanych w prawie niemieckim czynności. Pismo Starosty Uckermark nie stanowi odmowy wydania zaświadczenia, stanowiąc informację o kolejnych krokach, które powinna wykonać strona celem uzyskania takiego zaświadczenia. W rezultacie organ odwoławczy uznał, że z uwagi na brak załączenia do wniosku dokumentu wymienionego w art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d., ewentualnie zaświadczenia, o którym mowa w art. 72 ust. 5 p.r.d., nie można uznać, że zostały spełnione łącznie wszystkie wymogi dotyczące rejestracji czasowej przedmiotowego pojazdu, zaś organ rejestrujący nie ma prawnej możliwości uzyskania z urzędu takich dokumentów.
Organ odwoławczy, podzielając zarzut błędnego sposobu doręczenia decyzji o odmowie czasowej rejestracji pojazdu wskazał, że niezgodne z przepisami prawa jest wysyłanie decyzji o odmowie czasowej rejestracji pojazdu za pośrednictwem paczkomatu. Przepisy ustawy jak i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (ale także rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji) przewidują możliwość wysyłania dokumentów za pośrednictwem operatora pocztowego – a więc Poczty Polskiej (w poprzednim brzmieniu za pośrednictwem poczty), ale tylko w przypadku pozytywnej weryfikacji wniosku. W niniejszej sprawie wniosek strony został rozpatrzony negatywnie. Kolegium uznało jednak, że skoro strona odebrała decyzję organu pierwszej instancji i wniosła od niej w terminie odwołanie, to naruszenie to nie wpłynęło na jej sytuację procesową w sposób uzasadniający uchylenie decyzji.
Kolegium nadto wyjaśniło, że pojęcie "Skarb Państwa" i "jednostki samorządu terytorialnego" w rozumieniu ustawy dotyczą Polski, nie zaś bliżej nieokreślonego państwa.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję A. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie
1. art. 72 ust. 1 w związku z art 72 ust. 2 pkt 2 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz nieuznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do nabycia pierwotnego determinującego zastosowanie powyższej normy prawnej,
2. art. 72 ust. 1 oraz art 72 ust. 2 pkt 2 p.r.d. w związku z art. 26, 28-37 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - poprzez błędne uznanie przez organ odwoławczy, że "Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu ustawy dotyczą Polski, nie zaś bliżej nieokreślonego państwa",
3. art. 7a k.p.a. w związku z art. 72 ust. 2 pkt 2 p.r.d. oraz art. 26, 28-37 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez jego nieuwzględnienie z urzędu w rozpatrywanej sprawie,
4. art. 104, art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, zaś w przypadku odniesienia się do niektórych zarzutów brak jest logicznego wywodu, który pozwoliłby na poznanie motywów faktycznych i prawnych podjętej decyzji,
5. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie żadnej czynności niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
6. art. 8 k.p.a. poprzez wydanie w innych tożsamych sprawach wobec strony odmiennego (pozytywnego dla strony) rozstrzygnięcia,
7. art. 6 w związku z art. 39 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji w nieprawidłowej formie i jej nieprawidłowe doręczenie oraz uznanie przez organ odwoławczy, że nie stanowi to przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji,
8. art. 10 k.p.a. poprzez wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji i przeprowadzenie postępowania bez udziału strony.
W przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów skarżący zarzucił również naruszenie:
9. art. 72 ust. 1, 2, 2a i 4, art. 73 ust. 1 oraz art. 76 p.r.d. poprzez błędne przyjęcie, że strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających odmowę wydania zaświadczenia przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą,
10. art. 81a k.p.a. poprzez błędne uznanie, że strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających odmowę wydania zaświadczenia przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą, a także niezastosowanie z urzędu art. 72 ust. 2 pkt 2 p.r.d.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przedłożone przez niego w toku postępowania administracyjnego dokumenty potwierdzają, że przedmiotowy pojazd został przez niego zakupiony po przepadku na rzecz Skarbu Państwa Niemieckiego. Pojęcie Skarbu Państwa jest szerokie i nie jest zawężone do terytorium Polski, zaś w przypadku wątpliwości w tym zakresie co do treści normy prawnej organ powinien ją rozstrzygnąć na korzyść strony i uwzględnić z urzędu okoliczności określone w art. 72 ust. 2 pkt 2 p.r.d. Skoro zatem ustawodawca dla określonych przypadków (zakup pojazdu po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego) wprowadził odstępstwa w zakresie przedkładania określonej kategorii dokumentów niezbędnych do rejestracji (m.in. dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany - art. 72 ust. 2 pkt 2 p.r.d.) – organy obu instancji przy podejmowaniu decyzji winny z urzędu zastosować ww. normy prawne.
Ponadto organy obu instancji pominęły , że nabycie pojazdu w przedmiotowej sprawie jest tzw. nabyciem pierwotnym (sprzedaż w drodze licytacji po wcześniejszym przejęciu pojazdu na własność przez Skarb Państwa / jednostki samorządu terytorialnego), dla którego to nabycia ustawodawca wprowadził odstępstwa w przedkładaniu dokumentów do rejestracji zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d.
Skarżący dodał, że ustawodawca rozgranicza nabycie pojazdu spoza Unii Europejskiej wskazując w art. 72 ust. 2a p.r.d., że w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Powyższy zapis pozwala przyjąć, że treść art. 72 ust. 2 p.r.d. dotyczy wszystkich pojazdów zakupionych na terytorium Unii Europejskiej. Co więcej, ustawodawca chcąc ograniczyć wyjątki tylko do pojazdów nabytych/zarejestrowanych na terytorium RP wyraźnie to rozgraniczył, co wynika z art. 72 ust 2 pkt 1 i 1a p.r.d.
Skarżący, powołując się na treść art. 26 i art. 28-37 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wskazał, że prawo swobodnego przepływu towarów pochodzących z państwa członkowskich albo towarów pochodzących z państw trzecich, które znajdują się w swobodnym obrocie w państwach członkowskich, stanowi jedną z podstawowych zasad wynikających z Traktatu. Dlatego też przyjęcie przez organ odwoławczy stanowiska że "Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu ustawy dotyczą Polski, nie zaś bliżej nieokreślonego państwa" - nie znajduje oparcia w przepisach prawa krajowego i unijnego.
Skarżący podniósł nadto, że organ odwoławczy odniósł się tylko do części zarzutów sformułowanych w odwołaniu.
W ocenie skarżącego przepisy art. 72 ust. 5 p.r.d. umożliwiają staroście wystąpienie (między innymi do zagranicznego organu) o potwierdzenie danych zawartych w utraconym dokumencie, zaś uzyskane potwierdzenie tych danych zastępuje dokument potwierdzający dane w dokumencie niezbędnym do rejestracji. Przepisy wykonawcze do ustawy prawo o ruchu drogowym obligują organ dokonujący rejestracji pojazdu do elektronicznej weryfikacji danych, w tym danych pojazdów w Unii Europejskiej. Żaden z organów nie wykonał z urzędu jakiejkolwiek czynności zmierzającej do ustalenia stanu faktycznego.
Skarżący podniósł, że organ odmówił rejestracji czasowej przedmiotowego pojazdu, rejestrując natomiast czasowo oraz ostatecznie samochód osobowy i przyczepę, mimo że zostały one zakupione przez skarżącego na takich samych warunkach i od tego samego podmiotu, co w sprawie niniejszej. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji dokonując negatywnego rozstrzygnięcia naruszyły zatem zasadę zaufania do organów władzy publicznej.
Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji naruszył zasadę praworządności poprzez nieprawidłowe wydanie i doręczenie decyzji. Wniosek o rejestrację czasową został złożony za pośrednictwem platformy usług elektronicznych ePUAP. Wszelka korespondencja w przedmiotowej sprawie winna być doręczona w taki sam sposób. Organ pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy dokonał wydania oraz wysyłki przedmiotowej decyzji , a organ odwoławczy nie uznał powyższego działania za rażące naruszenie prawa i nie wyeliminował przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego. Nadto organ pierwszej instancji wydał decyzję bez udziału strony.
Skarżący wskazał, że Starosta Uckermark uzależnił ewentualne wydanie dokumentu (zaświadczenia) potwierdzającego dane zawarte w niemieckim dowodzie rejestracyjnym od warunków niemożliwych do spełnienia przez skarżącego. Stąd też niewydanie zaświadczenia potwierdzającego dane zawarte w niemieckim dowodzie rejestracyjnym jest odmową wydania powyższego dokumentu. Zostały zatem spełnione przesłanki, umożliwiające organowi wystąpienie do strony niemieckiej z wnioskiem
o potwierdzenie danych niezbędnych do rejestracji pojazdu. Odmienne stanowisko organów w tym zakresie stanowi naruszenie art. 81a k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej wskazanych.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem do polskich organów administracji o czasową rejestrację pojazdu, zarejestrowanego w Niemczech, nabytego przez skarżącego w drodze licytacji publiczno – prawnej, co potwierdza poświadczenie nabycia pojazdu wydane przez Urząd Okręgowy Lichtenberg von Berlin z dnia 9 listopada 2020 r.
Kwestionowanymi skargą decyzjami organy obu instancji odmówiły dokonania rejestracji czasowej pojazdu skarżącego.
Organy obu instancji w uzasadnieniach wydanych decyzji powinny wyjaśnić ich postawę prawną , z przytoczeniem przepisów prawa, bowiem zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Starosta Chojnicki w komparycji decyzji wydanej w dniu 4 kwietnia 2022 r. podał art. 72 ust.1 pkt 5 i ust. 5 , art. 74 ust. 1 i ust.2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz.U. z 2021 r. , poz.450 ze zm., dalej jako "p.r.d.").
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał w pierwszej kolejności, że "stosownie do treści § 19 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, w przypadku czasowej rejestracji pojazdu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , właściciel pojazdu do wniosku o czasową rejestrację pojazdu dołącza odpowiednio dokumenty, o jakich mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-4 , 6 lub 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym, przy czym, w przypadku wnioskowania o dokonanie czasowej rejestracji pojazdu w związku z koniecznością dokonania jego badania technicznego, właściciel pojazdu nie ma obowiązku przedłożenia dokumentu, o którym mowa w art. 72 ust.1 pkt 4 ustawy".
Następnie organ stwierdził, że w świetle powyższego strona, składając wniosek o rejestrację czasową, zobowiązana jest dołączyć do niego m.in. dowód rejestracyjny bądź jego wtórnik lub dokument wystawiony przez organ rejestrujący, potwierdzający dane zawarte w utraconym dokumencie.
Zauważyć wobec powyższego należy, że organ w żadnym miejscu decyzji nie przywołał bliższych danych rozporządzenia , którego § 19 ust.3 pkt 3 przytoczył.
W dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji obowiązywało natomiast rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych ( Dz.U. 2017, poz.2355 ze zm., dalej jako " rozporządzenie z 2017 r." ), które uchylone zostało z dniem 4 września 2022 r.
Przepis § 19 ust.3 pkt 3 rozporządzenia z 2017 r. stanowił, że w przypadku czasowej rejestracji, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 ustawy ( tj. rejestracji na wniosek - przyp. Sądu) pojazdu wcześniej niezarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, właściciel pojazdu do wniosku o czasową rejestrację pojazdu dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-4, 6 lub 6a ustawy.
Przywołana w powyższym przepisie "ustawa" to - zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia z 2017 r. – ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Przepis art. 72 p.r.d. stanowił:
1. Rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy (...) .
Ponadto, w myśl § 19 ust.4 pkt 2 rozporządzenia z 2017 r. , jeżeli czasowa rejestracja pojazdu jest dokonywana w związku z koniecznością przeprowadzenia badania technicznego pojazdu, o którym mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy, właściciel pojazdu nie ma obowiązku przedłożenia dokumentu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy.
Oznacza to, że w przypadku dokonywania czasowej rejestracji pojazdu w związku z koniecznością przeprowadzenia badania technicznego pojazdu, właściciel pojazdu nie ma obowiązku przedłożenia zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego.
W świetle powyższego organ pierwszej instancji , z przywołanego przez siebie przepisu § 19 ust.3 pkt 3 rozporządzenia z 2017 r. , z którego wynika, że do wniosku o czasową rejestrację pojazdu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest wymagane dołączenie dowodu rejestracyjnego (ujętego w art. 72 ust.1 pkt 5 p.r.d.) wyciąga wadliwe wnioski, bowiem uznaje, że w tej sytuacji strona ma obowiązek dołączyć do wniosku dowód rejestracyjny.
W końcowej części uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji przywołał przepis art. 72 ust.1 pkt 5 p.r.d. stwierdzając, że skoro jednym z dokumentów niezbędnych do rejestracji pojazdu jest dowód rejestracyjny pojazdu , którym strona nie dysponuje , zastosowanie ma art. 72 ust.5 p.r.d. Stanowi on, że w przypadku utraty dowodu rejestracyjnego pojazdu zarejestrowanego za granicą zamiast tego dokumentu należy przedstawić jego wtórnik albo dokument wystawiony przez organ rejestrujący (...) potwierdzający dane zawarte w utraconym dokumencie niezbędne do rejestracji pojazdu. Jeżeli organ rejestrujący (...) odmówił wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego albo dokumentu potwierdzającego dane zawarte w utraconym dokumencie, starosta może wystąpić do tego organu o potwierdzenie tych danych. Uzyskane potwierdzenie tych danych, w postaci papierowej albo elektronicznej, zastępuje dokument potwierdzający dane zawarte w utraconym dokumencie niezbędne do rejestracji pojazdu.
Ostatecznie organ odmówił czasowej rejestracji z uwagi na brak wykazania przez stronę, że niemiecki organ rejestrujący odmówił wydania wtórnika w/w dokumentów, co uniemożliwia organowi wystąpienie do strony niemieckiej o potwierdzenie danych niezbędnych do rejestracji pojazdu w Polsce.
Z kolei organ odwoławczy, uznając w zaskarżonej decyzji za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, przywołał jedynie i omówił przepisy art. 72 ust.1 pkt 1- 6a p.r.d. oraz art. 72 ust.5 p.r.d., bez jakiegokolwiek odniesienia się do art. 74 p.r.d., dotyczącego rejestracji czasowej, czy też do przepisów rozporządzenia normującego rejestrację pojazdów. W dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy kwestię tę normowało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów ( Dz.U. z 2022 r., poz.1847), zawierające także przepisy przejściowe ( § 50). Do kwestii tych organ odwoławczy się nie odnosił i ich nie rozważał.
Zauważyć wobec tego należy, że orzecznictwo sądowoadministracyjne stoi na stanowisku , że argumentacja zawarta w uzasadnieniu orzeczenia powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Uzasadnienie powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania , a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ( por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2022 r., I SA/Kr 1168/21, LEX nr 3307135, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2022 r., II SA/Po 468/21, LEX nr 3290914 ). Także w doktrynie podnosi się , że "Uzasadnienie orzeczenia spełnia szczególną rolę. Ma ono wyjaśniać tok myślenia organu, prowadzący do zastosowania przepisu prawa. W "dziedzinie faktów uzasadnienie musi wyjaśnić potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w sferze prawa chodzi o wskazanie normy obowiązującej i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni; uzasadnienie ma przedstawić trzy fazy rozumowania, tzn. wyjaśnienie zmierzające do ustalenia faktów, ustalenie ich znaczenia według normy prawnej oraz zastosowanie normy prawnej obowiązującej"" ( J. Zimmermann. Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981, s. 118-122 , za Kodeksem postępowania administracyjnego Komentarz , B. Adamiak i J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, str. 464- 465).
Sąd orzekający, podzielając przywołane stanowiska stwierdza, że w niniejszej sprawie nie sposób uznać, by uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniały powyższe wymagania.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym zawiera m.in. przepisy, normujące rejestrację pojazdów. W czasie wydania kontrolowanych decyzji był to przede wszystkim przepis art. 72 p.r.d. , dotyczący dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdów i art. 74 p.r.d., dotyczący czasowej rejestracji. Kwestie rejestracji pojazdów normowały też przepisy wcześniej wymienionych rozporządzeń.
Sposób skonstruowania uzasadnień decyzji organów obu instancji, wybiórcze przedstawienie przepisów, normujących instytucję rejestracji pojazdów, w szczególności rejestrację czasową, wyciągnięcie wadliwych wniosków nie pozwala Sądowi na uznanie, że organy wydały właściwe rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Organy obu instancji nie przedstawiły i nie przeanalizowały przepisów prawa w sposób pozwalający na niewątpliwe ustalenie , jakie dokumenty i na jakiej podstawie prawnej powinien przedłożyć skarżący w celu rejestracji czasowej przedmiotowego pojazdu, z uwzględnieniem m.in. niewątpliwej rejestracji pojazdu na terenie Niemiec. Nie rozważono , czy istnieje wzajemna relacja , a jeżeli tak – jaka , między wskazanymi powyżej przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisami przywoływanych wyżej rozporządzeń.
Przedwczesne zatem jest dokonanie przez Sąd merytorycznej oceny, czy organy prawidłowo odmówiły rejestracji czasowej przedmiotowego pojazdu skarżącego.
Stwierdzić tym niemniej należy, że wadliwe jest stanowisko skarżącego, że Skarb Państwa, o którym mowa jest w art. 72 ust.2 pkt 2 p.r.d. , jest pojęciem szerokim , którego nie można zawężać jedynie do terytorium Polski. Ustawodawca nie miał podstaw do używania w w/w przepisie określenia "Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej" , na co skarżący wskazuje w skardze. Pojęciem "Skarb Państwa" posługuje się przede wszystkim Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej ( w art. 61 ust. 1, art. 107 ust.1, art. 146 ust. 4 pkt 4 , art. 216 ust. 2 i art. 218 ) , określająca prawa podstawowe Rzeczypospolitej Polskiej, nie zaś jakiegokolwiek innego państwa. Zarzut skarżącego, że organ odwoławczy błędnie uznał, że "Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu ustawy dotyczą Polski, nie zaś bliżej nieokreślonego państwa", jest zatem pozbawiony podstaw.
Sąd podzielił stanowisko Kolegium dotyczące wadliwego sposobu doręczenia decyzji przez organ pierwszej instancji, uznając jednak za prawidłowe przyjęcie przez organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy, że naruszenie to nie wpłynęło na sytuację procesową strony w sposób uzasadniający uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Niezależnie jednak od tej kwestii Sąd z powyżej przedstawionych względów uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji ( pkt 1. sentencji wyroku).
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.( pkt 2. sentencji wyroku).
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego organy będą miały na uwadze powyższe stanowisko Sądu. Organ pierwszej instancji będzie miał dodatkowo na względzie przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń, w celu ich prawidłowego zastosowania.