III SA/Gd 297/24

III SA/Gd 297/24 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6266 Jednostki pomocnicze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2, 2a i 3, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 5 ust. 1, art. 35 ust. 1, ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 2408
art. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na uchwałę Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Gdyni z dnia 25 kwietnia 2024 r. Nr VIII/32/2024 w sprawie odwołania od decyzji Miejskiej Komisji Wyborczej do spraw Wyborów do Rad Dzielnic w Gdyni postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
J. B. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Gdyni z dnia 25 kwietnia 2024 r. Nr VIII/32/2024 w sprawie odwołania od uchwały Miejskiej Komisji Wyborczej do spraw Wyborów do Rad Dzielnic w Gdyni z dnia 21 kwietnia 2024 r. Nr 130/24.
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że Miejska Komisja Wyborcza ds. Wyborów do Rad Dzielnic w Gdyni (dalej: "Komisja Wyborcza"), na podstawie § 29 ust. 2 załącznika nr 2 do Statutu Dzielnicy Wzgórze Św. Maksymiliana stanowiącego załącznik do uchwały Nr V/148/19 Rady Miasta Gdyni z dnia 23 stycznia 2019 r. w sprawie uchwalenia Statutu Dzielnicy Wzgórze Świętego Maksymiliana (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2019 r., poz. 491, dalej: "Statut Dzielnicy"), uchwałą z dnia 21 kwietnia 2024 r. Nr 130/24 odmówiła rejestracji zgłoszenia listy kandydatów na radnych do Rady Dzielnicy Wzgórze Św. Maksymiliana – okręg wyborczy nr 13, zgłoszonej przez skarżącego w dniu 19 kwietnia 2024 r.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że do zgłoszenia, obejmującego wyłącznie osobę skarżącego, dołączono wykaz osób popierających (dwie karty), zawierający 44 podpisy. Po weryfikacji zgłoszenia Komisja Wyborcza stwierdziła, że prawidłowo złożono jedynie dziewięć podpisów poparcia. Zgodnie z § 27 ust. 10 załącznika nr 2 do Statutu Dzielnicy lista powinna zawierać poparcie 25 wyborców. Zgłoszona przez skarżącego lista poparcia go na radnego nie spełniała tego warunku. Z uwagi na termin doręczenia przedmiotowego zgłoszenia Komisji Wyborczej, tj. o godz. 20, nie było możliwe jego uzupełnienie przez zgłaszającego o dodatkowe podpisy – ostateczny termin na zgłoszenie list kandydatów upłynął bowiem w dniu 19 kwietnia 2024 r. o godz. 20. Stosownie do § 29 ust. 2 załącznika nr 2 do Statutu Dzielnicy, jeżeli usunięcie wskazanych wad zgłoszenia nie jest możliwe w terminie ustalonym dla dokonywania zgłoszeń, komisja odmawia rejestracji zgłoszenia i niezwłocznie zawiadamia o tym zgłaszającego.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej uchwały.
Komisja Rewizyjna Rady Miasta Gdyni (dalej: "Komisja Rewizyjna"), działając na podstawie § 29 ust. 4 i ust.2 w zw. z § 27 ust.10 i 12 załącznika nr 2 do Statutu Dzielnicy, uchwałą z dnia 25 kwietnia 2024 r. Nr VIII/32/2024 nie uwzględniła odwołania skarżącego (§ 1 uchwały).
W uzasadnieniu wskazano, że Komisja Wyborcza stwierdziła, że podpisy poparcia kandydatury skarżącego zawierały następujące błędy: w 24 przypadkach brak własnoręcznego podpisu, w 14 – brak numeru PESEL, w 4 – błędny adres lub brak adresu, w 1 – obce obywatelstwo, w 1 – osoba nie figuruje w Centralnym Rejestrze Wyborców, w 1 – błędny numer PESEL. Nadto jeden z podpisów należał do skarżącego (tzw. autopoparcie) i dodatkowo obarczony był błędem, polegającym na braku własnoręcznego podpisu. Część z załączonych podpisów wyborców zawierała po kilka błędów, stąd liczba wykazanych błędów jest wyższa niż 35. Skarżący nie przedstawił okoliczności ani dowodów pozwalających na odmienną ocenę.
Skarżący zebrał podpisy osób popierających jego kandydaturę na nieprawidłowym formularzu "Zgłoszenie listy kandydatów na radnych w wyborach do rad dzielnic zarządzonych na dzień 19 maja 2024 r.", w którym od kandydatów na radnych (nie zaś od osób je popierających) wymagane jest podanie innych danych osobowych: imię/imion i nazwiska, wieku w latach na dzień wyborów oraz dokładnego adresu zamieszkania. Osoby popierające kandydata na radnego mają zaś obowiązek podać imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL oraz złożyć własnoręczny podpis. Skarżący dopiero w dniu 24 kwietnia 2024 r. złożył dodatkowe pięć stron zawierających dane (przeważnie wraz z podpisami) 40 osób popierających jego kandydaturę. Wobec upływu terminu na skuteczne składanie list z podpisami wyborców popierających daną kandydaturę na radnego dzielnicy, Komisja Rewizyjna czynność tę uznała za niemogącą wywrzeć skutków prawnych w postaci skutecznego zarejestrowania kandydata na radnego dzielnicy.
W skardze skarżący zarzucił Komisji Rewizyjnej błędne przyjęcie, że listy poparcia jego kandydatury do rady dzielnicy nie zawierały własnoręcznych podpisów osób, które poparcia udzieliły. W ocenie skarżącego skoro dana osoba własnoręcznie wpisała się na listę, to taki wpis jest jednocześnie podpisem. Również wpis z numerem PESEL, mimo że bez adresu, pozwala zidentyfikować taką osobę i ustalić, czy jest zameldowana w danej dzielnicy. Skarżący wskazał, że zarówno zaskarżona uchwała, jak i uchwała Komisji Wyborczej są innymi aktami bądź czynnościami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały Miejskiej Komisji Wyborczej.
W odpowiedzi na skargę Komisja Rewizyjna wniosła o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie o jej oddalenie i w tym zakresie podtrzymała swoje stanowisko.
Komisja Rewizyjna podniosła, że od jej uchwały nie przysługuje środek odwoławczy. Taka procedura ma na celu umożliwienie przeprowadzenie wyborów w terminie wyznaczonym. Wybory do Rad Dzielnic zarządzone na dzień 19 maja 2024 r. już się odbyły. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym komisja rewizyjna nie jest organem gminy. Komisja rewizyjna jest wprawdzie powoływana przez radę gminy w celu wykonywania zadań rady związanych z kontrolowaniem działalności burmistrza (art. 18a ust. 1 u.s.g.), ale działa wyłącznie w ramach rady. Komisja rewizyjna nie ma żadnych uprawnień do podejmowania jakichkolwiek aktów z zakresu administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku jednej z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
W niniejszej sprawie skarżący zakwestionował uchwałę Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Gdyni , wydaną w związku z zarządzeniem w Gminie Miasta Gdyni wyborów do Rad Dzielnic.
Skarżący zgłosił listę kandydatów na radnych w wyborach do Rady Dzielnicy Wzgórze Św. Maksymiliana.
Zaskarżona uchwała Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Gdyni została podjęta na skutek rozpoznania odwołania skarżącego od uchwały Miejskiej Komisji Wyborczej do spraw Wyborów do Rad Dzielnic w Gdyni, którą odmówiono rejestracji zgłoszenia listy kandydatów.
Zaakcentować należy, że w zaskarżonej uchwale omyłkowo wskazano, że rozpoznano nią odwołanie od "decyzji" Miejskiej Komisji Wyborczej , mimo że w sposób oczywisty rozpoznano nią odwołanie od uchwały tej Komisji.
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy ( t.j. Dz.U. z 2023 r., poz.2408 ze zm.) stanowi w art. 1, że Kodeks wyborczy określa zasady i tryb zgłaszania kandydatów, przeprowadzania oraz warunki ważności wyborów:
1) do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej;
2) Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;
3) do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej;
4) do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego;
5) wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.
Z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. Dz.U. z 2024 r. , poz. 1465 ze zm., dalej "u.s.g.") wynika, że dzielnice są jednostką pomocniczą gminy. Jednostki pomocnicze gminy nie są - w sposób oczywisty - organami stanowiącymi jednostek samorządu terytorialnego. Kodeks wyborczy nie określa zatem zasad i trybu zgłaszania kandydatów, przeprowadzania oraz warunków ważności wyborów do rad dzielnic gmin , bowiem nie mieszczą się one w katalogu wymienionym w art. 1 Kodeksu wyborczego.
Ustawodawca zobowiązał natomiast przepisem art. 35 ust.1 u.s.g. organy stanowiące gmin , aby uregulowały zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej gminy. Przepis ten stanowi, że organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.
Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. statut jednostki pomocniczej określa zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej.
Statut Dzielnicy Wzgórze Świętego Maksymiliana został uchwalony uchwałą Rady Miasta Gdyni z dnia 23 stycznia 2019 r. nr V/148/19 i stanowi załącznik do tej uchwały.
W § 1 ust.1 statutu postanowiono, że Dzielnica Wzgórze Świętego Maksymiliana jest jednostką pomocniczą Miasta Gdyni.
W § 5 statutu wskazano, że zasady i tryb wyborów rady dzielnicy określa załącznik nr 2 do statutu.
Miejska Komisja Wyborcza , w oparciu o § 29 ust. 2 załącznika nr 2 do statutu, uchwałą odmówiła rejestracji zgłoszenia listy kandydatów.
Komisja Rewizyjna Rady Miasta Gdyni zaskarżoną uchwałą rozpatrzyła odwołanie skarżącego od powyższej uchwały Miejskiej Komisji Wyborczej w trybie § 29 ust. 4 załącznika nr 2 do statutu.
Z przepisu tego wynika, że od uchwały Komisji Rewizyjnej nie przysługuje środek odwoławczy.
Rozważyć zatem należało, czy przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") uprawniają sąd administracyjny do merytorycznego rozpoznania skargi, wniesionej na przedmiotową uchwałę.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
§ 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W sposób oczywisty zaskarżona uchwała Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Gdyni
nie mieści się w dyspozycji art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3, 4a , 4b, 5, 7, 8 ,9 p.p.s.a., a także art. 3 §2a p.p.s.a.
Skarżący w skardze wskazał, że możliwość zaskarżenia przedmiotowej uchwały wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Ze stanowiskiem tym zgodzić się nie można.
Przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. dotyczy takich aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, których przedmiotem jest przyznanie ( odmowa przyznania ), stwierdzenie ( odmowa stwierdzenia) albo uznanie ( odmowa uznania) określonego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Chodzi przy tym o akty lub czynności podejmowane w sprawach indywidualnych. Akty, które mają charakter generalny , zaskarżane są do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 §2 pkt 5-7 p.p.s.a.
Dany akt lub czynność powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa , co oznacza, że musi istnieć ścisły związek pomiędzy ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem ( oraz ich odmowami ) a możliwością realizacji uprawnienia ( lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa ( za Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz , pod redakcją sędziego NSA prof. dr hab. Romana Hauzera i prof. dr hab. Marka Wierzbowskiego, 8 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck , Warszawa 2023, str.77 ).
Uchwała taka, jak zaskarżona uchwała Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Gdyni, nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Jest to uchwała podejmowana w procedurze wyborów organów jednostki pomocniczej gminy (rejestracji listy kandydatów na radnych dzielnicy ).
Zaskarżona uchwała nie może zostać też poddana kontroli w oparciu o art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. , bowiem mowa jest w nich o organach jednostek samorządu terytorialnego , a komisja rewizyjna rady gminy nie jest takim organem i działa jedynie w ramach rady gminy. Zgodnie z art. 11 a ust.1 u.s.g. , organami gminy są rada gminy oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Brak jest także unormowań, pozwalających sądom administracyjnym dokonanie sądowej kontroli uchwał takich, jak zaskarżona niniejszą skargą ( art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają Sądowi na kontrolę zaskarżonej uchwały.
Na koniec należy wskazać, że nie było podstaw do odroczenia rozprawy w dniu 10 stycznia 2025 r. , o co wnosił skarżący.
Zgodnie z art. 107 p.p.s.a., nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Z kolei art. 99 p.p.s.a. stanowi, że sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny.
Skarżący nie wskazał przyczyn nieobecności swojego pełnomocnika, adwokata z wyboru, prawidłowo zawiadomionego o terminie rozprawy. Pełnomocnik skarżącego nie usprawiedliwiał też swojej nieobecności , ani nie informował Sądu o ewentualnym spóźnieniu na rozprawę. W tej sytuacji nie było podstaw do odroczenia rozprawy.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę odrzucił.