III SA/Gd 272/25

III SA/Gd 272/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 20 ust. 1-2, art. 22 ust. 2, art. 24 ust. 2a pkt 1-2, art. 24 ust. 2b, art. 24 ust. 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dz.U. 2024 poz 219
§ 29a, § 29, § 4, § 5, § 7 ust. 1, § 8 ust. 1, § 9 ust. 1, § 11
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 11, art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku z dnia 17 marca 2025 r., nr WIGK-II.7221.3.2025.MJ w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Gdańskiego z dnia 13 grudnia 2024 r., nr GKiK-EGiB.6620.6.4.2024.AKN; 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku na rzecz skarżącego P. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
P. G. (dalej także jako: "wnioskodawca", "strona", "skarżący") zwrócił się do Starosty Gdańskiego z wnioskiem (datowanym na 7 czerwca 2023 r.) "o dokonanie właściwego wpisu w Rejestrze Gruntów odnośnie działki położonej w Województwie Pomorskim Powiat G. jednostka ewidencyjna: [...] K., obręb ewidencyjny: [...], L., nr jednostki rejestrowej: [...], numer działki [...] ark.1 [...] L. o powierzchni 667 m²". We wniosku wnioskodawca podał, że oznaczenie działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków jako użytku gruntowego - RVI jest błędne. Przedmiotowa działka od 40 lat jest działką budowlaną i tak też jest oznaczona w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy K.
Pismem z dnia 27 września 2024 r. Starosta Gdański wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania żądania, poprzez wskazanie jakiego użytku żąda do wprowadzenia dla działki nr [...]. W uzupełnieniu żądania, pismem z dnia 14 października 2024 r., wnioskodawca zawnioskował o wprowadzenie użytku B - tereny mieszkaniowe.
Następnie, Starosta Gdański, decyzją z dnia 13 grudnia 2024 r., nr GKiK-EGiB.6620.6.4.2024.AKN, orzekł o odmowie wprowadzenia użytku gruntowego B - tereny mieszkaniowe dla działki ewidencyjnej nr [...] obrębu L., gm. K.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że użytek B - tereny mieszkaniowe, którego żąda wprowadzenia wnioskodawca, w świetle definicji z załącznika nr 1, punkt 1, pozycja tabeli 13 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.; dalej jako: "rozporządzenie egib"), to grunty niewchodzące w skład gruntów rolnych zabudowanych:
1) zajęte pod budynki mieszkalne;
2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;
3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.
Kontur terenów mieszkaniowych nie może przekraczać linii wskazanych w projekcie zagospodarowania działki lub terenu stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę albo zgłoszenia budowy.
W bazie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na działce nr [...] obrębu L. brak jest natomiast budynku mieszkalnego, jak i innej zabudowy. Jak ustalono w toku postępowania, Wydział Architektury i Budownictwa, wg stanu na dzień 4 listopada 2024 r., nie przyjął zgłoszenia robót budowlanych i nie wydał decyzji pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce objętej wnioskiem. Jak wynika z prowadzonego rejestru prac geodezyjnych i kartograficznych, dla działki objętej wnioskiem nie zgłoszono pracy w zakresie inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych. Ponadto, ortofotomapa dostępna na stronie https://mapv.geoportal.gov.pl/ potwierdza, iż na przedmiotowej działce brak jest zabudowy lub innych obiektów wskazujących na zasadność wniosku. Zaświadczenie o przeznaczeniu działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, które załączono do wniosku, nie przesądza o stanie faktycznym i nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmiany w bazie ewidencji gruntów i budynków - odnosi się do przeznaczenia terenu i sposobu zagospodarowania.
Konkludując, organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że nie posiada dokumentów mogących stanowić podstawę zmiany dotychczasowego użytku RVI na B w bazie ewidencji gruntów i budynków.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, rozpatrując odwołanie P. G., decyzją z dnia 17 marca 2025 r., nr WIGK-II.7221.3.2025.MJ, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Gdańskiego.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że spór w sprawie sprowadza się do oceny tego, jakiego rodzaju użytkiem gruntowym powinna oznaczona być działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie ewidencyjnym L., gm. K. Zdaniem organu pierwszej instancji, ww. działka jest niezabudowaną działką budowlaną, oznaczona użytkiem gruntowym RVI, natomiast skarżący stoi na stanowisku, że jego działka od ponad 40 lat jest działką budowlaną, nie są to grunty orne i powinna być oznaczona użytkiem gruntowym B.
Organ odwoławczy ustalił, że działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie ewidencyjnym L., gm. K. objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (dalej jako: "MPZP"), przyjętym uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia 17 czerwca 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wschodniej części miejscowości L., gm. K. Zgodnie z ustaleniami ww. planu, działka ta jest położona w granicach terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinna oraz zabudowę usługową, bez ustalania proporcji pomiędzy funkcjami (oznaczenie B12.MN/U), a także w granicach terenu przeznaczonego pod drogę publiczną, ulica dojazdowa (oznaczenie B25.KDD) - zaświadczenie Wójta Gminy K. z dnia 16 maja 2023 r.
Ponadto, organ odwoławczy, dokonując analizy całości materiału dowodowego (w tym materiałów pozyskanych od Starosty Gdańskiego w toku postępowania odwoławczego - historii zmian informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] oraz pełnej i aktualnej informacji z rejestru gruntów dla ww. działki ewidencyjnej), ustalił, że przedmiotowa działka ewidencyjna powstała w wyniku podziału działek [...]1, [...]2, [...]3, [...]4, [...]5, [...] obręb L. i uzyskała użytek gruntowy oznaczony jako - RVI.
W oparciu o powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie ewidencyjnym L. oznaczona użytkiem gruntowym RVI, nie spełnia kryteriów dla terenów mieszkaniowych oznaczonych symbolem B, ponieważ z treści lp. 13 tabeli, stanowiącej załącznik nr 1 do Egib, wynika, że o możliwości zaliczenia danego gruntu do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych decyduje między innymi charakter zabudowy, tj. obecność na gruncie budynków mieszkalnych, budynków gospodarczych i technicznych związanych funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi.
Konkludując, organ odwoławczy uznał, że w obowiązujących warunkach prawnych nie jest możliwie wprowadzenie w sposób legalny zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę użytku gruntowego na tereny mieszkaniowe na podstawie oceny skarżącego, iż zapis w bazie ewidencji gruntów i budynków jest błędny (nie poparty żadnym dowodem) oraz na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nie znalazł podstaw, aby uwzględnić zarzucanych organowi pierwszej instancji naruszeń przepisów Konstytucji RP. Organ odwoławczy nie stwierdził również żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź naruszeń przepisów postępowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i orzeczenia co do istoty sprawy lub skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrotu kosztów postępowania, zarzucił naruszenie: zasady praw nabytych; art. 2, art. 32, art. 51, art. 64, art. 87, art. 94 Konstytucji RP; rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z załącznikiem nr 1 (zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych).
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że działka nr [...] od początku jej wydzielenia była działką budowlaną i taki był cel jej wydzielenia w 1986 r. Potwierdza to kserokopia mapy sytuacyjnej dla celów budowlanych działki nr [...] (skala 1:500), którą sporządzono we wrześniu 1987 r. Charakter budowlany przedmiotowej działki potwierdzają również zapisy MPZP oraz wydruk z Geoportalu Krajowego (działka nr [...] jest ostatnią niezabudowaną działką) i wydruk AutoMapy (osiedle, na którym znajduje się działka nr [...] jest zabudowane w całości).
Odpowiadając na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy podkreślił, że wybudowane budynki i zagospodarowanie sąsiadujących działek budowlanych (innych nieruchomości) nie stanowi - w rozumieniu zapisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - podstaw do automatycznego zaliczenia działki nr [...] do "terenów mieszkaniowych".
Skarżący, uzupełniając skargę, przedłożył do akt sprawy, przy piśmie datowanym na dzień 8 lipca 2025 r., kserokopię:
1. decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia 28 stycznia 1987 r. oddającej w użytkowanie wieczyste I. G. działkę budowlaną mieszkaniową nr [...] o powierzchni 667 m² położonej w L. Gmina K.;
2. pisma Naczelnika Gminy z dnia 23 marca 1987 r. zawiadamiające o konieczności wpłacenia kwoty 60.000 zł na budowę wodociągu we wsi L. (osiedle domków jednorodzinnych);
3. mapy sytuacyjnej dla celów budowlanych działki nr [...] z dnia 25 września1987 r.;
4. pisma z dnia 21 marca 1988 r., skierowanego do I. G., wzywającego do zapłaty za użytkowanie wieczyste działki budowlanej nr [...] o powierzchni 667 m² położonej we wsi L.;
5. decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia 12 maja 1986 r. oddającej w użytkowanie wieczyste działkę budowlaną nr [...] o powierzchni 0,07 ha położonej we wsi L.
6. zawiadomienia Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 27 listopada 1998 r. o wpisaniu jako właścicieli I. i J. G. i wykreśleniu dotychczasowego właściciela Gminy K. na podstawie decyzji Wójta Gminy K. z dnia 15 maja 1998 r.
Jednocześnie skarżący poinformował, że działkę nr [...] otrzymał od rodziców - I. i J. G., aktem notarialnym z dnia 27 maja 1999 r. (umowa darowizny).
Skarżący na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r., podtrzymując skargę, wskazał, że około 40 lat temu działkę nr [...] wyłączono z produkcji rolnej. Decyzja o odrolnieniu musiała być wydana przed 1985-1986 r. i powinna znajdować się w Urzędzie Gminy. Nie można było dostać działki rolnej w użytkowanie wieczyste bez uprawnień, a jego rodzice takowych nie mieli. Wyjaśnił, że podatki od nieruchomości były płacone od zawsze. Gdyby to była działka rolna nie pobierano by w gminie podatków i nie była by uzbrojona. Grunty te nie są gruntami rolnymi, nie są użytkowane rolniczo. Zdaniem skarżącego, to teren mieszkaniowy, ale można by ewentualnie go uznać za tereny zurbanizowane, tereny niezabudowane lub w trakcie budowy oznaczone symbolem Bp.
Skarżący złożył do akt kserokopię decyzji Wójta Gminy K. z dnia 24 lipca 2000 r. o warunkach zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie przyłącza oraz potwierdzenie dla wpłacającego z tytułu podatku od nieruchomości za 2023 r. i 2025 r. Okazał również wypis i wyrys ustaleń MPZP przyjętego uchwałą nr [...] obejmujący działkę ewidencyjną nr [...]. Przewodniczący zarządził sporządzenie kopii tego dokumentu i włączenie do akt.
Skarżący wniósł o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie zgodności rozporządzenia o ewidencji gruntów z Konstytucją RP, wniósł również o wystąpienie przez Sąd do Urzędu Gminy K. o przedstawienie dowodów opłat za podatek od nieruchomości od 1987 r. za działkę nr [...].
Sąd, na rozprawie, postanowił oddalić wniosek dowodowy o wystąpienie do Urzędu Gminy o dowody z opłat za podatek od nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz.1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego aktu z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd stwierdził naruszenie prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak też decyzji ją poprzedzającej.
Kontrolą sądową objęta jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 marca 2025 r., nr WIGK-II.7221.3.2025.MJ, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Gdańskiego z dnia 13 grudnia 2024 r., nr GKiK-EGiB.6620.6.4.2024.AKN w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, polegającej na zmianie użytków gruntowych dla działki ewidencyjnej nr [...], obrębu L., gm. K.
Poza sporem było w sprawie, że przedmiotową działkę nr [...], skarżący otrzymał w drodze darowizny od rodziców: I. i J. G., dokonanej aktem notarialnym z dnia 27 maja 1999 r.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem P. G., który w dniu 18 września 2024 r. zwrócił się o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wprowadzeniu do ewidencji użytku gruntowego B (tereny mieszkaniowe) w miejsce oznaczenia RVI (grunt orny) dla działki nr [...] położonej w L. Treść złożonego wniosku datowanego na dzień 7 czerwca 2023 r., a następnie jego sprecyzowanie (uzupełnienie z dnia 14 października 2024 r.) zostały przywołane na początku niniejszego uzasadnienia. Powyższa działka, jak wywodził wnioskodawca, od 40 lat jest działką budowlaną i tak jest też oznaczona w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP).
Do wniosku załączono wypis z rejestru gruntów z 22 maja 2023 r. i zaświadczenie Wójta Gminy K. z dnia 16 maja 2023 r., z którego treści wynika, działka jest objęta MPZP i zgodnie z jego ustaleniami położona jest w granicach terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz zabudowę usługową, bez ustalenia proporcji między funkcjami (B12.MN/U), a także w granicach terenu przeznaczonego pod drogę publiczną, ulica dojazdowa (oznaczenie B25.KDD).
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiło udzielenie odpowiedzi na pytanie czy organy ewidencyjne obu instancji prawidłowo odmówiły wnioskodawcy P. G. aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez dokonanie zmiany użytku gruntowego dla ww. działki nr [...] ? Zdaniem Sądu orzekającego, na to pytanie nie można jeszcze udzielić jednoznacznej odpowiedzi, gdyż zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia są przedwczesne. Z przyczyn wskazanych poniżej.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły zasadniczo przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej w skrócie jako - "pgik") oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 pgik., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych
3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
Ponadto, zgodnie z ust. 2 tego artykułu, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:
1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:
a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,
b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;
2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;
Stosownie do art. 22 ust. 2 pgik podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Natomiast art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b pgik stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2c pgik odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Zmian więc w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Organy administracji geodezyjno-kartograficznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Zatem nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej.
Należy również podkreślić, że postępowanie z zakresu aktualizacji danych ewidencyjnych jest - rodzajem administracyjnego postępowania rejestrowego - i w związku z tym wykazuje daleko idącą specyfikę, która nie upoważnia organów administracji geodezyjno-kartograficznej do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości lub danych podlegających ujawieniu w ewidencji. Organy te są jedynie uprawnione i zobowiązane do deklaratoryjnej rejestracji zmian w zakresie danych ewidencyjnych, które wynikają z przedłożonych lub uzyskanych z urzędu dokumentów (vide: § 29 rozporządzenia egib).
Nie oznacza to jednak, że w tym postępowaniu organy ewidencyjne są całkowicie bierne i nie prowadzą jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego np. w oparciu o dostępne rejestry czy zbiory geodezyjne i kartograficzne. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych decyzji na potrzeby niniejszego postępowania Starosta Gdański prawidłowo podjął czynności, zwracając się m.in. do Wydziału Architektury i Budownictwa o informacje czy zostało dokonane zgłoszenie robót budowlanych lub czy wydano pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. W oparciu o rejestr prac geodezyjnych i kartograficznych organ ten ustalił również, że nie zgłoszono inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych. Tak samo organ drugiej instancji w toku postępowania odwoławczego, pozyskał materiały od Starosty Gdańskiego, w tym historię zmian informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] oraz pełnej i aktualnej informacji z rejestru gruntów dla ww. działki ewidencyjnej, ustalając, że ta działka powstała w wyniku podziału działek [...]1, [...]2, [...]3, [...]4, [...]5, [...] obręb L. i uzyskała użytek gruntowy oznaczony jako - RVI.
Zatem organy orzekające w sprawie wniosku skarżącego zasadnie podjęły czynności wyjaśniające pomimo rejestrowego charakteru postępowania. Są one bowiem, nie tylko organami ewidencyjnymi, orzekającymi na podstawie szczegółowych regulacji ale również organami administracyjnymi, na których ciążą obowiązki wynikające z ogólnych zasad k.p.a.
NSA w wyroku z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 1603/20 podniósł że "należy bowiem mieć na uwadze, że postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków kończące się wydaniem decyzji w tej sprawie, jest postępowaniem administracyjnym, do którego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ale tylko w tym zakresie w którym postępowanie to nie jest uregulowane w sposób szczególny (...). Z tych przepisów szczególnych wynika również, że podstawą aktualizacji nie mogą być takie dowody jak wyjaśnienia stron, czy zeznania świadków, przepisy szczególne regulują również zasady i wymogi dotyczące opracowań geodezyjnych w tym opracowań sporządzanych w ramach wznowienia znaków granicznych, to według tych przepisów należy badać, czy dane opracowanie geodezyjne jest sporządzone zgodnie obowiązującymi standardami". Pogląd powyższy należy podzielić.
Przywołane powyżej rozporządzenie egib określa szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych, w tym wskazuje źródła danych wykorzystywanych przy zakładaniu, aktualizacji albo modernizacji ewidencji.
Jak wynika z § 29a rozporządzenia egib aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych.
Z kolei § 29 rozporządzenia egib jednoznacznie stanowi, iż źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są:
1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym;
2) wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin;
3) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach;
4) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne;
Analiza powyżej przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że na staroście ciąży obowiązek aktualizacji ewidencji gruntów, która powinna być odzwierciedleniem stanu prawnego i faktycznego. Niewątpliwie, do zadań starosty, związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przy czym, do materiałów źródłowych, należy zaliczyć nie tylko materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym czy w innych rejestrach ale również dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez organy czy wyniki oględzin (§ 29 pkt 2 i 4 rozporządzenia egib).
Jak stanowi § 4 rozporządzenie egib, jednostkami powierzchniowymi podziału kraju dla celów ewidencji są:
1) jednostka ewidencyjna;
2) obręb ewidencyjny;
3) działka ewidencyjna.
Jednostkę ewidencyjną stanowi obszar gminy, o czym stanowi § 5 ust. 1 rozporządzenia egib, zaś jednostka ewidencyjna dzieli się na obręby ewidencyjne (§ 6 ust. 1 tego rozporządzenia).
Jak wynika z § 7 ust. 1 rozporządzenia egib, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu ewidencyjnego, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą granic działek ewidencyjnych. Natomiast granicę działki ewidencyjnej oznacza - linię łamaną albo odcinek, wspólny dla dwóch sąsiadujących ze sobą działek ewidencyjnych albo wspólnej dla działki ewidencyjnej i granicy państwa - w przypadku działek przylegających do granicy państwa (§ 2 pkt 2 rozporządzenia egib).
Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia egib stanowi, że użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy:
1) grunty rolne;
2) grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione;
3) grunty zabudowane i zurbanizowane;
4) grunty pod wodami;
5) tereny różne.
2. W przypadku użytków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w ewidencji wykazuje się także klasy bonitacyjne ustalone zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z § 9 ust. 1 tego rozporządzenia, grunty rolne, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, dzielą się na:
1) użytki rolne, do których zalicza się:
a) grunty orne, oznaczone symbolem R,
b) łąki trwałe, oznaczone symbolem Ł,
c) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem Ps,
d) sady, oznaczone symbolem S,
e) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem Br,
f) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem Lzr,
g) grunty pod stawami, oznaczone symbolem Wsr,
h) grunty pod rowami, oznaczone symbolem W;
2) nieużytki, oznaczone symbolem N.
3. Grunty zabudowane i zurbanizowane, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 3, dzielą się na:
1) tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem B;
2) tereny przemysłowe, oznaczone symbolem Ba;
3) inne tereny zabudowane, oznaczone symbolem Bi;
4) zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy, oznaczone symbolem Bp;
5) tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, oznaczone symbolem Bz;
6) użytki kopalne, oznaczone symbolem K;
7) tereny komunikacyjne, w tym: a) drogi, oznaczone symbolem dr, b) tereny kolejowe, oznaczone symbolem Tk, c) inne tereny komunikacyjne, oznaczone symbolem Ti, d) grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych, oznaczone symbolem Tp.
Stosowanie do przepisu § 11 rozporządzenia egib, ewidencja obejmuje dane dotyczące:
1) działek ewidencyjnych;
2) użytków gruntowych;
3) klas bonitacyjnych;
4) punktów granicznych;
5) budynków;
6) lokali;
7) właścicieli albo samoistnych posiadaczy, opisu prawa własności lub stanu posiadania tych osób oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, daty nabycia tego prawa oraz informacji o dokumentach, które stanowiły podstawę opisu prawa własności albo stanu posiadania.
Szczegółowe zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 1 do wskazanego rozporządzenia egib (§ 10).
Zgodnie z lp. 13 złącznika nr 1 zarządzenia egib, do terenów mieszkaniowych (symbol: "B") zalicza się grunty, niewchodzące w skład gruntów rolnych zabudowanych o których mowa w lp.5:
1) zajęte pod budynki mieszkalne;
2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;
3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.
Kontur terenów mieszkaniowych nie może przekraczać linii wskazanych w projekcie zagospodarowania działki lub terenu stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę albo zgłoszenia budowy.
W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że skarżący należy do podmiotów uprawnionych do zgłaszania właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków (art. 20 ust. 2 pkt 1 pgik).
Sąd orzekający akceptuje utrwalone stanowisko judykatury i doktryny prawa, że osoby zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów i budynków są obowiązane dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian. Należy więc zgodzić się z organami, iż wnioskując o dokonanie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, należy złożyć stosowną dokumentację, która stanowiłaby uzasadnienie dla dokonania żądanego wpisu danych ewidencyjnych. Jednak pogląd ten nie wyklucza aktywności organów ewidencyjnych w niniejszym postępowaniu, co zostało już zaakcentowane na początku rozważań.
Jak też podniesiono skarżący wraz z wnioskiem inicjującym postępowanie przedłożył zaświadczenie Wójta Gminy K. z dnia 16 maja 2023 r., którego treść została przywołana powyżej i wypis z rejestru gruntów. Nadto, skarżący na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. okazał wypis i wyrys ustaleń MPZP przyjętego uchwałą nr [...], obejmujący działkę ewidencyjną nr [...] (vide: protokół rozprawy z dnia 28 sierpnia 2025 r. w aktach sądowych sprawy).
Organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej ustalił, że działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie ewidencyjnym L., gm. K. objęta jest MPZP, przyjętym uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia 17 czerwca 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wschodniej części miejscowości L., gm. K. Zgodnie z ustaleniami ww. planu, działka ta jest położona w granicach terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz zabudowę usługową, bez ustalania proporcji pomiędzy funkcjami (oznaczenie B12.MN/U), a także w granicach terenu przeznaczonego pod drogę publiczną, ulica dojazdowa (oznaczenie B25.KDD), co potwierdza załączone przez skarżącego zaświadczenie Wójta Gminy K. z dnia 16 maja 2023 r. Niewątpliwie, przedmiotowe zaświadczenie mieści się w katalogu źródeł danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji określonych w § 29 pkt 4 rozporządzenia egib.
Ponadto, Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, do którego się odnosi przedstawione przez skarżącego zaświadczenie, ma charakter normatywny, a zatem powszechnie obowiązujący (por. Tomasz Bąkowski "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz", Zakamycze 2004, pkt 9 do art. 14). Jest bowiem, w myśl regulacji przyjętej w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, aktem prawa miejscowego.
Według art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Wiążą zatem organy stosujące prawo (patrz: Tomasz Bąkowski, op. cit.). Ważność aktów prawa miejscowego, w tym miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, co do zasady, nie podlega kontroli w indywidualnej sprawie, lecz w specjalnych trybach przewidzianych przez przepisy prawa. Trybem kontroli miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest tryb przewidziany w art. 90, 94 bądź w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Oznacza, że plan miejscowy ma moc wiążącą taką jak każdy inny akt normatywny i musi być respektowany, dopóki nie zostanie zmieniony (patrz: "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz", pod red. Zygmunta Niewiadomskiego, 11 wydanie; wyroki NSA: z dnia 23 kwietnia 2020 r., II OSK 2037/19 i z dnia 16 października 2020 r., II OSK 729/18).
Rację ma organ ewidencyjny, że zaświadczenie o przeznaczeniu działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, które załączono do wniosku, nie przesądza o stanie faktycznym i nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmiany w bazie ewidencji gruntów i budynków. Niemniej, Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego będący źródłem powszechnie obowiązującego prawa wiąże organy stosujące prawo, w tym organy ewidencyjne, i nie może być obojętny dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Przechodząc do zasadniczego aspektu sprawy dotyczącego reguł zaliczania gruntów do innej niż dotychczasowa grupa użytku, trzeba zauważyć, że na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r., skarżący nie wykluczył możliwości zaliczenia przedmiotowej działki do innej grupy użytków gruntowych, niż wnioskowana przez niego w złożonym wniosku, a mianowicie zaliczenia do zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy - Bp (vide: protokół rozprawy z dnia 28 sierpnia 2025 r. w aktach sądowych sprawy). W przypadku podtrzymania takiego stanowiska i zmiany żądania, zaistniałaby konieczność zmodyfikowania złożonego przez skarżącego wniosku. Treść bowiem żądania objętego wnioskiem wiąże organy ewidencyjne.
Nie negując co do zasady obowiązku przedłożenia dokumentów przez podmioty wnioskujące wprowadzenie zmian, to z przywołanych powyżej przepisów rozporządzenia egib jednoznacznie wynika, że o zaliczeniu gruntów do poszczególnych grup użytków gruntowych ewidencji, decyduje również stan faktyczny związany z wykorzystywaniem gruntu, identyfikowany w oparciu o szczegółowe kryteria wymienione w ww. załączniku nr 1 do przedmiotowego rozporządzenia.
Organy obu instancji były zgodne, że na przedmiotowej działce ewidencyjnej brak jest zabudowy lub innych obiektów. Skarżący nie kwestionował tej okoliczności, jednak podkreślał, że sporna działka "była i jest działką budowlaną". Wraz z pismem procesowym z dnia 8 lipca 2025 r. skarżący przedłożył dokumenty, dotyczące spornej działki, w tym m.in. decyzję Naczelnika Gminy K. z dnia 28 stycznia 1987 r., nr 8224/2/8/87 o oddaniu I. G. "w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat, niezabudowanej działki budowlanej mieszkaniowej, położonej na terenie L. gmina K., oznaczonej wg. ewidencji gruntów Nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa", która w punkcie 4 zobowiązywała nabywcę do zabudowania działki w terminie 5 lat (za rozpoczęcie budowy uważa się wylanie ław fundamentowych, co powinno nastąpić w terminie 2 lat, a zakończenie w ciągu następnych 3 lat, terminy biegną od dnia oddania gruntu w użytkowanie wieczyste), a także wcześniejszą decyzję Naczelnika Gminy K. z dnia 12 maja 1986 r., nr 8224/2/9/86 oddającą w użytkowanie wieczyste ww. działkę budowlaną niezabudowaną i również w punkcie 4 zobowiązującą nabywcę do zabudowania nieruchomości w terminie 5 lat (vide: - k. 42 i - k 43 i nast. akt sądowych, ww. decyzje stanowiące załącznik do pisma procesowego z dnia 8 lipca 2025 r.).
Na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. skarżący podniósł, że w stosunku do działki nr [...] musiała zapaść bardzo dawno temu (około lat 40-tu) decyzja wyłączająca użytki gruntowe z produkcji rolnej. Nie jest w posiadaniu tej decyzji, ale powinna się ona znajdować się w urzędzie gminy. Jego rodzice nie byli rolnikami (nie mieli wymaganych uprawnień) i nie mogliby dostać w użytkowanie wieczyste gruntu rolnego (działki rolnej). Sporna działka jest zaopatrzona w wymagane przyłącza (jest w pełni uzbrojona) i od bardzo wielu lat nie jest użytkowania rolniczo. Skarżący na poparcie swojego stanowiska złożył do akt sądowych kserokopię decyzji Wójta Gminy K. z dnia 24 lipca 2000 r., nr Bi-7331/229/2000 o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na budowie przyłącza elektroenergetycznego. Przedmiotowa decyzja zgodnie z rozdzielnikiem została doręczona skarżącemu: P. G. Jest również odprowadzany od niej podatek od nieruchomości od 1987 r. Podatki od nieruchomości "były płacone od zawsze". Skarżący przedłożył potwierdzenie wpłat z tytułu podatku od nieruchomości za 2023 r. i 2025 r. (vide: protokół rozprawy z dnia 28 sierpnia 2025 r. w aktach sądowych sprawy).
Nie może przy tym ujść uwadze, że analiza przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 82 ze zm.) wskazuje, że choć wyłączenie gruntów z produkcji rolnej następuje na podstawie wydanej decyzji w tym przedmiocie, to jednak o podstawie takiego wyłączenia decyduje faktyczne rozpoczęcie innego niż rolnicze (lub leśne) użytkowania danego gruntu (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2012 r., II OSK 490/11). Natomiast stan ewidencyjny, który rejestruje również stan faktyczny uwzględnia zatem zmianę sposobu wykorzystania gruntu i odzwierciedla stan faktyczny (por. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z 30 października 2013 r., II SA/Go 839/13 i WSA w Wrocławiu z 17 maja 2017 r., II SA/Wr 158/17).
Reasumując, stwierdzić ponownie należy, że o zaliczeniu gruntów do poszczególnych grup użytków gruntowych ewidencji decyduje także stan faktyczny związany z rzeczywistym wykorzystywaniem gruntu, a także jego użytkowaniem ustalanym w oparciu normatywne warunki omawianego załącznika nr 1.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu orzekającego, w toku ponownego postępowania, kwestie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wydanych w tym przedmiocie decyzji, jak też początkowej daty ponoszenia opłat z tytułu podatku od nieruchomości, powinny zostać jednoznacznie przez organy wyjaśnione. W świetle poczynionych rozważań, nie można wykluczyć potrzeby dokonania oceny aktualnego, faktycznego sposobu zagospodarowania przedmiotowej działki w postaci oględzin. W takim przypadku z przeprowadzonej wizji powinien zostać sporządzony protokół i dokumentacja zdjęciowa. Z uzasadnień zapadłych decyzji nie wynika, aby stan faktyczny spornej działki został dokładnie ustalony przez organy (oprócz stwierdzenia braku budynków i zabudowy), a następnie aby został poddany szczegółowej ocenie w oparciu o przewidziane w rozporządzeniu egib warunki. W przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych sprawy znajdują się także materiały dotyczące spornej działki ewidencyjnej, w tym dotyczące jej rzeczywistego stanu. Przy czym, skarżący powinien ostatecznie zadeklarować rodzaj użytku gruntu, którego wprowadzenia żąda dla działki ewidencyjnej nr [...] (jednoznaczne sprecyzowanie żądania).
Podsumowując poczynione rozważania, w ich świetle kontrolowane rozstrzygnięcia organów ewidencyjnych muszą nasuwać uzasadnione wątpliwości i jawią się jako przedwczesne. Jest oczywiste, że rejestr jest odzwierciedleniem aktualnego stanu dotyczącego danej nieruchomości i nie ma charakteru konstytutywnego, zaś aktualizacja ewidencji gruntów i budynków polega na wprowadzeniu udokumentowanych zmian, a uwidaczniane dane muszą mieć charakter następczy i bezsporny. Jak też, że organy ewidencyjne (rejestrowe), nie mają kompetencji do prowadzenia postępowania w celu rozstrzygania kwestii spornych związanych z nieruchomością np. z jej własnością lub z granicami (w tej sprawie są one poza sporem). Jednak jak już zaznaczono, nie zwalnia to organów, od obowiązku poczynienia ustaleń niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy czy dokonania stosownych wyjaśnień np. poprzez zwrócenie się do innych uprawnionych organów o stosowne dokumenty czy decyzje.
Postępowanie z zakresu aktualizacji danych ewidencyjnych jest rodzajem administracyjnego postępowania rejestrowego, co bezpośrednio przekłada się na mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy dotyczące postępowania dowodowego. W pierwszej bowiem kolejności należy mieć na uwadze przepisy szczególne dotyczące postępowania ewidencyjnego, następnie zaś przepisy k.p.a. Przepisami szczególnymi są przywołane powyżej regulacje ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z których to przepisów wynika m.in. jakie dokumenty mogą być podstawą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie trzeba podkreślić, że wymienione szczegółowe regulacje nie wyłączają stosowania przepisów k.p.a.
Konstatując, Sąd orzekający w sprawie, wobec niewyjaśnienia wskazanych powyżej kwestii, nie mógł zaaprobować stanowiska organów obu instancji i przedstawionej oceny zebranych w sprawie materiałów. Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsze orzeczenie Sądu nie rozstrzyga, ani nie przesądza o zasadności żądania skarżącego.
Nie przesądzając zatem sposobu orzeczenia w przedmiocie zmiany użytku gruntowego, należy wskazać, że brak wyjaśnienia dostrzeżonych wątpliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11 czy art. 77 § 1 k.p.a. oraz przywołanych powyżej regulacji, mające wpływ na treść decyzji. Celem jednoznacznego wyjaśnienia podniesionych wątpliwości uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Dopiero w zależności od wyniku poczynionych wyjaśnień organy ewidencyjne rozważą, czy spełnione zostały przesłanki do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Trzeba przypomnieć, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej, a więc nie rozpoznaje i nie rozstrzyga spraw administracyjnych w zastępstwie organów administracji publicznej, ani nie odnosi się zamiast organu do zarzutów strony. Sąd administracyjny nie posiada bowiem kompetencji w tym zakresie. Rolą sądu nie jest zatem czynienie w sprawie ustaleń faktycznych za organ rozpatrujący sprawę, nawet jeżeli w aktach sprawy znajdują się dokumenty mające dla sprawy istotne znaczenie. Obowiązkiem sądu jest wyłącznie poddanie kontroli legalności tych ustaleń, wyprowadzonych z nich wniosków i zastosowanych przepisów prawa. Przy czym, taka kontrola jest możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych i ich szczegółowego omówienia w uzasadnieniu decyzji, ze wskazaniem podstaw tych ustaleń w zgromadzonym materiale dowodowym oraz przedstawieniem przyczyn, dla których pozostałym dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także omówienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia.
Dlatego Sąd orzekający, nie mógł rozstrzygnąć "co do istoty sprawy", o co wnosił skarżący w petitum skargi. Ponieważ sąd administracyjny nie prowadzi co do zasady postępowania dowodowego dlatego również wniosek dowodowy skarżącego o wystąpienie do organu o dowody ponoszenia opłat podatku od nieruchomości nie mógł zostać uwzględniony (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Sąd nie znalazł również podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie zgodności rozporządzenia egib z Konstytucją. Stosownie z zasadą wyrażoną w art. 178 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu urzędu podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Sąd może odmówić zastosowania rozporządzenia w zakresie w jakim nie spełnia ono zasad konstytucyjnych. Naruszenia takich zasad Sąd orzekający nie dopatrzył się. Natomiast zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka na podstawie przedłożonych przez organ akt administracyjnych sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Gdańskiego, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi (punkt drugi sentencji wyroku).
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z zawartych w uzasadnieniu rozważań.
Organy rozpoznając ponownie niniejszą sprawę zobowiązane będą ją rozpoznać w jej całokształcie, mając na uwadze powyższe uwagi Sądu. Stosownie bowiem do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Odniesienie się do poczynionych uwag powinno pozwolić organom ewidencyjnym na dokonanie nie budzących wątpliwości ustaleń, a następnie na wszechstronną i pełną ocenę zgromadzonego materiału, w tym zaoferowanych przez skarżącego dokumentów, a w konsekwencji na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie wnioskowanej zamiany użytku gruntowego.
W zaistniałej sytuacji przedwczesne jest odnoszenie się przez Sąd orzekający do pozostałych zarzutów skargi.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym orzeczenia.nsa.gov.pl.