III SA/Gd 268/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie SKO utrzymujące w mocy odmowę wszczęcia postępowania o zasiłek stały, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Skarżący A. D., reprezentowany przez opiekuna prawnego, złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a k.p.a. i fakt, że sprawa o zasiłek stały była już prawomocnie rozstrzygnięta w 2014 r. i ponownie w 2019 r. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona ze względu na tożsamość sprawy z już prawomocnie osądzonej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego. Skarżący, osoba całkowicie ubezwłasnowolniona i niezdolna do samodzielnej egzystencji, złożył kolejny wniosek o zasiłek stały. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na art. 61a k.p.a. i fakt, że sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta w 2014 r. i ponownie w 2019 r. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, przy założeniu wspólnego gospodarstwa domowego z matką-opiekunką prawną. SKO utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Sąd administracyjny uznał, że odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona, ponieważ wniosek dotyczył sprawy tożsamej pod względem podmiotowo-przedmiotowym ze sprawą już prawomocnie osądzoną. Sąd podkreślił, że złożenie nowego wniosku nie może zastępować skutecznego środka odwoławczego i prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia, jeśli stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy zachodzi inna uzasadniona przyczyna, w tym uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną (res iudicata).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona, ponieważ wniosek skarżącego dotyczył sprawy tożsamej pod względem podmiotowo-przedmiotowym ze sprawą już prawomocnie osądzoną. Złożenie nowego wniosku nie może zastępować skutecznego środka odwoławczego, jeśli stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną.
u.p.s. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
u.p.s. art. 37 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o pomocy społecznej
Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o przyznanie zasiłku stałego była już prawomocnie rozstrzygnięta, co stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia nowego postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. (res iudicata).
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 61a, 6, 7, 8, 9 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wskazania przyczyny odmowy, dowolną interpretację stanu faktycznego, nieuwzględnienie aktualnej sytuacji, brak wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania i informowania stron. Nieuwzględnienie ogólnej sytuacji życiowej skarżącego i jego całkowitej zależności od opiekuna prawnego. Niezasadne przyjęcie przez organy, że skarżący i jego opiekun prawny prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wybiórcze stosowanie przepisów prawa bez uwzględnienia ich wykładni.
Godne uwagi sformułowania
inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną (res iudicata) tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy złożenie nowego wniosku przez stronę nie może zastępować skutecznego wniesienia środka odwoławczego i prowadzić do uzyskania odmiennego rozstrzygnięcia, niż te które zapadło w zakończonym postępowaniu.
Skład orzekający
Janina Guść
przewodniczący sprawozdawca
Alina Dominiak
członek
Bartłomiej Adamczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 61a k.p.a. w kontekście zasady res iudicata, zwłaszcza w sprawach świadczeń z pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie uległ istotnej zmianie od czasu prawomocnego rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną res iudicata w kontekście świadczeń socjalnych, co jest istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można ponownie ubiegać się o zasiłek, jeśli sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 268/20 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2020-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak Bartłomiej Adamczak Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6321 Zasiłki stałe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 61a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1508 art. 37 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn. Dz.U. 2005 nr 160 poz 1358 par. 1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 sierpnia 2005 r. w sprawie określenia grup produktów leczniczych oraz wymagań dotyczących dokumentacji wyników badań tych produktów. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2020 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 12 grudnia 2019 r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 12 grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z 31 października 2019 r., którym odmówiono A. D. wszczęcia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku stałego. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Do Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] 15 października 2019 r. wpłynął wniosek A. D., reprezentowanego przez opiekuna prawnego H. D., o przyznanie zasiłku stałego. W złożonym wniosku wskazano, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i z powodu tej niepełnosprawności jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie. Ze względu na stan zdrowia nie posiada on możliwości zarobkowania, jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek w kwocie 180 zł miesięcznie. Jego opiekunem prawnym jest matka – H. D., która nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Postanowieniem z 31 października 2019 r. Wójt Gminy [...] odmówił wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. W podstawie prawnej wydanego postanowienia organ pierwszej instancji wskazał art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wójt Gminy podniósł, że z treści dokumentacji znajdującej się w organie wynika, że pierwsze postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku stałego prowadzone było przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] w 2014 r. i zostało zakończone decyzją ostateczną z 27 maja 2014 r. odmawiającą przyznania prawa do zasiłku stałego. Z uwagi na stan zdrowia A. D. i jego niezdolność do samodzielnej egzystencji organ pierwszej instancji nie uwzględnił oświadczenia o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego. Podstawę do wydania decyzji odmownej stanowiło przekroczenie kwoty kryterium dochodowego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, a skargą na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 13 listopada 2014 r., sygn. akt [...]. Kolejne postępowanie zostało wszczęte na wniosek opiekuna prawnego A. D. z 26 lutego 2019 r. Ośrodek Pomocy Społecznej podjął działania w celu ustalenia, czy od 2014 r. w sytuacji wnioskodawcy zaszły na tyle istotne zmiany, które umożliwiłyby prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego. Z treści wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 8 marca 2019 r. wynikało, że w sytuacji strony nie zaszły żadne zmiany, które mogłyby pozwolić na stwierdzenie, że może prowadzić odrębne gospodarstwo domowe. Jego stan zdrowia nie uległ poprawie, nie jest wstanie samodzielnie wykonywać jakichkolwiek czynności i nadal wymaga opieki i pomocy osób drugich w zaspokajaniu wszystkich elementarnych potrzeb życiowych. W związku z powyższym organ ustalił, że nie ma podstaw do przyjęcia, że pozostaje on w odrębnym gospodarstwie domowym i z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego przypadającego na osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, decyzją z 2 kwietnia 2019 r., nr [...], odmówił przyznania prawa do zasiłku stałego. H. D., działająca w imieniu A. D. złożyła odwołanie od ww. decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z 14 maja 2019 r. nr [...] stwierdziło uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na powyższe postanowienie. Wójt Gminy [...] wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby ponowne wszczęcie postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku stałego. Organ wskazał przy tym, że tak, jak to miało miejsce w 2014 r., a następnie w 2019 r., A. D. zamieszkuje wspólnie z matką H. D. Pozostaje pod jej opieką i jest na jej utrzymaniu. Jego stan zdrowia uniemożliwia wykonywanie jakichkolwiek czynności. Jest osobą leżącą, bez kontaktu, wymagającą całodobowej opieki osób drugich przy wykonywaniu wszelkich czynności życiowych. Nie można więc przyjąć, że jest na własnym utrzymaniu i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Organ pierwsze instancji nadmienił, że na dochód rodziny składa się niezmiennie emerytura matki oraz zasiłek pielęgnacyjny A. D. wypłacany do rąk opiekuna prawnego. Łączny miesięczny dochód rodziny w sierpniu 2019 r. wynosił 1.843,69 zł. Miesięczny dochód na osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym wynosił zatem 921,85 zł i przekroczył kwotę kryterium dochodowego na osobę w rodzinie kwalifikującego do korzystania ze świadczeń bezzwrotnych z pomocy społecznej, które wynosi 528,00 zł. Organ zauważył ponadto, że począwszy od października 2019 r. Ośrodek Pomocy Społecznej rozpoczął wypłatę wynagrodzenia dla opiekuna prawnego – H. D., przyznanego przez Sąd Okręgowy w [...] w wysokości 492,13 zł miesięcznie (w październiku 2019 r. miała miejsce wypłata wraz z wyrównaniem od dnia 23 listopada 2018r.). Mając na uwadze powyższe Wójt uznał, że postępowanie zainicjowane wnioskiem 15 października 2019 r. nie może być wszczęte, bowiem zachodzi "inna uzasadniona przyczyna" wskazana w art. 61a k.p.a., z powodu której postępowanie administracyjne nie może być wszczęte – w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie. Postanowienie Wójta Gminy o odmowie wszczęcia postępowania A. D., działając przez ustawowego pełnomocnika, zakwestionował w drodze zażalenia, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucając mu naruszenie art. 61a, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wydane przez organ pierwszej instancji postanowienie jest krzywdzące, wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ odmowa wszczęcia postępowania o przyznanie zasiłku stałego jest spowodowana faktem niewłaściwej i dowolnej interpretacji przez organ pierwszej instancji stanu obecnego położenia A. D. i wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego dla potrzeb rozpatrywanej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku stałego. Postanowieniem z 12 grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Kolegium, akceptując ustalenia dokonane przez organ pierwszoinstancyjny, podzieliło stanowisko Wójta, że zachodzi przeszkoda do wszczęcia postępowania zainicjonowanego wnioskiem z 15 października 2019 r., określona w art. 61a k.p.a. jako inne uzasadnione przyczyny, bowiem sprawa została już rozstrzygnięta ostateczna decyzją administracyjną (res iudicata). A. D. w złożonej skardze wniósł o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy [...]. Powielając zarzuty podniesione w zażaleniu, opiekun prawny skarżącego zarzucił organom: - naruszenie art. 61a k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wskazania, co było powodem, i która przyczyna zawarta w tym przepisie, spowodowała odmowę wszczęcia postępowania. Według skarżącego organ przytoczył tylko przepis i treść przepisu nie wskazując co legło u podstaw odmowy wszczęcia postępowania o przyznanie zasiłku stałego. Nadto, zdaniem skarżącego, organ wadliwie zastosował ten przepis, ponieważ odmówił wszczęcia postępowania bez analizy sprawy z uwzględnieniem stanu aktualnego i rzeczywistego na dzień złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego, co jest istotnym uchybieniem w ramach wydanego postanowienia i postanowienia poprzedzającego. Zdaniem skarżącego organy obu instancji powołały się na stan wcześniejszy, który jest odmienny od tego, który istniał w dacie złożenia poprzedniego wniosku; - naruszenie art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) poprzez brak wyjaśnienia całkowitego stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienia istniejących przepisów prawa w tym zakresie oraz braku wyjaśnienia stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania postanowienia zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji; - naruszenie art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli) poprzez jego niezastosowanie w rozpoznawanej sprawie; - naruszenie art. 9 k.p.a. (zasada informowania stron) poprzez skonstruowanie przez organy uzasadnienia w sposób nieczytelny dla skarżącego – powołanie się na stan przeszły nie mający nic wspólnego z obecnym stanem faktycznym; - nie uwzględnienie ogólnej sytuacji życiowej skarżącego, a mianowicie tego, że A. D. z uwagi na stan ogólny zdrowia, który przejawia się tym, iż nie może samodzielnie się poruszać, nie mówi, nie widzi, nie ma rozeznania w żadnych własnych czynnościach życiowych, jest osobą w pełni uzależnioną od działania osób trzecich. Taka sytuacja powoduje, że skarżący nie uczestniczy ani nie ma też żadnego wpływu na decyzje podejmowane przez jego opiekuna prawnego, który działa w jego interesie; - przyjęcie przez organy w sposób nieuzasadniony i dobrowolny, że skoro A. D. jest pod opieką opiekuna prawnego – H. D., to prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe; - art. 6 k.p.a. (zasada praworządności) poprzez ignorowanie przez organy przepisów prawa w zakresie podniesionym w uzasadnieniu do niniejszej skargi, a szczególności do dowolnego formułowania stanowiska, że skarżący i jego opiekun prawny prowadzą wspólne gospodarstwo domowe; - zastosowanie przez organy w sposób wybiórczy przepisów prawa, bez uwzględnienia ich wykładni, w zakresie definiowania wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego i ustanowionego opiekuna prawnego, bez zbadania aktualnego stanu faktycznego. Uzasadniając powyższe zarzuty opiekun prawny skarżącego podniósł, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące dla skarżącego, ponieważ spełnia on przesłanki do przyznania zasiłku stałego dla osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej. Zdaniem pełnomocnika, przedmiotowe postanowienie zamyka bezprawnie skarżącemu drogę do rozpoznania merytorycznego złożonego wniosku, co według niego jest niezasadne w stanie faktycznym sprawy. W skardze wskazano, że Sąd Okręgowy w [...] w sprawie o sygnaturze akt [...] postanowieniem z 6 września 2019 r. postanowił na podstawie przepisów o pomocy społecznej przyznać opiekunowi skarżącego, a matce H. D., wynagrodzenie miesięczne w kwocie 492,13 zł za sprawowanie opieki nad A. D., co pokazuje, że wbrew stanowisku Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] matka całkowicie ubezwłasnowolnionego może otrzymywać wynagrodzenie. H. D. wskazała, że powołała się na orzeczenie Sądu Okręgowego w [...], ponieważ jest ono zgodne z zasadami współżycia społecznego. Natomiast zamykanie drogi do rozpoznania wniosku skarżącego powołując się na to, że wniosek taki był już rozpatrywany, bez uwzględnienia sytuacji skarżącego na dzień złożenia nowego wniosku, jest niezasadne w okolicznościach niniejszej sprawy oraz ma charakter typowego urzędniczego podejścia do sprawy, bez uwzględnienia zmian które nastąpiły w trakcie upływu czasu. Tym samym w ocenie strony skarżącej organ niezasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Samorządowe kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło bowiem do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia – na złożony przez skarżącego 15 października 2019 r. wniosek - postępowania w sprawie ustalenia zasiłku stałego. Art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przepis ten zawiera dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania: wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, oraz zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania". Przyczyny te nie zostały w k.p.a., skonkretyzowane. Przez przyczyny te należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w danej sprawie. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęto, że jedną z "uzasadnionych przyczyn" zobowiązujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną (por. R. Stankiewicz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2015, s. 383-384, wyrok NSA z 28 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2503/18, wyrok NSA z 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 493/13, wyrok NSA z 15 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1395/12, wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt SA/Wa VII/1737/17, wyrok WSA w Szczecinie z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1415/17). Skarżący 26 lutego 2019 r. zwrócił się do organu o przyznanie zasiłku stałego, który został rozpatrzony negatywnie. Przyczyną wydania decyzji odmownej z 2 kwietnia 2019 r. przez Wójta Gminy [...] było ustalenie, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką i kryterium dochodowe przyznania świadczenia zostało przekroczone, dochód rodziny wynosił bowiem 1.786,99 zł, miesięczny dochód na osobę stanowił kwotę 893,50 zł, natomiast kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia wynosiło 528,00 zł na osobę. W wyniku wniesienia odwołania przez skarżącego po ustawowym terminie Samorządowe Kolegium Odwoławcze 14 maja 2019 r. wydało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu, które nie zostało wzruszone w postępowaniu sądowym, a postanowieniem z 8 lipca 2019 r. Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Oznacza to, że decyzja Wójta Gminy [...] z 2 kwietnia 2019 r. stała się ostateczna, a podjęte w tej decyzji rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku stałego objęte jest przymiotem powagi rzeczy osądzonej. Podstawę prawną wydania powyższej decyzji stanowił przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358). Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z kolei w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Jak wynika z powyższego, przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, do których należą: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego, które określone zostało rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i w odniesieniu do osób pozostających w rodzinie wynosi 528 zł (§ 1). W tej sytuacji stwierdzić należy, że żądanie skarżącego objęte wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego z 15 października 2019 r., a w konsekwencji zainicjowana nim przez skarżącego sprawa administracyjna, była w istocie tożsama pod względem podmiotowo-przedmiotowym ze sprawą już uprzednio rozstrzygniętą decyzją Wójta Gminy [...] z 2 kwietnia 2019 r. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Oceny tej nie zmienia okoliczność, podnoszona przez skarżącego w uzasadnieniu skargi, że Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z 6 września 2019 r., sygn. akt [...], zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 14 lutego 2019 r., sygn. akt [...], w ten sposób, że przyznał H. D. wynagrodzenie miesięczne w kwocie 492,13 zł za sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym synem (skarżącym). Kwota kryterium dochodowego określonego w powołanym powyżej rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej pozostała bez zmian (była taka sama w dacie rozpatrywania wniosku z 26 lutego 2019 r., jak w dacie wniesienia wniosku z 15 października 2019 r., tj. 582 zł). Również kryteria przyznania zasiłku stałego określone w ustawie o pomocy społecznej nie uległy zmianie. Także stan zdrowotny skarżącego nie uległ poprawie (jest on osobą leżącą, nie ma z nim kontaktu, nie kontroluje potrzeb fizjologicznych, wszystkie czynności przy nim wykonuje jego matka – opiekun prawny). Potwierdzenie tego faktu odnaleźć można w treści skargi, gdzie wprost wskazano, iż skarżący nie może samodzielnie się poruszać, nie mówi, nie widzi, nie ma rozeznania w żadnych własnych czynnościach życiowych, w jego interesie działa opiekun prawny – matka H. D. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że odmowa wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego z 15 października 2019 r. w przedmiocie przyznania zasiłku stałego (przy tożsamym stanie faktycznym i prawnym sprawy, której przedmiotem był wniosek skarżącego z 26 lutego 2019 r., a zakończonej ostateczną decyzją odmowną z 2 kwietnia 2019 r.) była uzasadniona. Istnienie przesłanki do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. było w niniejszej sprawie możliwe do oceny już na etapie wstępnej analizy wniosku i nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W związku z powyższym, organom nie można zarzucić naruszenia cytowanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a w szczególności art. 61a § 1 k.p.a. Wskazać należy, że stanowisko że skarżący nie prowadzi "wspólnego gospodarstwa domowego" z matką jest w istocie kwestią oceny stanu faktycznego wskazywanego przez stronę i ustalanego przez organ. Strona nie kwestionowała we wniosku ani w skardze jej złego stanu zdrowia i zależności jej codziennej egzystencji od opiekuna prawnego, z którym zamieszkuje. Zarzuty w tym zakresie dotyczą zatem w istocie oceny, czy takie konkretne okoliczności należy zakwalifikować jako prowadzenie "wspólnego gospodarstwa domowego". Strona nie kwestionowała bowiem ani braku zdolności do samodzielnej egzystencji ani faktu zamieszkiwania z matką i sprawowania przez nią opieki. Ocena w tym zakresie została przez organ dokonana już w decyzji z dnia 2 kwietnia 2019 r. Składając kolejny wniosek o to samo świadczenie, w sytuacji oddalenia poprzedniego wniosku, skarżący winien wykazać, że jego sytuacji uległa zmianie po dacie ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. We wniosku jaki w skardze okoliczności takie nie zostały wskazane. Złożenie nowego wniosku przez stronę nie może zastępować skutecznego wniesienia środka odwoławczego i prowadzić do uzyskania odmiennego rozstrzygnięcia, niż te które zapadło w zakończonym postępowaniu. Wyjaśnić należy, że przedmiot zaskarżenia, to jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jako orzeczenie niemerytoryczne (nierozstrzygające sprawy co do istoty), determinuje w sposób bezpośredni zakres kompetencji kontrolnych i orzeczniczych sądu administracyjnego. W tym wypadku możliwości rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego podlegają istotnemu ograniczeniu, albowiem sąd dokonuje kontroli legalności tego rodzaju rozstrzygnięcia w świetle ustawowych przesłanek określonych w art. 61a § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI