III SA/Gd 256/18

III SA/Gd 256/18 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2018-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Felicja Kajut /przewodniczący/
Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 3014/18 - Wyrok NSA z 2022-12-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 82 poz 556
art.12, art.14
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 31 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 stycznia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego z dnia 12 września 2017 r. o odmowie zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru o nazwie "wentylatory komputerowe do jednostki centralnej" w ilości 1.200 sztuk/28 kartonów, o wartości 2.520 USD.
Decyzja organu odwoławczego zapadła na tle następującego stanu faktycznego:
W dniu 5 listopada 2013 r. A. S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" w G., za pośrednictwem przedstawiciela "B" Sp. z o.o. w W., dokonał zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu w procedurze uproszczonej w miejscu według wpisu do rejestru nr [...] ([...]), między innymi towaru w postaci wentylatorów komputerowych do jednostki centralnej w łącznej ilości 1.200 sztuk/28kartonów, o wartości 2.520 USD. Zostały one sprowadzone z Chin. Przedmiotowy wpis do rejestru został podany weryfikacji polegającej na kontroli zgłoszenia celnego oraz rewizji celnej towaru.
W dniach: 6 oraz 8 listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził rewizję celną przedmiotowych towarów, w wyniku której stwierdzono niezgodność znaku "CE", brak deklaracji zgodności oraz instrukcji użytkownika. Wobec czego produkt nie spełniał wymagań określonych w art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej (Dz.U. z 2007 r. Nr 82 poz. 556 ze zm.).
W związku z ww. niezgodnościami Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia 12 listopada 2013 r. wystąpił do Urzędu Komunikacji Elektronicznej Delegatura w G. o wydanie opinii w sprawie przedmiotowych wentylatorów.
W opinii z dnia 14 listopada 2013 r. nr [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej stwierdził, że wentylatory komputerowe, modele wg faktury nr [...] z dnia 7 września 2013 r. nie spełniają wymagań innych niż wymagania zasadnicze. Opinię wydano na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 138, poz. 935 ze zm.) oraz ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej (Dz.U. z 2007 r. Nr 82 poz. 556 ze zm.). W uzasadnieniu opinii stwierdzono, że oznakowanie "CE" jest niezgodne ze wzorcem zamieszczonym w ustawie o kompatybilności elektromagnetycznej, a załączone do wyrobu deklaracje zgodności dotyczą innego wyrobu.
Po przeprowadzeniu procedury naprawczej A. S. zwrócił się w dniu 21 listopada 2013 r. do Naczelnika Urzędu Celnego o ponowne wystąpienie do Urzędu Komunikacji Elektromagnetycznej o wydanie opinii.
W opinii z dnia 26 listopada 2013 r. nr [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej ponownie stwierdził, że przedmiotowe wentylatory nie spełniają wymagań innych niż zasadnicze, ponieważ znaki "CE" nadal są niezgodne ze wzorem.
Decyzją z dnia 7 stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci wentylatorów komputerowych do jednostki centralnej w ilości 1200 sztuk/28 kartonów, o wartości 2520,00 USD.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 9 kwietnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 7 stycznia 2014 r.
Na powyższą decyzję A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 396/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.
Od ww. wyroku Dyrektor Izby Celnej złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wyrokiem z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt I GSK 1952/14 została oddalona.
Ponownie rozpatrując sprawę, pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. organ I instancji wystąpił do Urzędu Komunikacji Elektronicznej z zapytaniem, czy podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w wydanych opiniach oraz czy istnieje możliwość powołania dodatkowego biegłego bądź specjalisty z dziedziny informatyki celem ustalenia faktycznej możliwości naniesienia na przedmiotowe wentylatory właściwego oznakowania "CE", zgodnie z wymogami.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2017 r. organ I instancji powołał biegłego P. W. w celu sporządzenia opinii, dotyczącej stanu technicznego oraz stwierdzenia, czy ze względów konstrukcyjnych nie ma możliwości naniesienia na etapie produkcji oznakowania CE zgodnego ze wzorem określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i rady (WE) nr 765/2008 oraz w ustawie o kompatybilności elektromagnetycznej oraz w załączniku nr 1 do ww. ustawy.
Pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. A. S. przedłożył zaświadczenie producenta wentylatorów, w którym producent wskazał, że ze względów konstrukcyjnych nie ma możliwości naniesienia na etapie produkcji oznakowania znakiem CE wentylatorów komputerowych.
W opinii z dnia 23 czerwca 2017 r. biegły ds. komputerów i informatyki P. W. stwierdził m.in., że na naklejce można drukować prawidłowy znak "CE" na etapie produkcji i montować taką naklejkę w przewidzianym do tego miejscu, na podstawie wentylatora. Nadruk na naklejce nie ma wpływu na właściwości i pracę wentylatora.
W tych okolicznościach, decyzją z dnia 12 września 2017 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego odmówił zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci wentylatorów komputerowych do jednostki centralnej w ilości 1200 sztuk/28 kartonów, o wartości 2520,00 USD.
W odwołaniu od tej decyzji A. S. wniósł o jej uchylenie w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez zwolnienie do procedury dopuszczenia do obrotu towaru, względnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucając:
1.naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 201, w skrócie "O.p."), poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci: pominięcia złożonych przez stronę zastrzeżeń do opinii biegłego w piśmie z dnia 29 sierpnia 2017 r.; zaniechania wezwania biegłego do uzupełnienia złożonej opinii i ustosunkowania się do zastrzeżeń strony; pominięcia dowodu w postaci zaświadczenia producenta "C" z dnia 25 maja 2017 r. - i w konsekwencji ustalenie stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym i niezasadną odmowę zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru;
2. naruszenie art. 12 ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej w zw. z załącznikiem nr 1 ust. 1 tej ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że konstrukcja aparatury umożliwia umieszczenie oznakowania w minimalnej wysokości 5 mm,
3. naruszenie art. 14 ust. 1 ww. ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie zachodzi przesłanka w postaci charakteru aparatury, umożliwiająca umieszczenie oznakowania CE na opakowaniach oraz dokumentach załączonych do aparatury, i w konsekwencji niezasadną odmowę zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru.
Decyzją z dnia 31 stycznia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podkreślił, że ponownie rozpatrując sprawę, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego był zobowiązany podjąć stosowne czynności wskazane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 396/14.
W niniejszej sprawie w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonano oceny materiału dowodowego, formułując właściwe wnioski. Ocena ta jest zgodna z zasadami logiki, doświadczenia i uwzględnia wszelkie okoliczności sprawy, w tym także ocenę prawną i wytyczne zawarte we wspomnianym wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji zastosował się do zaleceń sądu, powołując biegłego z listy biegłych sądowych z zakresu informatyki oraz sprzętu elektronicznego – P. W., który w opinii wypowiedział się na temat możliwości umieszczenia prawidłowego oznakowania "CE" na wentylatorach (...).
Biegły wskazał, że na naklejce można drukować prawidłowy znak "CE" na etapie produkcji i montować taką naklejkę w przewidzianym do tego miejscu, na podstawie wentylatora. Nadruk na naklejce nie ma wpływu na właściwości i pracę wentylatora. Można również odkleić fabrycznie zamontowaną naklejkę i w to miejsce nakleić taką samą naklejkę, ale z prawidłowym znakiem "CE". Nie wpłynie to na właściwości i pracę wentylatora. Można także w miejscu nieprawidłowego znaku "CE" nakleić naklejki korekcyjne z prawidłowym znakiem "CE". Nie ma to również wpływu na właściwości, ani na pracę wentylatora. W każdym z możliwych przypadków umieszczenia prawidłowego znaku "CE" na wentylatorach, znak umieszcza się na naklejce na podstawie wentylatora, a nie na jego wirniku, w związku z tym zmiana nadruku naklejki lub naklejanie dodatkowej naklejki korekcyjnej nie ma wpływu na pracę lub właściwości ww. wentylatorów.
W ocenie organu odwoławczego, nie ulega zatem wątpliwości, że przeprowadzone postępowanie potwierdziło istnienie możliwości przeprowadzenia procedury naprawczej, mającej na celu zamieszczenie oznakowania "CE" zgodnego ze wzorem określonym w przepisach.
W toku postępowania organ celny wielokrotnie występował do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej jako organu właściwego w sprawach kompatybilności elektromagnetycznej, celem wydania opinii oraz uzyskania informacji na temat towaru, będącego przedmiotem postępowania. Dowodem na nieprawidłowe oznakowanie przedmiotowych wentylatorów są opinie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 14 listopada 2013 r. nr [...] i z dnia 26 listopada 2013 r. nr [...] oraz opinia biegłego, weryfikująca możliwości naniesienia wymaganego oznakowania "CE" na etapie produkcji bądź przy przeprowadzaniu procedury naprawczej przedmiotowych wentylatorów komputerowych.
W sprawie nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 O.p., poddano natomiast ocenie i rozważono wiarygodność zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając żadnego z jego elementów. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 12 i art. 14 ust. 1 ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej, organ odwoławczy podniósł, że ocena wentylatorów komputerowych przez biegłego sądowego z zakresu informatyki oraz sprzętu elektronicznego P. W. oraz pracowników Urzędu Komunikacji Elektronicznej potwierdziła, iż istnieje możliwość umieszczenia oznakowania w prawidłowych wymiarach.
Wobec powyższego organ stwierdził, że w niniejszej sprawie możliwe jest naniesienie na wyrobie oznakowania "CE" w prawidłowej wysokości oraz przeprowadzenie procedury naprawczej, polegającej na umieszczeniu na wentylatorach komputerowych oznakowania "CE" zgodnie z wzorem, tj. w wysokości co najmniej 5 mm, przez importera pod warunkiem umocowania go przez producenta do przeprowadzenia tych czynności.
A. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję organu odwoławczego, domagając się uchylenia orzeczeń organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 O.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci: pominięcia złożonych przez stronę zastrzeżeń do opinii biegłego w piśmie z dnia 29 sierpnia 2017 r.; pominięcia dowodu w postaci zaświadczenia producenta "C" z dnia 25 maja 2017 r.; zaniechania wezwania biegłego do uzupełnienia złożonej opinii i ustosunkowania się do zastrzeżeń strony oraz zaświadczenia producenta - a w konsekwencji ustalenia stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym i niezasadną odmowę zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci wentylatorów komputerowych do jednostki centralnej w ilości 1200 sztuk/28 kartonów o wartości 2520,00 USD;
2. naruszenie art. 12 ust.1 w zw. z art. 14 ust.1 ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej w zw. z załącznikiem nr 1 ust. 2 tej ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że konstrukcja aparatury umożliwia umieszczenie oznakowania w minimalnej wysokości 5 mm, a co za tym idzie uznanie, że nie zachodzi przesłanka w postaci charakteru aparatury, umożliwiająca umieszczenie oznakowania CE na opakowaniach oraz dokumentach załączonych do aparatury lub akceptacji oznakowania CE w wysokości mniejszej niż 5 mm, a w konsekwencji niezasadną odmowę zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci wentylatorów komputerowych do jednostki centralnej w ilości 1200 sztuk/28 kartonów o wartości 2520,00 USD.
W uzasadnieniu autor skargi odwołał się do wyroku WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2014 r. podkreślając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do stwierdzenia okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. ustalenia, czy na wentylatorach komputerowych możliwe jest przeprowadzenie procedury naprawczej, mającej na celu zamieszczenie oznakowania CE zgodnego z określonym w przepisach wzorem, a konsekwencji zwolnienie towaru do procedury dopuszczenia do obrotu.
Zatem zasadniczą kwestią sporną jest więc ocena, czy na zgłoszonym towarze, tj. wentylatorach komputerowych do jednostki centralnej możliwe jest naniesienie właściwego oznakowania "CE", o którym mowa w art. 12 ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej.
Zdaniem skarżącego, mimo że organ dopuścił dowód z opinii biegłego ds. komputerów i informatyki, istotne okoliczności sprawy nie zostały dostatecznie wyjaśnione. Główną nieścisłością zaistniałą w opinii biegłego, według skarżącego, jest brak odniesienia się do okoliczności związanych z produkcją tego typu wentylatorów. Mianowicie są one fabrycznie wyważane i w związku z tym brak jest możliwości obklejania ich dodatkowym elementem, a odklejanie obecnie znajdującego się oznakowania grozi uszkodzeniem wentylatora i jego nieprawidłową pracą.
Ponadto ustalenia biegłego stoją w sprzeczności z dowodem w postaci zaświadczenia producenta wentylatorów "C" z dnia 25 maja 2017 r., w którym wyraźnie wskazano, że z powodów konstrukcyjnych oraz uszkodzenia produktu nie można umieścić na nim znaku CE w wymaganej przez przepis prawa wielkości. Zaświadczenie to nie zostało przedstawione biegłemu w celu ustosunkowania się do niego. Nadto organ odwoławczy przyznaje, że takowe zaświadczenie wpłynęło, ale nie odnosi się do jego treści w uzasadnieniu decyzji.
Odwołując się do zasady związania organu wyrokiem WSA w Gdańsku, skarżący podkreślił, że rozważając możliwość przeprowadzenia procedury naprawczej, organ miał prawo w przypadku prawidłowego uznania, że nie możliwym jest przeprowadzenie niniejszej procedury, zaakceptować obecną wysokość oznakowania lub zobowiązać go do naklejenia właściwej wielkości oznakowania lub zobowiązać do naklejana właściwej wielkości oznakowania na opakowaniu produktu oraz dokumentach do niego załączonych. Takie rozważania, zdaniem skarżącego, nie wykraczałyby poza wskazania Sądu zawarte w wyroku.
W ocenie skarżącego, powyższe działania organów stanowią więc przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez dowolność w ustalaniu granic postępowania oraz zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Skarżący podkreślił, że w ustawie o kompatybilności elektromagnetycznej oraz załączniku nr 1 do tej ustawy przewidziana została możliwość odstępstwa od obowiązku umieszczania na aparaturze znaku CE w wysokości nie mniejszej niż 5 mm. Pierwsze z nich przewidziane jest wyraźnie w art. 14 ust. 1 ustawy: oznakowanie CE, o którym mowa w art. 12, umieszcza się na aparaturze albo jej tablicy znamionowej w sposób widoczny, czytelny i trwały, a w przypadku braku takiej możliwości ze wzglądu na charakter aparatury, umieszcza się je na opakowaniu oraz dokumentach załączonych do aparatury. Drugie natomiast znajduje się w załączniku numer 1 ust. 2 tej ustawy: wysokość oznakowania zgodności nie może być mniejsza niż 5 mm, chyba że nie jest to możliwe z powodu konstrukcji aparatury. W tej sytuacji, w przypadku niemożliwości naniesienia na aparaturę oznakowania "CE" o wysokości nie mniejszej niż 5 mm można ją oznakować znakiem "CE" mniejszym niż 5 mm.
W przedmiotowej sprawie organ II instancji wziął pod uwagę wyłącznie dopuszczalność pierwszego wariantu, który został przez niego błędnie wykluczony z uwagi na istnienie takiego oznakowania na urządzeniach o wielkości mniejszej niż 5 mm. W ocenie skarżącego, zastosowanie powyższego rozumowania obarczone jest wadą, gdyż fakt możliwości oznakowania urządzenia wielkości mniejszej niż 5 mm nie jest jednoznaczny z możliwością oznakowania urządzenia o wielkości większej niż 5 mm. Nie została natomiast w zupełności rozpatrzona druga możliwość, tj. że konstrukcja urządzenia nie pozwala na wysokość oznakowania "CE" większą niż 5 mm.
Z uwagi na błędne założenia zawarte w opinii biegłego, jakoby można było odkleić fabrycznie zamontowaną naklejkę i w jej miejsce nakleić taką samą z prawidłowym znakiem "CE" organ przyjął, że istnieje możliwość zastosowania procedury naprawczej. Według skarżącego, powyższe ustalenie nie odpowiadało stanowi rzeczywistemu, albowiem taka procedura doprowadziłaby do zniszczenia urządzenia. Skarżący dodał, że istotny jest fakt, że wyrób merytorycznie spełnia zasadnicze wymagania.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisów art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoczynając rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania NSA, który w wyniku złożonej przez Dyrektora Izby Celnej skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt I GSK 1952/14 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 396/14, uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 kwietnia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 7 stycznia 2014 r.
W związku z powyższym w rozpatrywanej przez Sąd orzekający w sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ponadto zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W piśmiennictwie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2004, s. 388) wskazuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Może ona dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego.
Wskazuje się również, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego w prawem określonym trybie (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, PWN, Warszawa 2000, s. 268).
Zwraca się także uwagę, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.
Zaprezentowane powyżej poglądy doktryny znajdują również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym. Przykładowo, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r. (sygn. akt III RN 130/97, OSNP 1999/1/2) wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego oceną prawną na gruncie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) wyjaśnił, że oznacza to, iż: "(...) ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy" (por. również wyroki NSA: z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1670/12, LEX nr 1518885; czy z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt I FSK 511/13, LEX nr 1494614).
Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania teoretyczne, konieczne jest dokonanie analizy uzasadnienia wyroku NSA z dnia 8 września 2016 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 1952/14.
Przede wszystkim NSA przesądził, że w rozpoznawanej sprawie organy celne nie wyjaśniły dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy. Słusznie Sąd I instancji zauważył, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy nie jest wystarczający dla stwierdzenia okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. ustalenia, czy na spornych wentylatorach komputerowych możliwe jest aktualnie przeprowadzenie procedury naprawczej mającej na celu zamieszczenie oznakowania CE zgodne ze wzorem określonym w odpowiednich przepisach prawa (tj. o wielkości przekraczającej wysokość 5 mm), a w konsekwencji zwolnienia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu. Wprawdzie jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy opinii Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na ww. wyrobach została umieszczona naklejka z naniesionym oznakowaniem CE o wysokości mniejszej aniżeli 5 mm, jednakże nie zostało wyjaśnione przez organy, jaką ona pełni funkcję i czy w związku z tym jest możliwe zastosowanie procedury naprawczej i umieszczenie – zgodnie z dyspozycją art. 14 ust. 1 ustawy o kompatybilności energetycznej oznakowania "CE" zgodnego ze wzorem określonym w załączniku do tej ustawy. Oznacza to, że Sąd I instancji zasadnie zakwestionował prawidłowość przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych.
Ponadto w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 396/14 wskazano, że ponownie rozpoznając sprawę organy celne winny dokonać oceny funkcjonalnej możliwości naniesienia na przedmiotowe wentylatory oznakowania "CE" zgodnego z powołanym prawodawstwem unijnym i krajowym, a następnie - w zależności od rezultatu dokonanych ustaleń - zastosować w stosunku do zgłoszonego towaru art. 21 pkt 3 ustawy - Prawo celne bądź rozważyć spełnienie wymogu prawidłowego oznakowania towaru symbolem "CE" w sposób określony w art. 14 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy o kompatybilności energetycznej i orzec w przedmiocie zwolnienia przedmiotowego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu.
W ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy zastosowały się do wskazań i zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 396/14.
Przede wszystkim wskazać należy, że organ I instancji, rozpatrując ponownie sprawę, powołał biegłego z listy biegłych sądowych z zakresu informatyki oraz sprzętu elektronicznego- P. W., który w opinii wypowiedział się na temat możliwości umieszczenia prawidłowego oznakowania "CE" na wentylatorach (...).
Z treści tej opinii wynika, że każdy z wentylatorów zbudowany jest w oparciu o podstawę, w której umieszczony jest silnik, do której doprowadzony jest przewód zasilający i kontrolujący obroty wentylatora oraz wirnik z łopatkami, który jest elementem ruchomym. Różne są wymiary podstawy i wirnika w poszczególnych rozmiarach wentylatorów, natomiast budowa i zasady są takie same dla każdego z wentylatorów. Oznakowanie "CE" znajduje się na centralnej części podstawy wentylatora. Jest ono umieszczone na naklejce, dokładnie w miejscu poniżej którego znajduje się silnik wentylatora. Silnik znajduje się wewnątrz plastikowej obudowy i nie ma do niego dostępu. Pod naklejką znajduje się płaska powierzchnia plastikowej obudowy i zarazem podstawy wentylatora. Na naklejce znajduje się logo producenta, model wentylatora, napięcie i natężenie zasilania.
Biegły wskazał także, że na naklejce można drukować prawidłowy znak "CE" na etapie produkcji i montować taką naklejkę w przewidzianym do tego miejscu, na podstawie wentylatora. Nadruk na naklejce nie ma wpływu na właściwości i pracę wentylatora. Można również odkleić fabrycznie zamontowaną naklejkę i w to miejsce nakleić taką samą naklejkę ale z prawidłowym znakiem "CE". Nie wpłynie to na właściwości i pracę wentylatora. Można także w miejscu nieprawidłowego znaku "CE" nakleić naklejki korekcyjne z prawidłowym znakiem "CE". Nie ma to również wpływu na właściwości, ani na pracę wentylatora. W każdym z możliwych przypadków umieszczenia prawidłowego znaku "CE" na wentylatorach, znak umieszcza się na naklejce na podstawie wentylatora, a nie na jego wirniku, w związku z tym zmiana nadruku naklejki lub naklejanie dodatkowej naklejki korekcyjnej nie ma wpływu na pracę lub właściwości ww. wentylatorów.
Zdaniem Sądu, ww. opinia biegłego sądowego z zakresu informatyki oraz sprzętu elektronicznego jest jasna i logiczna oraz należycie uzasadniona, a kierowane przez skarżącego zarzuty nie mogły podważyć jej rzetelności.
Wniosek strony skarżącej o uzupełnienie opinii biegłego powinien być oparty na całokształcie okoliczności sprawy, a nie wynikać jedynie z samego jej niezadowolenia. Organ nie ma bowiem obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego tylko dlatego, że przedłożona do akt sprawy opinia jest dla strony niekorzystna. Zatem zasadnie organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do uzupełnienia ww. opinii.
Wyjaśnić przy tym należy, że opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie i może być przedmiotem krytyki stron, które mogą ją zwalczać wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, jak również żądać powołania innego biegłego. Organ nie jest związany opinią biegłego i ma obowiązek jej oceny w kontekście całokształtu materiału dowodowego. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, który ostatecznie rozstrzyga sprawę. Bezkrytyczne przyjęcie opinii biegłego w istocie przenosiłoby ciężar rozstrzygania w sprawie z organu podatkowego na biegłego.
Zadaniem biegłego nie jest ustalenie stanu faktycznego, lecz naświetlenie i wyjaśnienie okoliczności z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych przy uwzględnieniu zebranego i udostępnionego mu materiału dowodowego (por. wyrok SN z 11 lipca 1969 r., I CR 140/69, OSNC 1970/5, poz. 85; Ł. Matusiakiewicz, Rola i znaczenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu podatkowym, Prz. Pod. 2009/9, s. 37). Za niedopuszczalne należy uznać sugerowanie przez biegłego treści rozstrzygnięcia. Rolą biegłego nie jest również dokonywanie wykładni przepisów prawa lub subsumcji stanu faktycznego sprawy. Jest to wyłączna kompetencja organu podatkowego (por. Ordynacja podatkowa Komentarz. Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Roman Hauser, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka- Medek, Jan Rudowski; Warszawa 2017).
Dodać również należy, że przepisy O.p. nie określają wymagań, jakim winna odpowiadać opinia biegłego, jednak z istoty tego dowodu wynika, że musi ona zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy poprawności wniosków stawianych przez biegłego bez konieczności wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Musi zatem przekonywać jako logiczna całość, a biegły powinien wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji.
Mając powyższe stwierdzić należy, że opinia sporządzona przez biegłego sądowego P. W., posiadającego specjalistyczną wiedzę i doświadczenie zawodowe z zakresu informatyki oraz sprzętu elektronicznego, stanowiła wystarczającą podstawę, by uznać, że jest możliwe przeprowadzenie procedury naprawczej, mającej na celu zamieszczenie oznakowania "CE", zgodnego ze wzorem określonym w przepisach.
W związku z tym należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie możliwe jest naniesienie na wyrobie oznakowania "CE" w prawidłowej wysokości oraz przeprowadzenie procedury naprawczej, polegającej na umieszczeniu na wentylatorach komputerowych oznakowania "CE" zgodnie z wzorem, tj. w wysokości co najmniej 5 mm, przez importera pod warunkiem umocowania go przez producenta do przeprowadzenia tych czynności.
Wbrew zarzutom skargi, organ II instancji nie pominął dowodu w postaci zaświadczenia producenta wentylatorów – "C". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji trafnie zwrócił uwagę na to, iż producent nie podał w zaświadczeniu, z jakich konkretnie powodów konstrukcyjnych wskazane jest odstępstwo odnośnie wymaganej wysokości oznakowania "CE" i naniesienie oznakowania w wysokości mniejszej niż 5 mm.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 12 i art. 14 ust. 1 ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej, podkreślić należy, że ocena wentylatorów komputerowych przez biegłego sądowego z zakresu informatyki oraz sprzętu elektronicznego oraz pracowników Urzędu Komunikacji Elektronicznej potwierdziła, iż istnieje możliwość umieszczenia oznakowania w prawidłowych wymiarach. Konstrukcja tych wentylatorów nie stanowi bowiem przeszkody w umieszczeniu oznakowania "CE" w wysokości co najmniej 5 mm, nawet w tym samym miejscu, w którym znajduje się obecnie to oznakowanie, oczywiście przy założeniu, że oznakowanie "CE" ma pierwszeństwo przed innymi oznaczeniami producenta np. jego marki.
W tej sytuacji nie narusza prawa stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że przedmiotowe wyroby nie spełniają wymagań w zakresie oznakowania znakiem "CE" zgodnie z Załącznikiem nr 1 do ustawy o kompatybilności elektromagnetycznej, tj. w wysokości co najmniej 5 mm, ponieważ możliwe jest naniesienie na nich oznakowania "CE" w prawidłowej wysokości oraz przeprowadzenia procedur naprawczej, polegającej na umieszczeniu na wentylatorach komputerowych oznakowania "CE", zgodnie z wzorem tj. w wysokości co najmniej 5 mm, przez importera pod warunkiem umocowania go przez producenta do przeprowadzenia tych czynności.
Sąd nie podziela zarzutu przekroczenia wynikających z art. 191 O.p. granic swobodnej oceny dowodów. Organy bowiem prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i oceniły zgromadzone w sprawie dowody. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, została bowiem dokonana w granicach wyznaczonych normą ww. przepisu, który zakłada, iż organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. By w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien m.in. kierować się prawidłami logiki; zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego; traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych; oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy; wszechstronności oceny.
Zasada swobodnej oceny dowodów zakłada także rozpoznanie sprawy według najlepszej wiedzy organów, doświadczenia, wewnętrznego przekonania, oceniania wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych, a także ich wzajemnego wpływu. Ocena ta, nie może koncentrować się wokół jednego dowodu, lecz powinna uwzględniać zgromadzony materiał dowodowy we wzajemnym powiązaniu.
Wszechstronne rozważenie zebranego materiału dowodowego odbywa się z uwzględnieniem wszystkich dowodów i okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, przy czym wywodzenie oceny zgromadzonego materiału dowodowego musi odbywać się przy uwzględnieniu logicznego rozumowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Po 1342/99, publ. LEX nr 43051, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 829/09, LEX nr 559653).
Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego materiału dowodowego, odniósł się do zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, jakim dowodom odmówił wiarygodności, a także wskazał na dowody, którym dano wiarę. Skarżący nie zdołał podważyć oceny dowodów dokonanej przez organ II instancji. W argumentacji organu nie sposób znaleźć luk, ani nieścisłości. Jest ona logiczna i wyczerpująca.
W związku z tym Sąd uznał również, że przepisy regulujące kwestię postępowania dowodowego, w tym między innymi art. 122, art. 187 § 1 O.p., nie zostały naruszone.
Obowiązek dowodzenia w postępowaniu podatkowym - stosownie do art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. - spoczywa na organach podatkowych. Nie oznacza to jednak, że ciężar dowodu, tj. przedstawiania dowodów co do okoliczności istotnych w sprawie, spoczywa wyłącznie na tych organach. Zaakcentować trzeba, że skarżący w toku postępowania przed organami nie wykazał, że nie było możliwości naniesienia wymaganego oznakowania na etapie produkcji towaru.
Zatem zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego - jak czyni to skarżący - lecz powinien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy prowadzące postępowanie zastosowały się do wytycznych, wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2014 r. i przeprowadziły postępowanie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddane zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Ponadto zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.