III SA/Gd 249/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2019-05-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
samodzielność lokaluzaświadczenieprawo administracyjnenieruchomościwłasność lokalidostęp do lokalusłużebnośćpostępowanie administracyjne

WSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, uznając, że brak swobodnego dostępu do lokalu z odrębnej nieruchomości wyklucza jego samodzielność.

Skarżąca D. S. wniosła o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...]. Prezydent Miasta odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że jedyny dostęp do lokalu prowadzi przez klatkę schodową znajdującą się w sąsiednim budynku, a nie ma ustanowionej służebności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że brak swobodnego i prawnego dostępu do lokalu z odrębnej nieruchomości wyklucza jego samodzielność w rozumieniu ustawy o własności lokali.

Sprawa dotyczyła wniosku D. S. o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] 50/51 w Gdańsku. Prezydent Miasta odmówił wydania zaświadczenia, ponieważ lokal, mimo że wydzielony trwałymi ścianami, miał jedyny dostęp przez klatkę schodową znajdującą się w sąsiednim budynku (ul. [...] 48/49), a nie istniała żadna forma prawnego uregulowania tego dostępu (np. służebność). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organom błędną interpretację przepisów, wprowadzanie dodatkowych kryteriów samodzielności lokalu, które nie wynikają z ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowym elementem samodzielności lokalu, obok wydzielenia trwałymi ścianami, jest swobodny dostęp do niego oraz możliwość korzystania z niego bez potrzeby używania innych lokali. Brak prawnego uregulowania dostępu do lokalu z odrębnej nieruchomości, a także fakt, że dostęp ten prowadzi przez część wspólną innego budynku, stanowił podstawę do odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Sąd podkreślił, że zaświadczenie o samodzielności jest dokumentem urzędowym potwierdzającym spełnienie wymogów prawnych, a w sytuacji spornej lub braku jednoznacznych danych, organ może odmówić jego wydania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, lokal, do którego jedyny dostęp prowadzi przez klatkę schodową znajdującą się w sąsiednim budynku, a brak jest prawnego uregulowania tego dostępu (np. służebności), nie może być uznany za samodzielny lokal mieszkalny.

Uzasadnienie

Samodzielność lokalu wymaga nie tylko wydzielenia trwałymi ścianami, ale także swobodnego dostępu do niego oraz możliwości korzystania z niego bez potrzeby używania innych lokali. Brak prawnego uregulowania dostępu z odrębnej nieruchomości wyklucza tę samodzielność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.l. art. 2 § 1a

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 2 § 1b

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 2 § 3

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 217 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 217 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 219

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak swobodnego i prawnego dostępu do lokalu z odrębnej nieruchomości wyklucza jego samodzielność w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. Organ administracji ma prawo odmówić wydania zaświadczenia, jeśli stan faktyczny nie potwierdza spełnienia ustawowych przesłanek.

Odrzucone argumenty

Lokal, do którego dostęp prowadzi przez klatkę schodową stanowiącą część wspólną innej nieruchomości (nie będącej samodzielnym lokalem), powinien być uznany za samodzielny. Organy administracji wprowadziły dodatkowe, nieustawowe kryteria samodzielności lokalu.

Godne uwagi sformułowania

lokal, do którego wyłączny dostęp istnieje z innego budynku, zlokalizowanego na sąsiedniej i odrębnej nieruchomości, w sytuacji jednoczesnego braku doprowadzenia do jakiegokolwiek prawnego uregulowania (zabezpieczenia) dostępu do tego lokalu [...] stanowi samodzielny lokal mieszkalny, czy też opisana sytuacja przesądza o braku cechy samodzielności takiego lokalu atrybutem samodzielności lokalu – w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. – jest swobodny dostęp do tego lokalu zarówno przez właściciela, jak też przez inne osoby korzystające z tego lokalu, a jednocześnie korzystanie z takiego lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali.

Skład orzekający

Bartłomiej Adamczak

przewodniczący sprawozdawca

Alina Dominiak

członek

Paweł Mierzejewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji samodzielnego lokalu mieszkalnego w kontekście dostępu z innej nieruchomości oraz przesłanek odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku prawnego uregulowania dostępu do lokalu z odrębnej nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego związanego z własnością lokali i ich samodzielnością, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Czy lokal z dostępem przez sąsiada może być samodzielny? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 249/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 1826/21 - Wyrok NSA z 2023-02-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 6, art. 7, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 144 art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 1892
art. 2 ust. 1a, ust. 1c, ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lutego 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 22 listopada 2018 r., którym organ odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 17 września 2018 r. D. S. (zwana dalej "stroną", "skarżącą") zwróciła się z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w G..
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2018 r. (nr [...]) Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 123 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej powoływanej jako: "k.p.a."), art. 2 ust. 1b, 2 i 3 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 716 ze zm. – dalej jako: "u.w.l.") oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 995 ze zm.) - odmówił D. S. wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w G.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się kopia rzutu 3-go piętra ul. [...] 50/51, poddasza ul. [...] 48/49, wchodzącego w skład opracowanej na zlecenie Miasta [...] w roku 2005 Inwentaryzacji wielobranżowej budynku wielorodzinnego w G. ul. [...] 48-49-50-51, potwierdzonej za zgodność ze stanem faktycznym na dzień 20 kwietnia 2017 r. oraz wydruk z interaktywnego planu G. rejonu ulicy [...] 48/49 i 50/51 z zaznaczonymi granicami działek. Na rzucie jednoznacznie określono granice lokalu nr [...] oraz granicę między nieruchomościami [...] 50/51 oraz [...] 48/49, z których wynika, że brak jest dostępu do lokalu nr [...] z części wspólnych nieruchomości [...] 50/51, a jedyny dostęp do lokalu nr [...] prowadzi z nieruchomości [...] 48/49.
Organ powołał się na art. 2 ust. 2 u.w.l., z którego wynika, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, zaś drugim istotnym elementem samodzielności lokalu jest możliwość korzystania z niego bez potrzeby używania innych samodzielnych lokali.
W okolicznościach sprawy przedmiotowemu lokalowi nie można przypisać atrybutu samodzielności ze względu na to, iż jedyny dostęp do lokalu prowadzi przez klatkę schodową znajdującą się w nieruchomości [...] 48/49, która nie jest obciążona służebnością gruntową drogi koniecznej na rzecz nieruchomości [...] 50/51 (dla obu nieruchomości prowadzone są odrębne księgi wieczyste).
Strona wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji zarzucając, że naruszono art. 6 w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 217 § 2 pkt 2, art. 218 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 3 u.w.l. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1a, 1c, 2 i 3 u.w.l. poprzez odmowę wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, pomimo, że w analizowanym stanie faktycznym zaistniały wszystkie przesłanki, które winny skutkować stwierdzeniem jego samodzielności. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że lokalowi nie sposób przypisać atrybutu samodzielności, ponieważ jedyny dostęp do lokalu prowadzi przez klatkę schodową znajdującą się w budynku sąsiednim. Przesłanka negatywna wskazana przez organ nie istnieje, gdyż nie ma żadnego przepisu z którego wynikałby brak przymiotu samodzielności z powodu dostępu do lokalu z innej nieruchomości (nie z innego samodzielnego lokalu). Organ samodzielnie wyznaczył dodatkową przesłankę, która nie opiera się na żadnym przepisie ani stanowisku wynikającym z orzecznictwa.
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 13 lutego 2019 r. postanowienie (nr [...]), którym utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że art. 217 § 1 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Istotą zaświadczenia jest jedynie urzędowe potwierdzenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego, bowiem zgodnie z dyspozycją art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych będących w jego posiadaniu danych. Ustalenie, czy lokal objęty wnioskiem o wydanie zaświadczenia o jego samodzielności będzie spełniał kryteria, o jakich mowa w art. 2 ust. 2 u.w.l. stanowi przedmiot postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 §2 k.p.a.
W myśl art. 2 ust. 2 u.w.l. samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.
Organ wyjaśnił, że przedmiotowy lokal obejmuje 2 pokoje, kuchnię, łazienkę z wc i przedpokój, o łącznej powierzchni 54,30 m2. Zgodnie z inwentaryzacją architektoniczną lokal jest położony w nieruchomości [...] 50/51, z wejściem do mieszkania z klatki schodowej znajdującej się w budynku sąsiednim. Brak jest bowiem dostępu do lokalu nr [...] z części wspólnych nieruchomości [...] 50/51. Z ustaleń organu wynika, że wspólnoty mieszkaniowe nie wyraziły zgody na połączenie nieruchomości, tj. budynku 50/51 z budynkiem 48/49. Nie podjęto też uchwały w sprawie ustanowienia służebności przechodu przez klatkę w budynku 48/49 na rzecz każdoczesnego właściciela lokalu nr [...].
W tej sytuacji lokal ten nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 2 u.w.l. Przedmiotowy lokal, mimo że posiada cechy lokalu samodzielnego, to ze względu na to, iż jedyny dostęp do lokalu prowadzi przez klatkę schodową znajdującą się w innym budynku aniżeli przedmiotowy lokal, a która nie jest obciążona służebnością przechodu na rzecz tego lokalu, nie można mu przypisać atrybutu samodzielności w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. Organ stwierdził, że w świetle powyższych ustaleń brak podstaw do wydania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku. Dostęp do lokalu jest bowiem możliwy tylko poprzez korzystanie z pomieszczenia - klatki schodowej znajdującej się w innym budynku. Natomiast z uwagi na to, że nie zostało ustanowione prawo przechodu, dostępu tego nie można uznać za uprawniony, a w konsekwencji za swobodny. Przesłanka samodzielności lokalu charakteryzuje się tym, że właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali - lokal posiada cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu.
Organ wyjaśnił, że postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia ma charakter formalny, kończy postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem o wydanie zaświadczenia określonej treści, którego organ nie może wydać ze względu na niemożność potwierdzenia określonego stanu faktycznego, którego żąda wnioskodawca, a który nie wynika z materiału dowodowego będącego w dyspozycji organu. Podstawową zasadą przy wydawaniu zaświadczeń jest odmowa jego wydania, jeżeli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna i nie polega na prostym przeniesieniu danych znajdujących się w posiadanych przez organ rejestrach, ewidencji i innych zbiorach do treści zaświadczenia. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie modyfikuje zatem treści dostępnych dokumentów i nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o treści z nimi sprzecznej. Treścią zaświadczenia musi być pozytywne załatwienie wniosku strony ubiegającej się o potwierdzenie faktu, natomiast w sytuacji, gdy posiadane dokumenty nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może jedynie odmówić wydania zaświadczenia.
D. S. zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 219 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 17 maja 2016 r., podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy - w korelacji z właściwą interpretacją prawa procesowego - pozwalał na wydanie postanowienia o uchyleniu postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia;
- naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do wydania postanowienia sprzecznego w przepisami ustawy o własności lokali poprzez ocenę możliwości wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu w oderwaniu od ustawowych kryteriów tej oceny;
- naruszenie art. 2 ust. 1a, ust. 1c, ust. 2 i ust. 3 u.w.l. poprzez odmowę wydania wnioskowanego zaświadczenia o samodzielności lokalu pomimo, że w analizowanym stanie faktycznym zaistniały wszystkie przesłanki, które winny skutkować stwierdzeniem samodzielności lokalu.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ dokonał nieuzasadnionej wykładni obowiązujących przepisów prawa wprowadzając kryteria samodzielności, które nie wynikają ani wprost, ani pośrednio z przepisów prawa, a także nie znajdują uzasadnienia w orzecznictwie sądowym. Zdaniem skarżącej organ nie kwestionował samodzielności lokalu uznając jednocześnie zaistnienie przesłanki negatywnej do wydania zaświadczenia w postaci dostępu do lokalu z klatki schodowej sąsiedniego budynku, jednakże ta negatywna przesłanka wskazana przez organ nie istnieje. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 u.w.l. samodzielność lokalu wyłączona jest tylko wówczas, gdy dla korzystania z niego konieczne jest korzystanie z innych samodzielnych lokali, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca, gdyż dostęp do lokalu następuje z klatki schodowej budynku przy ul. [...] 48/49, która nie stanowi samodzielnego lokalu, lecz jest częścią nieruchomości wspólnej, tak samo jak grunt pod tym budynkiem. Nie ma żadnego przepisu, z którego wynikałby brak przymiotu samodzielności z powodu dostępu do lokalu z innej nieruchomości (nie z innego samodzielnego lokalu). Skarżąca podkreśliła, że o samodzielności określonego lokalu decyduje wyłącznie kryterium normatywne, a samodzielność lokalu determinuje jego realne wydzielenie w obrębie danego budynku ścianami trwałymi, a w związku z tym przedmiotowy lokal należy uznać za samodzielny lokal mieszkalny. Oczywistym jest, że lokal z uwagi na zawarte w aktach sprawy dokumenty techniczne spełnia wszystkie kryteria, które przemawiają za jego samodzielnością.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lutego 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 22 listopada 2018 r. o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul [...] 50/51 w G. Podstawą wydania rozstrzygnięcia o odmowie wydania żądanego przez skarżącą zaświadczenia był fakt, że przedmiotowy lokal – znajdujący się w granicach nieruchomości (działki) położonej przy ul. [...] 50/51 - posiada wyłącznie dostęp (wejście) z klatki schodowej położonej na sąsiedniej (odrębnej) nieruchomości przy ul. [...] 48/49 w G., co - w ocenie organów orzekających – nie wypełniało przesłanek koniecznych dla uznania tegoż lokalu za lokal samodzielny w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l., a w konsekwencji uniemożliwiało wydanie wnioskowanego zaświadczenia.
Istniejący w sprawie stan faktyczny, znajdujący potwierdzenie w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, nie był kwestionowany przez skarżącą. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawała natomiast wykładnia art. 2 u.w.l., a ściślej mówiąc zagadnienie, czy lokal do którego wyłączny dostęp istnieje z innego budynku, zlokalizowanego na sąsiedniej i odrębnej nieruchomości, w sytuacji jednoczesnego braku doprowadzenia do jakiegokolwiek prawnego uregulowania (zabezpieczenia) dostępu do tego lokalu (np. poprzez ustanowienia służebności przechodu przez klatkę schodową, w tym wypadku w budynku 48/49 na rzecz każdoczesnego właściciela lokalu nr [...] położonego w budynku 50/51), stanowi samodzielny lokal mieszkalny, czego poświadczenia żądała skarżąca, czy też opisana sytuacja przesądza o braku cechy samodzielności takiego lokalu, co właśnie – jak przyjęły organy – stanowiło podstawę do odmowy wydania wnioskowanego przez skarżącą zaświadczenia.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.w.l. starosta stwierdza w formie zaświadczenia spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 2 u.w.l., czyli spełnienie przez dany lokal wymagań określonych dla lokalu będącego "samodzielnym lokalem mieszkalnym". Stosownie do treści art. 2 ust. 2 u.w.l. samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, przy czym przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
Samodzielność, która warunkuje możliwość wyodrębnienia własności lokalu, jest przedmiotem dość jednoznacznego orzecznictwa zarówno sądów administracyjnych, jak również sądów powszechnych. Przyjmuje się, że wyodrębnienie i samodzielność lokalu należy ujmować w aspekcie prawnym oraz technicznym. Odrębność prawna oznacza, że samodzielny lokal mieszkalny jest przedmiotem prawa własności odrębnym od pozostałych lokali, budynku i gruntu. Odrębność techniczna, czyli samodzielność w rozumieniu przywołanego przepisu art. 2 ust. 2 u.w.l. oznacza natomiast, że lokal jest oddzielony od pozostałych lokali i innych części budynku, a korzystanie i używanie lokalu mieszkalnego jest niezależne od korzystania z innych lokali, tak więc za niedopuszczalne należy uznać założenie, że wypełnienie przez lokal swojej zasadniczej funkcji i utrzymywanie należytych parametrów będzie uzależnione od korzystania w tym celu z innych lokali (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt I ACa 653/16, LEX nr 2376911 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I ACa 92/13, LEX nr 1313383). W wyroku z dnia 22 lutego 2017 r. (sygn. akt II OSK 1458/15, LEX nr 2267772) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to, że lokal posiada cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca i możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela (mieszkańca). Z kolei w wyroku z dnia 19 października 2017 r. (sygn. akt I OSK 3267/15, LEX nr 2404349) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "nie można mówić o samodzielności lokalu, którego ciągi komunikacyjne nie zostały wydzielone trwałymi ścianami, do pełnienia przypisanej mu funkcji, jak również nie można mówić o samodzielności lokalu, który mimo wydzielenia trwałymi ścianami, do pełnienia przypisanej mu funkcji, wymaga korzystania z innych samodzielnych lokali, gdyż przeczy to istocie samodzielności lokalu". Analogiczny pogląd, co do samodzielności lokalu w kontekście możliwości korzystania z niego bez potrzeby korzystania z innego lokalu wyrażony został także w szeregu innych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1069/07, LEX nr 383803; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 51/11, LEX nr 1100605; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Ba 522/13, LEX nr 1351548).
Sąd - w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – w pełni podziela stanowisko wyrażone w powołanych wyrokach, w których zaakcentowano, że atrybutem samodzielności lokalu – w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. – jest swobodny dostęp do tego lokalu zarówno przez właściciela, jak też przez inne osoby korzystające z tego lokalu, a jednocześnie korzystanie z takiego lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali.
Takie też stanowisko przyjęły organy orzekające w niniejszej sprawie wskazując, że dostęp do lokalu znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] 50/51 z klatki schodowej należącej do sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] 48/49, przesądza o braku atrybutu samodzielności lokalu mieszkalnego w świetle art. 2 ust. 2 u.w.l. Brak ten aktualizuje się w omawianym przypadku także poprzez nie zapewnienie w sposób prawnie wiążący dostępu do przedmiotowego lokalu. Jak wskazały organy, nieruchomości przy ul. [...] 50/51 i 48/49 nie zaliczają się do tej samej wspólnoty mieszkaniowej i nie została ustanowiona służebność przechodu względem każdoczesnego właściciela lokalu nr [...]. Mając zatem na względzie, że obie nieruchomości stanowią odrębną własność przyjąć należy, iż istnieje prawdopodobieństwo, że faktyczny (aktualny) dostęp skarżącej do ww. lokalu może zostać utrudniony lub być w przyszłości przedmiotem sporu właścicielskiego.
Skoro zaświadczenie o samodzielności lokalu jest dokumentem urzędowym potwierdzającym, że dany lokal spełnia wymogi samodzielności lokalu i jest ono niezbędne dla dokonania czynności wydzielenia lokalu, jako samodzielnej nieruchomości lokalowej z nieruchomości głównej, zaś wydzielenie lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności i jego wpisu do księgi wieczystej, to w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do wydania skarżącej wnioskowanego przez nią zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] 50/51 w G.
Z tego też powodu niezasadne okazały się zarzuty podniesione w skardze. W szczególności przyjąć należy, że organy dokonały rozstrzygnięcia sprawy z poszanowaniem zasad określonych w art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz z właściwą wykładnią i zastosowaniem art. 2 ust. 1a, ust. 1c, ust. 2 i ust. 3 u.w.l., zaś organ II instancji w sposób prawidłowy zastosował w sprawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 219 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI