III SA/Gd 247/24

III SA/Gd 247/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Janina Guść
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant: Referent stażysta Agnieszka Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi R. K. na czynność Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 19 marca 2024 r. w przedmiocie ogłoszenia wyników przeprowadzonego naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe oddala skargę.
Uzasadnienie
R. K. (dalej zwany także "skarżącym" lub "stroną") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni w przedmiocie ogłoszenia wyników przeprowadzonego naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyk pilotowych.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Obwieszczeniem z dnia 19 marca 2024 r. Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni, działając na podstawie § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 17 listopada 2017 r. w sprawie pilotażu morskiego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 38 ze zm. - dalej jako: "rozporządzenie"), ogłosił listę kandydatów na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe dla Stacji Pilotowej Portu G. w rejonie pilotowym Portu G. wraz z redą, którzy uczestniczyli w rozmowie kwalifikacyjnej wraz z liczbą uzyskanych przez nich punktów.
Wyniki przeprowadzonego naboru Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni opublikował w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Urzędu. Na przedmiotowej liście wskazano 34 osoby podając ich imiona i nazwiska oraz liczbę uzyskanych przez nich punktów. Do szkolenia zgodnie z określonym w obwieszczeniu o naborze limitem miejsc (5) zakwalifikowano kandydatów, którzy uzyskali najwyższą liczbę punktów pod warunkiem przedłożenia przez nich zaświadczenia o uzyskaniu pozytywnego wyniku testu sprawnościowego przeprowadzonego zgodnie z załącznikiem nr 6 rozporządzenia.
Pismem z dnia 18 kwietnia 2024 r. R. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ww. obwieszczenie Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 19 marca 2024 r., jako czynność z zakresu administracji publicznej, zarzucając jej naruszenie:
1/ art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") - poprzez przeprowadzenie naborów na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe dla Stacji Pilotowej Portu G. w sposób naruszający zasadę równego traktowania przez władze publiczne;
2/ § 17 ust. 5 rozporządzenia - poprzez przeprowadzenie rozmów kwalifikacyjnych w sposób nieprawidłowy, zwłaszcza nie uwzględniając omówienia doświadczenia w zakresie pływania w różnych rejonach i pływania w warunkach lodowych, a skupiając się na lokalnych przepisach portowych i topografii portu;
3/ § 17 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia - poprzez przyznanie kandydatom na szkolenie punktów niezgodnie z tabelą określoną w załączniku nr 19 do rozporządzenia;
4/ art. 9 k.p.a. - poprzez ogłoszenie zaskarżonej czynności bez określenia podstawy prawnej jej wydania i bez wskazania informacji o trybie je zaskarżenia lub odwołania się od wydanego rozstrzygnięcia.
W związku z tym skarżący wniósł o:
1/ uchylenie zaskarżanej czynności;
2/ stwierdzenie, że nabór na szkolenie kandydatów na pilotów morskich oraz praktyki pilotowe dla Stacji Pilotowej Port G. w rejonie pilotowym Portu G. przeprowadzony w 2024 r. odbył się z naruszeniem przepisów prawa i w związku z powyższym o zobowiązanie Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni do zrealizowania tego naboru ponownie, w formie zgodnej z rozporządzeniem oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego;
3/ udostępnienie skarżącemu dostępu do akt sprawy w Portalu Akt Sądowych Sądów Administracyjnych (PASSA);
4/ przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:
a/ obwieszczenia Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 24 listopada 2023 r.,
b/ obwieszczenia Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 19 marca 2024 r.
- w celu wykazania zasad dotyczących przedmiotowego procesu rekrutacji, zaistnienia czynności będącej przedmiotem niniejszej skargi, interesu prawnego skarżącego;
c/ wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 25 marca 2024 r.,
d/ wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 22 marca 2024 r.,
e/ odpowiedzi Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 5 kwietnia 2024 r.,
f/ skargi na bezczynność organu z dnia 8 kwietnia 2024 r.
- w celu wykazania faktu bezczynności organu w przedmiocie wniosków o udostępnienie informacji publicznej w zakresie zestawów pytań użytych w procesie rekrutacji, które to informacje mają istotne znaczenie dla tej sprawy; wystąpienia przez skarżącego z równoległą skargą do tutejszego Sądu w przedmiocie ww. bezczynności organu; podejmowania przez organ działań utrudniających weryfikację legalności przedmiotowej rekrutacji;
g/ zanonimizowanej kopii arkuszy oceny kandydatów (wykazy punktacji w naborze do Stacji Pilotowej w G. - rozmowy kwalifikacyjne)
- w celu wykazania faktu niezgodności dat na arkuszach z datami rozmów kwalifikacyjnych, a co za tym idzie braku rzetelnego udokumentowania rozdysponowania punktów stosownie do poziomu wiedzy kandydatów;
h/ zanonimizowanej kopii wykazu punktacji w naborze na podstawie złożonych przez kandydatów dokumentów (wykaz punktów, które kandydaci mogli uzyskać poza rozmową kwalifikacyjną)
- w celu wykazania faktu przyznawania kandydatom na szkolenie punktów niezgodnie z tabelą określoną w załączniku nr 19;
5/ zażądanie od organu dokumentów stanowiących przedmiot wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia 25 marca 2024 r. oraz wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 22 marca 2024 r. (wnioski stanowią załączniki do skargi);
6/ przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony skarżącej na rozprawie
- w celu wykazania faktu treści pytań użytych w ramach rozmowy kwalifikacyjnej, a co za tym idzie przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej w sposób nieprawidłowy, w szczególności nieuwzględniający omówienia doświadczenia w zakresie pływania w różnych rejonach oraz pływania w warunkach lodowych, zaś skupiający się na lokalnych przepisach portowych i topografii Portu, które to zagadnienia winny być przedmiotem egzaminu po zakończeniu;
- wobec odmowy udzielenia informacji publicznej o pytaniach egzaminacyjnych.
W razie nie przychylenia się do ww. wniosków skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przed tutejszym Sądem, wszczętego skargą na bezczynność organu z dnia 8 kwietnia 2024 r., z uwagi na potrzebę oceny dokumentów w niniejszym postępowaniu, stanowiących przedmiot wniosku o udzielenie informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie zaszło zróżnicowanie sytuacji danych kandydatów, a kształt pytań, które były zadawane w trakcie rozmów kwalifikacyjnych był niezgodny z rozporządzeniem w sprawie pilotażu morskiego.
Skarżący wskazał, że – jak wynika z tabeli stanowiącej załącznik nr 19 do rozporządzenia - rozmowa powinna uwzględniać omówienie doświadczenia kandydata w zakresie pływania w różnych rejonach oraz pływania w warunkach lodowych. Tymczasem, jak wskazał skarżący, wylosowany przez niego zestaw pytań zawierał pytania dotyczące m.in. sygnałów manewrowych dla holowników do rzucenia holu i zmniejszenia prędkości, co wymagało znajomości przepisów portowych dla Portu G. Natomiast w innym zestawie pytań znalazło się z kolei pytanie dotyczące opisania manewru przestawienia statku z nabrzeża B. w Porcie G., zacumowanego lewą burtą, na inne nabrzeże, przy czym manewr miał zostać wykonany w porze nocnej, a więc bez możliwości użycia najbliższej obrotnicy, a zatem – zdaniem skarżącego - tak skonstruowane pytanie nie tylko wymagało znajomości przepisów portowych dla Portu G., ale też wymagało szczegółowej znajomości topografii portu. W konsekwencji skarżący stwierdził, że tak postawione pytania w żadnym razie nie zmierzają do wykazania obiektywnej wiedzy danego kandydata i jego doświadczenia w zakresie pływania w różnych rejonach, czy pływania w ogóle, a ponadto, pytania odnoszące się do przepisów portowych oraz topografii portu w sposób oczywisty stawiają w sytuacji uprzywilejowanej osoby, które pływały dotychczas w granicach danego Portu. Takie pytania w ocenie skarżącego mogą być zadane, ale dopiero po zakończonym szkoleniu, o które kandydaci ubiegali się. Zdaniem skarżącego sformułowane pytania prowadzą do zróżnicowania sytuacji poszczególnych zdających zajmujących się pilotażem lokalnie (pozwalają uzyskać większą ilość punktów z newralgicznej dla procesu rekrutacji rozmowy kwalifikacyjnej), choć całe postępowanie pozwala na udział w szkoleniu dla wszystkich pilotów mających stosowne uprawnienia. Ponadto, w ocenie skarżącego, pytania odnoszące się do przepisów portowych i topografii portu nie mają żadnego uzasadnienia celowościowego, bowiem cały proces rekrutacji (a więc i rozmowa kwalifikacyjna) mają prowadzić finalnie do przyjęcia danego kandydata na szkolenie na pilota morskiego i praktyki pilotowe dla Stacji Pilotowej danego Portu, i to właśnie owe praktyki i szkolenia - które mają być zasadniczo etapem następczym w stosunku do procesu rekrutacji - mają na celu m.in. przygotowanie kandydata do świadczenia usługi pilota w rejonie właściwym dla danego Portu, dlatego trudno znaleźć uzasadnienie celowościowe, dla którego pytania zadawane osobom na rozmowach kwalifikacyjnych miały dotyczyć przepisów lokalnych, właściwych dla danego Portu, a tym bardziej topografii tego Portu. W myśl tabeli stanowiącej załącznik nr 19 do rozporządzenia pytania te winny zmierzać do wykazania obiektywnej wiedzy i doświadczenia kandydata, szczególnie w zakresie pływania w różnych rejonach, nie zaś jego wiedzy w zakresie przepisów i zwyczajów dotyczących danego Portu, co jest niecelowe ze względu na charakter przyszłego szkolenia.
Skarżący nadmienił także, że wystąpił do organu z dwoma wnioskami o udostępnienie informacji publicznej w zakresie treści zestawów pytań, które stanowiły podstawę do rozmów kwalifikacyjnych przeprowadzonych w procesach rekrutacji w 2024 r. dla naborów na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe dla Stacji Pilotowej Portu G. i G., mając na celu porównanie przygotowanych zestawów, co pozwoliłoby na potwierdzenie, iż pytania miały kształt niezgodny z rozporządzeniem i nie prowadziły do wykazania doświadczenia danego kandydata w zakresie pływania, a także których porównanie mogłoby potwierdzić różnicowanie sytuacji poszczególnych kandydatów w procesie rekrutacji, gdyby okazało się, że zestawy nie były proporcjonalne (np. w jednym zestawie znajdowały się pytania dotyczące przepisów portowych i topografii portu, przy czym w innych zestawach takowych pytań nie odnotowano). Jednak w odpowiedzi na powyższe wnioski Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni poinformował skarżącego, że zestawy pytań stanowią dokument wewnętrzny Urzędu i są podstawą bazy pytań, które w różnych konfiguracjach będą używane przy kolejnych naborach i w związku z tym nie podlegają udostępnieniu jako informacje publiczne, dlatego skarżący złożył do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni w tym zakresie. W ocenie skarżącego zestawy pytań na rozmowy kwalifikacyjne stanowią informację publiczną, zaś odmowa ich udostępnienia przez organ ma nieodzowne znaczenie dla niniejszego postępowania, bowiem znacznie utrudnia skarżącemu wykazanie, że pytania były sformułowane w sposób niezgodny z rozporządzeniem i naruszający zasadę równego traktowania kandydatów.
Skarżący zwrócił także uwagę na uchybienia formalne, których dopuścił się organ w przedmiotowym procesie rekrutacji, a które w jego ocenie uniemożliwiają uznanie tego procesu rekrutacji za zgodny z zasadą równego traktowania, co w konsekwencji winno prowadzić do wniosku, że przeprowadzone postępowanie kwalifikacyjne było dotknięte wadą, prowadzącą do powtórzenia postępowania konkursowego.
Skarżący zaznaczył także, że wystąpił o udostępnienie informacji w zakresie wyników uzyskanych przez poszczególnych kandydatów na rozmowach kwalifikacyjnych przeprowadzonych odpowiednio w dniach: 4 marca, 7 marca i 14 marca 2024 r., jednak w odpowiedzi na niniejszy wniosek organ udostępnił mu zanonimizowane arkusze (trzy), z których wynika punktacja przyznana przez Komisję poszczególnym kandydatom. Zwrócił jednak uwagę, że wszystkie z owych tabelek zostały datowane na dzień 14 marca 2024 r., co może sugerować, iż nie były sporządzane w dniach odpowiadających im rozmów. Podkreślił, że okoliczność ta jest jeszcze bardziej zastanawiająca, zważywszy, iż w jednym z arkuszy nastąpiła omyłka i w miejscu daty wpisano 21 marca 2024 r., co następnie - po przekreśleniu - zmieniono na 14 marca 2024 r. Może to sugerować, że arkusze z wynikami były wypełniane w jeszcze innej dacie, nie odpowiadającej żadnemu z dni, w których odbywały się rozmowy kwalifikacyjne. Takie więc wypełnienie arkuszy nie może świadczyć o rzetelnej i obiektywnej ocenie osób, biorących udział w procesie rekrutacji. Nie można bowiem na podstawie tychże arkuszy wykluczyć sytuacji takiej, że np. ocena kandydatów biorących udział w rozmowach w dniu 4 marca, nastąpiła de facto w dniu 14 marca, a więc na 10 dni po przeprowadzeniu faktycznej rozmowy. Taki sposób oceny nie pozwala zaś przyjąć, że punkty zostały rozdzielone proporcjonalnie do wiedzy zaprezentowanej przez poszczególnych kandydatów. Rozmowy nie były bowiem nagrywane, ani w żaden inny sposób rejestrowane, zatem ewentualność, że punkty rozdysponowane zostały na 10 (lub więcej) dni po przeprowadzeniu pierwszej z rozmów implikuje możliwość, że te punkty zostały rozdysponowane dowolnie, np. na podstawie tylko wrażenia jakie wywarł na Komisji dany kandydat a nie rzeczywiście prezentowanej przez niego wiedzy, a co za tym idzie w sposób naruszający zasadę równego traktowania, a także zasady oceniania kandydatów określone w rozporządzeniu.
Skarżący wskazał także, że organ na jego wniosek udostępnił mu również zanonimizowaną kopię wykazu punktacji na podstawie złożonych przez kandydatów dokumentów (wykaz punktów, które kandydaci mogli uzyskać poza rozmową kwalifikacyjną), jednak wykaz ten także jest obarczony nieścisłościami, które nie pozwalają uznać, że proces rekrutacji przeprowadzono zgodnie z rozporządzeniem i zasadą równego traktowania. Jak wynika z tego wykazu, kandydat na liście nr 15 otrzymał 3 punkty za pozycję "Posiadane uprawnienia pilotowe w rejonie pilotowym G.-E., G.-H.-W. lub Ś.-S.", podczas gdy – jak wynika z załącznika nr 19 do rozporządzenia - za tę pozycję można było uzyskać 5 punktów albo 0 punktów. Załącznik nie przewiduje możliwości przyznania 3 punktów za spełnienie określonego warunku na tej pozycji. Mając to na uwadze – w ocenie skarżącego - nie tylko należy stwierdzić, że punkty zostały rozdysponowane w sposób nierzetelny, niewyjaśniony i niezgodny z rozporządzeniem, ale również nie można wykluczyć okoliczności, że doszło do dalej idących uchybień. Nietrudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, że skoro 3 punkty umieszczono przy pozycji - "Posiadane uprawnienia pilotowe w rejonie pilotowym G.-E., G.-H.-W. lub Ś.-S.", to istotnie punkty te przysługiwały kandydatowi z tytułu innej pozycji, np.: "Zwolnienia z pilotażu wydane dla portów rejonu pilotowego, dla którego przeprowadzany jest nabór portu podstawowego". Takie postępowanie tj. przypisywanie punktów za poszczególne pozycje pod inne pozycje prowadziłoby natomiast do możliwości przekraczania limitów ustalonych w załączniku nr 19 do rozporządzenia - czyli np. limitu 4 punktów dla pozycji numer 9 i 10, tj. posiadanych zwolnień z pilotażu wydanych dla portów rejonu pilotowego, dla którego przeprowadzany jest nabór oraz zwolnienia z pilotażu wydanych dla innych portów polskich lub przez administracje innych państw. A to w konsekwencji - i tu ponownie - prowadziłoby do różnicowania sytuacji uczestników rekrutacji w sposób godzący w zasadę równego traktowania z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
W ocenie skarżącego, mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności oraz przedstawione przez organ dokumenty, rekrutację przeprowadzono z naruszeniem prawa, tj. powołanego rozporządzenia, poprzez rozdysponowanie punktów niezgodnie z załącznikiem nr 19. Ponadto, przedmiotowa rekrutacja została przeprowadzona z naruszeniem zasady równości, gdyż treść pytań na rozmowie kwalifikacyjnej - która nie tylko była niezgodna z załącznikiem nr 19 do rozporządzenia - umożliwiała też faworyzację tej grupy kandydatów, która pływała dotychczas w granicach danego Portu. Dodając do powyższego postępowanie organu w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej (tj. nie udostepnienie zestawów pytań), a także nieścisłości w datach wskazanych na wynikach z rozmów kwalifikacyjnych, w ocenie skarżącego należy przyjąć, że przedmiotowy proces rekrutacji przebiegał w sposób godzący w zasadę równego traktowania, dlatego uzasadniony jest wniosek unieważnienia zaskarżonej czynności (tj. obwieszczenia o wynikach) i zobowiązanie Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni do zrealizowania naborów ponownie, w formie zgodnej z Konstytucją RP i rozporządzeniem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni wniósł o jej odrzucenie lub względnie oddalenie.
W pierwszej kolejności organ wskazał, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej, gdyż żaden z przepisów nie przyznaje skarżącemu "bezpośrednio" prawa do złożenia skargi, a skarżący nie wykazał też interesu prawnego w złożeniu skargi, lecz poprzestał jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, że taki interes posiada. Organ wskazał, że zasada z art. 32 Konstytucji RP (na którą powołuje się skarżący), nie jest na tyle skonkretyzowana, by mogła być stosowana samoistnie. Konkretyzacja tego rodzaju zasad winna bowiem wynikać z samej Konstytucji, nie zaś na skutek zastosowanej wykładni, dlatego nie jest możliwe wywodzenie interesu prawnego z zasad prawa. Zasada równego traktowania i niedyskryminacji nie może być źródłem interesu prawnego, ponieważ zasada ta nie stanowi normy prawa materialnego kształtującej bezpośrednio sytuację prawną osoby wnoszącej skargę.
Organ zwrócił też uwagę, że do postępowania w przedmiocie przeprowadzonego naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyk pilotowych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem stawiane zarzuty o naruszeniu art. 8 czy art. 9 k.p.a. są całkowicie bezpodstawne.
Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów, organ zaznaczył – w odniesieniu do zarzutu nr 1 i nr 2 - że skarżący upatruje naruszenia zasady równego traktowania w tym, że odpowiedzi na pytania, które wylosował wymagały znajomości przepisów portowych dla Portu G. i znajomości topografii portu, co stawiało w uprzywilejowanej sytuacji osoby, które pływały w granicach portu w G., a nadto konstrukcja pytań kwalifikacyjnych naruszała § 17 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia, a w szczególności pytania te nie zmierzały one do wykazania obiektywnej wiedzy danego kandydata i jego doświadczenia w zakresie pływania w różnych rejonach.
Organ odwołał się do treści § 17 ust. 5 rozporządzenia, z którego wynika, że rozmowa kwalifikacyjna, którą przeprowadza zespół do spraw naboru z kandydatem na szkolenie składa się z dwóch członów tj.: 1) odpowiedzi na pytania ujęte w 1 losowo wybranym zestawie spośród 7 zestawów pytań, opracowanych przez zespół i zatwierdzonych przez właściwego terytorialnie dyrektora urzędu morskiego, oraz 2) omówienia doświadczenia kandydata w zakresie pływania w różnych rejonach oraz pływania w warunkach lodowych. Lektura skargi i treści ww. przepisu rozporządzenia wskazuje, iż skarżący myli te dwie części rozmowy kwalifikacyjnej rozróżnione wyraźnie przez prawodawcę w § 17 ust. 5 rozporządzenia, tj. część obejmującą odpowiedzi na wylosowany zestaw pytań i część obejmującą omówienie doświadczenia kandydata (prezentacja). Zgłaszane zarzuty dotyczą etapu odpowiedzi na pytania, w szczególności skarżący polemizuje z treścią wylosowanych pytań, podczas gdy jego argumenty odwołują się do przedmiotu drugiego etapu, tj. omówienia doświadczenia kandydata. Organ zaznaczył, że w odniesieniu do pytań stawianych na rozmowie kwalifikacyjnej prawodawca określił wyłącznie zamknięty katalog wymogów formalnych, tj.: 1/ zespół do spraw naboru przeprowadzający rozmowę kwalifikacyjna dysponuje 7 zestawami pytań; 2/ pytania opracowuje zespół do spraw naboru; 3/ pytania zatwierdza właściwy terytorialnie dyrektor urzędu morskiego. Rozporządzenie w żaden sposób nie odnosi się do samej treści pytań stawianych w tym etapie rozmowy kwalifikacyjnej, a wręcz przeciwnie prawodawca pozostawia tutaj swobodę zespołowi do spraw naboru i właściwemu dyrektorowi urzędu morskiego. W tym zatem stanie rzeczy zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia w zakresie, w jakim odwołują się one do treści pytań z rozmowy kwalifikacyjnej pozostają z istoty nieuzasadnione.
Organ wskazał dalej, że niezależnie od braku podstaw zarzutów na gruncie treści § 17 ust. 5 rozporządzenia argumentacja skarżącego jest też nielogiczna, bowiem skoro przyjęty w skardze tok rozumowania opiera się na założeniu, że zestawy losowanych pytań mają dotyczyć doświadczenia kandydata w pływaniu w różnych rejonach, to w oczywisty sposób rejon portu w G. spełnia ww. kryteria, a kwestią kluczową pozostaje brak doświadczenia skarżącego w pływaniu w tym rejonie. Tożsame jednak zarzuty, jak skarżący mógłby stawiać każdy inny kandydat, który wylosowałby pytanie dotyczące innego rejonu, niż jego rodzimy.
Organ podkreślił, że przy ocenie zarzutów skarżącego trzeba przede wszystkim wziąć pod uwagę cel przepisów i prowadzonego na ich podstawie postępowania kwalifikacyjnego. Przepisy rozporządzenia w sprawie pilotażu morskiego regulujące warunki i tryb naboru na szkolenia kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe wprowadzone zostały na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, i z założenia dedykowane są przede wszystkim zapewnieniu tego bezpieczeństwa. Celem prowadzenia spornego postępowania kwalifikacyjnego był nabór kandydatów na szkolenie na pilotów morskich i praktyki pilotowe w konkretnym rejonie pilotowym - Portu G. wraz z redą. Kierując się zatem celem wprowadzonych przepisów uznać należy, że wiedza i doświadczenie w zakresie pływania w określonym rejonie, którego postępowanie kwalifikacyjne dotyczy z istoty rzeczy musi stanowić istotne kryterium przy ocenianiu kandydata, a zatem czynienie przez skarżącego zarzutu, że pytania kwalifikacyjne różnicują sytuację kandydatów, preferując znajomość rejonu, którego dotyczy postępowanie, wydaje się nie jest zasadne.
Organ wyjaśnił, że skarżący próbuje przekonywać w skardze, że przejawem nierównego traktowania było pytanie dotyczące sygnałów manewrowych dla holowników do rzucenia holu i zmniejszenia prędkości, gdyż wymagało ono znajomości przepisów portowych dla Portu G., jednak – jak wskazał organ - z wywodów skarżącego wynika błędne założenie, że podnoszona w pytaniu kwestia i odpowiedź różni się w zależności od rejonu dla którego ustalane są przepisy portowe, podczas gdy w każdym rejonie w ww. zakresie obowiązują te same reguły, co w istocie wskazuje, że skarżący obiektywnie posiada istotne braki w wiedzy, także w zakresie przepisów dotyczących rejonu, w którym dotychczas pływał.
W ocenie organu argumentacja skarżącego sprowadza się w istocie do podważania sensu przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej przy naborze na szkolenie, skoro w jego przekonaniu wiedzę i doświadczenie, które oceniane są właśnie w postępowaniu kwalifikacyjnym, zamierza nabyć w czasie szkolenia i praktyki. W ocenie organu takie stanowisko ewidentnie kłóci się z ratio legis powoływanych w skardze przepisów prawa powszechnie obowiązującego i z celem prowadzonego postępowania kwalifikacyjnego.
Odnosząc się do zarzutu nr 3 organ wskazał, że skarżący zarzuca naruszenie § 17 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia poprzez przyznawanie kandydatom na szkolenie punktów niezgodnie z tabelą określoną w załączniku nr 19 do rozporządzenia, przywołując w jego uzasadnieniu wyłącznie jeden przypadek, w którym kandydatowi przyznano 3 punkty w odniesieniu do pozycji "Posiadane uprawnienia pilotowe w rejonie pilotowym G.-E., G.-H.-W. lub Ś.-S.". Organ przyznał, że we wskazanym przypadku istotnie zaistniały ewentualne nieprawidłowości, przy czym przyczyną takiego stanu rzeczy jest omyłka pisarska, gdzie w przypadku uczestniczącego w naborze M. W., zamiast cyfry "5" wstawiono "3". Omyłka ta pozostaje bez znaczenia dla wyników postępowania kwalifikacyjnego, gdyż osoba ta została zakwalifikowana na szkolenie. Organ wskazał przy tym, że dla prawidłowej oceny charakteru i skutków ewentualnego uchybienia dla całego postępowania, należy też ustalić czy wskazany i odosobniony przypadek dotyczył skarżącego czy też innego kandydata, co też pozwoli prawidłowo rozważyć, czy skarżący rzeczywiście posiada interes prawny opierając skargę na tak sformułowanym zarzucie. W przypadku ustalenia, że ewentualny błąd dotyczył innego kandydata, wówczas wywody skarżącego uznać należy za bezprzedmiotowe, jako pozostające bez znaczenia dla jego uprawnień. Organ wskazał, że jeżeli błąd w naliczeniu punktacji odnosiłby się do osoby skarżącego, wówczas zasadnym byłaby ocena na ile miał on znaczenie dla jego sytuacji, uwzględniając przy tym ilość punktów, których zabrakło skarżącemu do zakwalifikowania się na szkolenie.
W odniesieniu do zarzutu nr 4 organ stwierdził, że wyniki przeprowadzonego naboru na szkolenie Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni ogłosił w trybie określonym w § 18 rozporządzenia, tj. poprzez obwieszczenie zamieszczone w zakreślonym tym rozporządzeniem terminie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego Urzędu Morskiego w Gdyni. Obwieszczenie zawierało podstawę prawną oraz wszystkie informacje przewidziane w § 18 rozporządzenia, w szczególności zawierało imienną listę kandydatów na szkolenie, którzy uczestniczyli w rozmowie kwalifikacyjnej ze wskazaniem liczby uzyskanych przez nich punktów oraz z podaniem osób, które zostały zakwalifikowane na szkolenie zgodnie z określonym w obwieszczeniu o naborze limitem miejsc.
Na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wnioski dowodowe skarżącego zawarte w punkcie 4
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 – dalej w skrócie "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W doktrynie i orzecznictwie zwraca się uwagę, że akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. cechują się tym, że: 1/ nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, gdyż te są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; 2/ mają charakter zewnętrzny, tj. są skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi; 3/ są podejmowane w sprawach indywidualnych i kierowane do indywidualnego podmiotu, a więc nie mają charakteru generalnego, albowiem akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.; 4/ mają charakter publicznoprawny (należą do materii z zakresu administracji publicznej i mają charakter władczy); 5/ dotyczą (bezpośrednio lub pośrednio) uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 6/ podejmowane są przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. np. postanowienia NSA: z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3330/19 oraz z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II GSK 344/20; a także komentarz do art. 3 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021).
Wolą zatem ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów zewnętrznych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. W uzasadnieniu uchwały składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 1997 r. (sygn. akt OPK 1/97, ONSA 1997/4/149) wskazano, że "coraz częściej ustawodawca odchodzi od stosowania formy decyzyjnej w sprawach realizacji określonych obowiązków względem państwa i samorządu terytorialnego. Przyjmowane rozwiązania prawne zmierzają do odchodzenia od kształtowania stosunków administracyjnoprawnych, zachodzących między państwem (jego organami) a obywatelami i innymi podmiotami administrowanymi, w drodze decyzji, na rzecz obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. Podmiot, którego uprawnienia lub obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ma zapewnioną ochronę na drodze sądowej, ponieważ może zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej, do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach".
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni, uzewnętrzniona w obwieszczeniu z dnia 19 marca 2024 r. o wynikach naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe dla Stacji Pilotowej Portu G. w rejonie pilotowym Portu G. wraz z redą, którą to organ dokonał ogłoszenia wyniku procedury rekrutacyjnej przeprowadzonej na podstawie ogłoszonego na podstawie § 15 rozporządzenia z dnia 17 listopada 2017 r. w sprawie pilotażu morskiego (Dz. U. z 2018 r., poz. 38 ze zm. – zwanego dalej "rozporządzeniem") w sprawie naboru na ww. szkolenie. Przyjąć zatem należało, że zaskarżoną czynnością, Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni - działając na podstawie § 18 rozporządzenia i ogłaszając listę kandydatów na wskazane powyżej szkolenie, którzy uczestniczyli w rozmowie kwalifikacyjnej, o której mowa w § 17 ust. 5 rozporządzenia, tj. przedstawiając ich imiona i nazwiska oraz liczbę uzyskanych przez nich punktów a jednocześnie także wskazując osoby zakwalifikowane na ww. szkolenie zgodnie z określonym w obwieszczeniu o naborze limitem miejsc – dokonał władczego orzeczenia co do uprawnień i obowiązków uczestniczących w procedurze rekrutacyjnej kandydatów, wskazując te z osób, które zostały zakwalifikowane na to szkolenie.
W orzecznictwie zauważa się, że rozstrzygnięcia wyników prowadzonych przez organy wykonujące administrację publiczną konkursów (a do tego można przyrównać także postępowanie rekrutacyjne przeprowadzone w niniejszej sprawie) są aktami stosowania prawa przez organ administracji i podlegają kognicji sądów administracyjnych. Czynności podejmowane w toku konkursu (postępowania rekrutacyjnego czy naboru kandydatów), na podstawie i w granicach prawa przez organ administracji publicznej mają charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatem są uczestnicy konkursu (naboru) realizujący swoje własne uprawnienia do udziału w konkursie (w naborze). Ogłoszenie konkursu (naboru) i zgłoszenie w nim udziału przez określoną osobę nie jest źródłem powstania zobowiązaniowego stosunku prawnego pomiędzy uczestnikiem konkursu a organem administracji publicznej przeprowadzającym konkurs. Powstałe w związku z prowadzeniem konkursu (naboru) stosunki prawne między uczestnikami konkursu (naboru) a organem administracji publicznej nie są oparte na równości (równorzędności) podmiotów. Poprzez określone w trakcie postępowania konkursowego (rekrutacyjnego) czynności, jak np. dopuszczenie/niedopuszczenie kandydata do konkursu (naboru), wydanie informacji o konkursie, ocena poszczególnych kandydatów, wydanie informacji o wyniku naboru - organ administracji dokonuje władczych rozstrzygnięć (czynności). Sytuacja prawna uczestników konkursu jest kształtowana w drodze jednostronnych władczych rozstrzygnięć podejmowanych przez organ administracji publicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po 693/19). W konsekwencji, skoro postępowanie konkursowe (rekrutacyjne) jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej (w którym organ wobec jednostki realizuje ustawowe, władcze kompetencje), a jego wynik w sposób prawnie wiążący wpływa na sytuację prawną osób uczestniczących w naborze (wywołuje skutek w postaci możliwości objęcia określonego stanowiska czy – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - zakwalifikowania się na szkolenie dające możliwość uzyskania określonych uprawnień kwalifikacyjnych), to brak jest podstaw do odmowy uczestnikom konkursu (czy naboru na szkolenie), których interesu prawnego wynik konkursu wprost dotyczy, prawa do sądu (por. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 483/23 oraz w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 5/20). Innymi słowy, brak jest podstaw do negowania kognicji sądu administracyjnego do skontrolowania w jaki sposób organ stosuje prawo administracyjne regulujące procedurę konkursową (rekrutacyjną).
Konsekwencją powyższych rozważań musi być uznanie, że składający w niniejszej sprawie skargę na czynność Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 19 marca 2024 r., którą organ dokonał ogłoszenia wyników naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe dla Stacji Pilotowej Portu G. w rejonie pilotowym Portu G. wraz z redą – R. K., jako osoba dopuszczona i uczestnicząca w procedurze naboru kandydatów na ww. szkolenie, posiada interes prawny do złożenia niniejszej skargi, a zatem posiada legitymację procesową do zainicjowania kontroli sądowoadministracyjnej wyniku naboru na to szkolenie. Przy czym zakres tejże kontroli, z uwagi właśnie na interes prawny skarżącego, podlega – w ocenie Sądu – ograniczeniu w niniejszej sprawie, w tym znaczeniu, że dla uwzględnienia złożonej skargi i stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej przez skarżącego czynności Dyrektora Urzędu Morskiego konieczne jest stwierdzenie przez Sąd określonych wadliwości, które muszą mieć znaczenie i przełożenie na sytuację prawną skarżącego, czyli takich, które miały czy też mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na wynik przeprowadzonego w odniesieniu do osoby skarżącego naboru.
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie rekrutacyjne dotyczące ogłoszonego obwieszczeniem Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 24 listopada 2023 r. naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe dla Stacji Pilotowej Portu w rejonie pilotowym Portu G. wraz z redą, zostało przeprowadzone w oparciu o przepisy – wydanego na podstawie art. 107b ust. 6 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1666 ze zm.) – rozporządzenia z dnia 17 listopada 2017 r. w sprawie pilotażu morskiego, którego Rozdział 4 "Nabór na szkolenia kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe" ma następujące brzmienie:
§ 15. Warunkiem rozpoczęcia naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe, zwanych w niniejszym rozdziale "szkoleniem", jest ogłoszenie przez właściwego terytorialnie dla danego rejonu pilotowego dyrektora urzędu morskiego, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego urzędu, obwieszczenia o naborze informującego o:
1) wymaganiach wobec osób ubiegających się o przyjęcie na szkolenie, zwanych dalej "kandydatami na szkolenie";
2) sposobie i miejscu składania wniosków o przyjęcie na szkolenie;
3) terminie składania wniosków nie krótszym niż 2 miesiące od dnia ogłoszenia obwieszczenia o naborze;
4) wymaganych dokumentach;
5) limicie miejsc;
6) terminie przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej.
§ 16.
ust. 1. Od kandydata na szkolenie jest wymagane posiadanie:
1) dyplomu na poziomie zarządzania w dziale pokładowym i odpowiedniej praktyki pływania określonej w § 5 pkt 2 lit. d, § 6 pkt 2 lit. b i § 7 pkt 2 lit. b;
2) znajomości języka angielskiego udokumentowanej certyfikatem na poziomie co najmniej B1;
3) świadectwa zdrowia.
ust. 2. Kandydat na szkolenie spełniający wymagania, o których mowa w ust. 1:
1) jest poddawany ocenie dokonywanej zgodnie z punktacją określoną w tabeli, o której mowa w § 17 ust. 4 pkt 4, w oparciu o następujące kryteria:
a) poziom znajomości języka angielskiego,
b) długość praktyki pływania na stanowisku kapitana na statkach o pojemności brutto powyżej 3000,
ba) ukończone minimum 12 miesięcy praktyki pływania na stanowisku kapitana na statkach o długości całkowitej powyżej 200 m,
bb) ukończone minimum 12 miesięcy praktyki pływania na stanowisku kapitana na holownikach o pojemności brutto powyżej 250, które operują w rejonie pilotowym, dla którego jest organizowany nabór,
c) posiadane przez kandydata aktualne uprawnienia pilotowe w rejonach pilotowych G. – H.- W., G. – E. lub Ś. – S.,
d) posiadane przez kandydata aktualne uprawnienia pilotowe w innych rejonach pilotowych niż wymienione w lit. c,
e) posiadane przez kandydata aktualne uprawnienia pilotowe wydane przez administracje innych państw,
f) uzyskane świadectwa przeszkolenia w zakresie manewrowania dużymi statkami i statkami o nietypowych charakterystykach manewrowych,
g) posiadane przez kandydata aktualne zwolnienia z pilotażu wydane dla portów rejonu pilotowego, dla którego jest przeprowadzany nabór,
h) posiadane przez kandydata aktualne zwolnienia z pilotażu wydane dla polskich portów innych niż określone w lit. g lub wydane przez administracje innych państw;
2) uczestniczy w rozmowie kwalifikacyjnej, o której mowa w § 17 ust. 5;
3) przedkłada zaświadczenie o uzyskaniu pozytywnego wyniku testu sprawnościowego.
§ 17.
ust. 1. W celu przeprowadzenia naboru kandydatów na szkolenie właściwy terytorialnie dyrektor urzędu morskiego powołuje 3-osobowy zespół do spraw przeprowadzenia naboru, zwany dalej "zespołem do spraw naboru", oraz wskazuje przewodniczącego tego zespołu spośród przedstawicieli urzędu morskiego, o których mowa w ust. 2 pkt 1 albo ust. 3 pkt 1.
ust. 2. W skład zespołu do spraw naboru na szkolenie w rejonie pilotowym wchodzi:
1) dwóch przedstawicieli urzędu morskiego nieznajdujących się na liście pilotów morskich, w tym kapitan portu właściwy terytorialnie dla obszaru działania stacji pilotowej albo jego przedstawiciel posiadający dyplom kapitana żeglugi wielkiej i co najmniej 12-miesięczną praktykę pływania na stanowisku kapitana;
2) szef stacji pilotowej właściwej ze względu na rejon pilotowy, którego nabór dotyczy, albo wyznaczony przez niego pilot morski.
ust. 3. W skład zespołu do spraw naboru na szkolenie w pilotażu pełnomorskim wchodzi:
1) dwóch przedstawicieli urzędu morskiego nieznajdujących się na liście pilotów morskich, w tym osoba posiadająca dyplom kapitana żeglugi wielkiej i co najmniej 3-letnią praktykę pływania na stanowisku kapitana;
2) pilot morski wyznaczony wspólnie przez szefa stacji pilotowej w S., szefa stacji pilotowej w G. i szefa stacji pilotowej w G.
ust. 4. Zadaniem zespołu do spraw naboru jest zorganizowanie i przeprowadzenie naboru, w tym:
1) weryfikacja złożonych wniosków o przyjęcie na szkolenie;
2) sporządzenie, w terminie 14 dni od dnia upływu terminu składania wniosków, listy kandydatów na szkolenie spełniających warunki, o których mowa w § 16 ust. 1, obejmującej imiona i nazwiska kandydatów;
3) przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia upływu terminu składania wniosków;
4) przyznanie kandydatom na szkolenie punktów zgodnie z tabelą punktów przyznawanych kandydatom na pilotów morskich i praktyki pilotowe określoną w załączniku nr 19 do rozporządzenia;
5) przekazanie właściwemu terytorialnie dyrektorowi urzędu morskiego listy osób zakwalifikowanych na szkolenie obejmującej imiona i nazwiska osób, które uzyskały najwyższą łączną liczbę punktów i mieszczą się w limicie miejsc, o którym mowa w § 15 pkt 5; w przypadku uzyskania jednakowej liczby punktów o zakwalifikowaniu na szkolenie decyduje wynik rozmowy kwalifikacyjnej, o której mowa w ust. 5.
ust. 5. Rozmowa kwalifikacyjna obejmuje zagadnienia ujęte w 1 losowo wybranym zestawie spośród 7 zestawów pytań, opracowanych przez zespół i zatwierdzonych przez właściwego terytorialnie dyrektora urzędu morskiego, oraz omówienie doświadczenia kandydata w zakresie pływania w różnych rejonach oraz pływania w warunkach lodowych.
§ 18.
ust. 1. Wyniki przeprowadzonego naboru na szkolenie dyrektor urzędu morskiego ogłasza w drodze obwieszczenia, zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego urzędu, podając listę kandydatów na szkolenie, którzy uczestniczyli w rozmowie kwalifikacyjnej, o której mowa w § 17 ust. 5, wskazując ich imiona i nazwiska oraz liczbę uzyskanych przez nich punktów, w terminie 7 dni od dnia zakończenia ostatniej rozmowy kwalifikacyjnej.
ust. 2. Na liście, o której mowa w ust. 1, wskazuje się osoby zakwalifikowane na szkolenie zgodnie z określonym w obwieszczeniu o naborze limitem miejsc.
W ocenie Sądu, z przekazanych przez organ akt sprawy, wynika, że nabór na szkolenie ogłoszone obwieszczeniem Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 24 listopada 2023 r. odbył się zgodnie z ww. przepisami prawa, tj. powołany w sprawie przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni trzyosobowy zespół do spraw przeprowadzenia naboru, dokonał weryfikacji złożonych do dnia 31 stycznia 2024 r. wniosków, sporządzając listę kandydatów na szkolenie spełniających warunki, o których mowa w § 16 ust. 1 rozporządzenia, obejmującej imiona i nazwiska tych kandydatów, a następnie w wyznaczonych dniach: 4, 7 i 14 marca 2024 r. (a więc w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia upływu terminu składania wniosków) przeprowadził rozmowy kwalifikacyjne z kandydatami, którzy wzięli w nich udział (34 osoby z 40 spełniających warunki), dokonując oceny tych kandydatów poprzez przyznanie punktów zgodnie z tabelą punktów przyznawanych kandydatom na pilotów morskich i praktyki pilotowe określoną w załączniku nr 19 do rozporządzenia, a następnie przekazał w dniu 14 marca 2024 r. Dyrektorowi Urzędu Morskiego w Gdyni listę osób zakwalifikowanych na szkolenie obejmującą imiona i nazwiska osób, które uzyskały najwyższą łączną liczbę punktów i mieszczą się w limicie miejsc, która została przez organ zatwierdzona.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie naruszenia przepisów prawa, które miałby wpływ czy też mogłyby mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez skarżącego w skardze zarzutów, to – w ocenie Sądu - nie mogły one zostać uwzględnione.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że – stosownie do § 17 ust. 5 rozporządzenia - rozmowa kwalifikacyjna obejmuje zagadnienia ujęte w 1 losowo wybranym zestawie spośród 7 zestawów pytań, opracowanych przez zespół i zatwierdzonych przez właściwego terytorialnie dyrektora urzędu morskiego, oraz omówienie doświadczenia kandydata w zakresie pływania w różnych rejonach oraz pływania w warunkach lodowych.
Wobec brzmienia przywołanego przepisu należy stwierdzić, że nie determinuje on treści zestawów pytań przygotowywanych przez zespół ds. naboru, a następnie zatwierdzanych przez właściwego dyrektora urzędu morskiego. Z przepisu tego wynika jedynie, że "rozmowa kwalifikacyjna" składa się z dwu części, tj. pierwszej, obejmującej odpowiedzi na wylosowany zestaw pytań oraz drugiej, obejmującej omówienie doświadczenia kandydata w zakresie pływania w różnych rejonach oraz pływania w warunkach lodowych, czyli – jak wskazał organ – prezentacji kandydata. Zgodzić należy się zatem, że prawodawca w zakresie treści i kierunku formułowanych pytań pozostawił w istocie swobodę zespołowi do spraw naboru i właściwemu dyrektorowi urzędu morskiego. Niemniej jednak, na co wskazuje sam organ w odpowiedzi na skargę, należy zauważyć i zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skoro rozporządzenie regulujące przedmiotowe postępowanie rekrutacyjne zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 107b ust. 6 ustawy o bezpieczeństwie morskim – z zaznaczeniem ustawodawcy, że minister właściwy do spraw gospodarki morskiej ma określić, w drodze rozporządzenia, m.in. warunki i tryb naboru na szkolenia kandydatów na pilotów morskich (pkt 7) mając na względzie konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi na obszarze portów morskich, morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i pozostałych akwenach Morza Bałtyckiego oraz potrzebę zapewnienia prawidłowej realizacji usług pilotowych – to opracowywane przez zespół i zatwierdzone przez organ zestawy pytań mogą odnosić się do zagadnień związanych z konkretnym rejonem pilotowym (w szczególności tym, którego dotyczy postępowanie kwalifikacyjne), gdyż istotnie wiedza i doświadczenie w zakresie pływania w rejonie pilotowym, którego postępowanie kwalifikacyjne dotyczy z istoty rzeczy powinna stanowić istotne kryterium przy ocenianiu kandydata. W tej sytuacji, nawet gdyby – jak podkreśla to skarżący – zestawy pytań opracowane w niniejszym przypadku przez zespół dotyczyły "znajomości przepisów portowych dla Portu G. i znajomości topografii portu", a więc wiązały się z określonymi zagadnieniami związanymi bezpośrednio z rejonem pilotowym, którego ma dotyczyć późniejsze szkolenie, to nie można z tego powodu wyciągać wniosku o naruszeniu zasady równości czy też czynić organowi i przeprowadzanemu w tym zakresie postępowaniu rekrutacyjnemu skutecznego zarzutu, że pytania kwalifikacyjne różnicują sytuację kandydatów, preferując tych z nich, którzy posiadają znajomość tego właśnie rejonu morskiego czy portowego. Równie dobrze – jak zauważył organ a z czym należy się zgodzić - tożsame zarzuty, w przypadku pytania osadzonego w kontekście "portowej topografii" dotyczącej innego rejonu pilotowego aniżeli Port Gdańsk wraz z redą, mógłby zgłosić każdy inny kandydat, który wylosowałby pytanie dotyczące innego rejonu, aniżeli jego rodzimy "rejon pilotowy". Organ wyjaśnił przy tym, że opracowywane pytania i odpowiedzi na nie różnią się w zależności od rejonu, dla którego ustalane są przepisy portowe, gdyż w każdym rejonie w ww. zakresie obowiązują te same reguły (np. dotyczące sygnałów manewrowych dla holowników do rzucenia holu i zmniejszenia prędkości). Z kolei zaś kwestie dotyczące pływania kandydata w różnych rejonach i warunkach lodowych, to kwestie – co wynika z brzmienia § 17 ust. 5 rozporządzenia – które stanowią część rozmowy kwalifikacyjnej wiążącej się z jej drugą częścią, tj. z omówieniem doświadczenia kandydata, dlatego też także te kwestie nie muszą być objęte zagadnieniami zawartymi w zestawach pytań.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego wiążące się z uzyskaniem (udostępnieniem) przez organ treści pytań użytych w ramach przeprowadzonej w trakcie omawianego naboru rozmowy kwalifikacyjnej, dotyczące m.in. złożonych przez skarżącego w trybie informacji publicznej wniosków o udostępnienie mu informacji datowanych na 22 i 25 marca 2024 r. oraz odpowiedzi organu na te wnioski. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że sąd administracyjny – stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. - może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Badanie przez Sąd w niniejszej sprawie – w świetle podnoszonych przez skarżącego zarzutów oraz przywołanej powyżej regulacji § 17 ust. 5 rozporządzenia – treści opracowanych i przygotowanych zestawów pytań (tj. uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez uzyskanie treści pytań w opracowanych zestawach czy też dokumentów znajdujących się w aktach sprawy związanych z procedurą udostępnienia tych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej) nie było konieczne dla rozpoznania niniejszej sprawy. Odnotowania w tym miejscu jedynie wymaga to, że wyrokiem z dnia 11 lipca 2024 r. (sygn. akt III SAB/Gd 97/24) tutejszy Sąd uwzględnił wniesioną przez skarżącego skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i zobowiązał organ do rozpoznania wniosków skarżącego z dnia 22 i 25 marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, co oznacza, że jeżeli ww. wyrok uprawomocni się, organ zobowiązany będzie udostępnić skarżącemu żądaną informację publiczną w formie wytworzonych dokumentów w postaci zestawów pytań wykorzystywanych podczas naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich. Mając zatem na uwadze przywołany wyrok, Sąd w niniejszej sprawie oddalił także zawarty w skardze wniosek skarżącego "o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przed tutejszym Sądem, wszczętego skargą na bezczynność organu z dnia 8 kwietnia 2024 r., z uwagi na potrzebę oceny dokumentów w niniejszym postępowaniu, stanowiących przedmiot wniosku o udzielenie informacji publicznej".
Odnosząc się z kolei do podnoszonych przez skarżącego zarzutów kierowanych do przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej, Sąd pragnie zaznaczyć, że nie jest władny do kontroli dokonanej przez komisję (zespół do spraw naboru) oceny przeprowadzonej z kandydatem rozmowy kwalifikacyjnej, o której mowa w § 17 ust. 5 rozporządzenia, w tym dokonywania oceny zasadności przyznania przez zespół określonej ilości punktów kandydatowi. Wystawiona kandydatowi ocena z przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Jest to kwestia wewnętrzna pozostawiona przez prawodawcę właściwości organu administracji publicznej przeprowadzającego nabór na szkolenie, tj. właściwości dyrektora urzędu morskiego i działającego z jego upoważnienia zespołu do spraw naboru. Innymi słowy, zarówno sam przebieg rozmowy kwalifikacyjnej, w tym podejmowane tematy i omawiane zagadnienia związane z udzielonymi odpowiedziami kandydata na pytania czy też omówieniem jego doświadczenia w pływaniu, jak też - co za tym idzie - ostateczna ocena punktowa przyznana w tym zakresie przez zespół - będąca autonomiczną oceną osób wchodzących w skład zespołu, pełniących określone funkcje i posiadających wiedzę w omawianym zakresie i wyznaczonych przez właściwego dyrektora urzędu morskiego do przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego - pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa podniesionych przez skarżącego w punkcie 1. i 2. zarzutów sformułowanych w skardze.
Odnośnie pozostałych zarzutów odnoszących się do prawidłowości przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania rekrutacyjnego, Sąd pragnie podkreślić, że aby można było uwzględnić złożoną skargę na dany akt czy czynność organu z uwagi na ujawnienie nawet pewnych nieprawidłowości czy wadliwości postępowania prowadzonego do jego wydania czy też jej podjęcia, stwierdzone nieprawidłowości (wadliwości) muszą być na tyle istotne, by mogły co najmniej mieć wpływ na wynik sprawy, tj. na konsekwencje prawne wynikające dla adresata z wydanego przez organ aktu czy też podjętej czynności.
Jak już powyżej zostało wskazane i co związane jest z legitymacją skargową w niniejszej sprawie, w której skarżący ma interes prawny wyłącznie co do oceny prawidłowości postępowania rekrutacyjnego prowadzonego co do jego osoby, skarżący nie może niejako poprzez wykazanie, nawet faktycznie zaistniałych nieprawidłowości omawianego postępowania rekrutacyjnego, podważać wyniku postępowania czyli naboru na szkolenie w stosunku do innych osób (które nie są uczestnikami niniejszego postępowania), a jedynie próbować wykazywać, że owe nieprawidłowości mogły mieć wpływ na jego sytuację prawną w tym naborze. Biorąc zatem pod uwagę podniesione w tym zakresie zarzuty, tak w skardze jak i na rozprawie, odnoszące się do przyznania ilości punktów w określonej kategorii w stosunku do jednego z uczestników postępowania rekrutacyjnego i kandydata, który jako 5 na liście (tj. ostatni w ramach ustalonego limitu miejsc) został zakwalifikowany do przedmiotowego szkolenia (tj. M. W.) i nawet przyjmując, że dokonana ocena punktacyjna w stosunku do tego kandydata była nieprawidłowa zaś przyznane punkty by mu nie przysługiwały, to jednak należy stwierdzić, że taki stan rzeczy w żaden sposób nie rzutuje na sytuację prawną skarżącego. Skarżący bowiem – co wynika z przekazanej przez zespół do spraw naboru Dyrektorowi Urzędu Morskiego w Gdyni listy osób zakwalifikowanych na szkolenie oraz arkusza listy kandydatów, którzy uczestniczyli w rozmowie kwalifikacyjnej wraz z liczbą uzyskanych przez nich punktów (z analizy dokumentów oraz z rozmowy kwalifikacyjnej) - nie uplasował się jako pierwsza osoba "pod kreską", która w momencie ewentualnego stwierdzenia nawet pewnych wadliwości w punktacji ostatniej osoby zakwalifikowanej do puli kandydatów na szkolenie (czyli M. W.) i w konsekwencji "wypadnięcia" z 5-osobowego grona osób zakwalifikowanych na to szkolenie, mogłaby z uwagi na posiadany bilans punktowy znaleźć się pośród kandydatów zaklasyfikowanych na to szkolenie. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy arkuszy zawierających punktację poszczególnych kandydatów, którzy uczestniczyli w rozmowie kwalifikacyjnej, skarżący uplasował się na pozycji 29 na 34, z łączną ilością uzyskanych punktów 13 (analiza dokumentów – 11 pkt; rozmowa kwalifikacyjna – 2 pkt), podczas, gdy pułap punktowy kwalifikujący do udziału w szkoleniu wynosił 27 punktów (a gdyby nawet przyjąć kwestionowaną przez skarżącego wobec M. W. punktację za w rzeczywistości prawidłową, to liczba punktów kwalifikująca na szkolenie wynosiłaby 24,5 pkt – tyle miał 6 osoba na liście). Z powyższego jasno zatem wynika, że nawet gdyby przyjąć za zasadne powyższe zastrzeżenia skarżącego co do prawidłowości dokonanej oceny punktowej wobec osoby M. W., to i tak skarżący nie znalazłby się na liście osób zakwalifikowanych na szkolenie, a zatem taka wadliwość nie mogłaby mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, tj. zakwalifikowanie się skarżącego do naboru na przedmiotowe szkolenie. Innymi słowy, nawet zatem przyjmując, że taka wadliwość (pomyłka, błąd) nastąpiła w przypadku oceny punktacji wymienionej wyżej osoby (kandydata), to nie miała ona wpływu na sytuację prawną skarżącego w postępowaniu rekrutacyjnym i na wynik tego postępowania co do jego osoby.
W odniesieniu natomiast do sygnalizowanych przez skarżącego kwestii odnoszących się do dat sporządzenia "Arkuszy ocen kandydatów z rozmowy kwalifikacyjnej" (wszystkie arkusze zostały sporządzone w dniu 14 marca 2024 r., pomimo, że rozmowy kwalifikacyjne były prowadzone z kandydatami w dniach: 4, 7 i 14 marca 2024 r.), co – jak podnosił skarżący - mogło świadczyć o braku rzetelnej i obiektywnej oceny osób biorących udział w procesie rekrutacji (szczególnie tych, którzy uczestniczyli w rozmowach kwalifikacyjnych przed dniem sporządzenia arkuszy), Sąd pragnie wskazać, że żaden przepis nie reguluje daty sporządzania takich arkuszy. Zadaniem zespołu do spraw naboru jest zorganizowanie i przeprowadzenie naboru, w tym m.in. przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia upływu terminu składania wniosków oraz przyznanie kandydatom na szkolenie punktów zgodnie z tabelą punktów przyznawanych kandydatom na pilotów morskich i praktyki pilotowe określoną w załączniku nr 19 do rozporządzenia (§ 17 ust. 4 pkt 3 i 4 rozporządzenia). Sposób prowadzenia przez zespół do spraw naboru dokumentacji związanej z prowadzeniem tego naboru stanowi zatem wewnętrzną i techniczną kwestię, na podstawie podjętej przez ten zespół w tym zakresie decyzji. Samo sporządzenie (wytworzenie) dokumentu – "Arkusza ocen kandydatów z rozmowy kwalifikacyjnej" w danym dniu, wskazującego na punktację uzyskaną przez kandydatów na podstawie rozmów kwalifikacyjnych, które odbyły się w innym dniu, nie oznacza, że został on sporządzony niejako "z pamięci" i na podstawie "tylko wrażenia jakie wywarł na Komisji dany kandydat, a nie rzeczywiście prezentowanej przez niego wiedzy", gdyż zazwyczaj osoby oceniające i uczestniczące w określonych przesłuchaniach czy konkursach sporządzają na bieżąco własne notatki odnoszące się do oceny danego kandydata. Samo odczucie skarżącego, że brak sporządzenia opisanych arkuszy w dniu przeprowadzenia z poszczególnymi kandydatami rozmów kwalifikacyjnych mogło świadczyć o braku rzetelnej i obiektywnej oceny tych kandydatów (a taka sytuacja w istocie dotyczyła skarżącego, który uczestniczył w rozmowie kwalifikacyjnej w dniu 7 marca 2024 r.), nie może stanowić jednak podstawy do podważenia wyniku przeprowadzonego wobec skarżącego naboru.
Także podnoszona przez skarżącego kwestia poprawki (skreślenia) co do daty pod podpisem jednego z członków zespołu do spraw naboru, widniejąca na "Arkuszu ocen kandydatów z rozmowy kwalifikacyjnej" z dnia 14 marca 2024 r., nie może sama w sobie – jak wskazuje skarżący – "sugerować, że arkusze z wynikami były wypełniane w jeszcze innej dacie, nie odpowiadającej żadnemu z dni, w których odbywały się rozmowy kwalifikacyjne". Oczywistym jest, że osoby przygotowujące i podpisujące dany dokument winny działać starannie i nie doprowadzać do takich sytuacji, które mogą rodzić jakiekolwiek wątpliwości co do rzetelności takiego dokumentu, to jednak przekreślenie w dacie dziennej przy podpisie jednego z członków zespołu cyfry 2 i zastąpienie jej cyfrą 1, nie mogło w żaden sposób podważać autentyczności i prawdziwości tego dokumentu (arkusza ocen), a w konsekwencji też nie mogło dowodzić o zaistnieniu okoliczności, które mogłyby wpływać na sytuację prawną skarżącego.
Końcowo, Sąd pragnie wyjaśnić, że z racji sprawowania przez sądy administracyjne wyłącznie kontrolnej funkcji wobec działalności administracji publicznej (zob. art. 1 § 1 p.u.s.a.) i co się z tym wiąże treścią przywołanego powyżej przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne nie prowadzą dowodu z przesłuchania strony, dlatego złożony przez skarżącego w tym zakresie wniosek został przez Sąd oddalony.
Mając powyższe rozważania na uwadze, wobec nie stwierdzenia zarzucanej organowi bezczynności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, stosownie do art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).