III SA/Gd 246/16

III SA/Gd 246/16 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2016-03-31
Data wpływu
2016-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania w części aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 21 sierpnia 2015 r. nr [...].
Uzasadnienie
P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 21 sierpnia 2015 r. nr [...], którą organ wymierzył P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 48 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach: nr [...], Golden Wheel Magic nr [....], Hot Spot bez numeru oraz Hot Spot nr [....]poza kasynem gry w lokalu P.H.U. "K." A. F. w miejscowości K. 80, P..
W skardze skarżąca Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Powołując się na wysokość kapitału zakładowego Spółki (5.000 zł) podkreślono, że wykonanie decyzji organu pierwszej instancji stanowiłoby realne zagrożenie dla jej aktualnej sytuacji ekonomicznej prowadząc do utraty płynności finansowej Spółki, gdyż wynikająca z decyzji kara (48.000 zł) przekracza wartość tego kapitału zakładowego. Zwrócono również uwagę na okoliczność, że w innych sprawach ze skarg Spółki łączna wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 156.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Przywołany wyżej przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w świetle przedmiotu zaskarżenia daną skargą rozpoznawaną w sprawie sądowoadministracyjnej stosownie do brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Analizując ten przepis z treścią art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy" trzeba zważyć, że ma on znaczenie węższe niż w tym przepisie. Posługując się zwrotem "granice sprawy" ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice te wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej.
W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2013 r., I OZ 851/13; dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
Powyższy wniosek strony należało rozstrzygnąć odmownie.
Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, które Sąd rozpoznający wniosek w pełni aprobuje, że w sytuacji, gdy wykonanie decyzji może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników, to okoliczność ta wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I GSK 1744/14; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2015 r., I GSK 80/15 – orzeczenia dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, będącej źródłem dochodów nie tylko dla samego podatnika, ale także dla zatrudnionych przez niego osób, może powodować stan, w którym wystąpi szkoda niemożliwa do zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie dająca możliwości przywrócenia rzeczy do pierwotnego stanu.
Niemniej jednak ocena tego, czy wykonanie decyzji może spowodować skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga dokładnej oceny okoliczności przedstawionych we wniosku. Powołanie się przez wnioskodawcę na ryzyko utraty płynności finansowej i uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej nie oznacza jeszcze, że sytuacja taka, w określonych okolicznościach sprawy, może zaistnieć.
Przywołany wyżej przepis wskazuje wyraźnie, że wstrzymanie wykonania aktu dopuszczalne jest, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że w okolicznościach konkretnej sprawy można, spodziewać się zaistnienia takiej sytuacji o jakiej mowa w przepisie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że ocena możliwości wystąpienia tego niebezpieczeństwa nie może być przez Sąd dokonywana bez odwołania się do konkretnych okoliczności, odpowiednio potwierdzonych przez wnioskodawcę dowodami. Jeżeli bowiem podatnik twierdzi, że wykonanie decyzji polegającej na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej skutkować będzie powstaniem szkody, to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie tego, że środki pieniężne niezbędne do zapłaty należności publicznoprawnej przekraczają możliwości płatnicze podatnika i doprowadzą np. do zaprzestania prowadzonej przez niego działalności.
Jak to wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa bowiem na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12).
Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą.
Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Uzasadniając swój wniosek, strona skarżąca ograniczyła się niemal wyłącznie do przywołania wysokości wymierzonej Spółce kary oraz wartości przedmiotu zaskarżenia ustalonej w innych sprawach sądowoadministracyjnych. Lakoniczne stwierdzenie strony o grożącej jej utracie płynności finansowej nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Do wniosku nie załączono bowiem żadnych dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych przez nią skutków wykonania decyzji, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu jej wykonania na dalszą działalność Spółki.
W szczególności Spółka nie przedstawiła żadnych danych dotyczących jej majątku ruchomego i nieruchomego, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, czy posiadanych wierzytelności. Brak jest także danych o wysokości ponoszonych przez Spółkę wydatków. Dysponowanie takimi danymi jest natomiast niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku Spółki, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki.
Sąd stwierdził jednocześnie, że brak jest w aktach sprawy danych odnoszących się do sytuacji majątkowej skarżącej Spółki, co tym samym uniemożliwiło Sądowi ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu.
Należy jednocześnie podkreślić, że wskazywana w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wysokość kapitału zakładowego Spółki nie przesądza o jej kondycji finansowej. Bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowego wniosku, wobec nie wykazania aktualnej kondycji Spółki, pozostaje również liczba spraw zarejestrowanych ze skarg Spółki oraz wynikająca z nich łączna wartość przedmiotu zaskarżenia. Okoliczności te nie przesądzają o spełnieniu przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Jednocześnie, brak jest podstaw do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pod kątem zasadności wniesionej skargi.
W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II OZ 184/05, System Informacji Prawnej Lex nr 302251) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż niezgodność danego aktu z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to dwie różne kwestie. O ile bowiem pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga – jako poprzedzająca merytoryczne rozstrzygnięcie sądu – ma odmienną funkcję. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności danego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu. Podstawą do uwzględnienia wniosku strony w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie może być przeświadczenie strony o wadliwości zaskarżonego aktu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.