III SA/Gd 239/26Odrzucenie skargi ZUS brak właściwości sądu 12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi wniesionej przez L. M. i M. M. na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2026 r., dotyczące odmowy zgody na zmianę terminu i miejsca rehabilitacji leczniczej oraz na połączenie skierowań małżonków. Skarżący domagali się wspólnego wyjazdu na rehabilitację, podczas gdy otrzymali skierowania do różnych ośrodków i na różne terminy. ZUS wyjaśnił, że pismo to ma charakter informacyjny i nie jest decyzją administracyjną, a także że nie jest możliwe łączne rozpatrywanie spraw dwóch osób w jednym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, badając dopuszczalność skargi, stwierdził, że zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej nad aktami i czynnościami enumeratywnie wymienionymi w ustawie. W przypadku spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, właściwość sądów administracyjnych jest ograniczona do ściśle określonych przypadków, zgodnie z art. 83 i 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd podkreślił, że pismo ZUS z dnia 13 kwietnia 2026 r. nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów, a jedynie informacją o warunkach skorzystania z już przyznanej rehabilitacji. Ponadto, nawet gdyby można je było zakwalifikować jako odmowę skierowania na rehabilitację, to zgodnie ze zmianami wprowadzonymi od 13 kwietnia 2026 r., od takich decyzji przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a nie skarga do sądu administracyjnego. W związku z tym, sąd uznał, że skarga nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu właściwości sądów administracyjnych w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście pism informacyjnych ZUS i odmowy skierowania na rehabilitację leczniczą.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków, gdzie pismo organu nie ma charakteru decyzji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pismo ZUS informujące o odmowie zmiany terminu i miejsca rehabilitacji leczniczej oraz braku możliwości połączenia skierowań małżonków podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie pismo ma charakter informacyjny i nie jest decyzją administracyjną podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Sprawy dotyczące odmowy skierowania na rehabilitację leczniczą podlegają właściwości sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli działalności administracji publicznej w zakresie enumeratywnie wymienionym w ustawie. Pismo ZUS nie spełnia kryteriów decyzji administracyjnej, a sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym odmowy skierowania na rehabilitację, podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Jaki jest zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ograniczona do spraw dotyczących świadczeń przyznawanych w drodze wyjątku, odmowy przyznania takich świadczeń oraz spraw dotyczących wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 83 i 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, większość spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych rozstrzygają sądy powszechne. Sądy administracyjne są właściwe tylko w ściśle określonych przypadkach, stanowiących wyjątek od tej reguły.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga wniesiona na akt lub czynność, które nie zostały wymienione w katalogu zamkniętym art. 3 § 2 p.p.s.a., podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmujący m.in. skargi na decyzje administracyjne i postanowienia.
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Wskazuje, że odwołanie od decyzji ZUS przysługuje m.in. w sprawie odmowy skierowania na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej.
u.s.u.s. art. 83 § 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przesądza, że od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa wyjątki od zasady odwoływania się do sądu powszechnego, wskazując na możliwość wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy w określonych sytuacjach, od których następnie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
u.s.u.s. art. 84 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Precyzuje, że właściwość rzeczowa sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ograniczona jest do świadczeń przyznawanych w drodze wyjątku, odmowy przyznania takich świadczeń oraz spraw dotyczących wykreślenia zastawu skarbowego.
k.p.a. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady.
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który stosuje się odpowiednio do odwołań od decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo ZUS nie jest decyzją administracyjną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. • Sprawy dotyczące odmowy skierowania na rehabilitację leczniczą podlegają właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. • Skarga dotyczy kwestii z zakresu ubezpieczeń społecznych, ale nie stanowi odmowy rozstrzygnięcia o uprawnieniu do rehabilitacji w sposób podlegający kontroli sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
pismo informacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2026 r., w którym poinformowano, że lekarz orzecznik nie wraził zgody na zmianę terminu i miejsca rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS przyznanej wcześniej L. M. oraz że ma ona prawo skorzystać z rehabilitacji tylko w takim miejscu i terminie jaki określono już wcześniej. • nie jest możliwe łączne rozpatrywanie spraw dwóch osób w ramach jednego postępowania. • ochrona prawna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady realizowana jest więc przez sądy powszechne • Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma zaś charakter wyjątku • skarga na tego rodzaju pismo ZUS nie należy do spraw podlegających właściwości sądów administracyjnych.
Skład orzekający
Maja Pietrasik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu właściwości sądów administracyjnych w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście pism informacyjnych ZUS i odmowy skierowania na rehabilitację leczniczą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków, gdzie pismo organu nie ma charakteru decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i postępowaniu administracyjnym, ponieważ precyzuje granice właściwości sądów administracyjnych w sprawach ZUS.
“Kiedy skarga na pismo ZUS trafia do sądu administracyjnego? Wyjaśniamy granice właściwości.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.