III SA/Gd 220/19

III SA/Gd 220/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Jolanta Sudoł
Paweł Mierzejewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 3372/19 - Wyrok NSA z 2022-10-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1382
art. 25, art. 28 ust. 4, art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1360
art. 365 par. 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 stycznia 2019 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 listopada 2018 r., którą organ orzekł o wymeldowaniu J. L. z miejsca pobytu stałego.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia 19 listopada 2018 r. (nr [...]) Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1382 ze zm. – dalej powoływanej jako: "u.e.l.") - orzekł o wymeldowaniu J. L. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie J. L. (dalej zwanego: "stroną", "skarżącym") wystąpiła Powszechna Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w G. (właściciel mieszkania), podając, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 stycznia 1991 r. (sygn. akt [...]), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, wobec wymienionego w dniu 24 maja 2018 r. przeprowadzona została eksmisja z przedmiotowego lokalu.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ uznał, że zachodzą przesłanki do wymeldowania strony stosownie do art. 35 u.e.l. W szczególności zaznaczył, że miejscem stałego lub czasowego zamieszkania osoby jest lokal, w którym dana osoba zamieszkuje, odpoczywa, odbiera korespondencję, posiada zgromadzone przedmioty majątkowe, przedmioty osobiste, z którego udaje się do pracy i do niego wraca, w lokalu tym dokonuje różnych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, uczestniczy w kosztach utrzymania lokalu.
Zebrany materiał dowodowy potwierdza to, że opuszczenie przez stronę lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l. należy uznać za dokonane wobec wykonanego przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sadowego nakazującego jego eksmisję z przedmiotowego lokalu. Wykonanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję nie może być uznane za działanie nielegalne. Egzekucja wyroku orzekającego eksmisję, czy opróżnienie i wydanie lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust.1 u.e.l.
Istotą postępowania o wymeldowanie jest wyłącznie wyjaśnienie, czy prowadzona ewidencja odzwierciedla stan aktualnie istniejący w dacie orzekania decyzji, dlatego jeżeli okoliczności faktyczne sprawy potwierdziły niezamieszkiwanie strony w przedmiotowym lokalu, to obowiązkiem organu ewidencyjnego jest doprowadzenie do sytuacji, w której stan prawny będzie zgodny ze stanem faktycznym.
W toku prowadzonego postępowania administrator budynku przedkładając protokół z wykonanych w dniu 24 maja 2018 r. czynności, jak też świadek w złożonych zeznaniach, jednoznacznie zaprzeczyli stanowisku jakie wyraził w swoim piśmie z dnia 13 sierpnia 2018 r. J. L., że nadal przebywa w ww. lokalu.
Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na zaskarżenie przez stronę czynności wykonanych przez komornika sądowego organ ponownie wyjaśnił (w tej sprawie wydano bowiem w dniu 22 sierpnia 2018 r. postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania), że skarga ta nie ma żadnego wpływu na byt decyzji o jego wymeldowaniu, gdyż przesłanką wydania decyzji jest nie eksmisja z lokalu, lecz jego opuszczenie i nieprzebywanie w nim. Dopiero uchylenie wyroku eksmisyjnego i ewentualny powrót strony do tego lokalu uzasadniać będzie ponowne w nim zameldowanie.
Strona odwołała się od decyzji organu I instancji wskazując na jej krzywdzący charakter. Zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 35 i art. 28 ust. 4 u.e.l. polegające na błędnym uznaniu, iż złożenie skargi na czynności komornika sądowego nie ma wpływu na przedmiotowe postępowanie i jako zagadnienie wstępne nie stanowi podstawy do zawieszenia tego postępowania. Zdaniem strony rozstrzygnięcie przez sąd powszechny skargi na czynności komornicze ma wpływ na rozstrzygnięcie kwestii trwałości opuszczenia przez stronę miejsca pobytu stałego.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 10 stycznia 2019 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 35 u.e.l. organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości, w której osoba zamieszkuje na pobyt stały lub czasowy, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Ponadto utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że przedmiotowe opuszczenie musi mieć charakter dobrowolny i trwały.
Posiadanie pobytu stałego związane jest z przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego. Oznacza to, że dany lokal jest miejscem, w którym koncentruje się ogół spraw życiowych zainteresowanej osoby, a więc posiada ona w nim tzw. centrum życiowe. Pod pojęciem centrum życiowego należy rozumieć miejsce, w którym osoba realizuje łącznie wszystkie swoje podstawowe czynności życiowe, tj. mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, pierze, wypoczywa, przechowuje rzeczy osobiste codziennego użytku, podejmuje gości, przyjmuje korespondencję. Instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny, a zatem meldunek stwierdza jedynie faktycznie istniejącą sytuację zamieszkiwania w danym lokalu. Zadaniem organu meldunkowego jest więc weryfikacja i aktualizowanie danych o miejscu przebywania mieszkańców w taki sposób, aby odpowiadały one stanowi faktycznemu. W sytuacji gdy dana osoba nie mieszka danym lokalu i nie jest on jej centrum życiowym nie powinna posiadać w nim zameldowania. Organ zaznaczył jednocześni, że w sprawie o wymeldowanie wyjaśnieniu podlega kwestia zamieszkiwania w danym lokalu, a także charakter opuszczenia tego lokalu przez daną osobę.
Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 stycznia 1991 r., komornik sądowy dokonał w dniu 24 maja 2018 r. eksmisji strony z miejsca pobytu. W sprawie nieistotne jest badanie woli osoby czy jej zamiaru dotyczącego powrotu do tego lokalu, skoro strona nie ma już żadnych uprawnień do przebywania w nim.
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wskazał, że w istocie przepis dotyczący wymeldowania nie określa, że podstawą do wymeldowania jest dobrowolne i trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu. To orzecznictwo sądowoadministracyjne bowiem wywiodło, że w zasadzie wymeldowanie uzasadnia opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, gdy jest ono dobrowolne i trwałe. Brak cechy dobrowolności nie zawsze jednak stanowi przeszkodę do wymeldowania, a typowym tego przykładem jest wykonanie eksmisji osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu wykonanego przez komornika.
W rozpoznawanej sprawie brak jest zatem obiektywnej możliwości realizacji woli przebywania strony w spornym lokalu, bowiem Sąd pozbawił ją możliwości zamieszkania w lokalu w drodze orzeczenia o eksmisji. Skoro na mocy wydanego wyroku strona nie ma uprawnień do ponownego zamieszkania w przedmiotowej nieruchomości, to nie może posiadać w niej zameldowania. W tym przypadku orzeczenia sądów powszechnych dotyczące eksmisji zastąpiły dobrowolne i trwałe opuszczenie przez stronę miejsca pobytu stałego i potwierdziły, że nie ma prawnej możliwości zamieszkiwania w tym lokalu. Tym samym należało uznać, że została spełniona przesłanka trwałości opuszczenia tego lokalu, bowiem wymieniony nie może mieć zamiaru stałego przebywania w nim.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda zaznaczył, że samo rozstrzygnięcie skargi na czynności komornicze nie będzie skutkowało prawem do ponownego zamieszkania w lokalu. Aby do tego doszło niezbędne byłoby uchylenie wyroku sądu powszechnego o eksmisji. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracyjny zawiesza postępowanie z urzędu, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ. Zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy, bowiem od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Sprawa tocząca się przed Sądem Rejonowym w G., zainicjowana skargą strony na czynności komornicze, nie ma żadnego wpływu na prowadzone postępowanie meldunkowe, zatem nie stanowi zagadnienia wstępnego w tej sprawie.
W ocenie organu odwoławczego nie doszło do naruszenia art. 35 i art. 28 ust. 4 u.e.l., jak również art. 7, art. 77 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż organ I instancji podejmował czynności mające na celu wyjaśnienie przedmiotowej sprawy poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań stron i świadków postępowania oraz umożliwił stronom przedłożenie dokumentów mających ich zdaniem wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy ustalił w sposób umożliwiający merytoryczne rozstrzygnięcie z poszanowaniem reguł postępowania administracyjnego.
J. L. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając jej naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. błędną wykładnię art. 35 w zw. z art. 28 § 4 u.e.l. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zdaniem skarżącego w sprawie niezbędne było badanie, czy opuszczenie przez niego lokalu było dobrowolne i trwałe. Prawidłowa i kompleksowa ocena, czy zachodzą podstawy do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego wymagała szerszej analizy nie tylko faktu opuszczenia lokalu dotychczasowego pobytu stałego ale przesłanek zastosowania art. 35 u.e.l. oraz tego czy zostały podjęte przez skarżącego kroki prawne zmierzające do wzruszenia skutków prawnych czynności egzekucyjnych prowadzących do eksmisji.
W ocenie skarżącego naruszono art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż - wbrew twierdzeniom organu - okoliczność złożenia skargi na czynności komornika sądowego podjęta w ramach postępowania egzekucyjnego ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, także w kontekście dobrowolnego opuszczenia lokalu oraz odroczenia eksmisji. Istotny jest nadto jego zamiar dalszego przebywania w tym lokalu. Na poparcie swojego stanowiska skarżący odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia 10 stycznia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 listopada 2018 r. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.
Powodem wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego było wykonanie eksmisji przez Komornika Sądowego w dniu 24 maja 2018 r., na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w G. Wydziału I Cywilnego z dnia 28 stycznia 1991 r. (sygn. akt [...]).
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1382 ze zm.), który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 4 u.e.l. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Z treści przywołanych przepisów wynika, że obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności.
Warto w tym miejscu przywołać stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w kwestii charakteru i celu obowiązku meldunkowego oraz ewidencji ludności, zaprezentowane w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (publ. OTK- A 2002/3/34): "Niezależnie od zmian sposobu jego realizacji obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki". Ponadto w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu".
Mając na uwadze treść art. 28 ust. 4 u.e.l. oraz zaprezentowane stanowisko Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić trzeba, że celem instytucji wymeldowania jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Kwestia trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu – w kontekście wymeldowania w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności - została wypracowana m.in. przez orzecznictwo sądowoadministracyjne (także na gruncie uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych; t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Nie może ona jednak doprowadzać do tego, że ewidencja ta będzie - nawet przez wiele lat – niezgodna ze stanem faktycznym.
Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. - jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym - jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09).
Podstawą do wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie z pobytu stałego winno być zatem oparte na stwierdzeniu, że osoba zameldowana opuściła to miejsce pobytu oraz że miała wolę takiego działania. W takiej sytuacji celem prowadzonego postępowania winno być udowodnienie, że okoliczności sprawy wskazują na istnienie po stronie takiej osoby zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania. Katalog takich sytuacji jest otwarty. Poza przypadkami oczywiście wskazującymi na taki zamiar, bo jednoznacznie związanymi z przeniesieniem ośrodka życiowego w inne miejsce, będą występowały takie, którym trudno przypisać jednoznaczny charakter. Dla tych przypadków decydujące powinny być okoliczności związane z fizycznym wymiarem opuszczenia, a zamiar może tylko z nich wynikać. Ocena charakteru opuszczenia lokalu nie może odrywać się bowiem od realiów konkretnej sprawy. Okoliczności faktyczne, a niekiedy nawet prawne, muszą prowadzić do wniosku, że faktyczne opuszczenie lokalu nastąpiło, mimo że osoba nie miała woli przeniesienia miejsca swoich spraw życiowych.
Innymi słowy przyczyny opuszczenia lokalu, a w szczególności ustalenia dotyczące rozumienia dobrowolności tego działania, nie są w każdej sprawie przesądzające. Kwestia ta była już niejednokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Zarówno na gruncie art. 35 u.e.l., jak i poprzednio obowiązującego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, sądy zwracały uwagę, że ustalenie dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu, nie jest wymagane w każdej sprawie o wymeldowanie (zob. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2398/10). Wola osoby zameldowanej nie ma bowiem znaczenia w razie gdy nastąpiło orzeczenie eksmisji. Wykonanie wyroku eksmisyjnego jest przyjmowane za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l., co w rezultacie uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osób eksmitowanych zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego, jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji sądowej (zob. wyroki NSA: z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt 2111/15; z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 526/11; z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1515/10; z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 24/09). Skutkiem wykonania wyroku orzekającego eksmisję danej osoby z lokalu jest bowiem ustanie pobytu tej osoby w tym lokalu w rozumieniu art. 25 ust. 1 u.e.l. Należy jednocześnie podkreślić, że dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, dlatego nie w każdym przypadku wskazanie zaistnienia przesłanek wymeldowania będzie wymagało ustalenia, że opuszczenie przez określoną osobę miejsca pobytu stałego nie nastąpiło wbrew jej woli. Jeżeli opuszczenie przez daną osobę miejsca pobytu stałego jest powodowane zgodnymi z prawem władczymi działaniami organów państwa (wykonaniem wyroku nakazującego eksmisję z lokalu), to przy ustaleniu spełnienia przesłanek do wymeldowania tej osoby, przesłanka dobrowolności nie może być brana pod uwagę, ponieważ oczywistym jest, że działanie organów w takich sytuacjach najczęściej nie jest zgodne z wolą osoby, która ma opuścić lokal. Skutkiem wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest również uznanie, że opuszczenie lokalu ma charakter trwały. Celem orzeczenia o eksmisji jest bowiem doprowadzenie do stanu, w którym określona osoba nie będzie już zajmowała oznaczonego lokalu, a taki wyrok ma przy tym spowodować zmianę stałą, a nie jedynie tymczasową (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 448/17).
Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy w toku postępowania, wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 stycznia 1991 r. (sygn. akt [...]) orzekający eksmisję skarżącego został wykonany przez komornika sądowego w dniu 24 maja 2018 r. Wobec tego – w świetle przedstawionych wyjaśnień – należało uznać, że zaistniały w sprawie stan faktyczny i prawny wskazuje na to, iż skarżący opuścił zajmowany dotychczas lokal nr [...] położony w G. przy ul. [...] w sposób trwały i dobrowolny.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego do czasu rozpatrzenia skargi na czynności komornika, Sąd stoi na stanowisku, że nie nastąpiło w tym zakresie naruszenie prawa. Przepis ten przewiduje, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Co prawda skarżący – jak twierdzi - złożył skargę na czynności komornika kwestionującą postępowanie egzekucyjne, to jednak w żaden sposób nie wykazał, że podjął skuteczne środki w celu wzruszenia orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o który doszło w tym wypadku do eksmisji (a w konsekwencji opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l.), a zatem przyjąć należy, że wydana decyzja orzekająca o wymeldowaniu skarżącego została wydana zgodnie z przepisami prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 517/13). Okoliczności zawiązane z kontrolą prawidłowości przeprowadzonych przez komornika w ramach wykonania prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję czynności nie mogą stanowić o istnieniu zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie dotyczącej wymeldowania. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z wyrażoną w art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.) zasadą poszanowania prawa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Wiążące dla organów administracji w takim wypadku jest zatem prawomocne orzeczenie eksmisyjne sądu zaopatrzone w klauzulę wykonalności, nie zaś okoliczności związane z prawidłowością jego wykonania w toku postępowania egzekucyjnego.
W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkowało jej oddaleniem – na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jako niezasadnej.
Powoływane wyżej wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).