III SA/GD 207/23

III SA/Gd 207/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Janina Guść /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 574
art. 203 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 207 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Maja Pietrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi B.F. na decyzję Rektora A. z dnia 14 lutego 2023 r. nr R.0100.194.2023 w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora A. z dnia 14 grudnia 2022 r. nr SDNŚiP/09/2022; 2. zasądza od Rektora A. na rzecz skarżącej B. F. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 grudnia 2022 r. nr SDNŚiP/09/2022 wydaną na podstawie art. 203 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa" albo "p.s.w.n.") oraz § 9 ust. 1 oraz § 46 ust. 1 Regulaminu Szkół Doktorskich A. (tekst jednolity: załącznik do uchwały nr 7/21 Senatu A. z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie Regulaminu Szkół Doktorskich A.) działający z upoważnienia Rektora A. Dyrektor Szkoły Doktorskiej [...] A. orzekł o skreśleniu B. F. (dalej jako "doktorantka" albo "skarżąca"), doktorantki Szkoły Doktorskiej [...] A. z listy doktorantów.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 46 ust. 1 Regulaminu Szkół Doktorskich A. skreślenie z listy doktorantów następuje w przypadkach i na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 203 ust. 2 pkt 1 ustawy doktorant może być skreślony z listy doktorantów w przypadku niezadowalającego postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej. Zgodnie z § 15 ust. 2 Regulaminu doktorant składa dyrektorowi szkoły doktorskiej zatwierdzone przez promotora sprawozdanie z postępów w realizacji programu kształcenia i planu badawczego w danym okresie rozliczeniowym do dnia 30 czerwca lub do dnia 28 lutego (jeżeli doktorant rozpoczął kształcenie od semestru letniego). Należy jednocześnie zaznaczyć, że zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 Regulaminu promotor składa dyrektorowi szkoły doktorskiej opinię w sprawie postępu doktoranta w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej, dwukrotnie w roku akademickim, w terminach do dnia 31 marca i do dnia 30 września.
Ponadto, na podstawie art. 203 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy, doktorant może być skreślony z listy doktorantów z powodu niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa w art. 207 ustawy, to jest obowiązku postępowania zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej oraz obowiązku realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego. W szczególności należy wskazać, że doktorant Szkoły Doktorskiej [...] A. ma obowiązek uczestniczenia w zajęciach przewidzianych w programie kształcenia, odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć lub uczestniczenia w ich prowadzeniu, jeżeli program kształcenia przewiduje takie praktyki, oraz składania dyrektorowi Szkoły Doktorskiej sprawozdania z postępów w realizacji programu kształcenia i planu badawczego w danym okresie rozliczeniowym (§ 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 Regulaminu).
W ocenie Rektora A. w rozpatrywanym przypadku zachodzą łącznie przesłanki, o których mowa art. 203 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy.
Należy zaznaczyć, że w aktach sprawy (teczce akt osobowych doktorantki) znajdują się dwie kolejne opinie dotyczące braku postępów doktorantki w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej, sporządzone przez promotor dr hab. A. W, prof. [...]. W treści pierwszej opinii z dnia 15 marca 2022 r. promotor doktorantki stwierdziła, że nie widzi możliwości kontynuowania współpracy z doktorantką, bowiem "mimo próby dokonania korekty planu badawczego przebieg prac doktorantki nie daje szansy na ukończenie rozprawy doktorskiej w założonym terminie". Cytowane stwierdzenie, w opinii promotor, uzasadniają następujące okoliczności: "brak zrozumienia [przez doktorantkę] podstaw prac laboratoryjnych (potrzeba optymalizacji eksperymentów, samodzielne poszukiwanie nowych rozwiązań), niedokładność i niesamodzielność w pracy, błędy merytoryczne i nieznajomość angielskiego na poziomie pozwalającym pisać publikacje w tym języku oraz brak porozumienia z promotorką pomocniczą, dr M. M., której doświadczenie w pracach molekularnych jest kluczowe do wykonania planowanej rozprawy doktorskiej".
W kolejnej negatywnej opinii z dnia 26 września 2022 r. promotor doktorantki powtórzyła dotychczasowe stwierdzenia, wskazując też na "brak chęci porozumienia z promotorką pomocniczą". Dotychczasową opinię promotor doktorantki uzupełniła o stwierdzenie, że: "co najmniej od lutego 2022 roku doktorantka nie pojawiła się w laboratorium i nie wykonała żadnych prac związanych z rozprawą doktorską. Ponadto, w semestrze letnim [roku akademickiego 2021/2022] nie przeprowadziła zajęć ze studentami III roku studiów licencjackich na kierunku [...], do których się zobowiązała".
Zdaniem organu wydającego decyzję, powyższe okoliczności występujące już od ponad roku (przez okres ponad dwóch semestrów) świadczą o zaistnieniu przesłanki skreślenia doktorantki z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej, związanej z niezadowalającym postępem w przygotowaniu rozprawy doktorskiej.
Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że doktorantka naruszyła przepisy § 7 ust. 1 pkt 3 i § 15 ust. 2 Regulaminu w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy, bowiem do dnia 30 czerwca 2022 r., jak również do dnia wydania decyzji, nie złożyła obowiązkowego sprawozdania z postępów w realizacji programu kształcenia i planu badawczego w trzecim okresie rozliczeniowym (tj. za trzeci rok kształcenia w Szkole Doktorskiej). Do akt sprawy do dnia zakończenia tego okresu zaliczeniowego, jak również do dnia wydania decyzji, nie została złożona Karta Okresowych Osiągnięć Doktoranta wraz z załącznikiem, która potwierdzałaby uczestnictwo doktorantki w zajęciach przewidzianych w programie kształcenia oraz odbywanie praktyk zawodowych. Z tego względu nie można potwierdzić realizacji przez doktorantkę ustawowych i regulaminowych obowiązków uczestniczenia w zajęciach przewidzianych w programie kształcenia oraz odbywania – w formie prowadzenia zajęć lub uczestniczenia w ich prowadzeniu – praktyk zawodowych przewidzianych w programie kształcenia. Powyższe można uznać za naruszenie przez doktorantkę przepisów § 7 ust. 1 pkt 1 i 2 Regulaminu w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy. Wskazane naruszenia świadczą o zaistnieniu przesłanki skreślenia doktorantki z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej, o której mowa art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy i dotyczącej niewywiązywania się z obowiązków wskazanych w art. 207 ustawy, związanych z postępowaniem zgodnie z Regulaminem oraz realizacją programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 28 grudnia 2022 r. B. F. wskazała, że w okresie 7 marca – 31 maja 2022 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym. W tym okresie podjęła próbę znalezienia nowego promotora jednakże okazało się, że z uwagi na stopień zaawansowania rozprawy doktorskiej jest to niemożliwe. Odzew Uczelni na jej skargę złożoną w marcu 2022 r. był bardzo wydłużony, gdyż dopiero w dniu 12 grudnia 2022 r. otrzymała ostateczną informację w tej sprawie. Skarżąca wskazała ponadto, że pierwsza negatywna opinia promotor była krzywdząca, gdyż skarżąca wywiązała się z każdego punktu planu badawczego. Dodatkowo promotor jak i promotor pomocnicza kpiły z czteroletniego okresu rozprawy doktorskiej podkreślając, że skarżąca nie ma szans aby w tym czasie wywiązać się z prac laboratoryjnych. Co ważne, od listopada 2019 r. do marca 2020 r. skarżąca zajmowała się próbami promotor pomocniczej, chociaż nie miała tego planie badawczym rozprawy doktorskiej. Dodatkowo w kwietniu 2020 r. zmieniono skarżącej materiał genetyczny, którym miała się zajmować (pierwotnie skarżąca miała zajmować się zooplanktonem – po zmianie fitoplanktonem). Zdaniem skarżącej wielokrotne działania promotor były dla skarżącej niezrozumiałe i stad narastały nieporozumienia. Skarżąca sygnalizując problemy promotor była cały czas odsyłana do promotor pomocniczej. Promotor pomocnicza z kolei nie szanowała osoby skarżącej jak i jej czasu. Wielokrotnie wyśmiewała na przykład uczestnictwo skarżącej w szkoleniach proponowanych przez promotora. W trakcie pandemii skarżąca wróciła do laboratorium w maju 2020. Rok pracowała na starterach, które jak się później okazało nie są akceptowane przez firmę, która poddaje próby sekwencjonowaniu. Niewłaściwy dobór tych starterów obciążał promotor pomocniczą. Mimo wielu problemów skarżąca dopięła harmonogram i na koniec stycznia zrobiła wszystko to, co zakładał plan rozprawy doktorskiej. Od stycznia 2022 r. promotor jak i promotor pomocnicza uniemożliwiały skarżącej powrót do laboratorium. W tym czasie skarżąca wiedziała, że obydwie promotorki nie chcą kontynuować współpracy. W ocenie skarżącej każda z wystawionych przez główną promotor opinii jest tylko i wyłącznie wynikiem rozmów z promotor pomocniczą. Promotor główna nigdy bowiem nie rozmawiała ze skarżącą o zaistniałej sprawie, o prawdopodobnych problemach jak i o wygenerowanych przez skarżącą wynikach.
Skarżąca wskazała nadto, że w okresie od maja 2021 do marca 2022 r. korzystała z 4 konsultacji w ramach Akademickiego Centrum Wsparcia Psychologicznego. Z wydanego przez Centrum zaświadczenia wynika, że warto rozważyć zmianę promotora, a nawet dyscypliny, w której skarżąca realizuje projekt doktorski.
Skarżąca ponadto podniosła, że w raporcie Zastępcy Rzecznika ds. Równego Traktowania i Przeciwdziałania Mobbingowi, do którego zgłosiła sprawę widnieje wiele niewyjaśnionych kwestii. Fakty, które dla skarżącej są korzystne w istocie pominięto
Decyzją z dnia 14 lutego 2023 r. nr R.0100.194.2023 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), art. 203 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 46 ust. 1 Regulaminu Szkół Doktorskich A. (tekst jednolity: załącznik do uchwały nr 7/21 Senatu A. z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie zmiany Regulaminu Szkół Doktorskich A. ) Rektor A. utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję własną z dnia 14 grudnia 2022 r. nr SDNŚiP/09/2022, o skreśleniu Pani B. F. z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej [...] A.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Rektor wskazał, że w toku postępowania wszczętego na podstawie wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy skreślenia z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej Rektor uzyskał dodatkową opinię promotor oraz promotor pomocniczej wydaną w dniu 12 stycznia 2023 r. W treści opinii promotor oraz promotor pomocnicza negatywnie zaopiniowały zasadność wniosku złożonego przez B. F.
Organ wskazał dalej, że w dniu 1 lutego 2023 r. wydał postanowienie znak: R0100.115.2023, o przedłużeniu do dnia 14 lutego 2023 r. terminu załatwienia sprawy stanowiącej przedmiot wyżej określonego postępowania, wszczętego na podstawie wniosku B. F. z dnia 30 grudnia 2022 roku. Przedłużenie terminu załatwienia sprawy było uzasadnione prowadzoną wnikliwą analizą stanu faktycznego sprawy oraz badaniem zasadności złożonego wniosku. Wyżej wymienione postanowienie zostało doręczone w dniu 3 lutego 2022 roku.
Ponownie rozpoznając sprawę Rektor stwierdził, że powtórzyć należy pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji z dnia 14 grudnia 2022 r., w świetle którego w rozpatrywanym przypadku występują łącznie przesłanki skreślenia z listy doktorantów, o których mowa art. 203 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy.
Organ zaznaczył, że w aktach sprawy (teczce akt osobowych skarżącej) znajdują się dwie kolejne opinie dotyczące braku postępów skarżącej w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej, sporządzone przez promotor dr hab. A. W. prof. [...]. W treści pierwszej opinii z dnia 15 marca 2022 r. promotor skarżącej stwierdziła, że nie widzi możliwości kontynuowania współpracy z Wnioskodawczynią, bowiem "mimo próby dokonania korekty planu badawczego przebieg prac doktorantki nie daje szansy na ukończenie rozprawy doktorskiej w założonym terminie". Cytowane stwierdzenie, w opinii promotor, uzasadniają następujące okoliczności: "brak zrozumienia [przez Wnioskodawczynię] podstaw prac laboratoryjnych [potrzeba optymalizacji eksperymentów, samodzielne poszukiwanie nowych rozwiązań), niedokładność i niesamodzielność w pracy, błędy merytoryczne i nieznajomość angielskiego na poziomie pozwalającym pisać publikacje w tym języku oraz brak porozumienia z promotorką pomocniczą, dr M. M., której doświadczenie w pracach molekularnych jest kluczowe do wykonania planowanej rozprawy doktorskiej".
W kolejnej negatywnej opinii z dnia 26 września 2022 r. promotor skarżącej powtórzyła dotychczasowe stwierdzenia, wskazując też na "brak chęci porozumienia z promotorką pomocniczą". Dotychczasową opinię promotor skarżącej uzupełniła o stwierdzenie, że: "co najmniej od lutego 2022 roku doktorantka nie pojawiła się w laboratorium i nie wykonała żadnych prac związanych z rozprawą doktorską. Ponadto, w semestrze letnim [roku akademickiego 2021/2022] nie przeprowadziła zajęć ze studentami III roku studiów licencjackich na kierunku [...], do których się zobowiązała".
Zdaniem Rektora powyższe okoliczności występujące już od ponad roku (przez okres ponad dwóch semestrów) świadczą o zaistnieniu przesłanki skreślenia skarżącej z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej, związanej z niezadowalającym postępem w przygotowaniu rozprawy doktorskiej.
Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że skarżąca naruszyła przepisy § 7 ust. 1 pkt 3 i § 15 ust. 2 Regulaminu w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy, bowiem do dnia 30 czerwca 2022 r., jak również do dnia wydania niniejszej decyzji, nie złożyła obowiązkowego sprawozdania z postępów w realizacji programu kształcenia i planu badawczego w trzecim okresie rozliczeniowym [tj. za trzeci rok kształcenia w Szkole Doktorskiej). Do akt sprawy do dnia zakończenia tego okresu zaliczeniowego, jak również do dnia wydania niniejszej decyzji, nie została złożona Karta Okresowych Osiągnięć Doktoranta wraz z załącznikiem, która potwierdzałaby uczestnictwo skarżącej w zajęciach przewidzianych w programie kształcenia oraz odbywanie praktyk zawodowych. Z tego względu nie można potwierdzić realizacji przez skarżącą ustawowych i regulaminowych obowiązków uczestniczenia w zajęciach przewidzianych w programie kształcenia oraz odbywania – w formie prowadzenia zajęć lub uczestniczenia w ich prowadzeniu – praktyk zawodowych przewidzianych w programie kształcenia (zob. też drugi powyższy cytat z opinii promotor skarżącej z dnia 26 września 2022 r.). Powyższe można uznać za naruszenie przez skarżącą przepisów § 7 ust. 1 pkt 1 i 2 Regulaminu w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy. Wskazane naruszenia świadczą zatem o równoczesnym zaistnieniu przesłanki skreślenia skarżącej z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej, o której mowa art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy i dotyczącej niewywiązywania się z obowiązków wskazanych w art. 207 ustawy, związanych z postępowaniem zgodnie z Regulaminem oraz realizacją programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
Dalej Rektor A. wskazał, że uznaje za wiarygodną i podziela negatywną ocenę zasadności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyrażoną w ww. dodatkowej opinii promotor i promotor pomocniczej z dnia 12 stycznia 2023 r. W treści opinii doprecyzowano okoliczności świadczące o zaistnieniu obu wyżej wymienionych przesłanek skreślenia Pani B. F. z listy doktorantów, w szczególności:
1) "od stycznia 2022 r. Doktorantka ani razu nie pojawiła się w laboratorium i nie wykonała żadnych prac związanych z rozprawą doktorską", "(...) nie pojawiła się w laboratorium i nie wykonała żadnych prac związanych z rozprawą doktorską od prawie roku (...)",
2) "(...) nie uczestniczyła w prowadzeniu zajęć dydaktycznych ani w semestrze letnim 2021/2022, ani w semestrze zimowym 2022/2023 (...)", "w semestrze letnim roku akademickiego 2021/2022 p. B. F. nie przeprowadziła zajęć ze studentami z III roku studiów licencjackich na kierunku [...] (20 h ćwiczeń z przedmiotu Technologia żywności i przetwórstwa produktów akwakultury), do których się zobowiązała (...) W semestrze zimowym roku akademickiego 2022/2023 w ogóle nie wyraziła zainteresowania przeprowadzeniem zajęć ze studentami, pomimo formalnego pozostawania słuchaczką [doktorantką] Szkoły Doktorskiej",
3) "doktorantka mylnie utożsamiła, zgodne z umową, zakończenie wypłacania stypendium naukowego dla młodych naukowców z projektu nr [...] pt. [...] Ukryta różnorodność planktonu w Arktyce Europejskiej w styczniu 2022 r. z zakończeniem możliwości wykonywania rozprawy doktorskiej z materiałów pozyskanych w ramach tego projektu, ale nie wyraziła chęci rozmowy na ten temat",
4) "brak możliwości ukończenia rozprawy doktorskiej przez B. F. w zakładanym terminie, ze względu na niezadowalające postępy w przygotowaniu rozprawy, związane z brakiem zrozumienia podstaw prac laboratoryjnych, niedokładnością i niesamodzielnością w pracy, błędami merytorycznymi oraz nieznajomością angielskiego na poziomie pozwalającym pisać publikacje w tym języku, a przede wszystkim z brakiem chęci porozumienia z obiema promotorkami",
5) "nieobecność Doktorantki przez 12 miesięcy, brak wypełnienia podjętych zobowiązań, dwie negatywne opinie o postępie prac nad rozprawą doktorską oraz naruszenie regulaminu Szkoły Doktorskiej".
W odniesieniu do treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Rektor podniósł, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności i argumentów świadczących o braku wystąpienia w jej przypadku przesłanek skreślenia z listy doktorantów wskazanych i uzasadnionych w zaskarżonej decyzji organu. Zamiast tego, skarżąca skupiła się na przedstawieniu w sposób niespójny swojego stanowiska odnośnie do okoliczności, które podlegały już rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu antymobbingowym, umorzonym ostatecznym postanowieniem Komisji ds. Równego Traktowania Studentów i Doktorantów A. z dnia 11 października 2022 r. Trzeba podkreślić, że okoliczności przytoczone przez skarżącą nie mają znaczenia dla sprawy, bowiem nie mają związku z obiektywnie istniejącymi, potwierdzonymi w treści zaskarżonej decyzji, okolicznościami stanowiącymi przyczyny skreślenia skarżącej z listy doktorantów. Te okoliczności to niezadowalający postęp w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, niewywiązywanie się z obowiązków postępowania zgodnie z Regulaminem szkoły doktorskiej oraz realizacja programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
W szczególności, uwagi zawarte na s. 7 wniosku jako jedyne odnoszące się wprost do treści decyzji, to jest uwzględnionych dowodów w postaci obu negatywnych opinii okresowych promotor, są nacechowane subiektywnym odczuciem skarżącej oraz nie mają charakteru wiarygodnych i rzeczowych argumentów. Nie można bowiem przyznać takiego charakteru uwagom skarżącej, które dotyczą jej osobistych relacji z promotor i promotor pomocniczą lub prywatnych spraw promotor i promotor pomocniczej (zob. również s. 2, akapity 1 i 3 ww. opinii z dnia 12 stycznia 2023 r.). Ewentualne zakwestionowanie przez skarżącą ustaleń faktycznych organu powinno odnosić się do wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności sprawy, przesądzających o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów. Natomiast, nie można uznać za merytoryczną argumentację próby domniemywania przez skarżącą przyczyn negatywnej opinii promotor ("jest wynikiem sprawy, którą wniosłam w marcu 2022" - s. 7, akapit 1, wniosku, uwaga dotycząca drugiej negatywnej opinii promotor).
Rektor zaznaczył, że nie kwestionuje podnoszonego przez skarżącą wyniku oceny śródokresowej (s. 7, akapit 1, wniosku), jednak skreślenie skarżącej z listy doktorantów nastąpiło w konsekwencji zaistnienia innych, odrębnych przesłanek skreślenia z listy doktorantów, wyczerpująco wskazanych w podstawie prawnej i uzasadnieniu zaskarżonej oraz ponownej decyzji Rektora A. Ponadto, w odniesieniu do uwagi skarżącej dotyczącej "prób znalezienia nowego promotora" Rektor przywołał adekwatny do istniejącego stanu faktycznego sprawy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zawarty w wyroku z dnia 14 września 2022 r. (sygn. akt II SA/Ol 602/22), w świetle którego zerwanie współpracy naukowej doktoranta z jego opiekunem naukowym nie może jednak być traktowane jako samoistna przesłanka zwalniająca doktoranta z obowiązku realizacji wynikających z regulaminu studiów obowiązków.
W związku z powyższym, Rektor A., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uznał za udowodnione wystąpienie powyżej szczegółowo określonych i uzasadnionych przesłanek skreślenia B. F. z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej [...] A. Udowodnienie okoliczności stanowiących przesłanki skreślenia z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej zostało dokonane przez organ na podstawie oceny zgromadzonego w sprawie i wskazanego powyżej całokształtu materiału dowodowego. Jednocześnie organ ustalił, że w sprawie brak jest niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Z tych względów, Rektor A. przyjął, że właściwe jest utrzymanie w mocy własnej decyzji z dnia 14 grudnia 2022 r. o skreśleniu B. F. z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej.
W skardze na powyższą decyzję Rektora A. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. F.-D., reprezentowana przez pełnomocnika w wyboru, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w trybie art. 145a § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów procedury administracyjnej oraz prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na jej treść, to jest:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezrealizowanie obowiązku uwzględnienia interesu społecznego, słusznego interesu jednostki oraz obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w niniejszej sprawie, pomijając istotne względem jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, czego istotę stanowiło niepodjęcie przez organ w toku postępowania wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy nie dochowując należytej staranności w przedmiocie zadośćuczynienia zasadzie prawdy obiektywnej, czego egzemplifikację stanowiło (i) aprioryczne przyznanie zasadności wszelkim twierdzeniom promotor skarżącej, (ii) pominięcie przez organ okoliczności przebywania przez skarżącą na urlopie wypoczynkowym, (iii) oparcie decyzji de facto wyłącznie na twierdzeniach wynikających z opinii promotor skarżącej, (iv) zaniechanie weryfikacji prawdziwości twierdzeń promotor obejmujących zarzuty stawiane skarżącej, w szczególności poprzez (v) nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej oraz jej współpracowników [np. innych doktorantów] oraz (vi) stanowiące rezultat tych zaniechań przekroczenie granicy swobodnego uznania przyznanej organowi na mocy art. 203 ust. 2 pkt 1) i 2) ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, co kumulatywnie poskutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem prawa na niekorzyść skarżącej;
2. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób wzbudzający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a także z naruszeniem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, czego egzemplifikację stanowi (i) nieustosunkowanie się przez organ w ramach decyzji do twierdzeń uważanych przez skarżącą za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, (ii) zastosowanie środków prawnych nadmiernie uciążliwych wobec skarżącej jako doktorantki na drugim etapie studiów doktorskich [po uzyskaniu oceny śródokresowej] oraz nieadekwatnych do okoliczności faktycznych sprawy, a także niemogących doprowadzić do realizacji celów zamierzonych przez ustawodawcę ujętych w p.s.w.n. oraz (iii) rozpoznanie sprawy w sposób sugerujący oparcie się wyłącznie na twierdzeniach zatrudnionych przez organ akademików w osobie promotor oraz promotor pomocniczej skarżącej, co kumulatywnie poskutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem prawa na niekorzyść skarżącej;
3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu, czego egzemplifikację stanowi niezawiadomienie skarżącej przez organ o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków oraz wypowiedzenia się co do jego zakresu i treści, w sytuacji, gdy organ był do tego zobowiązany na mocy art. 10 § 1 k.p.a., albowiem w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek wyłączających zastosowanie kodyfikowanej w jego ramach zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, w następstwie czego skarżącej całkowicie uniemożliwiono odniesienie się do treści wziętych za podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w ramach decyzji opinii promotorek oraz powołanie stosownych wniosków dowodowych, co kumulatywnie poskutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem prawa na niekorzyść skarżącej;
4. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, czego egzemplifikację stanowi m. in. (i) zaniechanie przez organ wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, zamiast czego organ poprzestał de facto na uwzględnieniu wyłącznie opinii promotor skarżącej, a także (ii) zaniechanie wyjaśnienia wątpliwości w niniejszej sprawie zaistniałych, czego przykład stanowi pominięcie następujących faktów:
a) daleko idącego konfliktu między promotor pomocniczą a skarżącą, który rezonował również na stosunki promotor ze skarżącą,
b) uniemożliwienia skarżącej wykonywania badań w laboratorium poprzez faktyczne pozbawienie dostępu do próbek badawczych oraz wszelkich laboratoryjnych odczynników, co czyniło również niemożliwym jakikolwiek postęp w realizacji założeń rozprawy doktorskiej, albowiem opóźniało to wykonanie prac w ramach przygotowywania rozprawy doktorskiej przez skarżącą z winy promotorek,
c) usprawiedliwionego charakteru nieobecności skarżącej przez dłuższy okres czasu, który wynikał z urlopu wypoczynkowego [do którego organ w najmniejszym stopniu się nie odniósł], co również stanowiło przyczynę nieprzeprowadzenia przez skarżącą zajęć ze studentami III roku studiów licencjackich z przedmiotu [...],
d) całkowicie arbitralnego i pozbawionego podstaw twierdzenia promotor skarżącej, jakoby jej znajomość angielskiego była niewystarczająca dla pisania publikacji w tym języku, która wynikała wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia tejże wystosowanego w następstwie powzięcia fałszywego przypuszczenia [później przez promotor skarżącej odwołanego] o dopuszczeniu się przez skarżącą plagiatu w tym zakresie, w następstwie czego doszło do poczynienia przez organ błędnych ustaleń faktycznych, wśród których na szczególną uwagę zasługują autorytatywne i całkowicie subiektywne założenia organu, w myśl których skarżąca swymi działaniami nie wywiązywała się z obowiązków wynikających z Regulaminu szkoły doktorskiej A. stosowanego w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w.n., które zostały wzięte przez organ za podstawę subsumcji skutkującej zastosowaniem art. 203 ust. 2 pkt 1) i 2) p.s.w.n., co kumulatywnie poskutkowało wydaniem Decyzji z naruszeniem prawa na niekorzyść skarżącej;
5. art. 107 § 3 k.p.a, poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia decyzji wszystkich dowodów, na których organ się oparł, oraz przyczyn, z których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, ograniczając się wyłącznie do przytoczenia treści przepisów prawa oraz autorytatywnych stwierdzeń o charakterze całkowicie subiektywnym, nie odnosząc się w sposób rzetelny i wyczerpujący do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez powołanie się de facto wyłącznie na opinie promotor skarżącej oraz objęte nimi autorytatywne i pozbawione oparcia w faktach twierdzenia, z których organ wywiódł zasadność zastosowania art. 203 ust. 2 pkt 1) i 2) p.s.w.n., co poskutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem prawa na niekorzyść skarżącej;
W treści skargi zawarty został wniosek:
1. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej (adres do doręczeń w komparycji) na wykazanie następujących faktów:
- czynienia przez skarżącą największych możliwych postępów w przygotowywaniu rozprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących jej relacji z promotorami,
- prawidłowej realizacji obowiązków doktoranta wynikających z regulaminu oraz p.s.w.n. przez skarżącą,
- daleko idącego konfliktu między promotor pomocniczą a skarżącą, który rezonował również na stosunki promotor ze skarżącą,
- dyskryminacyjnego charakteru działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec skarżącej,
- konsekwentnego podejmowania prób poprawy relacji z promotorami przez skarżącą poprzez m. in. artykułowanie kolejnych wiadomości o zapytań dotyczących możliwości realizacji rozprawy doktorskiej,
- wywołania znacznych komplikacji psychiczno-życiowych po stronie skarżącej w rezultacie działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec niej,
- uniemożliwienia przez promotorów wykonywania badań laboratoryjnych przez skarżącą poprzez pozbawianie dostępu do próbek badawczych oraz wszelkich laboratoryjnych odczynników,
- prawidłowego przebiegu studiów doktorskich skarżącej,
- niewykonywania obowiązków promotora przez obydwie promotorki,
- usprawiedliwionego charakteru nieobecności skarżącej w wyniku urlopu w 2022 roku,
- chaotycznego charakteru procedury udzielania informacji na temat toczących się postępowań przez pracowników organu,
- bezpodstawności twierdzeń promotorów w przedmiocie nieposiadania przez skarżącą kwalifikacji wymaganych do przeprowadzenia rozprawy doktorskiej,
- zaniechania przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego,
- pominięcia przez organ w ramach decyzji dowodów, których treść świadczyła na korzyść skarżącej;
2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. D. (adres do doręczeń tożsamy z adresem skarżącej) na wykazanie następujących faktów:
- daleko idącego konfliktu między promotor pomocniczą a skarżącą, który rezonował również na stosunki promotor ze skarżącą,
- dyskryminacyjnego charakteru działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec skarżącej,
- wywołania znacznych komplikacji psychiczno-życiowych po stronie skarżącej w rezultacie działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec niej,
- usprawiedliwionego charakteru nieobecności skarżącej w wyniku urlopu w 2022 roku,
- chaotycznego charakteru procedury udzielania informacji na temat toczących się postępowań przez pracowników Organu;
3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków (i) A. W. (adres do doręczeń tożsamy z adresem organu) oraz (ii) M. M. (adres do doręczeń tożsamy z adresem organu) na wykazanie następujących faktów:
- daleko idącego konfliktu między promotor pomocniczą a skarżącą, który rezonował również na stosunki promotor ze skarżącą,
- dyskryminacyjnego charakteru działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec skarżącej,
- konsekwentnego podejmowania prób poprawy relacji z promotorami przez skarżącą poprzez m. in. artykułowanie kolejnych wiadomości o zapytań dotyczących możliwości realizacji rozprawy doktorskiej,
- wywołania znacznych komplikacji psychiczno-życiowych po stronie skarżącej w rezultacie działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec niej,
- uniemożliwienia przez promotorów wykonywania badań laboratoryjnych przez skarżącą poprzez pozbawianie dostępu do próbek badawczych oraz wszelkich laboratoryjnych odczynników,
- prawidłowego przebiegu studiów doktorskich skarżącej,
- niewykonywania obowiązków promotora przez obydwie promotorki;
4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z (i) pisma skarżącej z dnia 5 marca 2022 roku oraz (ii) pisma skarżącej z dnia 28 marca 2022 roku na wykazanie następujących faktów:
- czynienia przez skarżącą największych możliwych postępów w przygotowywaniu rozprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących jej relacji z promotorami,
- prawidłowej realizacji obowiązków doktoranta wynikających z regulaminu oraz p.s.w.n. przez skarżącą,
- daleko idącego konfliktu między promotor pomocniczą a skarżącą, który rezonował również na stosunki promotor ze skarżącą,
- dyskryminacyjnego charakteru działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec skarżącej,
- konsekwentnego podejmowania prób poprawy relacji z promotorami przez skarżącą poprzez m. in. artykułowanie kolejnych wiadomości o zapytań dotyczących możliwości realizacji rozprawy doktorskiej,
- wywołania znacznych komplikacji psychiczno-życiowych po stronie skarżącej w rezultacie działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec niej,
- uniemożliwienia przez promotorów wykonywania badań laboratoryjnych przez skarżącą poprzez pozbawianie dostępu do próbek badawczych oraz wszelkich laboratoryjnych odczynników,
- prawidłowego przebiegu studiów doktorskich skarżącej,
- niewykonywania obowiązków promotora przez obydwie promotorki,
- usprawiedliwionego charakteru nieobecności skarżącej w wyniku urlopu w 2022 roku,
- chaotycznego charakteru procedury udzielania informacji na temat toczących się postępowań przez pracowników organu,
- zaniechania przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego,
- pominięcia przez organ w ramach decyzji dowodów, których treść świadczyła na korzyść skarżącej;
5. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z (i) korespondencji e-mail skarżącej z promotorami z okresu od 22 czerwca 2021 roku do 7 marca 2022 roku, (ii) korespondencji e-mail skarżącej z pracownikami szkoły doktorskiej [...] oraz (iii) wniosku o urlop wypoczynkowy skarżącej z dnia 7 marca 2022 roku na wykazanie następujących faktów:
- czynienia przez skarżącą największych możliwych postępów w przygotowywaniu rozprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących jej relacji z promotorami,
- prawidłowej realizacji obowiązków doktoranta wynikających z regulaminu oraz p.s.w.n. przez skarżącą,
- daleko idącego konfliktu między promotor pomocniczą a skarżącą, który rezonował również na stosunki promotor ze skarżącą,
- dyskryminacyjnego charakteru działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec skarżącej,
- konsekwentnego podejmowania prób poprawy relacji z promotorami przez skarżącą poprzez m. in. artykułowanie kolejnych wiadomości o zapytań dotyczących możliwości realizacji rozprawy doktorskiej,
- prawidłowego przebiegu studiów doktorskich skarżącej,
- niewykonywania obowiązków promotora przez obydwie promotorki,
- usprawiedliwionego charakteru nieobecności skarżącej w wyniku urlopu w 2022 roku,
- chaotycznego charakteru procedury udzielania informacji na temat toczących się postępowań przez pracowników organu,
- zaniechania przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego,
- pominięcia przez organ w ramach decyzji dowodów, których treść świadczyła na korzyść skarżącej;
6. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z umowy nr [...] z dnia 31 stycznia 2020 roku (dalej jako: "Umowa") na wykazanie następujących faktów:
- prawidłowej realizacji obowiązków doktoranta wynikających z regulaminu oraz p.s.w.n. przez skarżącą,
- dyskryminacyjnego charakteru działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec skarżącej,
- prawidłowego przebiegu studiów doktorskich skarżącej,
- niemożliwości wykonywania prac laboratoryjnych przez skarżącą w następstwie zakończenia konstytuowanego na mocy Umowy stosunku prawnego,
- zaniechania przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego,
- pominięcia przez organ w ramach decyzji dowodów, których treść świadczyła na korzyść skarżącej;
7. zobowiązanie organu w trybie art. 248 § 1 k.p.c. do przedłożenia dokumentu w postaci posiadanego przez organ egzemplarza wniosku o urlop wypoczynkowy z dnia 7 marca 2022 roku, a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z posiadanego przez organ egzemplarza wniosku o urlop wypoczynkowy z dnia 7 marca 2022 roku na wykazanie następujących faktów:
- prawidłowej realizacji obowiązków doktoranta wynikających z regulaminu oraz p.s.w.n. przez skarżącą,
- usprawiedliwionego charakteru nieobecności skarżącej w wyniku urlopu w 2022 roku,
- zaniechania przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego,
- pominięcia przez organ w ramach decyzji dowodów, których treść świadczyła na korzyść skarżącej;
8. zobowiązanie organu w trybie art. 248 § 1 k.p.c. do przedłożenia dokumentu w postaci wykazu elektronicznego rejestratora wejść do laboratorium, w którym swoje prace wykonywała skarżąca, za cały rok 2021 i 2022, a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wykazu elektronicznego rejestratora wejść do laboratorium, w którym swoje prace wykonywała skarżąca, za cały rok 2021 i 2022 na wykazanie następujących faktów:
- czynienia przez skarżącą największych możliwych postępów w przygotowywaniu rozprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących jej relacji z promotorami,
- prawidłowej realizacji obowiązków doktoranta wynikających z regulaminu oraz p.s.w.n. przez skarżącą,
- prawidłowego przebiegu studiów doktorskich skarżącej;
9. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia akademickiego centrum wsparcia psychologicznego [...] z dnia 10 marca 2022 roku na wykazanie następujących faktów:
- wywołania znacznych komplikacji psychiczno-życiowych po stronie skarżącej w rezultacie działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec niej;
10. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z (i) planu badawczego skarżącej, (ii) sprawozdań skarżącej z postępów w realizacji programu kształcenia i planu badawczego (iii) opinii promotora w sprawie postępu doktoranta w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej za cały okres studiów doktorskich skarżącej, (iv) korespondencji e-mail między skarżącą a pracownikami szkoły doktorskiej z okresu 15 września 2021 roku - 28 września 2021 roku (v) protokołu z przebiegu oceny śródokresowej w szkole doktorskiej skarżącej oraz (vi) wyniku oceny śródokresowej skarżącej na wykazanie następujących faktów:
- czynienia przez skarżącą największych możliwych postępów w przygotowywaniu rozprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących jej relacji z promotorami,
- prawidłowej realizacji obowiązków doktoranta wynikających z regulaminu oraz p.s.w.n. przez skarżącą,
- prawidłowego przebiegu studiów doktorskich skarżącej,
- niewykonywania obowiązków promotora przez obydwie promotorki,
- usprawiedliwionego charakteru nieobecności skarżącej w wyniku urlopu w 2022 roku,
- chaotycznego charakteru procedury udzielania informacji na temat toczących się postępowań przez pracowników organu,
- zaniechania przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego,
- pominięcia przez organ w ramach decyzji dowodów, których treść świadczyła na korzyść skarżącej;
11. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z (i) raportu w sprawie postępowania prowadzonego w związku ze skargą złożoną przez skarżącą z dnia 18 sierpnia 2022 roku, (ii) postanowienia Komisji ds. Równego Traktowania Studentów i Doktorantów A. z dnia 11 października 2022 roku oraz (iii) odwołania skarżącej od postanowienia Komisji ds. Równego Traktowania Studentów i Doktorantów z dnia 26 października 2022 roku na wykazanie następujących faktów:
- daleko idącego konfliktu między promotor pomocniczą a skarżącą, który rezonował również na stosunki promotor ze skarżącą,
- dyskryminacyjnego charakteru działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec skarżącej,
- konsekwentnego podejmowania prób poprawy relacji z promotorami przez skarżącą poprzez m. in. artykułowanie kolejnych wiadomości o zapytań dotyczących możliwości realizacji rozprawy doktorskiej,
- wywołania znacznych komplikacji psychiczno-życiowych po stronie skarżącej w rezultacie działań podejmowanych przez promotor pomocniczą wobec niej,
- bezpodstawności twierdzeń promotorów w przedmiocie nieposiadania przez skarżącą wystarczającego poziomu umiejętności posługiwania się językiem angielskim,
- chaotycznego charakteru procedury udzielania informacji na temat toczących się postępowań przez pracowników organu,
- zaniechania przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego,
- pominięcia przez organ w ramach decyzji dowodów, których treść świadczyła na korzyść Skarżącej.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono szczegółową argumentację uzasadniającą podniesione zarzuty jak i złożone wnioski dowodowe.
W odpowiedzi na skargę Rektor A. reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wniósł o oddalenie nie skargi nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.
W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano, że w treści skargi w szczególności podniesiono zarzuty oparte na twierdzeniach skarżącej o dokonaniu błędnych ocen jej postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej przez promotor dr hab. A. prof. [...] w dniach 15 marca 2022 r. 26 września 2022 r. ze względu na przyjęcie, że skarżąca nie dokonała korekty planu badawczego, a przebieg prac nie daje szansy na ukończenie rozprawy doktorskiej w przewidzianym terminie, nie przeprowadziła badań laboratoryjnych oraz nie przeprowadziła zajęć ze studentami III roku studiów licencjackich na kierunku [...] do których była zobowiązana. W odniesieniu do poszczególnych zarzutów naruszenia prawa materialnego i formalnego należy powtórzyć argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji z dnia 14 lutego 2023 r., a także w opinii prof. dr. hab. A. P. z dnia 11 kwietnia 2023 r. przekazanej wraz z niniejszą odpowiedzią na skargę.
Rektor A. podtrzymuje stanowisko, że twierdzenia Skarżącej o terminowej realizacji zadań badawczych ujętych w indywidualnym planie badawczym (1PB) są subiektywne oraz nie zostały poparte wiarygodnymi i merytorycznymi argumentami. Zdaniem organu takim argumentem nie może być zwłaszcza zawieszenie wszelkich obowiązków doktoranta na czas postępowania Komisji ds. Równego Traktowania Studentów i Doktorantów A. zakończonego ostatecznie postanowieniem o jego umorzeniu.
W przypadku zadania badawczego skarżąca nie przedstawiła w przewidzianych okresach rozliczeniowych dyrektorowi Szkoły Doktorskiej sprawozdań z postępów w realizacji tego zadania, jak również nie wyjaśniła przyczyn jego niezrealizowania w terminie (poza subiektywnymi odczuciami co do osobistej niechęci promotor pomocniczej dr M. M.). Trzeba zaznaczyć, że wątpliwości w tej kwestii nasiliły się dodatkowo po zapoznaniu się organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skreślenia skarżącej z listy doktorantów w związku z dwoma negatywnymi ocenami promotora. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej przedstawionymi w tym wniosku niemożność realizacji prac laboratoryjnych z zadania badawczego wynikała wyłącznie z nieobecności promotor pomocniczej, co potwierdza tezę o niezrealizowaniu tego zadania zgodnie z planem badawczym. Stopień realizacji indywidualnego planu badawczego zadeklarowany przez skarżącą słusznie został uznany w zaskarżonej decyzji za niewystarczający.
Organ wskazał dalej, że prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, na podstawie całej dokumentacji zgromadzonej na poszczególnych etapach postępowania. Na podstawie zgromadzonych dowodów organ prawidłowo ustalił, że skarżąca nie złożyła Karty Okresowych Osiągnięć Doktoranta z załącznikami potwierdzającej uczestnictwo w zajęciach przewidzianych w programie szkolenia oraz odbycie praktyk zawodowych. Następnie, w treści zaskarżonej decyzji organ przedstawił syntetyczne, ale wystarczające, uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, w opinii organu należy uznać niezasadność zarzutów skargi o dokonaniu błędnych ocen w opiniach promotora ze względu na przyjęcie, że skarżąca nie przeprowadziła badań zgodnie z indywidualnym planem badawczym.
W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z art. 10 § 1 i art. 9 k.p.a. organ wyjaśnił, że w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnych przepisy Kodeksu powinny być stosowane wprost, choć oczywiście przy uwzględnieniu specyfiki działania uczelni wyższej, której główną misją jest działalność edukacyjna (zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 października 2020 r.; sygn. akt III SA/Gd 652/20 oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 października 2021 r.; sygn. akt III SA/G1 137/21). Decyzje organów uczelni nie muszą też spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej, ze względu na zasadę autonomii szkół wyższych wyrażoną w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP i potwierdzoną w art. 4 ust. 1 ustawy. Przy tym decyzje organów uczelni powinny spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie kontroli decyzji z prawem przez sąd administracyjny (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 30 marca 2022 r.; sygn. akt IV SA/Wr 349/21).
W ocenie organu zaskarżona decyzja z dnia 14 lutego 2023 r. spełnia powyższe podstawowe wymogi również w zakresie jej wydania zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego.
Na rozprawie w dniu 20 lipca 2023 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko akcentując, że plan naprawczy napisany we wrześniu 2021 r. zrealizowała do stycznia 2022 r. Wskazała również, że od stycznia 2022 r. nie miała możliwości prowadzenia badań w laboratorium, gdyż nie było w nim odczynników i materiału badawczego. Nie mogła tego faktu skutecznie zgłosić promotor głównej ani promotor pomocniczej. Ponadto skarżąca przedstawiła nieprawidłowości we współpracy z promotor i promotor pomocniczą.
Postanowieniem wydanym na rozprawie Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej o przesłuchanie skarżącej oraz wskazanych w skardze osób w charakterze świadków. Nadto Sąd oddalił wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, które znajdują się w aktach administracyjnych (dokumenty na k. 25 – 48 i 53 – 79 akt sądowych).
W zakresie dokumentów znajdujących się na k. 23 – 24, 49 – 52 oraz 80 – 89 akt sądowych Sąd dopuścił z nich dowód uzupełniający uznając, że jest to niezębne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej skarżąca uczyniła decyzję Rektora A. z dnia 14 lutego 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia 14 grudnia 2022 r. nr SDNŚiP/09/2022 działającego z upoważnienia Rektora A. Dyrektora Szkoły Doktorskiej [...] A. o skreśleniu skarżącej – doktorantki Szkoły Doktorskiej [...] A. z listy doktorantów.
Podstawę prawną decyzji o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów stanowił art. 203 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa").
U podstaw skreślenia skarżącej z listy doktorantów legły:
- oceniony przez organ jako niezadowalający postęp w przygotowaniu rozprawy doktorskiej mający swe źródło w dwóch opiniach promotor skarżącej (z dnia 15 marca 2022 r. oraz z dnia 26 września 2022 r.);
- niezłożenie sprawozdania rocznego z realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego w trzecim okresie rozliczeniowym (to jest za III rok studiów).
Przepisem traktującym o decyzji o skreśleniu z listy doktorantów jest art. 203 ust. 3 ustawy, w którym wskazano, że skreślenie z listy doktorantów następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzję taką, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy, wydaje co do zasady rektor, do którego zadań należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni.
Dla dopełnienia obrazu obowiązujących regulacji prawnych niezbędne jest również wskazanie, że skreślenie z listy doktorantów uregulowane zostało na poziomie ustawowym jako obowiązkowe bądź fakultatywne.
Zgodnie z art. 203 ust. 1 ustawy, doktoranta skreśla się z listy doktorantów m.in. w przypadku:
1) negatywnego wyniku oceny śródokresowej;
2) niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie określonym w indywidualnym planie badawczym;
3) rezygnacji z kształcenia.
Z kolei doktorant może być skreślony z listy doktorantów w przypadku (art. 203 ust. 2 ustawy):
1) niezadowalającego postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej;
2) niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa w art. 207.
Stosownie zaś do treści art. 207 ust. 1 ustawy, doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej. W świetle art. 207 ust. 2 ustawy doktorant jest obowiązany do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
Podstawy skreślenia skarżącej z listy doktorantów w niniejszej sprawie miały charakter wyłącznie fakultatywny. Wydając decyzję pierwszoinstancyjną organ przywołał art. 203 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2.
Sąd wskazuje, że użyte w art. 203 ust. 2 ustawy sformułowanie "doktorant może być skreślony" oznacza, że decyzja o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych – co należy w tym miejscu podkreślić – sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym są logiczne i poprawne i mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 203 ust. 2 ustawy (jak każda decyzja uznaniowa) nie może mieć cech dowolności, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Zatem sąd administracyjny weryfikuje, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i należytym rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do tzw. decyzji związanej.
Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno bowiem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a zatem dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia. W utrwalonym orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, obowiązkiem organu jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1993 r. sygn. akt III ARN 49/93; publ. OSNC 1994/0/181). Rozstrzygnięcia wydane w tego typu sprawach powinny być zatem starannie uzasadnione, z odniesieniem się do okoliczności danej sprawy (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 września 2021 r.; sygn. III OSK 1962/21; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zapatrywania powyższe są istotne z tego względu, że w sprawie ze skargi na decyzję o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich sąd administracyjny nie może odnosić się do kwestii stricte naukowych, w tym dokonywać oceny, czy przedłożone opiekunowi naukowemu materiały zostały zasadnie uznane za spełniające czy niespełniające wymogów stawianych publikacjom naukowym, względnie czy dokonania naukowe doktoranta rokowały złożenie rozprawy doktorskiej w niedalekiej przyszłości (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 4 grudnia 2020 r.; sygn. akt III SA/Gd 554/20; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę zasadny jest zarzut skargi ukierunkowany na wykazanie, że Rektor A. nie rozważył wszechstronnie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem skarżącej, że uzasadnienie decyzji sprowadzono wyłącznie do okoliczności rzucających negatywne światło na postawę samej skarżącej, ukierunkowanych na wskazanie naruszonych przez nią obowiązków. W uzasadnieniach wydanych decyzji brak jest zaś jakiegokolwiek odniesienia do dotychczasowych dokonań skarżącej (przez pierwsze dwa lata studiów) w toku kształcenia w szkole doktorskiej jak i do podnoszonej przez skarżącą argumentacji ukierunkowanej na wykazanie, że zarzucany brak postępów na III roku studiów został spowodowany obiektywnymi i niezależnymi od skarżącej okolicznościami, w tym trudnościami w dostępie do laboratorium badawczego oraz brakiem stosownych materiałów do badań. Zagadnienie to ma zaś fundamentalne znaczenie zważywszy, że organ odwołując się do treści opinii z dnia 15 marca 2022 r. oraz z dnia 26 września 2022 r. - w kontekście określonego w art. 207 ust. 2 ustawy obowiązku realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego - zarzucił skarżącej brak realizacji indywidualnego planu badawczego. Z kolei skarżąca konsekwentnie wskazywała (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – s. 3; oświadczenie na rozprawie), że plan naprawczy, opracowany we wrześniu 2021 r., został przez skarżącą zrealizowany do końca stycznia 2022 r. i od tego czasu uniemożliwiono skarżącej powrót do laboratorium.
Należy zwrócić uwagę, że organ nie uwzględnił nadto w żaden sposób, że niewywiązanie się przez skarżącą z określonych obowiązków mogło być wynikiem niezależnych od skarżącej postaw osób, które w świetle § 33 Regulaminu Szkół Doktorskich A. winny udzielać doktorantowi niezbędnej pomocy merytorycznej i metodycznej. Nie bez znaczenia był również podnoszony prze skarżącą konflikt na linii skarżąca – promotor pomocnicza jak i brak wsparcia (a także brak właściwego i stałego kontaktu) ze strony promotor głównej. W ocenie Sądu aspekty te nie powinny być przez organ pomijane a limine. Postawa przyjęta przez organ determinuje uznanie, że właściwie wykluczono jakąkolwiek możliwości uwzględnienia okoliczności podawanych przez skarżącą w perspektywie niemożliwości należytego wywiązywania się z przyjętych obowiązków. Organ winien zaś mieć świadomość, że fakultatywne skreślenie z listy doktorantów może lecz nie musi mieć miejsca. Zastosowanie tej instytucji w okolicznościach sprawy niniejszej, zdaniem Sądu, narusza zasadę proporcjonalności, z uwagi na znaczną dolegliwość zastosowanego środka, zwłaszcza w kontekście ukończenia, bez jakichkolwiek problemów, dwóch pierwszych lat studiów oraz pozytywnego wyniku oceny śródokresowej (z dnia 5 października 2021 r.). Skreślenie z listy doktorantów jest niewątpliwie bardzo istotną przeszkodą w realizacji zamierzeń zawodowych skarżącej, która bez wątpienia wpłynie na jej dalsze życie.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga nadto fakt, że w aktach przekazanych Sądowi brak jest opinii promotor i promotor pomocniczej uzyskanej dnia 12 stycznia 2023 r., na którą organ powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z kolei opinia Dyrektora Szkoły Doktorskiej [...] A. dołączona do odpowiedzi na skargę została sporządzona już po wydaniu zaskarżonej decyzji (w dniu 11 kwietnia 2023 r.).
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd uznał, że wydając decyzje w sprawie Rektor naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1, art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zw. z art. 203 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy.
Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, Rektor A. – w ramach ponownego rozpoznania sprawy – uwzględni powyższe rozważania prawne.
W pierwszej kolejności organ winien rozważyć możliwość umorzenia postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy doktorantów.
W przypadku stwierdzenia braku podstaw do umorzenia postępowania i wydania ponownej decyzji o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów organ winien w uzasadnieniu decyzji odnieść się nie tylko do wskazania naruszonych przez skarżącą obowiązków ale uwzględnić także jej dotychczasowe dokonania w toku kształcenia w szkole doktorskiej jak i podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z relacją skarżąca – promotor pomocnicza / promotor główna. Ewentualne skreślenie z listy doktorantów winno być nadto uzasadnione w kontekście zasady proporcjonalności. Organ, w przypadku uznania, że taka decyzja powinna być w sprawie wydana, zobligowany jest wyjaśnić w sposób dogłębny, czy dolegliwość zastosowanej instytucji jest adekwatna do całokształtu okoliczności sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł i przyczyn zarzucanego skarżącej naruszenia obowiązków doktoranta.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. – orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O zasądzeniu od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w wysokości 697 zł (punkt drugi sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się kwota uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) – 480 zł oraz 17 zł opłaty skarbowej od udzielonego przez skarżącą pełnomocnictwa.