III SA/Gd 204/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę kierowcy na decyzję o skierowaniu go na badania lekarskie, uznając, że rozpoznane u niego organiczne zaburzenia osobowości i nastroju stanowią uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, mogące wpływać na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
Skarżący A. Z. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Bytowskiego o skierowaniu go na badania lekarskie. Podstawą skierowania była opinia biegłych psychiatrów stwierdzająca u skarżącego organiczne zaburzenia osobowości i nastroju, uzyskana w toku postępowania prokuratorskiego. Skarżący kwestionował związek opinii z możliwością kierowania pojazdami i zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że rozpoznane zaburzenia stanowią uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, a skierowanie na badania ma na celu weryfikację jego zdolności do bezpiecznego prowadzenia pojazdów.
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Bytowskiego o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. Podstawą decyzji była opinia biegłych psychiatrów z postępowania prokuratorskiego, która stwierdziła u skarżącego organiczne zaburzenia osobowości i nastroju. Starosta uznał, że stanowi to uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia, wymagające weryfikacji przez badania lekarskie. Skarżący zarzucił, że opinia nie dotyczy jego zdolności do kierowania pojazdami i że organy błędnie oceniły materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że rozpoznane zaburzenia, zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami oraz orzecznictwem, mogą mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów i stanowią uzasadnione zastrzeżenia. Skierowanie na badania ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, a nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań. Sąd podkreślił, że bezpieczeństwo w ruchu drogowym wymaga posiadania przez kierowców odpowiedniej sprawności psychofizycznej, a organy prawidłowo oceniły przesłanki do skierowania na badania, opierając się na wiarygodnym materiale dowodowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznane zaburzenia stanowią uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, które mogą mieć istotny wpływ na jego zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organiczne zaburzenia osobowości i nastroju, zgodnie z definicjami medycznymi i orzecznictwem, mogą wpływać na psychofizyczną kondycję kierowcy i bezpieczeństwo w ruchu drogowym, co uzasadnia skierowanie na badania lekarskie w celu weryfikacji tych zastrzeżeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.k.p. art. 99 § 1 pkt 2
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 99 § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 75 § 1 pkt 5
Ustawa o kierujących pojazdami
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców art. 4 § 1
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców art. 5 § pkt 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznane u skarżącego organiczne zaburzenia osobowości i nastroju stanowią uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, mogące wpływać na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
Odrzucone argumenty
Opinia biegłych psychiatrów nie ma związku z możliwością kierowania pojazdami. Organy dokonały błędnej oceny materiału dowodowego. Organy pominęły zasadę prawdy obiektywnej i słuszny interes obywateli.
Godne uwagi sformułowania
organiczne zaburzenia osobowości i nastroju uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia bezpieczeństwo w ruchu drogowym weryfikacja stanu zdrowia kierowcy nie musi wykazywać jednoznacznie (przesądzać) istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a jedynie uprawdopodabniać występowanie zastrzeżeń
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący
Bartłomiej Adamczak
sprawozdawca
Maja Pietrasik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skierowania na badania lekarskie kierowców w przypadku stwierdzenia zaburzeń psychicznych lub osobowości, a także znaczenie opinii medycznych sporządzonych w innych postępowaniach dla spraw administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji medycznej i proceduralnej; jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych i dowodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w ruchu drogowym i pokazuje, jak problemy zdrowotne, nawet te dotyczące osobowości i nastroju, mogą wpływać na uprawnienia do kierowania pojazdami. Jest to ciekawy przykład kolizji prawa administracyjnego z medycyną.
“Czy problemy z osobowością mogą odebrać prawo jazdy? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 204/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-09-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-05-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak /przewodniczący/ Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/ Maja Pietrasik Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Referent stażysta Agnieszka Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 18 stycznia 2024 r., nr SKO.474.90.2023 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 18 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję Starosty Bytowskiego z dnia 24 listopada 2023 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Starosta Bytowski decyzją z dnia 24 listopada 2023 r. (nr KMD.5430.1057.2023.PII) – na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 622 ze zm. – dalej jako: "u.k.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") - skierował A. Z. (zwanego dalej także "skarżącym", "stroną"), posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, BE, C1E, CE i T, na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z wnioskiem Prokuratury Okręgowej w S. z dnia 27 października 2023 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania ww. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami na podstawie opinii biegłych lekarzy psychiatrów z dnia 21 września 2023 r. W opinii tej biegli rozpoznali u badanego organiczne zaburzenia osobowości i nastroju. W związku z tym, że organ I instancji nie ma uprawnień do ustalenia we własnym zakresie czy faktycznie nastąpiło zmniejszenie sprawności kierującego pojazdem, to kieruje taką osobę na stosowne badania lekarskie do właściwego ośrodka medycyny pracy. W ocenie organu otrzymana informacja ma charakter wiarygodny, ponieważ pochodzi od organu państwowego - prokuratora. Na podstawie analizy powyższych dokumentów organ uznał, że u skarżącego istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, które mogą okazać się przeciwwskazaniami zdrowotnymi co do jego dalszego udziału w ruchu drogowym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy, gdyż służy tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, tzn. że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Zgodnie bowiem z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych. A. Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że nie istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, w szczególności organ nie dokonał swobodnej oceny opinii biegłych lekarzy psychiatrów z dnia 21 września 2023 r. W ocenie skarżącego wystąpienie przez Prokuraturę Okręgową w S. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, było podyktowane tylko i wyłącznie "niezadowoleniem" organów ścigania w związku z faktem umorzenia postępowania karnego prowadzonego przez ww. Prokuraturę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia 18 stycznia 2024 r. (nr SKO.474.90.2023) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że to w związku z wątpliwościami co do stanu zdrowia psychicznego strony, właściwy sąd powszechny postanowił o powołaniu biegłego lekarza psychiatry. Wskazany biegły rozpoznał u skarżącego organiczne zaburzenia osobowości i nastroju. Słusznie zatem organ I instancji uznał, że wskazana wyżej okoliczność daje podstawę do przyjęcia, że zaistniała potrzeba zweryfikowania, czy aktualny stan zdrowia strony pozwala na bezpieczne kierowanie pojazdami w ruchu drogowym. Organowi uprawnienia takie nadają powołane wyżej przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie wskazuje się, iż dla możliwości wydania decyzji nie jest wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. A. Z. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1/ art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. - poprzez ich zastosowanie i wydanie przez organ zaskarżonej decyzji, a następnie utrzymanej przez organ odwoławczy w mocy, podczas gdy wobec skarżącego nie istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, mogące powodować jakiekolwiek przeciwskazania do kierowania pojazdami, a mogące godzić w bezpieczeństwo skarżącego lub innych uczestników ruchu drogowego; 2/ art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. - poprzez przyjęcie przez organ błędnej i wykraczającej daleko poza granice swobodnej oceny dowodów oraz zasady doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego - w tym opinii biegłych lekarzy psychiatrów z dnia 21 września 2023 r. ze sprawy [...] (Prokuratura Okręgowa w S.), podczas gdy opinia ta nie ma żadnego związku z możliwością kierowania przez skarżącego pojazdami - z pominięciem zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu skarżącego. Uzasadniając skargę, skarżący podniósł, że posiada uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii: AM/A1/A2/A/B1/B/Cl/C/BE/C1E/CE/T. W ocenie skarżącego wydana opinia z dnia 21 września 2023 r. nie odnosi się w żaden sposób do możliwości kierowania przez niego pojazdami, ani też nie daje podstaw do przypuszczania, aby istniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, mogące powodować jakiekolwiek przeciwskazania do kierowania pojazdami, mogące godzić w bezpieczeństwo skarżącego lub innych uczestników ruchu drogowego. W ocenie skarżącego organ dokonał zatem błędnej i wykraczającej daleko poza granice swobodnej oceny dowodów i zasady doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego tj. opinii biegłych lekarzy psychiatrów, podczas gdy opinia ta nie ma żadnego związku z możliwością kierowania przez skarżącego pojazdami. Nadto, przy ocenie materiału dowodowego i wydawaniu zaskarżonej decyzji organ pominął całkowicie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, zmierzając do wyeliminowania go z możliwości kierowania pojazdami, tym samym ograniczając jego możliwości zarobkowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku utrzymująca w mocy decyzję Starosty Bytowskiego orzekającą o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U z 2023 r., poz. 622 ze zm. – dalej w skrócie "u.k.p."). Stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta. W myśl natomiast art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 z urzędu, na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych. Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Z powołanych przepisów nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, aby skierować go na przedmiotowe badanie lekarskie. Mowa jest w nich bowiem tylko o tym, aby były to zastrzeżenia "uzasadnione i poważne", co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość stan zdrowia kierowcy zobowiązany jest dokonać oceny, czy w tym konkretnym przypadku zgłoszone zastrzeżenia posiadają wyżej wskazane cechy i uzasadniają wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. W orzecznictwie przyjmuje się, że wątpliwości organu co do stanu zdrowia kierowcy, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. muszą dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, tak więc za uzasadnione i poważne zastrzeżenia można uznać jedynie takie, z których z dużą dozą prawdopodobieństwa wynika, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości dalszego jego udziału w ruchu drogowym, a charakter posiadanych dolegliwości daje podstawy i jest na tyle poważny, że może zagrozić bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie na wskazanej powyżej podstawie prawnej nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją - wystarczającym jest bowiem jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii należy bowiem do uprawnionych w tym zakresie lekarzy, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stosowne badania i ocenią, czy dany kierowca jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Co więcej, skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż celem badania jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może prowadzić do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości, które powinny mieć zobiektywizowane uzasadnienie. W kontekście art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. podkreśla się także, że jego wykładnia powinna mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, stąd zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy winny dotyczyć aspektów zdrowia mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza, że winny opierać się na wiarygodnych podstawach. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Stąd też – pomimo tego, że prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy - dopuszczalna jest w tym zakresie ingerencja prawna organów polegająca na doprowadzeniu do sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy. W interesie społecznym pozostaje bowiem, by wszyscy kierujący pojazdami silnikowymi posiadali predyspozycje zdrowotne do ich prowadzenia w sposób, który nie tylko nie będzie zagrażał ich życiu i zdrowiu, ale także zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg (por. np. wyroki WSA: w Olsztynie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 397/22; w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1693/22; w Łodzi z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 411/22; w Szczecinie z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 513/23 oraz wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16). W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie skierowania skarżącego (kierowcy) na badania lekarskie w celu ustalenia u niego istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostało wszczęte z urzędu przez Starostę Bytowskiego - w oparciu o art. art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.k.p. – w oparciu o uzyskaną z Prokuratury Okręgowej w S. informację, iż w toku prowadzonego przez Prokuratora postępowania wyjaśniającego w sprawie o sygn. akt [...], w której to A. Z. pozostaje podejrzany o czyny z art. 229 § 3 k.k. (i inne), pozyskano opinię sądowo-psychiatryczną z dnia 21 września 2023 r., z której wynika, że biegli lekarze psychiatrzy rozpoznali u niego "organiczne zaburzenia osobowości i nastroju". Do akt sprawy zostały przekazane 2 ostatnie strony przedmiotowej opinii zawierające wnioski i opinie oraz podpisy lekarzy ją sporządzających. W ocenie Sądu treść przedłożonej organowi, sporządzonej wobec skarżącego opinii sądowo-psychiatrycznej i zawarte w niej informacje (wnioski) mogła nasuwać uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, wskazujące na zasadność i konieczność skierowania go na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Należy zatem podzielić stanowisko organów, że wnioski płynące z treści przedmiotowej opinii pozwalały na uznanie wystąpienia normatywnej przesłanki uprawniającej do skierowania skarżącego na badanie lekarskie. Badanie takie, jak wynika z przepisów u.k.p., przeprowadzane jest przez uprawnionego lekarza, który stosownie do uregulowań rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r., poz. 2503) dokonuje oceny zdrowia osoby skierowanej na takie badanie i wydaje przewidziane prawem orzeczenie. Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie m.in. stanu psychicznego (pkt 9). Zgodnie z § 5 pkt 3 tego rozporządzenia szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie m.in. stanu psychicznego, są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z którego wynika, że oceniając stan zdrowia osoby badanej w zakresie stanu psychicznego, uwzględnia się: 1) poważne zaburzenia psychiczne wrodzone lub spowodowane chorobą, urazem lub operacją neurochirurgiczną; 2) poważny niedorozwój umysłowy; 3) poważne zaburzenia zachowania spowodowane wiekiem lub zaburzenia osobowości mające negatywny wpływ na ocenę sytuacji, zachowanie lub zdolności adaptacyjne (ust. 3 załącznika nr 4 do ww. rozporządzenia). W przypadku stwierdzenia u osoby badanej zaburzeń, o których mowa w ust. 3, można orzec brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeżeli wskazuje na to opinia lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii lub psychologa, a osoba ta poddaje się regularnym kontrolnym badaniom lekarskim, właściwym dla każdego przypadku (ust. 4 załącznika nr 4 do ww. rozporządzenia). W związku z powyższym w ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organów, że występowanie u skarżącego schorzenia rozpoznanego jako "organiczne zaburzenia osobowości i nastroju" wzbudza uzasadnione i poważne zastrzeżenia, co do stanu jego zdrowia mogącego mieć istotny wpływ na jego predyspozycje do kierowania pojazdami, a w konsekwencji też bezpieczne uczestnictwo skarżącego w ruchu drogowym. W wyroku z dnia 17 listopada 2008 r. (sygn. akt I OSK 1769/07) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że "organiczne zaburzenia osobowości i nastroju" są - na podstawie Encyklopedii Zdrowia (pod red. Witolda S. Gomułki i Wojciecha Rewelskiego Wydawnictwo Naukowe PWN wyd., s. 1093, 1095-1096) – "traktowane jako jednostka chorobowa, choć nie stanowi choroby psychicznej ani upośledzenia psychicznego. Charakteryzuje ją przy tym: zmiana nastroju i afektu, którym zwykle towarzyszą zmiany w poziomie ogólnej aktywności, zaburzenia depresyjne, hipomaniakalne, maniakalne lub dwubiegunowe, lecz uwarunkowane zaburzeniami organicznymi i w takim wypadku nie można zatem wykluczyć, że tego rodzaju objawy mogą wpływać na stan psychofizyczny osoby kierującej pojazdem mechanicznym". Z kolei wg zamieszczonej na stronie internetowej https://salusprodomo.pl informacji "organiczne zaburzenia osobowości i nastroju są skutkiem choroby, uszkodzenia i dysfunkcji mózgu i są znaczącą zmianą w porównaniu z okresem przedchorobowym. Zdiagnozowane organiczne zaburzenia osobowości mają swoje następstwa w sferze poznawczej (intelekt), emocjonalnej i zachowania. Zmiany cech osobowościowych spowodowane zaburzeniami organicznymi w mózgu, mogą być spowodowane uszkodzeniem mózgu wskutek procesów zwyrodnieniowych naczyniopochodnych, urazów i działaniem substancji toksycznych, bądź skutkiem zaburzeń psychicznych. Niektóre są nieodwracalne i postępujące. Występujące spektrum objawów uwarunkowanych dysfunkcją mózgu można podzielić na dwie grupy: pierwsza dotyczy zaburzeń funkcji poznawczych takich jak: pamięć, intelekt, procesy uczenia się. Druga dotyczy omamów, urojeń, zaburzeń nastroju i emocji, osobowości i zachowania. (...) W związku z tym, że obraz kliniczny zaburzeń osobowości o podłożu organicznym może być podobny do innych postaci zaburzeń psychicznych uwarunkowanych organicznymi zmianami, wymaga on szczegółowej diagnozy i badań psychiatryczno-psychologicznych, przed włączeniem leczenia psychofarmakologicznego". Mając to na uwadze, w ocenie Sądu, rozpoznana u skarżącego przez lekarzy psychiatrów dolegliwość stanowiąca "organiczne zaburzenia osobowości i nastroju" - bezsprzecznie oddziałująca na stan i kondycję psychofizyczną skarżącego, jako kierowcy - stanowi o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia w kontekście konieczności poddania go badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu przez uprawnionego lekarza orzecznika, który stosownie do uregulowań powołanego powyżej rozporządzenia oceni czy istnieją bądź nie istnieją u skarżącego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami w zakresie jego stanu psychicznego. W związku z powyższym należało podzielić stanowisko organów, że występowanie u skarżącego ww. zaburzeń wskazanych w przedmiotowej opinii biegłych wzbudza uzasadnione i poważne zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego mogące mieć istotny wpływ na jego predyspozycje do kierowania pojazdami, tym bardziej, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił żadnego innego dowodu, który podważyłby moc dowodową sporządzonej opinii. Na żadnym też etapie postępowania skarżący nie dostarczył dokumentów obrazujących aktualny stan jego zdrowia, które potwierdzałyby jego zdolność do kierowania pojazdami. Z akt sprawy wynika jedynie, że w listopadzie 2023 r. (pismo pełnomocnika z dnia 20 listopada 2023 r.) stan zdrowia skarżącego nie pozwalał mu na poddanie się takim badaniom. Tym samym stwierdzić należało, że skarżący w żaden sposób nie poddał w wątpliwość rozpoznanej u niego przez biegłych lekarzy dolegliwości zdrowotnej, natomiast podnoszona przez niego okoliczność, że sporządzona opinia została wykonana w ramach postępowania prokuratorskiego (postępowania karnego), które nie dotyczyło naruszenia przepisów odnoszących się do bezpieczeństwa w komunikacji, nie może mieć znaczenia wobec obiektywnego stwierdzenia u skarżącego wskazanych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia, które mogą rzutować na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Należy raz jeszcze podkreślić, że skierowanie na badania lekarskie ma na celu potwierdzenie, że w danym stanie zdrowotnym wskazana osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu drogowego i od dyspozycji (kondycji) psychofizycznej kierowcy zależy bezpieczeństwo tego ruchu. Podkreślić przy tym należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie sama w sobie nie przesądza o istnieniu przeciwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona wyłącznie wyjaśnieniu istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. Kierujący pojazdami silnikowymi (skarżący ma wiele kategorii prawa jazdy) powinni mieć wymaganą przepisami sprawność psychofizyczną nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale przez cały okres posiadania prawa jazdy. Dlatego zadania związane z weryfikacją tego stanu zdrowia powierzono organowi wydającemu prawo jazdy. W związku z powyższym – zdaniem Sądu - należało przyjąć, że organy prawidłowo oceniły przesłanki wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu, opierając się w tym względzie na dostatecznym i wiarygodnym materiale dowodowym, który – jak zaznaczono powyżej - nie musiał wykazywać jednoznacznie (przesądzać) istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami, a jedynie uprawdopodabniać występowanie zastrzeżeń, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Ponadto w ocenie Sądu nie sposób było uznać za uzasadnione zarzutów podniesionych w skardze. W szczególności organy zgodnie z art. 7 i art. 80 k.p.a. dochowały zasady prawdy obiektywnej oraz właściwie oceniły materiał dowodowy, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie, a ponadto należycie wyjaśniły w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji motywy podjętych rozstrzygnięć i wskazały, co legło u podstaw ich wydania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI