III SA/Gd 199/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-05-31
NSAinneŚredniawsa
świadczenie przedemerytalnePPGRgospodarstwo pomocniczestaż pracyprawo pracyubezpieczenia społecznerynek pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. K. na decyzję Wojewody odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego, uznając, że praca w gospodarstwie pomocniczym Zespołu Szkół Rolniczych nie jest równoznaczna z pracą w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej.

Skarżący J. K., były pracownik PGR, ubiegał się o świadczenie przedemerytalne, argumentując, że okres pracy w Gospodarstwie Pomocniczym w M. powinien zostać zaliczony do wymaganego 10-letniego stażu w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej. Organy administracji oraz WSA uznały, że gospodarstwo pomocnicze, będące jednostką budżetową, nie miało statusu państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, co skutkowało odmową przyznania świadczenia. Sąd podkreślił, że definicja państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej zawarta w ustawach wymaga posiadania osobowości prawnej i wpisu do rejestru, czego gospodarstwo pomocnicze nie spełniało.

Sprawa dotyczyła wniosku J. K. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, który został odrzucony przez Starostę i utrzymany w mocy przez Wojewodę. Kluczowym zarzutem skarżącego było nieuwzględnienie przez organy okresu zatrudnienia w Gospodarstwie Pomocniczym w M. (od 29.11.1984 r. do 30.04.1993 r.) do wymaganego 10-letniego stażu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej. Skarżący argumentował, że gospodarstwo to, mimo powierzenia w zarząd Zespołowi Szkół Rolniczych, funkcjonowało na zasadach zbliżonych do PPGR, stosując branżowe układy zbiorowe pracy i zapewniając pracownikom podobne przywileje. Wojewoda podtrzymał decyzję, wskazując, że zgodnie z przepisami, praca w gospodarstwie pomocniczym nie jest równoznaczna z pracą w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, które musi posiadać osobowość prawną i być wpisane do rejestru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd szczegółowo analizował przepisy dotyczące przedsiębiorstw państwowych i gospodarstw pomocniczych, podkreślając, że gospodarstwa pomocnicze, nawet te działające na zasadach rozrachunku gospodarczego czy samofinansowania, nie posiadały statusu przedsiębiorstwa państwowego w rozumieniu prawa. Sąd uznał, że brak jest podstaw do rozszerzającej interpretacji przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych, które wyraźnie odnosiły się do pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okres zatrudnienia w gospodarstwie pomocniczym nie może być zaliczony do stażu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, ponieważ gospodarstwo pomocnicze nie posiadało statusu przedsiębiorstwa państwowego w rozumieniu przepisów prawa (brak osobowości prawnej i wpisu do rejestru).

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicjach ustawowych państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, które wymagały posiadania osobowości prawnej i wpisu do rejestru. Gospodarstwo pomocnicze, będące jednostką budżetową, nie spełniało tych kryteriów, niezależnie od sposobu prowadzenia gospodarki finansowej czy obowiązywania układów zbiorowych pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.z.i.i.r.p. art. 150 b § 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.z.i.p.b. art. 37 k § 9

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Pomocnicze

u.g.n.r.s.p. art. 2 a

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Definiuje pojęcie 'państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej' jako przedsiębiorstw państwowych zajmujących się produkcją roślinną i zwierzęcą.

u.p.p. art. 1

Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych

Definiuje przedsiębiorstwo państwowe jako podmiot gospodarczy posiadający osobowość prawną.

Zarządzenie Ministra Finansów w sprawie gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych

Reguluje zasady tworzenia i funkcjonowania gospodarstw pomocniczych, wskazując na ich odrębność od przedsiębiorstw państwowych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że praca w gospodarstwie pomocniczym Zespołu Szkół Rolniczych powinna być zaliczona do stażu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej na potrzeby świadczenia przedemerytalnego.

Godne uwagi sformułowania

Gospodarstwo pomocnicze nie było i być nie mogło przedsiębiorstwem państwowym, mającym osobowość prawną i wpisanym do rejestru. Przepisów w/w ustaw nie można wobec tego zinterpretować w sposób rozszerzający to pojęcie i uznać, że świadczenie przedemerytalne należy się również osobom zatrudnionym w gospodarstwach pomocniczych jednostek budżetowych.

Skład orzekający

Felicja Kajut

przewodniczący

Anna Orłowska

członek

Alina Dominiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych w kontekście zatrudnienia w gospodarstwach pomocniczych jednostek budżetowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gospodarstw pomocniczych w okresie obowiązywania wskazanych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób świadczenia przedemerytalnego i porusza kwestię interpretacji przepisów dotyczących statusu prawnego różnych form zatrudnienia w rolnictwie.

Czy praca w szkolnym gospodarstwie rolnym daje prawo do świadczenia przedemerytalnego? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 199/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Anna Orłowska
Felicja Kajut /przewodniczący/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie NSA Anna Orłowska, WSA Alina Dominiak (spr.),, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia 9 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 4 stycznia 2006 r. J. K. złożył wniosek o przyznanie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego, jako byłemu pracownikowi PGR-u.
Starosta decyzją z dnia 13 stycznia 2006 r., powołując się na treść art.150 a i art. 150 b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy odmówił przyznania J. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego stwierdzając, że strona udokumentowała zatrudnienie w byłym państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej jednie w wymiarze 7 lat i 6 dni, zatem w świetle przepisów brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. podniósł, że do stażu pracy w państwowym przedsiębiorstwie rolnym nie został zaliczony okres jego pracy w Gospodarstwie Pomocniczym w M. od 29.11.1984 r. do 30.04.1993 r. Wskazał, że Zakład Rolny "M" Państwowego Gospodarstwa Rolnego w C. został decyzją Wojewody nr [...] z dnia 27 czerwca 1983 r. powierzony w zarząd Zespołu Szkół Rolniczych jako Gospodarstwo Pomocnicze - działające na zasadach rozrachunku gospodarczego, zaś decyzja nr [...] z dnia 15 02.1990 r. określa je jako "działające jako typ 01". To właśnie te określenia wskazują jednoznacznie, iż zasady pracy dla pracowników są identyczne jak w Państwowych Gospodarstwach Rolnych. Gospodarstwo Pomocnicze w M. było dalej Gospodarstwem Rolnym na pełnym rozrachunku, działały w nim dalej Związki Zawodowe Pracowników PPGR i Samorząd Pracowniczy, obowiązywała Zakładowa Umowa Zbiorowa- Układ Zbiorowy Pracy dla pracowników Państwowych Gospodarstw Rolnych, na którego podstawie pracownicy korzystali z branżowych przywilejów (mleko, mieszkania). J. K. podniósł ponadto, że gospodarstwo to nadal było zakładem pracy w rozumieniu art. 3 k.p. a stosownie do par.1 pkt 18 załącznika nr 1 do Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników państwowych przedsiębiorstw rolnych, układ ma zastosowanie w gospodarstwach pomocniczych szkół rolniczych, stosujących zasady gospodarki finansowej przedsiębiorstw rolnych, pracownik zaś nie może ponosić negatywnych skutków błędnej interpretacji faktów rzeczywistych oraz pomijania przez organa Państwa przepisów. Przedstawioną wykładnię potwierdził także Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. III APr 44/95.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 9 marca 2006 r. nr [...], powołując się na treść art.150 b ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 164, poz. 1366) w związku z art. 37 k ust.9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jedn. tekst Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 ze zm.), art. 2 a ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 107, poz. 464 ze zm.), art.1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (jedn. tekst. Dz. U. z 1991 r. nr 18, poz. 80) i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym (Dz. U. nr 110, poz. 1264 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zgodnie z art. 150 b ust.1 ustawy zmieniającej wskazanej w podstawie prawnej decyzji pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. spełniał warunki określone w art.37 k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem wyrazów " w dniu 7 listopada 2001 r.".
Następnie organ wskazał, że stosownie do unormowań art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna,
2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla
kobiet i 25 lat dla mężczyzn,
3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym
przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat,
4) zamieszkiwał w powiecie ( gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim
bezrobociem strukturalnym.
Organ podał, że definicję państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej zawiera art. 2 a ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem tym należy rozumieć przedsiębiorstwa państwowe:
1) których podstawowym przedmiotem działalności - zgodnie z aktem o utworzeniu - jest produkcja roślinna i zwierzęca, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowlana i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowego, fermowego oraz chów i hodowla ryb, a także świadczenie usług w zakresie rozrodu koni,
2) utworzone po dniu 31 grudnia 1989 r. w wyniku podziału przedsiębiorstw państwowych, określonych w pkt 1, jeżeli na podstawie wydanej przez Główny Urząd Statystyczny klasyfikacji rodzaju działalności zaliczone zostały do przedsiębiorstw prowadzących działalność w dziale rolnictwo.
Natomiast przedsiębiorstwo państwowe stosownie do unormowań art.1 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych jest samodzielnym, samorządnym i samofinansującym się podmiotem gospodarczym posiadającym osobowość prawną.
Organ odwoławczy podniósł, że J. K. spełnia cześć wymogów o jakich stanowi art.37 k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, to jest:
1) do dnia 18.04.2004 r. posiadał status osoby bezrobotnej,
2) do dnia 31.07.2004 r. wylegitymował się okresem uprawniającym do emerytury
wynoszącym co najmniej 25 lat,
3) do dnia 31.07.2004 r. osiągnął wiek 55 lat
4) zamieszkiwał w gminie uznanej za zagrożoną szczególnie wysokim bezrobociem
strukturalnym.
Nie spełnia jednak wymogu przepracowania w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej 10 lat w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, przy czym do tego okresu podlega zaliczeniu tylko okres zatrudnienia strony w PGR "C" od 24.11.1977 r. do 29.11.1984 r. Natomiast takiemu zaliczeniu nie podlega okres zatrudnienia w Gospodarstwie Pomocniczym Zespołu Szkół Rolniczych "M" od 29.11.1984 r. do 30.04.1993 r., gdyż gospodarstwo to zgodnie z jego statutem stanowi zasadniczą bazę kształcenia praktycznego uczniów i jest integralną częścią składową Zespołu Szkół Rolniczych w L. Nie było to zatem państwowe przedsiębiorstwo gospodarki rolnej w rozumieniu wyżej powołanych przepisów. Gospodarstwo to zgodnie z decyzją Wojewody z dnia 27.06.1983 r. było tylko gospodarstwem pomocniczym jednostki budżetowej, którego zadaniem było zapewnienie Zespołowi Szkół Rolniczych właściwych warunków do prowadzenia działalności dydaktycznej w zakresie praktycznej nauki zawodu oraz rozwijanie i wdrażanie do produkcji rolniczej nowych postępowych metod gospodarowania. Niewątpliwie gospodarstwo to było pracodawcą strony w rozumieniu Kodeksu pracy, jednakże ten fakt nie przesądza o zaliczeniu okresu pracy u tego pracodawcy do okresu zatrudnienia w państwowym gospodarstwie gospodarki rolnej, ponieważ o takim zaliczeniu nie decyduje rodzaj stosunków prawnych na linii pracownik pracodawca, lecz forma organizacyjna podmiotu zatrudniającego. Ta zaś forma została w sposób precyzyjny unormowana przez wyżej zacytowane ustawy.
Organ podkreślił, iż dla nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, o które ubiega się strona konieczne jest łączne spełnianie wszystkich warunków określonych przez powołane przepisy prawne. Niewystarczające jest spełnienie tylko niektórych spośród tych warunków. Wobec powyższego decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. K. podniósł, że do stażu pracy w państwowym przedsiębiorstwie rolnym Powiatowy Urząd Pracy oraz Wojewoda nie uznali okresu jego pracy w Gospodarstwie Pomocniczym w M. błędnie uznając status tego gospodarstwa jako typ 03 i opierając się wyłącznie na domniemaniu, że wszystkie Gospodarstwa Pomocnicze Zespołów Szkół Rolniczych w Polsce miały jednakowy status. W ocenie skarżącego całkowicie pominięto i zignorowano unormowania prawne i przepisy, które w sposób jasny Gospodarstwo Pomocnicze w M. Zespołu Szkół Rolniczych w L. określają jako typ 01 zgodnie z Zarządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 lutego 1978 r. w sprawie gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych. Wskazał, że Zakład Rolny "M" o powierzchni gruntów 458,83 ha wraz z budynkami z przeznaczeniem do rolniczego użytkowania został wydzielony z Państwowego Gospodarstwa Rolnego w C. decyzją Wojewody nr [...] z dnia 27 czerwca 1983 r. i powierzony w zarząd Zespołu Szkół Rolniczych, a zarząd ten został zdjęty dopiero w roku 1996. W tym roku Urząd Wojewódzki oraz Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa uznały bowiem prawa byłych pracowników Gospodarstwa Pomocniczego w M. do preferencyjnego nabycia mieszkań na podstawie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Podał również, że pracownicy po powierzeniu Gospodarstwa w zarząd ZSR nie otrzymali zmiany warunków pracy, nie zmieniono umów o pracę, dalej korzystali z wszystkich uprawnień przysługujących pracownikom PPGR, działały związki zawodowe pracowników Państwowych Gospodarstw Rolnych, zaś gospodarstwo było samodzielne, samofinansujące i prowadziło normalną towarową produkcję rolną (uprawy i hodowla). Skarżący wskazał, że pracownicy Gospodarstwa Pomocniczego w M. nigdy nie korzystali z żadnych uprawnień przysługujących pracownikom Gospodarstw Pomocniczych typu 03. Zespół Szkół Rolniczych na terenie Gospodarstwa posiadał jedynie swój odrębny majątek: budynek socjalnodydaktyczny i warsztaty szkolne oraz niezbędny do nauki zawodu sprzęt i maszyny rolnicze. Uczniami zajmowali się nauczyciele i instruktorzy nauki. Po wygaszeniu zarządu w 1996 r. ZSR w L. swój majątek przeniósł do Gospodarstwa Ogrodniczego w N., natomiast cały majątek Gospodarstwa Pomocniczego tj. nieruchomości, grunty, maszyny i sprzęt przejęła AWRSP. W ocenie skarżącego pracownik nie może ponosić negatywnych skutków z tej przyczyny, że GP typu 01 były wyjątkiem i dokonano błędnej oceny i interpretacji faktów rzeczywistych oraz tego, że organy Państwa w rozpatrzeniu wniosku nie dołożyły należytej staranności i nie uwzględniły żadnych istotnych dla sprawy przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zapadła decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 150 b ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U .Nr 99 poz.1001 ze zm.), dodanym przez art. 1 pkt 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 164, poz.1366), pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. spełniał warunki określone w art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002 r., z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001 r.".
Przepis art. 37 k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.j. Dz. U z 2001 , Nr 6, poz.56 ) stanowił natomiast, że pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna,
2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,
3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat,
4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
Jak wyraźnie wynika z treści przywołanych przepisów ustawodawca uznał, że prawo do świadczeń przedemerytalnych powinni mieć także pracownicy byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, którzy m.in. byli zatrudnieni co najmniej 10 lat w takim przedsiębiorstwie.
Państwowe przedsiębiorstwo gospodarki rolnej jest jednym z rodzajów przedsiębiorstwa państwowego.
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t. j. Dz. U. Nr 208 z 2004r. , poz. 2128 ze zm.) stanowi w art. 2a, że ilekroć w ustawie jest mowa o "państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej", rozumie się przez to przedsiębiorstwa państwowe:
1) których podstawowym przedmiotem działalności - zgodnie z aktem o utworzeniu - jest produkcja roślinna i zwierzęca, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowego, fermowego oraz chów i hodowla ryb, a także świadczenie usług w zakresie rozrodu koni;
2) utworzone po dniu 31 grudnia 1989 r. w wyniku podziału przedsiębiorstw państwowych, określonych w pkt 1, jeżeli na podstawie wydanej przez Główny Urząd Statystyczny klasyfikacji rodzaju działalności zaliczone zostały do przedsiębiorstw prowadzących działalność w dziale rolnictwo.
Jak wynika z powyższego ustawodawca także w tej ustawie podkreśla fakt, że "państwowe przedsiębiorstwa gospodarki rolnej" to "przedsiębiorstwa państwowe", których działalność dotyczy produkcji roślinnej i zwierzęcej.
Nie można w tej sytuacji oderwać pojęcia państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej od faktu posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe osobowości prawnej. Przedsiębiorstwo państwowe ponadto podlega wpisowi do rejestru.
Skarżący powołuje się na brak zaliczenia mu okresu pracy od 29 listopada 1984 r. do 30 kwietnia 1993 r. w gospodarstwie pomocniczym.
W okresie tym obowiązywała ustawa z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych ( Dz. U. Nr 24, poz. 122 ze zm.) , która stanowiła m.in. w art. 19 ust. 1 , że przedsiębiorstwo państwowe podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw. Przedsiębiorstwo państwowe uzyskiwało osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru (art. 21).
Analogiczne unormowania zawiera ustawa ta w chwili obecnej – w art. 14 i 16 ( t. j. Dz. U. Nr 112 z 2002 r. , poz.981 ze zm.).
Skarżący w okresie od 29 listopada 1984 r. do 30 kwietnia 1993 r. zatrudniony był w Gospodarstwie Pomocniczym "M" Zespołu Szkół Rolniczych w L.
Jak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji Wojewody z dnia 27 czerwca 1983 r. nr 21/83, Gospodarstwo to zostało utworzone na podstawie § 2 ust. 1 oraz zarządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lutego 1978 r. w sprawie gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych ( M. P. Nr 9 poz. 32). Gospodarstwo miało działać na bazie gruntów i budynków Zakładu Rolnego "M" Państwowego Gospodarstwa Rolnego w C., przejętych przez Zespół Szkół Rolniczych w L. na mocy decyzji Naczelnika Gminy z dnia 23 czerwca 1983 r. Decyzja ta została zmieniona na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Ministra Finansów z dnia 29 maja 1989 r. decyzją Wojewody z dnia 15 lutego 1990 r. w ten sposób od dnia 1 stycznia 1990 r. , że słowa "działające na zasadach rozrachunku gospodarczego" zastąpiono wyrazami " działające jako typ 01".
Przepis § 1 przywołanego wyżej zarządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lutego 1978 r. w sprawie gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych stanowił:
1. jednostki budżetowe mogą prowadzić gospodarkę finansową w zakresie działalności ubocznej lub części działalności podstawowej, wyodrębnionej w gospodarstwo pomocnicze, na określonych w zarządzeniu zasadach rozrachunku gospodarczego.
2. Rodzaje działalności prowadzonej w formie gospodarstwa pomocniczego działającego na zasadach uproszczonych (typy gospodarstw), jednostki budżetowe, przy których takie gospodarstwa mogą być tworzone, oraz dolną granicę rozmiarów działalności tych gospodarstw określa załącznik do zarządzenia.
3. Gospodarstwo pomocnicze prowadzone na zasadach rozrachunku gospodarczego tworzy się, gdy ze względu na rozmiary działalności nie jest uzasadnione utworzenie przedsiębiorstwa, a równocześnie działalność ta nie powinna być finansowana w formie gospodarstwa pomocniczego prowadzonego na zasadach uproszczonych.
Zgodnie natomiast z § 2 ust. 1 tegoż zarządzenia "utworzenie gospodarstwa pomocniczego następuje na podstawie decyzji właściwej jednostki nadrzędnej, z wyjątkiem gospodarstwa działającego na zasadach rozrachunku gospodarczego przy jednostce budżetu centralnego, które jest tworzone na podstawie decyzji właściwego ministra".
Podobne postanowienia zawiera Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 1984 r. w sprawie gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych (M. P. Nr 30, poz. 205): "§ 1. 1. Jednostki budżetowe mogą prowadzić gospodarkę finansową w zakresie działalności ubocznej lub części działalności podstawowej, wyodrębnionej organizacyjnie w gospodarstwo pomocnicze, na określonych w zarządzeniu zasadach uproszczonych lub na zasadach samofinansowania.
2. Rodzaje działalności prowadzonej w formie gospodarstwa pomocniczego na zasadach uproszczonych (typy gospodarstw), jednostki budżetowe, przy których takie gospodarstwa mogą być tworzone, oraz dolną granicę rozmiarów działalności tych gospodarstw określa załącznik do zarządzenia.
3. Gospodarstwo pomocnicze prowadzone na zasadach samofinansowania tworzy się, gdy ze względu na rozmiary działalności nie jest uzasadnione tworzenie przedsiębiorstwa, a równocześnie działalność ta nie powinna być finansowana w formie gospodarstwa pomocniczego na zasadach uproszczonych".
Typ gospodarstwa pomocniczego "01" oraz "03" , to typy gospodarstw pomocniczych działających na zasadach uproszczonych. Wykazy typów gospodarstw pomocniczych stanowiły załączniki zarówno do zarządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lutego 1978 r. jak i zarządzenia Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 1984 r.
Wynika z powyższego w sposób wyraźny, że gospodarstwa pomocnicze służyły jednostkom budżetowym do prowadzenia działalności na zasadach rozrachunku gospodarczego ( a następnie na zasadach samofinansowania) lub na zasadach uproszczonych. Chodziło o zakres działalności, ale przede wszystkim o sposób prowadzenia gospodarki finansowej. Jednak ani gospodarstwo pomocnicze prowadzone na zasadach uproszczonych, ani prowadzone na zasadach rozrachunku gospodarczego
( samofinansowania) nie było i być nie mogło przedsiębiorstwem państwowym, mającym osobowość prawną i wpisanym do rejestru.
Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 1984 r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 1985 r. , uchyliło też zarządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lutego 1978 r. To ostatnie zarządzenie zostało następnie uchylone Zarządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 maja 1989 r. w sprawie gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych ( M. P. Nr 19, poz. 127).
Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 29 maja 1989 r. stanowiło w § 1 ust. 1, że jednostka budżetowa może prowadzić działalność uboczną lub część działalności podstawowej w formie wyodrębnionego organizacyjnie i finansowo gospodarstwa pomocniczego na zasadach określonych w zarządzeniu.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej przedsiębiorstw państwowych oraz dostosowania przepisów ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych do specyfiki niektórych przedsiębiorstw ( Dz. U. Nr 22 poz. 156), na które powołuje się skarżący, dotyczy również zasad gospodarki finansowej.
Z jego przepisów nie można jednak wysnuć zrównania statusu gospodarstwa pomocniczego z przedsiębiorstwem gospodarki rolnej.
Skarżący w okresie, który - jak twierdzi - powinien być mu zaliczony jako czas pracy do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, pracował w Gospodarstwie Pomocniczym Zespołu Szkół Rolniczych w L., który to Zespół był jednostką budżetową, a nie przedsiębiorstwem państwowym.
Istnienie przepisów rangi podustawowej, dotyczących sposobu prowadzenia działalności finansowej przez gospodarstwa pomocnicze, czy też układu zbiorowego jednostek organizacyjnych uspołecznionego rolnictwa nie zrównuje w statusie gospodarstw pomocniczych z przedsiębiorstwami państwowymi, nie oznacza uzyskania przez nie osobowości prawnej czy obowiązku wpisu do rejestru.
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w art. 150 b ust. 1 oraz ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 37 k ust. 9 wyraźnie mówią o tym, że świadczenie przedemerytalne przysługuje pracownikowi byłego (państwowego) przedsiębiorstwa gospodarki rolnej.
Gdyby ustawodawca miał zamiar w inny ( szerszy) sposób określić stosowanie tych przepisów w zależności choćby od zrównania w sposobach finansowania gospodarstw pomocniczych z państwowymi przedsiębiorstwami gospodarki rolnej czy też w zależności od obowiązywania układów zbiorowych pracy dla pewnych grup pracowników, dałby temu wyraz w ich treści.
Przepisów w/w ustaw nie można wobec tego zinterpretować w sposób rozszerzający to pojęcie i uznać, że świadczenie przedemerytalne należy się również osobom zatrudnionym w gospodarstwach pomocniczych jednostek budżetowych (niezależnie od sposobu ich finansowania).
Wbrew stanowisku skarżącego organy nie zajmowały się rozważaniem, jaki był sposób finansowania gospodarstwa pomocniczego, w którym pracował skarżący ( typ 01 czy 03), bowiem było to zbędne do rozstrzygnięcia sprawy.
W tej sytuacji Sąd uznając skargę za bezzasadną oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI