III SA/GD 194/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji organów celnych obu instancji w części dotyczącej nadpłaty cła i odmowy jego zwrotu z powodu naruszenia przepisów o właściwości i rażącego naruszenia prawa przez organ odwoławczy.
Sprawa dotyczyła kwestionowania przez spółkę "A" Sp. z o.o. decyzji organów celnych dotyczących wartości celnej importowanych leków i nadpłaty cła. Organy celne uznały zgłoszenia celne za nieprawidłowe, twierdząc, że dodatek motywacyjny od kontrahenta zagranicznego powinien obniżyć wartość celną towaru. Spółka argumentowała, że dodatek ten nie wpływał na cenę zakupu, lecz był premią za osiągnięcie poziomu sprzedaży. WSA w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji obu instancji w części dotyczącej nadpłaty cła i odmowy jego zwrotu, wskazując na naruszenie przepisów o właściwości przez organ I instancji oraz rażące naruszenie prawa przez organ II instancji.
Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzje organów celnych dotyczące uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanych leków oraz nadpłaty cła. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenia za nieprawidłowe, twierdząc, że dodatek motywacyjny od kontrahenta zagranicznego, udzielany w formie not kredytowych, powinien obniżyć wartość celną towarów. Spółka odwołała się, argumentując, że dodatek ten był premią za osiągnięcie poziomu sprzedaży, a nie korektą ceny zakupu. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nadpłaty cła i odmowy jego zwrotu, umarzając postępowanie w tym zakresie, uznając, że dodatek motywacyjny miał wpływ na wartość transakcyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji organów celnych obu instancji w części dotyczącej nadpłaty cła i odmowy jego zwrotu. Sąd uznał, że organ I instancji naruszył przepisy o właściwości, orzekając w sprawie zastrzeżonej dla Dyrektora Izby Celnej. Ponadto, sąd uznał, że organ II instancji rażąco naruszył prawo, uchylając decyzję w części i umarzając postępowanie, zamiast orzec co do istoty sprawy lub przekazać ją do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że kwestia nadpłaty cła wymaga odrębnego postępowania przez właściwy organ.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dodatek ten jest premią za osiągnięcie poziomu sprzedaży i nie stanowi korekty ceny zakupu, a jego przyznanie jest fakultatywne i nieznane w momencie zgłoszenia celnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dodatek motywacyjny, będący premią za przyszłą sprzedaż na rynku krajowym, a nie korektą ceny zakupu, nie powinien obniżać wartości celnej towaru. Brak możliwości przypisania not kredytowych do konkretnych faktur zakupu i zgłoszeń celnych również przemawia przeciwko uwzględnieniu go przy ustalaniu wartości celnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (29)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 207
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Kodeks celny art. 21
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Kodeks celny art. 23 § § 1 i 9
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Kodeks celny art. 65 § § 4 pkt 2 lit b i c
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Kodeks celny art. 83 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Kodeks celny art. 85 § § 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Kodeks celny art. 243 § § 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Kodeks celny art. 262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Dz. U. Nr 68, poz. 623 art. 26
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Kodeks celny art. 64 § § 2a
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r.
Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej
Prawo celne art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne
Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 2 lit a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Kodeks celny art. 2521
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 210 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kodeks celny art. 246 § § 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Kodeks celny art. 252
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatek motywacyjny nie wpływa na wartość celną, gdyż jest premią za sprzedaż, a nie korektą ceny zakupu. Organ I instancji orzekał z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ II instancji rażąco naruszył prawo, uchylając decyzję w części i umarzając postępowanie zamiast orzec co do istoty sprawy lub przekazać ją do ponownego rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Organy celne prawidłowo ustaliły, że dodatek motywacyjny obniża wartość celną towaru. Spółka nie zawiadomiła organu celnego o zmianach podważających prawidłowość danych w zgłoszeniu celnym. Organ I instancji zadośćuczynił zasadzie prawdy obiektywnej.
Godne uwagi sformułowania
stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 20 października 2004 r. nr [...] w części dotyczącej nadpłaty cła i odmowy jego zwrotu zasądzono od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącej 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania decyzja taka jest dotknięta wadą nieważności rażące naruszenie przez organ drugiej instancji art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej organ odwoławczy prawidłowo uznając brak właściwości organu I instancji do rozstrzygania w powyższym zakresie nieprawidłowo rozstrzygnął, że wydanie orzeczenia przez organ niewłaściwy stanowi przesłankę bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji umorzył postępowanie w tym zakresie.
Skład orzekający
Anna Orłowska
przewodniczący-sprawozdawca
Alina Dominiak
członek
Krzysztof Gruszecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów w kontekście dodatków motywacyjnych i premii sprzedażowych; prawidłowość rozstrzygnięć organów odwoławczych w przypadku naruszenia właściwości przez organ I instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości celnej w kontekście umów dystrybucyjnych i dodatków motywacyjnych. Interpretacja przepisów celnych i ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii ustalania wartości celnej towarów, co jest kluczowe dla przedsiębiorców importujących towary. Dodatkowo, analiza błędów proceduralnych organów celnych i sądu administracyjnego stanowi cenne studium przypadku dla prawników procesowych.
“Czy premia za sprzedaż obniża cło? WSA w Gdańsku wyjaśnia kluczowe zasady ustalania wartości celnej.”
Dane finansowe
WPS: 2644,7 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 194/05 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-01-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak Anna Orłowska /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Gruszecki Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji II i I instancji w części Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie WSA Alina Dominiak, WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 8 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 20 października 2004 r. nr [...] w części dotyczącej nadpłaty cła i odmowy jego zwrotu; II. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącej 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 20 października 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...], na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 21, art. 23 § 1 i 9, art. 65 § 4 pkt 2 lit b i c, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1, art. 243 § 3, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r.- Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia 19 listopada 2001 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej pól 22, 42, 46 i 47, określił "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę długu celnego oraz stwierdził nadpłatę cła w wysokości 2.644,70 zł nie podlegającą w świetle art. 246 § 3 Kodeksu celnego zwrotowi. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, iż w okresie od 7 listopada 2003 r. do 21 stycznia 2004 r. funkcjonariusze Wydziału Kontroli Podmiotów Gospodarczych Izby Celnej [...] dokonali kontroli w firmie "A" Sp. z o.o. w zakresie obrotu towarowego ze szczególnym uwzględnieniem wartości celnej importowanych towarów. W wyniku kontroli ujawniono, iż spółka dokonywała zakupu leków od kontrahenta zagranicznego, z którym współpracowała na podstawie umów dystrybucyjnych. Zgodnie z ich treścią kontrahent zagraniczny mógł udzielić spółce dodatku motywacyjnego, przy czym jego kwota, zależna od wyników sprzedaży leków w Polsce naliczona zostanie oraz wyrażona jako wartość w procentach kwartalnych danych rzeczywistych sprzedaży rynkowej. Kwoty ogólne dodatków motywacyjnych zostały określone w notach kredytowych z informacją jakich okresów dotyczą. Co istotne, otrzymywane przez spółkę noty kredytowe nie były przez stronę uwzględniane przy określaniu wartości celnej towarów będących przedmiotem kontroli; służyły jednak za podstawę w rozliczeniach pomiędzy kontrolowaną firmą a kontrahentem zagranicznym. Z kolei uregulowania finansowe zobowiązań eksportera i importera towaru odbywały się na zasadzie kompensacji płatności; z uwagi zaś na fakt, iż ww. noty kredytowe wystawiane były kwartalnie jako procent od wysokości sprzedaży krajowej za dany kwartał - nie odnosiły się w ocenie organu wprost do konkretnych faktur handlowych za importowane leki. Nadto organ wskazał, iż strona wyjaśniła w toku postępowania, iż przyporządkowanie not motywacyjnych uzyskanych od kontrahenta zagranicznego do faktur importowych i poszczególnych zgłoszeń celnych jest niemożliwe; tym samym organ dopasował noty kredytowe do zgłoszeń celnych stosunkiem procentowym do wartości zgłoszonego towaru. W ocenie organu stwierdzone nieprawidłowości miały wpływ na określenie i wymierzenie należności celnych oraz kwot wynikających z zobowiązań podatkowych. Strona spodziewała się bowiem po zakończonym kwartale premii w postaci dodatku motywacyjnego, który był ściśle związany z ilością sprzedanych konkretnych leków. Zawyżenie zaś wartości celnej sprowadzanych towarów spowodowało zawyżenie należnego cła i podatku od towarów i usług, zawyżenie zwrotu podatku podlegającego odliczeniu, zaniżenie zobowiązań podatkowych firmy jak również możliwość uzyskania wyższych refundacji za sprowadzane specyfiki. W odwołaniu od opisanej decyzji "A" Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji odwołująca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej) poprzez przyjęcie, iż noty kredytowe wystawiane przez dostawcę zagranicznego, obejmujące dodatek motywacyjny miały wpływ na wartość celną importowanych towarów podczas gdy w istocie odzwierciedlały one premię finansową z tytułu osiągnięcia określonego w umowie poziomu sprzedaży towarów na rynku krajowym. Nadto strona zarzuciła naruszenie przez organ celny art. 23 § 1 i 9 i art. 64 § 2a Kodeksu celnego oraz Wyjaśnień dotyczących wartości celnej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 908) poprzez wskazanie, iż dodatek motywacyjny winien wartość celną obniżać; w ocenie odwołującej niezasadne było również przyjęcie przez organ, iż w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego przedstawiono nieprawdziwe dane oraz dokumenty. W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż otrzymanie not kredytowych, będących dokumentami księgowymi nie zmniejszyło zobowiązań spółki z tytułu zakupu leków; noty kredytowe wystawione bowiem były z innego, odrębnego od zakupu towarów tytułu prawnego, a mianowicie z tytułu realizacji postanowień umowy dotyczących poziomu sprzedaży towarów krajowych na rzecz osób trzecich. Z kolei dokonane przez stronę potrącenie stanowiło jedynie formę realizacji zapłaty z tytułu wzajemnych zobowiązań. W tym też stanie nie można uznać, iż ww. dodatki obniżyły wielkość zobowiązania finansowego z tytułu umowy kupna – sprzedaży farmaceutyków. W ocenie strony czym innym jest upust/rabat odnoszący się do ceny zakupionego towaru a czym innym dodatek motywacyjny/premia pieniężna, które są stosowane i akceptowane w krajowym obrocie gospodarczym. Nadto przyznanie dodatku motywacyjnego, jako bodźca ekonomicznego nie może być utożsamiane z korektą ceny towarów. Importer nie wiedział bowiem czy dodatek w ogóle będzie udzielony oraz w jakiej wysokości. W tym też stanie organ I instancji nie zbadał wnikliwie stanu faktycznego istniejącego w sprawie; nadto błędnie zastosowano art. 23 § 1 i 9 oraz 64 § 2a Kodeksu celnego, a w pouczeniu decyzji błędnie zamieszczono art. 11 c ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Decyzją z dnia 8 lutego 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a ustawy – Ordynacja podatkowa, w związku z art. 23 § 1 i § 9 ustawy – Kodeks celny w zw. z art. 26 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622) uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej stwierdzenia nadpłaty cła oraz odmowy jego zwrotu i we wskazanym zakresie umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w załączonym do zgłoszenia celnego dokumencie Deklaracji Wartości Celnej strona zawarła informację, iż importer nie podpisał kontraktu dotyczącego importu towaru, a transakcja zakupu jest efektem uzgodnień podjętych w drodze rozmów telefonicznych z eksporterem. Następnie ustalono, iż współpraca strony z austriackim eksporterem odbywała się zgodnie z postanowieniami umowy dystrybucyjnej, której punkt 4.4 przewidywał możliwość udzielenia dodatku motywacyjnego (udzielono go w wysokości [...] USD). W tym stanie wadliwie podana w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego cena towaru nie mogła być traktowana jako wyłączny dowód określający wartość celną, a otrzymany dodatek miał wpływ na wartość transakcyjną importowanego towaru. Został on bowiem ustanowiony w umowie dystrybucyjnej zawartej w związku z planowanym zakupem określonych leków. W ocenie organu nie ulega więc wątpliwości, iż to właśnie nabycie przez importera określonych leków stanowiło podstawę zawarcia umowy. Co więcej w sprawie zasadniczą kwestią pozostaje ustalenie jaka była całkowita kwota płatności dokonanej przez kupującego wobec sprzedawcy za przywożone towary. Na tym tle nie jest istotnym, że korekty ceny transakcyjnej towaru dokonano posługując się premią finansową w formie noty kredytowej. Sama metoda ustalania wysokości dodatku motywacyjnego była zaś ustalonym przez strony umowy technicznym sposobem wymiaru określonej kwoty, pozostającym w związku z realizowanym importem leku. Istotną w ocenie organu jest też okoliczność, iż to na zgłaszającym ciąży obowiązek prawidłowego zgłoszenia towaru do objęcia deklarowaną procedurą. W związku z tym zgłaszający zobowiązany jest zawiadomić organ celny o wszystkich zmianach, które po przyjęciu zgłoszenia nastąpiły i które podważają prawidłowość danych w zgłoszeniu zawartych. W niniejszej sprawie strona stosownego zawiadomienia nie dokonała; w przypadku zwrócenia się do organu celnego był on w stanie dokonać odpowiedniego przyporządkowania otrzymanej kwoty do zgłoszeń celnych. Nadto w ocenie organu niezasadny był zarzut strony dotyczący naruszenia art. 122, 187 § 1 i 191 ustawy – Ordynacja podatkowa. Organ I instancji zadośćuczynił zasadzie prawdy obiektywnej; podstawą oceny w prowadzonym postępowaniu były bowiem nie tylko dowody zebrane z urzędu ale również wyjaśnienia złożone w toku postępowania przez stronę. Zamieszczenie zaś w pouczeniu decyzji organu I instancji przepisu ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie stanowiło uchybienia mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Z kolei postępowanie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] dotyczące zwrotu należności celnych nie znajdowało oparcia w przepisach prawa i jako takie musiało być uznane za bezprzedmiotowe; w świetle bowiem art. 2521 Kodeksu celnego sprawy te zastrzeżone zostały do właściwości Dyrektora Izby Celnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Sp. z o.o. wniosła o uchylenie ww. decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...], wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 23 § 1 i § 9, art. 30 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz przepisów proceduralnych – art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 180, art. 187, art. 191, art. 230 i art. 233 § 1 pkt 2 lit a i b Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż kwota dodatku motywacyjnego o charakterze fakultatywnym miała być naliczona i wyrażona jako wartość w procentach w zależności od wyników sprzedaży rynkowej. Co istotne skarżąca nie wiedziała, czy dodatek w ogóle zostanie jej udzielony; stąd też w dniu przedłożenia zgłoszenia celnego nie miała możliwości poznania jego wysokości. Z uwagi zaś na okoliczność, iż podstawą do ustalenia wysokości dodatku była wartość sprzedaży w okresie kwartalnym brak było możliwości odniesienia kwot wynikających z konkretnych faktur zakupu do kwot wskazanych w notach kredytowych. Stąd też zobowiązanie skarżącej z tytułu zakupu leków nie zmniejszyło się; noty kredytowe zostały bowiem wystawione z innego, odrębnego od zakupu towarów tytułu prawnego – realizacji postanowień umowy w przedmiocie poziomu sprzedaży towarów krajowych. Samo potrącenie dokonywane przez strony w/w umowy stanowiło zaś formę realizacji zapłaty z tytułu wzajemnych zobowiązań, które w momencie jego dokonania wygasły bez zmiany ich wielkości nominalnej. W ocenie skarżącej organ celny nie udowodnił, iż zawarta przez nią umowa ma charakter umowy sprzedaży towaru, która uzależnia nabycie towaru od otrzymania określonych dodatków finansowych jako warunku nabycia przez spółkę towaru; sam towar został bowiem sprzedany spółce bezwarunkowo, a od efektywności przyszłej sprzedaży na terenie kraju kontrahent uzależnił przyznanie wspomnianego dodatku. Nadto zdaniem "A" Sp. z o.o. brak było podstaw do korekty pierwotnie zadeklarowanej wartości celnej; wartość ta odpowiadała bowiem kwocie uwidocznionej na fakturze handlowej i faktycznie przez spółkę zapłaconej, a zatem stanowiła wartość transakcyjną rozumianą jako należną za dany towar. Odnosząc się do kwestii naruszenia przez organ celny przepisów postępowania skarżąca wskazała, iż stan faktyczny sprawy został zinterpretowany w sposób dalece wykraczający poza ramy prawne. Postępowanie charakteryzowało się bowiem brakiem staranności po stronie organów celnych, które ograniczyły swoją rolę do usankcjonowania ustaleń kontrolnych. Organy orzekające w sprawie rozstrzygnęły istniejące w sprawie wątpliwości na niekorzyść skarżącej, a ocena dowodów dokonana została w sposób dowolny. Odnośnie naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit a i b Ordynacji podatkowej skarżąca wskazała, iż uchylenie decyzji i orzeczenie w zakresie podstawy prawnej nie mieści się w granicach możliwych rozstrzygnięć organu odwoławczego; w przypadku naruszenia zaś przepisów o właściwości organ odwoławczy winien uchylić wydaną decyzję i sprawę przekazać organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W doktrynie podkreśla się, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodna z prawem (por. T. Woś Postępowanie Sądowo-administracyjne, PWN Warszawa 1997 r., str. 230). W myśl art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd jest zobowiązany do podjęcia przewidzianych w ustawie środków, a więc wydania stosownego orzeczenia, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę na ostateczną decyzję, jest uprawniony wydać orzeczenie przewidziane w art. 145 § 1 nie tylko w stosunku do zaskarżonej decyzji, lecz również powinien objąć zakresem orzekania decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, jeżeli jest ona obarczona wadami przewidzianymi w tym przepisie (por. również wyrok NSA z 4 grudnia 1996 r., III SA 967/96, ONSA 1997, nr 4 poz. 170). Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem decyzja organu I instancji w części dotyczącej nadpłaty cła i odmowy jego zwrotu została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a stosownie do art. 247 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) w związku z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) decyzja taka jest dotknięta wadą nieważności. Nie było bowiem prawnie dopuszczalne orzekanie przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] - w charakterze organu I instancji - w przedmiocie zastrzeżonym zgodnie z art. 2521 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 sierpnia 2003 r., do wyłącznej kompetencji dyrektora izby celnej jako organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu w sprawie doszło również do rażącego naruszenia przez organ drugiej instancji art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej. Przepis art. 233 powołanej ustawy stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której : - 1)utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo - 2)uchyla decyzję organu pierwszej instancji - a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie, - - b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, albo - 3) umarza postępowanie odwoławcze. - W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nadpłaty cła oraz jego zwrotu i w tym zakresie umorzył postępowanie. Organ odwoławczy prawidłowo uznając brak właściwości organu I instancji do rozstrzygania w powyższym zakresie nieprawidłowo rozstrzygnął, że wydanie orzeczenia przez organ niewłaściwy stanowi przesłankę bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji umorzył postępowanie w tym zakresie. Kwestia ewentualnej nadpłaty i jej zwrotu wymaga niewątpliwie rozstrzygnięcia przez właściwy organ. Z uregulowań przepisów art. 246 – 2521 Kodeksu celnego wynika bowiem, że zwrot należności celnych stanowi przedmiot odrębnego postępowania. Wobec tego postępowanie w tym zakresie nie mogło zostać uznane za bezprzedmiotowe z tego względu, iż w sprawie orzekał organ niewłaściwy, który nadto faktycznie połączył dwa odrębne postępowania rozstrzygając co do obu przedmiotów jedną decyzją. Jednocześnie organ odwoławczy nie orzekł co do pozostałej części decyzji organu I instancji. Wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak zapisu o utrzymaniu decyzji w mocy w pozostałej części w sytuacji orzekania na podstawie art. 233 §1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, jest równoznaczny z utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji w pozostałym zakresie, nie może być uznane za trafne i skutkować uznaniem, że organ rozstrzygnął w całym przedmiocie objętym decyzją organu I instancji. Przepis art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wyraźnie wskazuje, że jednym z obligatoryjnych elementów decyzji jest rozstrzygnięcie. Kolejnym elementem decyzji jest uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 210 § 1 pkt 6 cyt. ustawy). Zatem ustawodawca wyraźnie zróżnicował rozstrzygnięcie i uzasadnienie decyzji. W konsekwencji rozstrzygnięcia organu administracji publicznej nie można doszukiwać się w uzasadnieniu decyzji, co oznacza również, iż organ w uzasadnieniu faktycznym i prawnym nie może twierdzić, że faktycznie rozstrzygnął więcej, niż określił to wyraźnie w rozstrzygnięciu decyzji. Jest to tym bardziej istotne, gdy weźmie się pod uwagę rygoryzm przepisów celnych, których stosowanie w istotny sposób wpływa na funkcjonowanie podmiotów prawa. Zatem skoro art. 233 cytowanej ustawy zawiera enumeratywny katalog rodzajów rozstrzygnięć organu odwoławczego to decyzja podjęta przez organ II instancji w niniejszej sprawie, nie mieści się w możliwych rozstrzygnięciach organu odwoławczego, co powoduje, że rażąco narusza prawo. Pogląd tożsamy z zaprezentowanym był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki: z dnia 13 grudnia 1996 r. SA/Łd 1833/95, z dnia 13 czerwca 1997 r. I SA/Gd 12/96). W doktrynie również zajmowano analogiczne stanowisko, twierdząc, że art. 233 Ordynacji podatkowej zawiera wyczerpujące wyliczenie decyzji organu odwoławczego. W związku z tym wydanie przez ten organ decyzji nieprzewidzianej w art. 233 stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2003, str. 740, C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla Ustawa - Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2000, str. 573-575). Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania uzasadniają wyeliminowanie decyzji organu II instancji w całości z obrotu prawnego. Natomiast postępowanie w przedmiocie zwrotu nadpłaconego cła będzie mogło zostać wszczęte przez właściwy w myśl przywołanych wyżej przepisów organ dopiero po ostatecznym zakończeniu postępowania w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, o ile w wyniku tego postępowania ustalona zostanie inna – niższa niż zadeklarowana przez importera wartość celna towaru, mająca wpływ na wysokość długu celnego. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu rażącym i na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stwierdził jej nieważność w całości. Wobec naruszenia przepisów o właściwości przez organ I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 247 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej orzeczono o stwierdzeniu nieważności decyzji organu I instancji w części dotyczącej nadpłaty cła i odmowy jego zwrotu. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji wyroku podjęto na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt III sentencji) postanowiono na zasadzie art. 200 w związku z art. 209 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI