III SA/Gd 187/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2016-04-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnynieruchomościtrwały zarządplacówki oświatoweuchwałakontrola legalnościkompetencjeustawa o gospodarce nieruchomościamiustawa o systemie oświaty

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu dotyczącej zmian organizacyjnych w placówkach oświatowych, uznając ją za ingerencję w trwały zarząd nieruchomościami bez podstawy prawnej.

Wojewoda zaskarżył uchwałę Zarządu Powiatu wprowadzającą zmiany organizacyjne w placówkach oświatowych, argumentując, że narusza ona przepisy dotyczące trwałego zarządu nieruchomościami. Sąd administracyjny przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając, że Zarząd Powiatu nie miał podstaw prawnych do ingerencji w trwały zarząd nieruchomościami oddanymi placówkom oświatowym, naruszając tym samym art. 7 Konstytucji RP i art. 34b ustawy o systemie oświaty.

Sprawa dotyczyła uchwały Zarządu Powiatu wprowadzającej zmiany organizacyjne w placówkach oświatowych, w tym przydzielenia sal lekcyjnych w różnych budynkach oraz podziału jednego z budynków między dwie placówki. Wojewoda zaskarżył tę uchwałę, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących trwałego zarządu. Sąd administracyjny uznał, że Zarząd Powiatu, mimo posiadania kompetencji do gospodarowania mieniem powiatu, nie mógł swobodnie dysponować nieruchomościami oddanymi w trwały zarząd jednostkom oświatowym. Sąd podkreślił, że ingerencja w trwały zarząd wymaga zastosowania procedury określonej w art. 48 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie uchwały zarządu. Uchwała została uznana za podjętą bez podstawy prawnej i z naruszeniem art. 7 Konstytucji RP oraz art. 34b ustawy o systemie oświaty, co skutkowało stwierdzeniem jej nieważności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Zarząd Powiatu nie może ingerować w trwały zarząd nieruchomościami oddanymi placówkom oświatowym w drodze uchwały, gdyż narusza to przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i wymaga zastosowania procedury określonej w art. 48 tej ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że trwały zarząd nieruchomościami przez jednostki organizacyjne ogranicza uprawnienia właścicielskie jednostki macierzystej (powiatu). Zmiany w zakresie trwałego zarządu wymagają postępowania administracyjnego w trybie art. 48 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie uchwały zarządu powiatu, która stanowi nieuprawnioną ingerencję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (9)

Główne

u.s.p. art. 32 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Do zadań zarządu powiatu należy w szczególności gospodarowanie mieniem powiatu.

u.g.n. art. 43 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną.

u.s.o. art. 34b

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Organ prowadzący szkołę lub placówkę może ingerować w jej działalność wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu organu jednostki samorządu terytorialnego w całości lub w części, jeżeli stwierdzi ich niezgodność z prawem.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Pomocnicze

u.s.p. art. 46 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Mieniem powiatu jest własność i inne prawa majątkowe nabyte przez powiat lub inne powiatowe osoby prawne.

u.g.n. art. 43 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Jednostka organizacyjna ma prawo do korzystania z nieruchomości oddanej w trwały zarząd w celu prowadzenia działalności, zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego (za zgodą organu nadzorującego), a także do oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie (z zachowaniem określonych warunków i zgód).

u.g.n. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Właściwy organ może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za zgodą organów nadzorujących te jednostki.

u.s.o. art. 5 § ust. 7 pkt 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, w tym zapewnia warunki działania, bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Zarządu Powiatu stanowi nieuprawnioną ingerencję w trwały zarząd nieruchomościami oddanymi placówkom oświatowym. Zarząd Powiatu nie miał podstawy prawnej do podjęcia uchwały ingerującej w trwały zarząd nieruchomościami. Naruszenie art. 7 Konstytucji RP i art. 34b ustawy o systemie oświaty.

Odrzucone argumenty

Uchwała jest wykonaniem kompetencji organu prowadzącego wynikającej z art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty, zapewniającej warunki działania placówek. Kwestia uregulowania trwałego zarządu jest wtórna i zostanie uregulowana po zakończeniu rozbudowy budynku. Uchwała jest wykonaniem porozumienia z dyrekcją i społecznością szkolną.

Godne uwagi sformułowania

Ustanowienie bowiem trwałego zarządu pozbawia jednostkę macierzystą możliwości swobodnego dysponowania nieruchomością. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Wojewody, że Zarząd Powiatu [...] naruszył prawo albowiem nie mógł dysponować wymienionymi w uchwale nieruchomościami, jako mieniem powiatowym. Organ prowadzący szkołę lub placówkę może ingerować w działalność szkoły lub placówki wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.

Skład orzekający

Elżbieta Kowalik-Grzanka

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Hyla

przewodniczący

Alina Dominiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących trwałego zarządu nieruchomościami przez jednostki samorządu terytorialnego oraz kompetencji organów prowadzących placówki oświatowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ingerencji w trwały zarząd nieruchomościami przez organ prowadzący placówki oświatowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zarządzania mieniem samorządowym i kompetencji organów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Naruszenie trwałego zarządu nieruchomościami przez Zarząd Powiatu – sąd administracyjny wyjaśnia granice kompetencji.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Gd 187/16 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Kowalik-Grzanka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6402 Skargi organów nadzoru na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 81 ustawy o samorządzie  powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2072/16 - Wyrok NSA z 2016-12-30
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2015 poz 1774
art. 43 ust. 1; art. 44 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 2156
art. 5 ust. 7; art. 34b
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia 17 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmian organizacyjnych w placówkach dla których organem prowadzącym jest Powiat [...] stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
Uchwałą nr [...] z dnia 17 września 2015 r. podjętą na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.) Zarząd Powiatu dokonał zmian organizacyjnych w placówkach dla których organem prowadzącym jest Powiat w celu zapewnienia młodzieży szkolnej Zespołu Szkół [...] pobierania nauki w obiektach stanowiących własność Powiatu w roku szkolnym 2015/2016. W uchwale zapisano, że Zespołowi Szkół [...]:
1/ przyznaje się 4 sale lekcyjne w budynku [...] przy ul. [...],
2/ przyznaje się 1 salę lekcyjną w budynku głównym [...] w C. przy ul. [...].
3/ przyznaje się 2 sale lekcyjne w budynku Zespołu Szkół [...] w C. przy ul. [...],
4/ przyznaje się 1 salę lekcyjną w Zespole Szkół [...] w C. przy ul. [...] (§ 1 uchwały) .
Ponadto w uchwale dokonano podziału budynku Zespołu Szkół [...] w C. ul. [...] przydzielając (§ 2 uchwały):
1/ dla placówki Zespołu Szkól [...]:
sale lekcyjne na II piętrze,
2 sale lekcyjne na I piętrze,
2 pomieszczenia administracyjne (gabinet dyrektora i w-ce dyrektora szkoły), -1 pomieszczenie szatni (wejście od wejścia głównego budynku).
2/ dla placówki Zespołu Szkół [...] w C.:
sale lekcyjne na parterze budynku,
sale lekcyjne na I piętrze z wyłączeniem 2 sal lekcyjnych,
-1 pomieszczenie administracyjne (gabinet w-ce dyrektora szkoły),
2 pomieszczenia szatni (wejście od strony boiska).
Jednocześnie w uchwale zapisano, że do wspólnego korzystania przez Zespół Szkół [...] w C. i Zespół Szkół [...] w C. przeznacza się:
bibliotekę ze świetlicą,
pokój nauczycielski,
sekretariat,
gabinet dla pedagogów i psychologów,
pomieszczenia socjalne i ciągi komunikacyjne
W dniu 23 lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Wojewody na ww. uchwałę.
Organ nadzoru wnioskując o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały wskazał, że w podstawie prawnej przedmiotowej uchwały przywołano art. 32 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o samorządzie powiatowym.
Organ nadzoru wskazał, że w § 2 ust. 1 uchwały zarząd powiatu postanowił o "dokonaniu podziału" budynku Zespołu Szkół [...] w C. przy ul. [...] w C., polegającego na przydzieleniu ww. Zespołowi do korzystania w tym budynku - sal lekcyjnych na II piętrze, 2 sal lekcyjnych na I piętrze, 2 pomieszczeń administracyjnych i 1 pomieszczenia szatni (przy wejściu głównym budynku) oraz na przydzieleniu Zespołowi Szkół [...] w C. do korzystania w tym budynku - sal lekcyjnych na parterze budynku, sal lekcyjnych na I piętrze (z wyłączeniem 2 ww. sal), 1 pomieszczenia administracyjnego i 2 pomieszczeń szatni (przy wejściu od strony boiska). W § 2 ust.1 uchwały Zarząd Powiatu ustalił, że przeznacza się do wspólnego korzystania w ww. budynku przez obie wymienione placówki oświatowe - bibliotekę ze świetlicą, pokój nauczycielski, sekretariat, gabinet dla pedagogów i psychologów oraz pomieszczenia socjalne i ciągi komunikacyjne.
W związku z regulacją zawartą w § 2 uchwały, ograniczającą w części władanie budynkiem przy ul. [...] przez ZST[...] w C. , Zarząd Powiatu postanowił w tej uchwale o "przyznaniu" temu Zespołowi sal lekcyjnych w innych oświatowych placówkach organizacyjnych, dla których Powiat jest organem prowadzącym. Zarząd Powiatu przyznał 4 sale lekcyjne w budynku [...] w C. przy ul. [...]. 1 salę lekcyjną w budynku głównym [...] w C. przy ul. [...], 2 sale lekcyjne w budynku Zespołu Szkół [...] w C. przy ul. [...] oraz 1 salę lekcyjną w Zespole Szkół [...] w C. przy ul. [...].
W § 4 uchwały Zarząd Powiatu powierzył jej wykonanie Staroście oraz dyrektorom placówek oświatowych wymienionych w uchwale.
W toku kontroli zgodności z prawem przedmiotowej uchwały organ nadzoru stwierdził, że została ona podjęta z istotnym naruszeniem prawa.
Jak ustalił organ nadzoru na podstawie wyjaśnień i materiałów przedłożonych przez Zarząd Powiatu pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. (kopie decyzji Zarządu dotyczące przekazania w trwały zarząd, decyzji w sprawie przekazania trwałego zarządu między jednostkami, kopie informacji z ewidencji gruntów i budynków Starostwa), w dniu podjęcia uchwały nr [...], będące jej przedmiotem budynki znajdowały się w trwałym zarządzie wymienionych w uchwale oświatowych jednostek organizacyjnych, przy czym nieruchomość przy ul. [...] w C. znajduje się w trwałym zarządzie ZS[...] w C. oraz [...] w C., natomiast nieruchomość przy ul.
[...] znajduje się w trwałym zarządzie [...] w C. oraz [...] w C.
Zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie powiatowym do zadań zarządu powiatu należy w szczególności gospodarowanie mieniem powiatu, przy czym art. 46 ust. 1 tej ustawy stanowi, że mieniem powiatu jest własność i inne prawa majątkowe nabyte przez powiat lub inne powiatowe osoby prawne.
Analizując treść przedmiotowej uchwały Zarządu Powiatu [...] należy stwierdzić, że Zarząd podjął ją, wskazując jako jej podstawę prawną art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie powiatowym, nie mając jednakże pełnej swobody dysponowania wymienionymi w uchwale nieruchomościami, jako mieniem powiatowym. Bowiem przy podjęciu uchwały, w ocenie organu nadzoru, Zarząd Powiatu pominął zupełnie okoliczność, że będące jej przedmiotem budynki zostały uprzednio oddane w trwały zarząd ww. placówkom oświatowym, co powoduje ograniczenia w zakresie samodzielności zarządzania mieniem samorządowym, wynikające m.in. z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Jak wskazał organ nadzoru, art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. Przy czym zgodnie z ust. 2 tego przepisu jednostka organizacyjna ma prawo do korzystania z nieruchomości oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do:
korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania;
zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego;
oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie na czas nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd, z równoczesnym zawiadomieniem właściwego organu i organu nadzorującego, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony do 3 lat, albo za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd; zgoda jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość.
Przy czym w myśl art. 4 pkt 9 właściwy organ w rozumieniu ustawy - to organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa, zaś w myśl art. 4 pkt 10 jednostka organizacyjna w rozumieniu ustawy to - państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjną nieposiadająca osobowości prawnej.
W ocenie organu nadzoru wskazane wyżej zapisy § 1 i 2 uchwały nr [...] Zarządu Powiatu, stanowią w istocie nieuprawnioną ingerencję w zakres przedmiotowy trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Zespołu Szkół [...] w C. oraz pozostałych oświatowych jednostek organizacyjnych, wymienionych w § 1 uchwały, w sposób niedopuszczalny i pozbawiony podstawy prawnej wkraczają w zakres kompetencji i odpowiedzialności innych podmiotów. Ustanowienie bowiem trwałego zarządu pozbawia jednostkę macierzystą możliwości swobodnego dysponowania nieruchomością. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 9 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SA/GI 730/11), który wskazał, że oddanie jednostce nieruchomości w trwały zarząd ogranicza uprawnienia właścicielskie jednostki macierzystej (Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego), która z chwilą oddania w trwały zarząd zostaje pozbawiona faktycznego władztwa nad nieruchomością.
Nie kwestionując podnoszonego w wyjaśnieniach Zarządu Powiatu, wynikającego z treści art. 5 ust. 7 pkt 1 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty argumentu, że zarząd powiatu jako organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność i do zadań jego jako organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, należy wskazać, że analiza i wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż nie stanowią one również (tak jak przepis art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie powiatowym) upoważnienia dla zarządu powiatu do podjęcia przedmiotowej uchwały . Należy w tym miejscu wskazać na treść art. 34 b ustawy o systemie oświaty, przewidującego, że organ prowadzący szkołę lub placówkę, a w zakresie działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej również organ sprawujący nadzór pedagogiczny, mogą ingerować w działalność szkoły lub placówki wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.
Tym samym uchwała została podjęta bez podstawy prawnej i z naruszeniem art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Skoro Zarząd Powiatu uznał za celowe dokonanie stosownych zmian organizacyjnych w zakresie korzystania z budynków, będących w zarządzie trwałym wskazanych wyżej placówek oświatowych, to powinien to uczynić z poszanowaniem przepisów wskazanej wyżej ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących trwałego zarządu.
Należy w tym miejscu wskazać, że skoro w powyższej sprawie trwały zarząd ustanowiony jest w obrębie tego samego właściciela, tj. Powiatu, to zasadne było skorzystanie w tej sytuacji przez Zarząd Powiatu z możliwości przewidzianej w art. 48 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu (również w zakresie dotyczącym części nieruchomości) trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za zgodą organów nadzorujących te jednostki (ust. 1), przy czym w decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o wygaśnięciu trwałego zarządu, dotychczas sprawowanego przez jednostkę organizacyjną, i jego ustanowieniu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskującej o przekazanie.
Należy ponadto na marginesie stwierdzić - na podstawie dokumentacji przedłożonej wyżej przez Zarząd Powiatu - że organ ten podejmował już w trybie art. 48 ww. ustawy decyzje o przekazaniu trwałego zarządu między Zespołem Szkół [...] w C. i [...] (decyzja z dnia 1 września 2014 r.) oraz między [...] w C. i [...] w C. (decyzja z dnia 16 sierpnia 2010 r.).
W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę treść art. 81 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, organ nadzoru uznał za zasadne zaskarżyć przedmiotową uchwałę Zarządu Powiatu do sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że Zarząd Powiatu nie zgadza się z wnioskami i zarzutami skargi, bowiem zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu nie stanowi wbrew stanowisku Wojewody [...] nieuprawnionej ingerencji w sprawy szkoły w rozumieniu art. 34b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ale jest wykonaniem przez organ prowadzący jego własnej kompetencji, wynikającej z przepisów art. 5 ust. 7 tejże ustawy, zgodnie z którymi organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność.
Organ prowadzący szkołę, respektując ograniczoną samodzielność placówki, może podejmować wszelkie czynności nadzorcze na podstawie ustawy o systemie oświaty, na co Zarząd Powiatu wskazywał w swoich wyjaśnieniach z dnia 27 listopada 2015 roku, powołując się na powyższe przepisy art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którymi organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Ustawodawca zadanie to przypisał zarządowi powiatu (art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty). Zaskarżona uchwała jest zatem wyrazem realizacji przez Zarząd Powiatu jego obowiązku dbałości o zapewnienie warunków materialno-organizacyjnych placówek oświatowych Powiatu [...]. Przy tym Zarząd Powiatu nie podziela stanowiska zawartego w skardze, iż warunkiem dokonania zmian organizacyjnych winno być wpierw uregulowanie kwestii trwałego zarządu pomiędzy jednostkami. Zdaniem tut. organu kwestia ta ma charakter wtórny, a w przedmiotowej sprawie zostanie ostatecznie uregulowana po zakończeniu nadbudowy i rozbudowy w 2016 roku budynku Zespołu Szkół [...] w C., przy ul. [...] w C., o czym Zarząd Powiatu informował Wojewodę [...] w swoich wyjaśnieniach z dnia 21 grudnia 2015 roku.
Dodatkowo zaskarżona uchwała jest wykonaniem porozumienia zawartego w dniu 16 września 2015 roku, pomiędzy Zarządem Powiatu, a Dyrekcją i przedstawicielami społeczności szkolnej Zespołu Szkół [...] w C. (§2 pkt 5 porozumienia), przy udziale mediatorów z Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], na co również Zarząd Powiatu wskazywał w swoich wyjaśnieniach do Wojewody [...], uzasadniając celowość podjęcia zaskarżonej uchwały. Nie może być więc mowy o naruszeniu przepisów art. 34b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i nieuprawnionej ingerencji w sprawy szkoły.
Podsumowując, podejmując zaskarżoną uchwałę Zarząd Powiatu realizował swoje kompetencje określone przepisami prawa (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym), tj. zawarte w przepisach art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W ramach powierzonej sądom administracyjnym kontroli działalności administracji publicznej, rozumianej najogólniej jako badanie jej zachowań bądź zaniechań pod kątem zgodności z obowiązującym prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), ustawodawca umiejscowił także orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego.
Przewidziana w art. 184 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz w art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola legalności uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego ukierunkowana jest na badanie legalności zaskarżonego aktu w granicach odnoszących się do kompetencyjno - proceduralnych podstaw działania organu prawotwórczego oraz materialnoprawnych podstaw wydania aktu.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola legalności uchwały Zarządu Powiatu z dnia 17 września 2015 r. nr [...] w sprawie zmian organizacyjnych w placówkach dla których organem prowadzącym jest Powiat [...] prowadzi do wniosku, że skarga Wojewody [...] zasługuje na uwzględnienie.
Jako materialną podstawę uchwały wskazano art. 32 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013r. poz.595 ze zm.) zgodnie z którym do zadań zarządu powiatu należy w szczególności gospodarowanie mieniem powiatu. Przy czym art. 46 ust. 1 tej ustawy stanowi, że mieniem powiatu jest własność i inne prawa majątkowe nabyte przez powiat lub inne powiatowe osoby prawne.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu nadzoru, że Zarząd Powiatu [...], wskazując jako podstawę prawną uchwały art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie powiatowym, naruszył prawo albowiem nie mógł dysponować wymienionymi w uchwale nieruchomościami, jako mieniem powiatowym. Ograniczenie w dysponowaniu wynika z faktu przekazania tychże nieruchomości w trwały zarząd ww. jednostkom oświatowym (art. 44 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.). W myśl art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. Przy czym zgodnie z ust. 2 tego przepisu jednostka organizacyjna ma prawo do korzystania z nieruchomości oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do:
1) korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania;
2) zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego;
3) oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie na czas nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd, z równoczesnym zawiadomieniem właściwego organu i organu nadzorującego, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony do 3 lat, albo za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd; zgoda jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość.
Zgodnie z art. 4 pkt 9 właściwy organ w rozumieniu ustawy - to organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa, zaś w myśl art. 4 pkt 10 jednostka organizacyjna w rozumieniu ustawy to - państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem Wojewody, że uchwała w § 1 i 2, stanowi w istocie nieuprawnioną ingerencję w zakres przedmiotowy trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Zespołu Szkół [...] w C. oraz pozostałych oświatowych jednostek organizacyjnych, wymienionych w § 1 uchwały, w sposób niedopuszczalny i pozbawiony podstawy prawnej wkraczając w zakres kompetencji i odpowiedzialności innych podmiotów. Ustanowienie bowiem trwałego zarządu ogranicza uprawnienia właścicielskie jednostki macierzystej, w omawianym przypadku jednostki samorządu terytorialnego, która z chwilą oddania w trwały zarząd zostaje pozbawiona możliwości dysponowania nieruchomościami. W wypadku konieczności zmian w zakresie trwałego zarządu jest to możliwe w trybie przewidzianym w art. 48 ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl tego uregulowania właściwy organ może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu (również w zakresie dotyczącym części nieruchomości) trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za zgodą organów nadzorujących te jednostki (ust. 1), przy czym w decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o wygaśnięciu trwałego zarządu, dotychczas sprawowanego przez jednostkę organizacyjną, i jego ustanowieniu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskującej o przekazanie.
Stosownie do art. 34b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015r. poz.2156) organ prowadzący szkołę lub placówkę, a w zakresie działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej również organ sprawujący nadzór pedagogiczny, mogą ingerować w działalność szkoły lub placówki wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.
Powyższe rozważania wskazują, że organ prowadzący szkołę nie mógł dokonać takiego "rozporządzenia" ww. nieruchomościami na podstawie ustawy o systemie oświaty, gdyż ustawa trybu takiego nie przewiduje. W omawianym przypadku bowiem nie mamy do czynienia z ingerencją w działalność szkoły lub placówki organu prowadzącego je, o którym mowa w art. 34b tej ustawy. Stanowiska tego nie zmienia regulacja zawarta w art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty, na którą powołuje się Zarząd Powiatu [...], zgodnie z którą organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy m.in. zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Sposobem przewidzianym przez prawo realizacji przez Zarząd Powiatu (art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty) jego obowiązku dbałości o zapewnienie warunków materialno-organizacyjnych placówek oświatowych Powiatu [...], w przypadku gdy nieruchomości zostały oddane placówkom tym w trwały zarząd, jest możliwość skorzystania z trybu określonego w art. 48 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ile zostaną spełnione przesłanki przepisem tym określone.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały z uwagi na naruszenie art. 7 Konstytucji RP oraz art. 34 b ustawy o systemie oświaty.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI