III SA/Gd 184/22

III SA/Gd 184/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Sudoł
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 478
art. 311, art. 317 ust. 1, art  320
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej do spraw studentów [...] z dnia 14 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej uchyla zaskarżone orzeczenie.
Uzasadnienie
III SA/Gd 184/22
UZASADNIENIE
Orzeczeniem z dnia 11 października 2021r. sygn. akt. [...] Komisja Dyscyplinarna ds. studentów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, powołując się na §13 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 roku w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia orzekła, że obwiniony student A. B., będący w chwili wydania orzeczenia studentem pierwszego roku studiów magisterskich na Wydziale [...] kierunku [...], jest winny czynu polegającego na dokonaniu ze skutkami w październiku 2019r. przemocy fizycznej i psychicznej wobec studentki C. D. Komisja orzekła wobec obwinionego K. W. karę wydalenia z Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku.
W uzasadnieniu orzeczenia Komisja powołała się na zeznania świadków, przeanalizowała zgromadzony materiał dowodowy i wyjaśniła przyczyny zastosowania najsurowszej kary dyscyplinarnej.
A.B. wniósł od powyższego orzeczenia odwołanie, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komisji Dyscyplinarnej pierwszego stopnia, ale w zmienionym składzie.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. rażące naruszenie § 85 Statutu Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku poprzez bezpodstawne i niesłuszne przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie wobec niego oraz poprzez nieuzasadnione i niesłuszne założenie, iż z jego strony doszło do uchybienia godności studenta;
2. rażące naruszenie przepisu art. 308 pkt 5) ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 478 ze zm.), poprzez bezpodstawne i niesłuszne orzeczenie o wydaleniu go z uczelni, pomimo braku udowodnienia zarzucanych mu czynów;
3. bezpodstawne i obraźliwe sugerowanie, iż dalsze przebywanie przez niego w gronie studentów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki może zagrażać bezpieczeństwu studentów, podczas gdy kilka dni przed wydaniem spornego orzeczenia został przyjęty w poczet studentów na kolejny rok akademicki i przy podejmowaniu takiej decyzji nikt z władz uczelni nie obawiał się go;
4. nieprawdziwe sugerowanie, iż w niniejszej sprawie został zgromadzony materiał dowodowy dający wystarczające podstawy do wydania skarżonego orzeczenia, podczas gdy Komisja kierowana przez wrogo nastawioną do niego Przewodniczącą utrudniała lub uniemożliwiała mu należyte zapoznanie się z tzw. "materiałem dowodowym", uniemożliwiając tym samym w pełni merytoryczne odniesienie się do tych tzw. dowodów;
5. nieprawdziwe sugerowanie, iż została udowodniona jego wina co do rzekomo niegodnego zachowania i rzekomej przemocy fizycznej i psychicznej wobec C. D.;
6. niezasadne powoływanie się na postanowienie Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 15 października 2020r. o wznowieniu sprawy z powództwa cywilnego, które to postanowienie zgodnie z obowiązującym w Polsce porządkiem prawnym w żadnym przypadku nie może stanowić dowodu winy obwinionego;
7. wybiórczą ocenę materiału dowodowego i jego rażącą nadinterpretację, ponieważ ani opinia sądowo-psychologiczna, ani obdukcja z dnia 29 października 2019r., ani fotografie C. D. nie są i nie mogą być dowodami, że to akurat on ponosi winę za jej stan psychiczny czy fizyczny, co dotyczy również pozostałych dowodów w sprawie;
8. pominięcie w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia wszystkich argumentów obwinionego i dowodów przemawiających na jego korzyść, w tym między innymi: przedłożonych screenów rozmów z C. D oraz filmików obrazujących jej zachowanie agresywne;
9. pominięcie w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia wszystkich argumentów odwołującego się, dotyczących jego wypowiedzi przedstawionych przez Komisję w postaci screenów rozmów — gdzie wyjaśnił, iż był świadomy tego, że C. D. go nagrywa, a przytakiwał jej jedynie z obawy przed wybuchem jej złości. A. B. wyjaśnił Komisji, że nie traktował tego jako przyznanie się do jakiejkolwiek przemocy wobec C. D., ale jedynie jako chęć uspokojenia jej i zapobieżenia kolejnemu agresywnemu wybuchowi z jej strony;
10. pominięcie przez Komisję pierwszej instancji przedstawionych przez odwołującego się dowodów, z których wynika jednoznacznie, że C. D. przyznaje się, iż:
• "miała napady agresji";
• oraz "napady autoagresji"; że ona ,jest nie do zniesienia", że "nie radzi sobie ze sobą"; że "wszystkich rani"; że "nie umie sobie radzić .../ więc uderza samą siebie";
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna ds. Studentów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku orzeczeniem z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt: [...] utrzymała w mocy w całości zaskarżone orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej I instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że strony w toku postępowania odwoławczego nie złożyły dodatkowych wniosków formalnych, w tym wniosków dowodowych. W ocenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej ds. studentów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy zapoznał się jednak z dołączonymi przez obwinionego do odwołania załącznikami.
Zdaniem Komisji Odwoławczej odwołanie obwinionego nie zasługiwało na uwzględnienie. Komisja I instancji poczyniła prawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy, które Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna ds. studentów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku podzieliła w całości. Obwiniony nie wykazał, by Komisja I instancji popełniła błędy w ocenie dowodów, naruszyła zasady logicznego rozumowania czy doświadczenia życiowego. W ocenie Komisji Odwoławczej ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie dokonana została na podstawie wiedzy członków Komisji i posiadanego doświadczenia życiowego, a ponadto uwzględnia ona w całości wymagania prawa oraz reguły logicznego myślenia, według których Komisja Dyscyplinarna w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego.
Ocena sprawy dokonana została zatem w oparciu o wszechstronne rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego, przez co należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych środków dowodowych, mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności.
Odwoławcza komisja dyscyplinarna w swoich rozważaniach koncentrowała się na zarzutach stawianych przez obwinionego w odwołaniu. Przytaczane po kolei punkty zostały podczas postępowania odwoławczego wyjaśnione, sprawdzone w kontekście przytaczanych dat, i cytowanych pism. Pani Rzecznik Dyscyplinarna wyczerpująco odpowiedziała na stawiane w odwołaniu zarzuty, i to właśnie jej odpowiedzi i ich forma zaważyły na decyzji Komisji Odwoławczej.
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w całości podzieliła stanowisko organu I instancji, iż na terenie Akademii Muzycznej doszło do czynów uchybiających godności studenta, co może mieć również niemały wpływ na dobre imię uczelni. Obwiniony zachował się niegodnie, a jego zachowanie spowodowało uszczerbek na zdrowiu fizycznym i psychicznym innej osoby. Dalsze przebywanie obwinionego w gronie studentów Akademii Muzycznej w Gdańsku może mieć wpływ na poczucie ich bezpieczeństwa. Pozostawienie czynów niegodnych studenta bez odpowiedniej kary może mieć wpływ zachęcający innych studentów do wykroczeń oraz wpływ na opinię o uczelni, że nie jest ona w stanie zapewnić bezpieczeństwa członkom społeczności studenckiej.
Zdaniem Komisji Odwoławczej tylko jednoznaczne stwierdzenie, że orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów mających, czy mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy obligowałoby do uchylenia kontrolowanego orzeczenia. Natomiast w nin. sprawie zebrany został wyczerpujący materiał dowodowy umożliwiający całościową ocenę. Organy obu instancji wyjaśniając stan faktyczny sprawy wzięły pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, które pozwoliły na podjęcie zaskarżonego orzeczenia, zapewniając skarżącemu możliwość wzięcia udziału w sprawie i obrony swych praw.
Skargę na powyższe orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej wniósł A. B., podnosząc, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa polegającym na:
1. naruszeniu przepisów postępowania, a w szczególności:
• art. 311 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, według którego: "Komisja dyscyplinarna orzeka w składzie złożonym z przewodniczącego składu orzekającego, którym jest nauczyciel akademicki i w równej liczbie z nauczycieli akademickich i studentów".
• §86 ust. 2 Statutu Akademii Rektor na wniosek Przewodniczących Komisji Dyscyplinarnych wyznacza protokolantów spośród nauczycieli akademickich. Zaskarżone orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej nie jest zgodne z powyższymi przepisami, gdyż w składzie komisji było dwoje nauczycieli akademickich, a protokolantem był student.
• §23 ust. 1 pkt 6) Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, według którego orzeczenie komisji dyscyplinarnej powinno zawierać uzasadnienie zawierające wyjaśnienie skarżący z prawnej i faktycznej orzeczenia. Zaskarżone orzeczenie nie zawiera uzasadnienia spełniającego w/w wymogi, nie odnosi się bowiem merytorycznie do poszczególnych konkretnych argumentów i dowodów wskazanych w odwołaniu od orzeczenia Komisji pierwszej instancji. Zaskarżone orzeczenie poza niezrozumiałymi ogólnikami, nie zawiera skonkretyzowanego wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co rodzi uzasadnioną obawę, że Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna nie zapoznała się z argumentami odwołania lub zapoznała się z nimi bardzo pobieżnie. W treści tzw. "uzasadnienia" zaskarżonego orzeczenia znalazło się nieprawdziwe stwierdzenie organu drugiej instancji, iż rzekomo "strony w toku postępowania odwoławczego nie składały dodatkowych wniosków formalnych, w tym wniosków dowodowych", podczas gdy w rzeczywistości skarżący przedstawił organowi drugiej instancji szereg screenów rozmów z C. D. oraz filmików obrazujących jej agresywne zachowanie;
Skarżący zarzucił ponadto rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w tym:
• rażące naruszenie § 85 Statutu Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku poprzez bezpodstawne i niesłuszne przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie wobec skarżącego oraz poprzez nieuzasadnione i niesłuszne założenie, iż skarżący dopuścił się uchybienia godności studenta;
• rażące naruszenie przepisu art. 308 pkt 5) ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez bezpodstawne i niesłuszne orzeczenie o wydaleniu skarżącego z uczelni, pomimo braku udowodnienia zarzucanych mu czynów;
• bezpodstawne i obraźliwe sugerowanie, iż dalsze przebywanie przez skarżącego w gronie studentów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki może zagrażać bezpieczeństwu studentów — w rzeczywistości bowiem niespełna kilka dni przed wydaniem spornego orzeczenia skarżący został przyjęty w poczet studentów na kolejny rok akademicki i przy podejmowaniu tej decyzji nikt z władz uczelni nie obawiał się skarżącego, a przez te kilka dni nic nowego się nie wydarzyło;
• nieprawdziwe sugerowanie, iż został zgromadzony materiał dowodowy, dający rzekomo wystarczające podstawy do wydania skarżonego orzeczenia; w rzeczywistości Komisja pierwszej instancji kierowana przez wrogo nastawioną do skarżącego Przewodniczącą Komisji utrudniała mu lub uniemożliwiała należyte zapoznanie się z tzw. "materiałem dowodowym", uniemożliwiając tym samym w pełni merytoryczne odniesienie się do tych tzw. dowodów;
• nieprawdziwe sugerowanie, iż w sprawie została udowodniona wina skarżącego dotycząca jego rzekomo niegodnego zachowania i rzekomej przemocy fizycznej psychicznej wobec C. D.;
• niezasadne powoływanie się przez organ pierwszej instancji (akceptowane przez organ odwoławczy) na postanowienie Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 15 października 2020r. o wznowieniu sprawy z powództwa cywilnego, które to postanowienie nie może stanowić dowodu winy skarżącego;
• wybiórczą ocenę materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji i jego nadinterpretację przez organ odwoławczy, ponieważ ani opinia sądowo-psychologiczna ani obdukcja z dnia 29 października 2019r., ani fotografie C. D. nie są i nie mogą być dowodami, że to akurat skarżący ponosi winę za jej stan psychiczny czy fizyczny;
• pominięcie w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia wszystkich argumentów skarżącego i wszystkich przedstawionych przez niego konkretnych dowodów przemawiających korzyść, w tym między innymi: przedłożonych przez skarżącego screenów rozmów z C. D. oraz filmików obrazujących jej agresywne zachowanie;
• pominięcie w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia wszystkich argumentów skarżącego dotyczących jego wypowiedzi przedstawionych przez Komisję pierwszej instancji w postaci screenów, gdzie skarżący wyjaśniał, iż był świadomy tego, że C. D. go nagrywa, ale przytakiwał jej jedynie z obawy przed wybuchem jej złości;
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustalenia faktyczne, będące podstawą przypisania obwinionemu winy jednoznacznie wskazują, iż wydane w sprawie orzeczenie z dnia 10 stycznia 2022 jest prawidłowe. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi bowiem wątpliwości, że skarżący naruszył zarówno przepisy obowiązujące w Akademii, jak również czyny, których się dopuścił uchybiały godności studenta. Z tego względu wymierzoną przez Komisję dyscyplinarną studentowi karę wydalenia z Uczelni należy uznać za adekwatną do popełnionych czynów. W ocenie Komisji w trakcie postępowań przed I i Il instancją nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego wskazanych przez skarżącego, w szczególności nie zostało ograniczone jego prawo do obrony ani zasada dwuinstancyjności postępowania. Nawet, gdyby uznać, jak wskazuje skarżący, iż w postępowaniu dyscyplinarnym popełnione zostały drobne uchybienia natury formalnej (co Komisja konsekwentnie kwestionuje) to nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji nie znaleziono podstaw do uwzględnienia skargi. Komisja Odwoławcza zobowiązana jest każdorazowo dokonać oceny merytorycznej i prawnej zasadności kwestionowanego orzeczenia i rozpatrzyć wszystkie zarzuty obwinionego podnoszone w odwołaniu oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W okolicznościach niniejszej sprawy powyższe przesłanki zostały spełnione.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego podniesionych w skardze, wskazano, że:
1. Pouczenie zawarte w orzeczeniu z dnia 14 grudnia 2021 roku było prawidłowe, stanowiło ono wprost przytoczenie obowiązującego w tym zakresie przepisu prawa.
2. Skład Komisji umocowany został zgodnie z wymaganiami prawa. Przepis art. 311 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce określa skład orzekający w ramach postępowania przed komisją dyscyplinarną. Skład orzekający to przewodniczący składu, którym jest nauczyciel akademicki, jak również nauczyciel akademicki (lub nauczyciele akademiccy) zatrudniony w danej uczelni i student (studenci) studiujący w danej uczelni. Istotą przepisu jest to, że liczba nauczycieli akademickich i studentów (oprócz nauczyciela akademickiego będącego przewodniczącym składu orzekającego) orzekających jest równa. Sformułowanie przepisu oznacza, że skład orzekający nie może być mniejszy niż trzyosobowy. Skład komisji dyscyplinarnej orzekającej w sprawie w postępowaniu odwoławczym odpowiadał przepisom prawa.
3. Fakt, iż protokolantem był student nie stanowi uchybienia, które skutkować winno zmianą wydanego w sprawie orzeczenia.
4. Wbrew twierdzeniom skarżącego zaskarżone orzeczenie w swym uzasadnieniu zawierało zarówno wyjaśnienie podstawy faktycznej, jak i prawnej. Obwiniony został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania przed komisją Il instancji, jak również o terminie posiedzenia, na którym miał prawo zaprezentować swoje stanowisko i zgłosić dodatkowe wnioski formalne, w tym dowodowe, z czego nie skorzystał. A. B. reprezentowany był ponadto przez obrońcę z urzędu, który również uznał, iż postępowanie dowodowe nie wymaga uzupełnienia, rezygnując ze zgłaszania jakichkolwiek dodatkowych wniosków formalnych. Obwiniony miał zatem prawo do aktywnego udziału w postępowaniu go dotyczącym, z czego zrezygnował. Komisja odwoławcza nie znalazła podstaw do przeprowadzania postępowania dowodowego z urzędu, gdyż materiał zgromadzony w sprawie stanowił wystarczającą podstawę do wydania odpowiadającego przepisom prawa orzeczenia.
5. Nie jest prawdą, iż organ odwoławczy nie odniósł się do wskazanych w odwołaniu przez skarżącego rozmów. Komisja ustosunkowała się do przytoczonych w tym zakresie przez A. B. argumentów, uznając, iż nie stanowią one podstawy do zmiany jej stanowiska w sprawie.
6. Skarżący w treści skargi odnosi się jedynie do kwestii formalnych dotyczących postępowania dyscyplinarnego, pomijając wagę zarzutów stawianych studentowi. Przedstawione w sprawie ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości, co do chronologii wydarzeń, jak również w zakresie ustalenia, iż skarżący dopuścił się wobec studentki Akademii stosowania przemocy zarówno psychicznej, jak i fizycznej, co sam potwierdził własnoręcznym podpisem w liście skierowanym do C.D. Takie ustalenia znalazły jednoznaczne poparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Twierdzenia samej C. D. były bardziej logiczne i przekonywujące, miały wsparcie we wskazaniach doświadczenia życiowego. Również zeznania świadków potwierdziły przypadki władczego, wulgarnego i wyniosłego traktowania studentki przez obwinionego. Fakt, iż A. B. przyjęty został na studia w Akademii w roku akademickim 2021/2022 nie przeczy powyższej okoliczności, ponadto taka okoliczność nie stanowi przesłanki, którą bierze się pod uwagę w toku postępowania rekrutacyjnego na studia. Komisja rekrutacyjna, dokonując oceny kandydata na studia nie miała wiedzy o toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Już na wstępie należy podkreślić z całą mocą, że zjawisko przemocy zarówno fizycznej jak i psychicznej w środowisku akademickim nie może spotykać się z jakimkolwiek przyzwoleniem. Jednakże przypisanie konkretnej osobie winy za przejawy przemocy i wymierzenie jej kary może nastąpić jedynie w rezultacie sformalizowanej procedury wynikającej z obowiązujących przepisów prawa.
Kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów regulują przepisy zawarte w rozdziale 2 działu VII ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 478 ze zm.), dalej powoływanej jako ustawa, oraz w wydanym na podstawie delegacji ustawowej z art. 321 ustawy rozporządzeniu Ministra Nauki I Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. poz. 1882), dalej powoływanego jako rozporządzenie.
Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy przepisy ustawy stanowią:
Art. 311 Komisja dyscyplinarna orzeka w składzie złożonym z przewodniczącego składu orzekającego, którym jest nauczyciel akademicki, oraz w równej liczbie z nauczycieli akademickich i studentów.
Art. 317 ust. 1 Od orzeczenia komisji dyscyplinarnej stronom przysługuje odwołanie.
Art. 320 Do postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego wobec studentów w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (dalej powoływanej jako k.p.k.) z wyłączeniem art. 82.
Rozporządzenie stanowi zaś w kolejnych przepisach:
§ 13 ust. 3 Jeżeli wniosek o ukaranie zawiera wszystkie elementy, o których mowa w § 12 ust. 1, oraz zostały do niego dołączone akta postępowania wyjaśniającego, przewodniczący komisji dyscyplinarnej wyznacza skład orzekający, w tym przewodniczącego (...).
§ 19 Z przebiegu rozprawy sporządza się protokół, który podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego i protokolant.
§ 20 ust. 2 Przebieg narady i głosowania jest tajny. Podczas narady i głosowania oprócz członków składu orzekającego może być obecny tylko protokolant.
§ 23 ust. 1 pkt 6 Orzeczenie zawiera uzasadnienie zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej orzeczenia.
§ 31 Do postępowania przed odwoławczą komisją dyscyplinarną w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed komisją dyscyplinarną.
Zgodnie z art. 457 § 3 k.p.k. w uzasadnieniu wyroku wydanego przez sąd odwoławczy należy podać, czym kierował się sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji sąd uznał za zasadne albo niezasadne.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 stycznia 2022 r. sygn.. akt II KK 120/21 wskazał, że zrealizowanie obowiązków wynikających z treści art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. wymaga nie tylko niepomijania żadnego zarzutu podniesionego w środku odwoławczym, lecz także rzetelnego ustosunkowania się do każdego z tych zarzutów oraz wykazania konkretnymi, znajdującymi oparcie w ujawnionych w sprawie okolicznościach, argumentami, dlaczego uznano poszczególne zarzuty zawarte we wniesionym środku odwoławczym za zasadne bądź też za bezzasadne.
Postępowanie przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną i wydane w jego wyniku orzeczenie, będące przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie dotknięte są szeregiem istotnych wad proceduralnych, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że do rozpoznania sprawy Przewodnicząca Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej zarządzeniem (zatytułowanym "wezwanie") z dnia 26 listopada 2021r. wyznaczyła skład orzekający 5 – osobowy, wskazując z imienia i nazwiska jego członków. Powołany wyżej §13 ust. 3 rozporządzenia stanowi prawną podstawę takiego zarządzenia. Bez jego zmiany (z uzasadnionych powodów) nie jest możliwe orzekanie przez Komisję Dyscyplinarną w innym składzie. Tymczasem z nieznanych powodów skład wydający zaskarżone orzeczenie liczył sobie tylko trzech członków, spośród pięciu wskazanych w zarządzeniu Przewodniczącej Komisji Odwoławczej. Już z tego tylko powodu zaskarżone orzeczenie nie mogło się ostać.
Należy ponadto wskazać, że przepisy §19 i 20 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie oddzielają osobę protokolanta od składu orzekającego w sprawie, co wskazuje na niedopuszczalność łączenia funkcji członka składu orzekającego z funkcją protokolanta. Oczywistym uzasadnieniem takiego podziału funkcji jest konieczność pełnego skupienia się członka składu orzekającego na merytorycznej stronie rozpoznawanej sprawy, a nie na technicznej w istocie czynności zapisywania przebiegu rozprawy. Natomiast w sprawie zakończonej zaskarżonym orzeczeniem obowiązki protokolanta pełnił jeden z trzech członków składu orzekającego.
Zawarty w przepisie § 23 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wymóg wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej orzeczenia w uzasadnieniu orzeczenia komisji dyscyplinarnej należy interpretować przy uwzględnieniu brzmienia stosowanego na podstawie art. 320 ustawy odpowiednio art. 457 § 3 k.p.k., który nakazuje, by w uzasadnieniu wyroku wydanego przez sąd odwoławczy znalazło się wyjaśnienie, czym kierował się sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji sąd uznał za zasadne albo niezasadne.
Zatem orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, wyjaśniając w uzasadnieniu podstawy prawne i faktyczne orzeczenia musi odnosić się konkretnie do zarzutów i wniosków odwołania wniesionego przez obwinionego studenta.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia brak jest konkretnej oceny i analizy zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu. Zarzuty te dotyczyły oceny konkretnych dowodów przeprowadzonych przez Komisję I instancji i pominięcia innych, których przeprowadzenie zdaniem skarżącego było niezbędne a nie zostało dokonane.
Wszystkie te zarzuty zostały uznane za niezasadne przy użyciu rutynowych, bardzo ogólnikowych sformułowań, nie wyjaśniających niczego konkretnie.
Za całkowicie niedopuszczalne należy uznać zwłaszcza zastosowanie przez odwoławczą komisję dyscyplinarną argumentu, że : "Pani Rzecznik Dyscyplinarna wyczerpująco odpowiedziała na stawiane w odwołaniu zarzuty, i to właśnie jej odpowiedzi i ich forma zaważyły na decyzji Komisji Odwoławczej". Przy czym żadnej z odpowiedzi Pani Rzecznik w uzasadnieniu orzeczenia nie przywołano.
To nie "odpowiedzi Rzecznika i ich forma" lecz samodzielna ocena komisji, jako organu przesądzającego ostatecznie o winie i karze w stosunku do konkretnej osoby obwinionego studenta powinna lec u podstaw kończącego postępowanie orzeczenia. To Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna do spraw studentów Akademii Muzycznej w Gdańsku zobowiązana była do tego, by odnieść się do każdego zarzutu odwołania i ocenić, czy zasługiwał on na uwzględnienie, czy też nie.
Nie czyniąc tego, naruszyła przepis § 23 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sposób mogący mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia.
Ponownie rozpatrując sprawę Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna do spraw studentów Akademii Muzycznej w Gdańsku, zasiadając w przewidzianym przepisami prawa składzie, przeprowadzi rozprawę i wyda orzeczenie, w którym rozważy zarzuty podniesione przez obwinionego w odwołaniu i w sporządzonym uzasadnieniu odniesie się do nich, wyjaśniając zarówno faktyczną jak i prawna podstawę orzeczenia.