III SA/Gd 166/25

III SA/Gd 166/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący/
Jolanta Sudoł
Maja Pietrasik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 146 § 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 334
art. 149 a § 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na czynność Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach z dnia 27 lutego 2025 r. nr OA.1100.2.2025 w przedmiocie informacji o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 15 stycznia 2025 r. Prezes Sądu Rejonowego w Kartuzach ogłosił konkurs na stanowisko referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Kartuzach (nr konkursu OA.1100.2.2025). W ogłoszeniu podano warunki oraz terminy konkursu.
Przedmiotowy konkurs odbył się w dniu 11 lutego 2025 r. z udziałem 22 kandydatów. Zgodnie z protokołem konkursu najwyższą liczbę punktów zdobyli M. M. (76,70 pkt) i M. T. (75,90 pkt).
Komisja konkursowa dokonała wyboru do objęcia dwóch stanowisk referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Kartuzach w osobach M. M. i M. T. Trzy osoby znalazły się na liście rezerwowej według kolejności zdobytych punktów spośród osób spełniających kryteria punktowe. M. G. (zwany dalej "stroną" lub "skarżącym"), który był uczestnikiem tego konkursu i spełnił kryterium punktowe z testu uprawniającego do oceny kazusów, uzyskał łącznie wynik 60 pkt, co uplasowało kandydata poza listą rezerwową.
Protokół z przebiegu konkursu opublikowano w BIP i udostępniono w dniu 18 lutego 2025 r. W odrębnym piśmie zatytułowanym "Informacja o wynikach konkursu AO.1100.2.2025", wskazano, że informuje się o wynikach konkursu przeprowadzonego w dniu 11 lutego 2025 r. – jak w treści protokołu z przebiegu konkursu, który stanowi załącznik do przedmiotowej informacji.
Jak wynika z akt sprawy w wyniku omyłki wskazane pismo, którego integralną część stanowi protokół z przebiegu konkursu, nie zostało opublikowane w BIP od razu, to jest w dniu 18 lutego 2025 r., lecz dopiero w dniu 27 lutego 2025 r.
Po zapoznaniu się z wynikami konkursu, M. G. wystosował do Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach (zwanego dalej również "organem") wiadomości e-mail z dnia 23, 24 i 27 lutego 2025 r. formułując zastrzeżenia, co do organizacji konkursu i wnioskując o wstrzymanie procesu zatrudniania kandydatów, którzy wygrali konkurs. Następnie w dniu 17 marca 2024 r. wniósł za pośrednictwem Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
W odpowiedzi na sformułowane w wiadomościach e-mail z dnia 23, 24 i 27 lutego 2025 r. zastrzeżenia, Prezes Sądu Rejonowego w Kartuzach w skierowanym do M. G. piśmie z dnia 24 marca 2024 r. wyjaśnił, że nie jest uprawniony do wstrzymania procesu zatrudnienia kandydatów wyłonionych w przedmiotowym konkursie. Wyniki konkursu zostały przedstawione Prezesowi Sądu Apelacyjnego zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie przeprowadzenia konkursu na stanowisko referendarza sądowego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 2546) – dalej jako "rozporządzenie w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego". Przyznał przy tym, że faktycznie informacja o konkursie została ogłoszona nie 30 lecz 27 dni przed jego rozpoczęciem. Jest to omyłka, która powstała w skutek pośpiechu w przeprowadzeniu konkursu związanego z przeniesieniem referendarz z dniem 1 marca 2025 r. i późnym zwrotem tego etatu przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Bardzo trudna sytuacja wydziału ksiąg wieczystych i starania by w miarę jak najkrócej wakatowało to stanowisko spowodowało omyłkę i skrócenie o zaledwie 3 dni okresu zawiadomienia o konkursie. Sytuacja ta dotyczyła wszystkich kandydatów i nie spowodowała naruszenia interesu prawnego żadnej z osób startującej w konkursie, bowiem wszyscy mieli tyle samo czasu na przygotowanie się do konkursu i wysłanie zgłoszenia. Żadnej osobie nie odmówiono udziału w konkursie z tej lub innej przyczyny.
Organ podkreślił, że zastrzeżenia strony wpłynęły 13 dni po przeprowadzeniu konkursu, w tym 5 dni po ogłoszeniu jego wyników i wnoszący pisma nie zaskarżył zarządzenia Prezesa Sądu w przedmiocie ogłoszenia konkursu wskazując na te uchybienia w jego ogłoszeniu.
W zakresie zarzutu wyłonienia dwóch kandydatów do zatrudnienia, organ poinformował zaś, że w dniu 10 lutego 2025 r. wpłynęła do sądu informacja z Ministerstwa Sprawiedliwości o braku zgłoszenia kandydatów chętnych do przeniesienia na przyznany dodatkowy etat referendarza i zgoda na przeprowadzenie konkursu w tej materii. Z tych względów mając na uwadze datę przeprowadzenia konkursu (11 luty) organ polecił ogłoszenie ustnie przed rozpoczęciem konkursu, że konkurs odbywa się na dwa stanowiska w związku z otrzymaną decyzją. Ogłoszenie zostało dokonane i spełnia to w ocenie organu wymogi zawiadomienia, gdzie przeprowadzenie konkursu na dwa stanowiska działało na korzyść przystępujących do konkursu, bowiem zwiększało o 50% szansę na zatrudnienia kandydatów biorących w nim udział.
W ocenie organu sam fakt, że w konkursie dobre wyniki uzyskali asystenci zatrudnieni w Sądzie Rejonowym w Kartuzach nie stanowi podstawy do kwestionowania konkursu.
W zakresie zastrzeżeń w ogłoszeniu wyników konkursu organ wyjaśnił, że Wiceprezes Sądu Rejonowego w Kartuzach po przekazaniu do Oddziału Administracyjnego protokołu przez komisję konkursową poleciła pracownikowi - redaktorowi portalu - umieścić informację o wynikach konkursu na stronie internetowej sądu. Pracownik ten umieścił sam protokół komisji bez pisma przewodniego wiceprezesa sądu. Ten błąd został zauważony dopiero po piśmie strony z dnia 24 lutego 2025 r. i uzupełniony poprzez dodanie pisma stanowiącego polecenie publikacji (jakie w dniu 18 lutego 2025 r. wydał wiceprezes sądu wobec nieobecności prezesa związanej z urlopem wypoczynkowym). Polecenie wiceprezesa wydane w formie jak umieszczono je finalnie na stronie sądu doprowadziło do ogłoszenia wyników. Dodawanie obecnie do tego polecenia o ogłoszeniu, dat czy innych danych, o które wnosi strona byłoby, w ocenie organu niezgodne ze stanem faktycznym, bowiem pismo takich danych nie zawierało.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "na informację Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego sygn. AO.1100.2.2025" M. G. wniósł o stwierdzenie bezskuteczności tej informacji.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1/ § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego poprzez niezachowanie terminu 30 dni od dnia ogłoszenia konkursu do dnia jego przeprowadzenia,
2/ § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego poprzez wyłonienie dwóch kandydatów do zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego, podczas gdy pierwotnie Prezes Sądu Rejonowego w Kartuzach ogłosił konkurs tylko na jedno stanowisko referendarza sądowego.
Nadto skarżący podniósł, że pismo "Informacja o wynikach konkursu AO.1100.2.2025" nie zawiera daty jego sporządzenia, co uniemożliwia ustalenie daty dokonania czynności, a w konsekwencji utrudnia ustalenie dnia, od którego należy liczyć bieg terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył wcześniejsze zastrzeżenia, że termin przeprowadzenia konkursu został wyznaczony z uchybieniem § 2 ww. rozporządzenia, który stanowi, że prezes sądu, w którym znajduje się wolne stanowisko referendarza sądowego, wyznacza termin i miejsce konkursu, a następnie informuje o konkursie co najmniej na 30 dni przed jego rozpoczęciem. Intencją prawodawcy było zapewnienie uczestnikom konkursu wystarczającej ilości czasu na przygotowanie się do konkursu. Skrócenie ww. terminu nastąpiło ze szkodą dla osób uczestniczących w konkursie.
Dalej skarżący wskazał, że konkurs na stanowisko referendarza sądowego został przeprowadzony w dniu 11 lutego 2025 r. Z przebiegu konkursu sporządzono protokół, datowany na dzień 18 lutego 2025 r., z którego wynika, że komisja konkursowa wyłoniła dwie osoby do zatrudnienia. Skarżący podkreślił, że w jego ocenie, zwycięzcy konkursu "będący asystentami sędziego Sądu Rejonowego w Kartuzach uzyskali wyniki rażąco wyższe od pozostałych uczestników konkursu, zbliżone do granic maksymalnej możliwej do uzyskania ilości punktów".
Zdaniem skarżącego komisja konkursowa z naruszeniem § 9 ust. 2 rozporządzenia wyłoniła dwóch kandydatów do zatrudnienia, ponieważ zgodnie z przywołanym przepisem taka możliwość istniałaby w sytuacji, gdy nabór jest prowadzony na więcej niż jedno stanowisko. Tymczasem pierwotne ogłoszenie o konkursie dotyczyło tylko jednego stanowiska. Skarżący zaznaczył, że w praktyce innych sądów, w sytuacji, gdy po ogłoszeniu konkursu zostanie przydzielony dla danego sądu kolejny etat referendarski prawidłowo postępuje się odmienne – to jest albo pierwotne ogłoszenie uzupełniane jest aneksem informującym o zmianie ilości stanowisk albo zostaje ogłoszony kolejny konkurs.
Skarżący stwierdził, że jeżeli etatów jest więcej, to zainteresowanie konkursem rośnie, ponieważ większa liczba etatów wpływa na zwiększenie prawdopodobieństwa wygrania konkursu. Z powyższej przyczyny informacja taka wpływa również na determinację kandydatów do jak najlepszego przygotowania się do konkursu. Nieudzielenie od razu informacji o naborze na dwa stanowiska referendarza sądowego w ocenie skarżącego z pewnością miało więc wpływ na liczbę osób uczestniczących w konkursie, która byłaby wyższa, gdyby nie doszło do uchybienia. W ocenie skarżącego z tego względu uchybienie miało więc istotny wpływ na wynik postępowania konkursowego, którego celem jest wyłonienie kandydata o największej wiedzy i najwyższych umiejętnościach oraz predyspozycjach i zdolnościach ogólnych, niezbędnych do wykonywania obowiązków referendarza sądowego.
Nadto na etapie skargi skarżący zauważył, że informacja Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego, nie zawiera daty jej wydania. Tak skonkretyzowana informacja może budzić wątpliwości odnośnie jej skuteczności. Rozporządzenie w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego w § 12 ust. 2 wskazuje, jakie elementy w szczególności powinna zawierać informacja o wynikach konkursu przy czym nie ulega wątpliwości, że elementem koniecznym takiej informacji jest również data jej wydania, podobnie jak podpis prezesa danego sądu. W szczególności wobec faktu, że data sporządzenia informacji wprowadza domniemanie daty jej udostępnienia uczestnikom konkursu i początku biegu terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia informację o wynikach konkursu prezes sądu umieszcza w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie sądu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. O ile na podstawie historii edycji wpisów dokonywanych na stronie internetowej Sądu można ustalić, że taka informacja została zamieszczona w dniu 27 lutego 2025 r., to nie ma możliwości ustalenia kiedy informacja została zamieszczona w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie sądu. Jednocześnie zgodnie z § 13 przywołanego rozporządzenia informację o wynikach konkursu prezes sądu przedstawia prezesowi sądu apelacyjnego i należy uznać, że dopiero ta czynność inicjuje proces zatrudnienia kandydata.
Skarżący powołał się końcowo na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że czynności prezesa sądu podejmowane w toku postępowania konkursowego na stanowisko referendarza są czynnościami z zakresu administracji publicznej i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wskazał także, że posiada interes prawny w złożeniu skargi.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Kartuzach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 24 marca 2025 r. Organ ponownie wyjaśnił zatem, że bardzo trudna sytuacja ksiąg wieczystych i starania by jak najkrócej wakatowało nieobsadzone stanowisko spowodowało omyłkę i skrócenie o 3 dni okresu zawiadomienia o konkursie. Sytuacja ta dotyczyła jednak wszystkich kandydatów i nie spowodowała naruszenia interesu prawnego żadnej z osób startujących w konkursie, które miały też tyle samo czasu aby przygotować się do konkursu. Skarżący opatrzył swój wniosek o zatrudnienie datą 24 stycznia 2025 r. i skierował do sądu wraz z innymi dokumentami w dniu 29 stycznia 2025 r., czyli w tej dacie znał ogłoszenie o konkursie. W tym zakresie podkreślono, że skoro skarżący zapoznał się z treścią informacji o konkursie jeszcze przed złożeniem swoich dokumentów w dniu 29 stycznia 2025 r., to uznać należało, że zgodził się na udział w konkursie na przedstawionych warunkach, nie zaskarżył w terminie 30 dni ogłoszenia o konkursie oraz na żadnym dalszym etapie postępowania konkursowego nie negował warunków konkursu, do którego przystępował i wziął w nim udział. Nadto do sądu nie wypłynęło żadne zgłoszenie z przekroczeniem terminu do zgłoszenia udziału w konkursie, co mogłoby mieć znaczenie w kontekście skrócenia okresu ogłoszenia o konkursie. Żadnej osobie nie odmówiono udziału w konkursie z tej lub innej przyczyny.
W zakresie zarzutu wyłonienia dwóch kandydatów do zatrudnienia, ponownie wyjaśniono, że w dniu 10 lutego 2025 r. wpłynęła do sądu informacja z Ministerstwa Sprawiedliwości o braku zgłoszenia kandydatów chętnych do przeniesienia na przyznany dodatkowy etat referendarza i zgoda na przeprowadzenie konkursu w tej materii. Z tych względów, przed rozpoczęciem konkursu ogłoszonego na dzień 11 lutego 2025 r. pierwotnie na jedno stanowisko referendarskie, prezes sądu postanowił o ustnym ogłoszenia uczestnikom konkursu, że konkurs odbędzie się na dwa stanowiska referendarskie w związku z otrzymaną z Ministerstwa Sprawiedliwości decyzją. Prezes sądu podkreślił w odpowiedzi na skargę, że w tej sprawie istotne pozostaje, że ogłoszenie o modyfikacji liczby stanowisk do obsadzenia zostało dokonane, co spełnia w jego ocenie wymogi zawiadomienia. Ewentualnie zaś tego rodzaju zawiadomienie mogłoby być co najwyżej podstawą do uwag osób, które nie wzięły udziału w konkursie, nie zaś jego uczestników. Zmiana ogłoszenia o konkursie skutkująca zwiększeniem liczby etatów, które zostaną obsadzone w konkursie zwiększała bowiem aż o 50% szansę na zatrudnienia kandydatów biorących w nim udział, w tym szanse skarżącego, który zdecydował się na udział w konkursie. Prezes Sądu podkreślił w tym zakresie, że skarżący nie poniósł w związku z ustnym ogłoszeniem o zwiększeniu liczby etatów do obsadzenia żadnych negatywnych skutków prawnych, nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu informacji o wynikach konkursu, a naruszenie nie miało wpływu na wynik postępowania.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej opublikowania i udostępnienia informacji o wynikach konkursu, Prezes Sądu Rejonowego w Kartuzach wskazał, że od dnia 15 lutego do 10 marca 2025 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, wobec czego czynności dotyczące ogłoszenia wyników konkursu w jego imieniu wykonywał upoważniony wiceprezes sądu. Wyjaśniono, że w dniu 18 lutego 2025r. po przekazaniu do oddziału administracyjnego protokołu konkursu przez komisję konkursową wiceprezes sądu polecił właściwemu do dokonania tych czynności pracownikowi oddziału administracyjnego udostępnić informację o wynikach konkursu. W wyniku błędu pracownika, który źle zrozumiał polecenie, w dniu 18 lutego 2025 r. doszło jednak do publicznego udostępnienia wyłącznie samego protokołu komisji z dnia 18 lutego 2025 r. bez pisma przewodniego pt."Informacja o wynikach konkursu AO.1100.2.2025". Błąd pracownika został zauważony dopiero po piśmie M. G. z dnia 24 lutego 2025r. i uzupełniony poprzez dodanie w BIP i na stronie sądu pisma stanowiącego polecenie publikacji, jakie w dniu 18 lutego 2025 r. wydał wiceprezes i dokładnie w takim kształcie, w jakim informacja została wydana. Organ podkreślił, że informacja o wynikach konkursu – skonstruowana jako pismo przewodnie prezesa sądu wraz z załącznikiem w formie protokołu komisji konkursowej - jest dopuszczalna i odwołując się wprost do protokołu komisji konkursowej zawierała wszystkie wymagane przepisami prawa informacje, jak imiona i nazwiska kandydatów, którzy wzięli udział w konkursie, imiona i nazwiska kandydatów wybranych, wyniki poszczególnych kandydatów. W tym zakresie podkreślono dodatkowo, że to nie prezes sądu wybiera do zatrudnienia osoby po przeprowadzonym konkursie lecz komisja konkursowa, a o wyniku jej prac prezes jednie informuje. Z przedstawionej informacji wynika zaś niewątpliwie jaka była decyzja komisji i została ona podana przez wiceprezesa sądu do publicznej wiadomości. Organ zaznaczył, że nawet przyjęcie, że informacja powinna być sformułowana w sposób jak chciałby tego skarżący, czyli przez umieszczenie treści protokołu w piśmie prezesa nie stanowi o tym, by informacja przekazana w tej sprawie w formie pisma przewodniego wraz z załącznikiem, charakteryzowała się uchybieniem tak istotnym, że skutkującym koniecznością stwierdzenia bezskuteczności czynności ogłoszenia informacji o konkursie.
W odpowiedzi na skargę wskazano ponadto, że wstrzymanie wykonania informacji o wynikach konkursu jest nieuzasadnione, nie ma oparcia w czynnościach wykonanych przez komisję konkursową i wskazywanych przez skarżącego uchybieniach. Organ ocenił, że nawet te uchybienia, które zaistniały, nie mają znaczącego wpływu na wynik konkursu, a zatem wynik sprawy. Pozostają one też przede wszystkim bez związku z udzielonymi przez kandydatów odpowiedziami na przygotowany test wraz z kazusami i wynikami jakie osiągnęli poszczególni kandydaci w konkursie ustalonymi przez komisję konkursową. To bowiem komisja konkursowa jest powołana do wyłonienia zwycięskich kandydatów na podstawie wyników przeprowadzonego konkursu.
W podsumowaniu organ stanął na stanowisku, że skarga jest niezasadna i brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego i uznania czynności ogłoszenia informacji o wynikach konkursu za bezskuteczną.
Odnosząc się do kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi, organ stwierdził, że wskazywane przez skarżącego utrudnienie w ustaleniu daty czynności nie miało miejsca, ponieważ skarżący z wynikami konkursu mógł zapoznać się już 18 lutego 2025 r. poprzez zapoznanie z protokołem komisji, a później udzielone mu wyjaśnienia wskazywały wprost, że "Informacja o wynikach konkursu AO.1100.2.2025" została wydana przez wiceprezesa sądu w dniu 18 lutego 2025 r. Jednocześnie wskazano, że nawet w sytuacji uchybienia terminu do zaskarżenia czynności sąd administracyjny na podstawie art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Na zapytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. G. wskazał, że powziął informację o wynikach konkursu nr OA.1100.2.2025 w dniu jej zamieszczenia w BIP, to jest 27 lutego 2025 r.
Na zapytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Prezes Sądu Rejonowego w Kartuzach wyjaśnił, że informacja o wynikach konkursu wraz z załącznikiem została opublikowana w BIP i umieszczona w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie sądu w dniu 27 lutego 2025 r., natomiast wcześniej, to jest w dniu 18 lutego 2025 r. doszło do opublikowania jedynie protokołu stanowiącego załącznik do informacji.
Postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 166/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności z dnia 27 lutego 2025 r. nr OA.1100.2.2025 – informacji o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego, wskazując, że skarżący nie uzasadnił złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Pismem z dnia 2 czerwca 2025 r. swoje stanowisko w sprawie wyraziła uczestniczka postępowania M. T., która w pełni podzieliła argumentację Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach. W zakresie niezachowania terminu 30 dni od dnia ogłoszenia konkursu do dnia jego przeprowadzenia uczestniczka wskazała, że omyłka w istocie dotyczyła wszystkich kandydatów i nie spowodowała naruszenia interesu prawnego żadnej z osób biorących udział w konkursie, bowiem wszystkie miały tyle samo czasu na przygotowanie się do konkursu i wysłanie zgłoszenia. Co ważne, skarżący nie wnosił w tym przedmiocie żadnych zastrzeżeń, tym samym zgodził się na udział w nim na warunkach wskazanych w informacji z dnia 15 stycznia 2025 r. Na żadnym etapie postępowania konkursowego nie kwestionował warunków przeprowadzenia konkursu i nie zaskarżył informacji o konkursie. Co do zarzutu wyłonienia dwóch kandydatów do zatrudnienia zwróciła zaś uwagę, że ogłoszenie w przedmiocie informacji, iż konkurs odbywa się na dwa stanowiska w związku z otrzymaną decyzją z Ministerstwa Sprawiedliwości zostało dokonane przed rozpoczęciem konkursu, co spełnia wymogi zawiadomienia i co najwyżej mogłoby być podstawą do uwag osób, które nie wzięły udziału w konkursie, nie zaś jego uczestników. Prawdą jest, że zwiększenie liczby etatów, które zostaną obsadzone w konkursie zwiększało szansę na zatrudnienie kandydatów biorących w nim udział aż o 50%. Skarżący nie poniósł z tego tytułu negatywnych skutków prawnych. Naruszenie to nie miało więc wpływu na wynik postępowania w rozumieniu negatywnych skutków dla skarżącego, a tym samym skarżący nie ma interesu prawnego w skarżeniu tej decyzji.
Niezależnie od tego uczestniczka wyraziła stanowisko, że skarżący nie może kwestionować poprzez złożoną skargę legalności całej procedury konkursowej, gdzie zaskarżona czynność ma w ocenie uczestniczki charakter jedynie informacyjny. M. T. zauważyła, że osoby do zatrudnienia wybiera komisja konkursowa, nie zaś prezes, który jedynie informuje o wyniku jej prac. Podanie informacji jak w rzeczonej sprawie (umieszczenie na stronie internetowej sądu i w BIP) jest dopuszczalne - protokół komisji stanowiący załącznik do informacji o wynikach konkursu zawierał dane, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie przeprowadzenia konkursu na stanowisko referendarza sądowego. Tym samym w rzeczonym sposobie przekazania informacji nie ma rażących uchybień, a nadto wskazywane przez skarżącego okoliczności, że "inne sądy inaczej formułują tę informację" także o tym nie stanowi.
Uczestniczka wskazała, że abstrahując od powyższego, zarzucane przez skarżącego uchybienia pozostają bez związku z udzielonymi przez kandydatów odpowiedziami na przygotowany test wraz z kazusami i wynikami, jakie osiągnęli poszczególni kandydaci w konkursie ustalonymi przez komisję konkursową, a tym samym nie mają znaczącego i kluczowego wpływu na wynik konkursu. Tym bardziej dla skarżącego, który nie osiągnął wyniku pozwalającego na umieszczenie go na liście rezerwowej konkursu.
Dodała, że według jej wiedzy skarżący został wyłoniony jako zwycięzca w innym konkursie, przeprowadzonym w dniu 25 marca 2025 r., do zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Wejherowie i został już mianowany na to stanowisko. Skarżący nie ma więc nawet interesu faktycznego w kwestionowaniu skarżonej czynności. Uczestniczka poinformowała, że ona i M. M. zostali mianowani referendarzami sądowymi w Sądzie Rejonowym w Kartuzach od dnia 14 kwietnia 2025 r. przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Wskazała na licznie kierowane przez M. G. do Prezesa Sądu Rejonowego i do kolejnych Prezesów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku pisma, w których formułował swoje zastrzeżenia. Prezesi Sądu Apelacyjnego w Gdańsku mieli tym samym wiedzę o formułowanych przez M. G. zastrzeżeniach, nie uznali ich jednak jako naruszających zasadę równego traktowania kandydatów i podjęli procedurę mianowania przedstawionych im przez Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach kandydatów w związku z wynikami konkursu przeprowadzonego przez komisję konkursową w dniu 11 lutego 2025 r.
Końcowo powołując się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 593/23 uczestniczka wyraziła stanowisko, że w jej ocenie zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem informacja o wynikach konkursu traci samodzielne znaczenie prawnomaterialne z chwilą wydania aktu mianowania. Decyzja o zatwierdzeniu wyników konkursu nie może być skutecznie unieważniona ani uznana za wadliwą w sposób rzutujący na ważność powołania, gdy mianowanie już nastąpiło i zostało wykonane. Dlatego też, wszelkie działania mające na celu "unieważnienie" wyników konkursu po mianowaniu, czy też doprowadzenie do takiego skutku, należy w ocenie uczestniczki uznać za bezprzedmiotowe i bezskuteczne prawnie.
Pismem z dnia 4 czerwca 2025 r. stanowisko wyraził również uczestnik postępowania M. M., wnosząc o oddalenie skargi. Podkreślił, że skarżący nie zgłosił uwag czy też zastrzeżeń do protokołu, również w dniu przeprowadzenia konkursu, licząc na pozytywny dla siebie rezultat konkursu. Powyższe nastąpiło zasadniczo w okresie 5 dni od opublikowania wyników konkursu na stronie internetowej sądu w ramach informacji publicznej a de facto w odstępie 11 dni od dnia jego przeprowadzenia, co prowadzi do uznania, iż działanie skarżącego nie stanowiło działania mającego na celu przesunięcie terminu przeprowadzenia konkursu aczkolwiek stanowiło wyraz niezadowolenia z wyników naboru.
M. M. wskazał, że nie kwestionuje możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności dokonywanych w toku konkursu na wolne stanowisko referendarza sądowego. Jego zdaniem fakt uprawnienia do wniesienia skargi na informację o wynikach konkursu nie oznacza jednak, że w ramach tej skargi skarżący może kwestionować prawidłowość całej procedury konkursowej. Podkreślił, że skarżący oprócz zasygnalizowania zastrzeżeń w toku procedury konkursowej, dysponował możliwością zgłoszenia wskazywanych przez niego naruszeń w ramach skargi na konkretną czynność. W ocenie uczestnika z uwagi na podnoszone zastrzeżenia przedmiotem skargi powinna być więc czynność ogłoszenia przez Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach z dnia 15 stycznia 2025 r. konkursu na stanowisko referendarza sądowego. Uczestnik podkreślił, że M. G. nie skorzystał z żadnej z tych możliwości, to jest nie wnosił w toku konkursu żadnych zastrzeżeń oraz nie wniósł w terminie 30 dni skargi na czynność ogłoszenia, licząc na pozytywny dla niego wynik w trakcie naboru. Reguły konkursu nie naruszały w jakikolwiek sposób interesów żadnego z uczestników, którzy dysponowali takim samym okresem czasu na przygotowanie i godzili się na określone warunki. Ponadto w trakcie jego przeprowadzenia nie zgłoszono jakichkolwiek zarzutów znajdujących swoje odzwierciedlenie w treści protokołu z przebiegu konkursu.
W ocenie M. M. całkowicie bezzasadnym pozostaje stwierdzenie skarżącego, co do tego, że wcześniejsza informacja o ilości etatów niejako mogła zniechęcić lub zachęcić potencjalnych uczestników konkursu do udziału w nim. Żadna bowiem z osób za wyjątkiem członków komisji konkursowej, do momentu opublikowania listy kandydatów (która to czynność miała miejsce po zamknięciu procedury nadsyłania zgłoszeń) nie posiadała wiedzy, co do liczby osób przystępujących.
Konkursy na stanowiska referendarza sądowego od lat cechują się bardzo dużym zainteresowaniem bez względu na ilość wolnych stanowisk do obsadzenia. Ponadto ustne ogłoszenie informacji o zwiększeniu liczby wolnych stanowisk odbyło się w obecności zarówno członków komisji, jak również wszystkich kandydatów, którzy stawili się tego dnia (wskutek czego nie wniesiono jakichkolwiek zastrzeżeń do protokołu w trakcie jego trwania), co czyni zadość standardom transparentności. Takie działania są powszechnie utartą praktyką oraz działaniem komisji w wielu sądach, w przypadku zwiększenia stanowisk referendarskich przez Ministerstwo Sprawiedliwości, co też jest wiedzą powszechnie znaną skarżącemu, który również brał udział w kilkunastu naborach i między innymi w obecności uczestnika postępowania M. M., nie zgłaszał jakichkolwiek zastrzeżeń w toku trwania odrębnych procedur konkursowych. Tym samym zwiększyło to szanse wszystkich uczestników o 50% na wygraną w konkursie i nie sposób w tak zaistniałym stanie faktycznym mówić o działaniu niekorzystnym dla którejkolwiek z osób przestępujących.
M. M. stwierdził, że procedura konkursowa została poddana szczegółowej analizie de facto przez 4 podmioty kolejno: trzyosobową komisję konkursową, Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach (analizującego przebieg procedury oraz występującego z wnioskiem do Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o mianowanie wyłonionych kandydatów jak również rozpoznającego skargi wniesione przez skarżącego) a ponadto ustępującego Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku oraz obecnego Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku - dokonującego mianowania uczestników postępowania na stanowiska referendarskie. Wskazane powyżej organy pomimo kierowanych do nich przez M. G. pism m.in. o wstrzymanie procedury zatrudnienia kandydatów wyłonionych w konkursie, nie dopatrzyły się nieprawidłowości, które przemawiałyby za odstąpieniem od mianowania wyłonionych kandydatów. Natomiast niewątpliwie wnoszone po przeprowadzonym konkursie pisma M. G. wstrzymały i opóźniły całą procedurę mianowania, co wiązało się z trudnościami dla samych kandydatów w związku z koniecznością rozwiązania poprzednich stosunków pracy, reorganizacji życia osobistego oraz rodzinnego jak również miało swój wpływ na pogłębienie zaległości V Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Kartuzach, który od dawna zmaga się z brakami kadrowymi oraz zaległościami w rozpoznawaniu spraw.
Jedocześnie M. M. zaznaczył, że wbrew zarzutom skarżącego informacja Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego z dnia 17 marca 2025 r. czyniła zadość wszystkim wymogom określonym w § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia. Brak zatytułowania pisma poprzez formę "ogłoszenia o wynikach konkursu" nie powoduje jej nieważności i w ocenie uczestnika postępowania ma charakter techniczny.
Skarżący ustosunkował się do wyżej opisanych pism uczestników postępowania w piśmie z dnia 16 czerwca 2025 r., wskazując, że informacja prezesa sądu o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego jest czynnością z zakresu administracji publicznej i jako taka podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, Jednocześnie podniósł, że wbrew twierdzeniom uczestniczki M. T., co do błędnego wskazania zakresu zaskarżenia, skarżący nie wskazywał, że informacją Prezes Sądu Rejonowego w Kartuzach rozstrzygnął konkurs na stanowisko referendarza sądowego. Wyjaśnił także na tym etapie sprawy, że nie kwestionuje formy informacji Wiceprezesa Sądu o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego, tj. odwołania się do protokołu komisji konkursowej, uznając tę formę za dopuszczalną, wobec faktu, że ww. protokół istotnie zawierał informacje, o których mowa w § 12 ust. 2 przywołanego rozporządzenia.
Skarżący zaznaczył, że komisja konkursowa powołana przez Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach mogłaby wyłonić dwóch kandydatów do zatrudnienia w sytuacji, gdyby konkurs był prowadzony na dwa stanowiska referendarza sądowego. W tym zakresie skarżący podtrzymał stanowisko, że informacja ustna udzielona w dniu konkursu jego uczestnikom o tym, że konkurs zostanie przeprowadzony na dwa stanowiska referendarza stanowi uchybienie. Wskazał, że ustne ogłoszenie kandydatom przed konkursem o przeprowadzeniu konkursu na większą liczbę stanowisk, wobec ich zwiększenia, nie jest prawidłową praktyką sądową. Przeciwnie, praktyką sądów jest bowiem to, że jeżeli nie ogłasza się nowego konkursu, to w przypadku pojawienia się kolejnego etatu referendarskiego już po ogłoszeniu konkursu, prawidłowo dokonuje się uzupełnienia pierwotnego ogłoszenia przez aneks.
Pokreślił, że skoro zarówno Prezes Sądu Rejonowego w Kartuzach jak i Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku nie byli uprawnieni do wstrzymania procedury zatrudnienia kandydatów, to okoliczność, że nie wstrzymali tej procedury nie jest dowodem na to, że faktycznie nie doszło do wskazywanych przez skarżącego uchybień proceduralnych.
Wskazał, że twierdzenia M. M., jakoby wniesienie przez skarżącego środka odwoławczego opóźniło procedurę mianowania wyłonionych kandydatów, wpłynęło na funkcjonowanie Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Kartuzach oraz na życie osobiste kandydatów są bez znaczenia dla sprawy i mają jedynie na celu zdeprecjonowanie skarżącego i wniesionej skargi. Mianowanie kandydatów nastąpiło w ocenie skarżącego w standardowym terminie i nie wiązało się ze zmianą miejsca pracy.
Skarżący wskazał, że wbrew stanowisku M. T. w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na konieczność powtórzenia konkursu w sytuacji, gdy procedura konkursowa została przeprowadzona niezgodnie z rozporządzeniem w sprawie przeprowadzenia konkursu na stanowisko referendarza sądowego, także w sytuacji, gdy doszło już do mianowania. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do domagania się ponownego przeprowadzenia procedury konkursowej z uwagi na uchybienia w toku procedury konkursowej, które świadczą o lekceważącym podejściu do reguł przewodzenia konkursów w sposób rzetelny, uczciwy i transparentny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola, o której mowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawą.
Orzeczenie w przedmiotowej sprawie wydano na posiedzeniu niejawnym w rybie uproszonym w oparciu o art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uroszczonym został zawarty w skardze. Żadna z pozostałych stron nie wnioskowała o przeprowadzanie rozprawy.
Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie była czynność Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach w przedmiocie informacji o wynikach konkursu na stanowiska referendarza sądowego. Informacja o wynikach konkursu została zawarta w piśmie zatytułowanym "Informacja o wynikach konkursu AO.1100.2.2025", gdzie w imieniu i z upoważnienia Prezesa Sądu Rejonowego w Kartuzach wskazano, że informuje się o wynikach konkursu przeprowadzonego w dniu 11 lutego 2025 r. – jak w treści protokołu z przebiegu konkursu, który stanowi załącznik do przedmiotowej informacji.
Skarżący wskazał w toku postępowania sądowoadministracyjnego, że nie kwestionuje samej formy w jakiej dokonano informacji o wynikach konkursu tj. odwołania się w piśmie przewodnim nr AO.1100.2.2025 do protokołu komisji konkursowej, który zawierał informacje, o których mowa w § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego.
Wskazywał jednak na trudności w ustaleniu kiedy doszło do dokonania czynności poinformowania o konkursie. Uwzględniając, że czynność poinformowania o wynikach konkursu referendarskiego ze swej istoty musi wyrażać się w rzeczywistym udostępnieniu i publikacji określonej informacji do publicznej wiadomości, Sąd ustalił w oparciu o wyjaśnienia obu stron postępowania, że datą dokonania czynności był w tej sprawie 27 lutego 2025 r. Sąd uwzględnił w tym zakresie, że wytworzone w dniu 18 lutego 2025 r. pismo "Informacja o wynikach konkursu AO.1100.2.2025", którego integralną częścią jest załącznik w postaci protokołu komisji konkursowej z dnia 18 lutego 2025 r., nie zostało od razu opublikowane w BIP i udostępnione w siedzibie sądu w dniu 18 lutego 2025 r., lecz w dniu 27 lutego 2025 r.
Zadaniem Sądu było zatem w pierwszej kolejności zbadanie warunków dopuszczalności merytorycznej oceny wniesionej na ww. czynność skargi, to jest czy czynność ta podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a jeżeli tak, czy skarga została wniesiona w terminie. Na tak postawione pytania Sąd odpowiedział twierdząco. Jak zostanie wykazane poniżej, czynność wyrażająca się w podlegającej publikacji informacji prezesa sądu o wynikach konkursu na stanowiska referendarskie w sądzie powszechnym stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa. Po drugie, uwzględniając na korzyść skarżącego, że datą dokonania tej czynności był dzień pełnej publikacji informacji, to jest 27 lutego 2025 r., kiedy też skarżący dowiedział się o czynności, skarga wniesiona w dniu 17 marca 2025 r. została oceniona przez Sąd jako wniesiona z zachowaniem terminu 30 dni określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za własny pogląd wyrażony m.in. w wyroku NSA z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 5033/21 (a także m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2023 r.; sygn. akt VIII SA/Wa 445/23; wyroku WSA w Białymstoku z dnia 12 października 2023 r.; sygn. akt II SA/Bk 593/23 oraz wyroku WSA w Lublinie z dnia 22 grudnia 2014 r.; sygn. akt III SA/Lu 617/14), zgodnie z którym postępowanie konkursowe zmierzające do wyłonienia kandydata na wolne stanowisko referendarza sądowego w sądzie powszechnym jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej, a czynności podejmowane w toku konkursu przez prezesa sądu są czynnościami z zakresu administracji publicznej. Powstały w związku z prowadzeniem takiego konkursu stosunek między jego uczestnikami a organem administracji publicznej (prezesem sądu), nie jest oparty na zasadzie równorzędności podmiotów. Poprzez określone w trakcie postępowania konkursowego czynności, jak np. dopuszczenie i niedopuszczenie kandydata do konkursu, ustalenie i ogłoszenie listy kandydatów dopuszczonych do konkursu, zakwalifikowanie kandydata do zatrudnienia na podstawie wyników konkursu, organ administracji dokonuje władczych rozstrzygnięć (czynności). Są one aktami stosowania prawa i kształtują sytuację prawną uczestników konkursu. Podkreślenia wymaga, że akty te są skierowane do zindywidualizowanego podmiotu i wyznaczają określoną sytuację prawną tego podmiotu w zakresie uprawnień wynikających z przepisów prawa. Należy więc uznać, że postępowanie konkursowe zakończone ustaleniem jego wyników w sposób prawnie wiążący wpływa na sytuację prawną osób uczestniczących w konkursie. Wywołuje bowiem skutek, jaki wiąże się z wynikami konkursu, to jest możliwością objęcia określonego stanowiska w sądzie powszechnym, przy czym rekrutacja na te stanowiska odbywa się w sposób sformalizowany. Możliwe jest zatem zaskarżenie do sądu administracyjnego czynności dokonywanych w trakcie konkursu na wolne stanowisko referendarza sądowego.
Powyższy pogląd znajduje również potwierdzenie w linii orzeczniczej stwierdzającej w sposób bardziej ogólny, że postępowanie konkursowe zmierzające do wyłonienia kandydata na określone stanowisko powierzane przez organ administracji państwowej lub samorządowej jest postępowaniem w sprawie z zakresu administracji publicznej. Opiera się on na stwierdzeniu, że czynności podejmowane w toku konkursu, na podstawie i w granicach prawa, przez organ administracji publicznej (a zdaniem części judykatury - także przez powołaną przez ów organ komisję konkursową) mają charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatem są uczestnicy konkursu realizujący swoje własne uprawnienia do udziału w konkursie. Sąd podziela ocenę, że wskazany pogląd i argumentację należy odnieść także do postępowania konkursowego zmierzającego do wyłonienia kandydata na stanowisko referendarza sądowego, gdzie czynności prezesa sądu podejmowane w związku z postępowaniem konkursowym na stanowisko referendarza sądowego mieszczą się w zakresie czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Podkreślenia wymaga, że procedura konkursowa mająca zastosowanie w sprawie niniejszej została całościowo uregulowana w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej jako "u.s.p.") oraz w wydanym na podstawie art. 149 a § 2 u.s.p. rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego (dalej jako "rozporządzenie w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego"). Procedura konkursowa określona wskazanym wyżej rozporządzeniem i przeprowadzana przez prezesa sądu oraz przez powołaną przez prezesa sądu komisję winna wyłonić najlepszego kandydata i oddawać rzeczywisty wynik konkursu na stanowisko referendarza (art. 149 a § 1 u.s.p.). W przepisach u.s.p. jak i wskazanego wyżej rozporządzenia brak jest regulacji prawnej przewidującej możliwość i przyczyny unieważnienia zakończonego konkursu, co jak słusznie wskazano w powołanym wyroku NSA z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 5033/21, powinno stanowić przedmiot zainteresowania ze strony ustawodawcy. Niezależnie jednak od potrzeby generalnego uregulowania wskazanej kwestii, która budzi uzasadnione wątpliwości i stanowi w istocie lukę prawną, wypracowany na gruncie orzecznictwa podgląd, że czynności podejmowane w toku konkursu na stanowisko referendarza przez prezesa sądu są czynnościami z zakresu administracji publicznej, prowadzi do konkluzji, że w obecnym stanie prawnym, możliwość weryfikacji zgodności z prawem czynności prezesa sądu podejmowanych w związku z przeprowadzeniem konkursu na stanowiska referendarskie może być przypisane jako kompetencja tylko sądowi administracyjnemu.
To jakie czynności z zakresu administracji publicznej podejmuje prezes sądu w związku z przeprowadzanym postępowaniem konkursowym na stanowiska referendarskie wynika wprost z przepisów prawa w postaci rozporządzenia w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego.
Z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego wynika, iż prezes sądu, w którym znajduje się wolne stanowisko referendarza sądowego, wyznacza termin i miejsce konkursu, a następnie informuje o konkursie co najmniej na 30 dni przed jego rozpoczęciem (§ 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Ogłoszenie o konkursie powinno zawierać: nazwę i adres sądu, oznaczenie konkursu, określenie liczby wolnych stanowisk referendarza sądowego, termin i miejsce przeprowadzenia konkursu, określenie wymaganych dokumentów, o których mowa w § 3 ust. 1, termin i miejsce złożenia przez kandydata zgłoszenia o przystąpieniu do konkursu (§ 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia).
Zgodnie z § 5 cyt. rozporządzenia po sprawdzeniu, czy zgłoszenia spełniają wymogi formalne określone w § 3 ust. 1 oraz czy kandydaci odpowiadają wymaganiom określonym w art. 149 § 1 u.s.p. prezes sądu ustala listę kandydatów dopuszczonych do konkursu i umieszcza ją w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie sądu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej nie później niż na 7 dni przed terminem rozpoczęcia konkursu. Jak wynika natomiast z § 6 cyt. rozporządzenia konkurs przeprowadzany jest przez komisję składającą się z trzech sędziów, którą powołuje prezes sądu na 5 dni przed terminem rozpoczęcia konkursu, wskazując przy tym jej przewodniczącego. Sam konkurs przeprowadzany jest w formie pisemnej, a zadania testowe i kazusy do pracy konkursowej przygotowywane są przez komisję, która winna mieć na względzie konieczność oceny wiedzy kandydatów w dziedzinach prawa wskazanych w ust. 1 pkt 1 § 7 rozporządzenia (z zakresu prawa cywilnego, postępowania cywilnego, prawa handlowego, prawa karnego, postępowania karnego, prawa karnego wykonawczego, prawa wykroczeń, postępowania w sprawach o wykroczenia, prawa karnego skarbowego oraz postępowania karnego skarbowego) oraz umiejętności stosowania przepisów prawa oraz formułowania wypowiedzi, z uwzględnieniem wymogów poprawności językowej, logiki wywodu i argumentacji prawniczej (§ 7 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia.).
Do zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego mogą być zakwalifikowani kandydaci, którzy uzyskali co najmniej 46 punktów z części testowej konkursu oraz co najmniej 12 punktów za rozwiązania kazusów (§ 8 cyt. rozporządzenia).
Po zakończeniu konkursu komisja oblicza niezwłocznie liczbę punktów uzyskanych przez poszczególnych kandydatów i wskazuje kandydata, który uzyskał najwyższą liczbę punktów. W razie uzyskania przez kilku kandydatów tej samej liczby punktów komisja dokonuje wyboru kandydata, biorąc pod uwagę doświadczenie w stosowaniu prawa oraz dodatkowe kwalifikacje i osiągnięcia wynikające z dokumentów dołączonych do zgłoszenia, przydatne do wykonywania pracy na stanowisku referendarza sądowego. Po przeprowadzeniu głosowania przewodniczący sporządza pisemne uzasadnienie wyboru kandydata, uwzględniając w szczególności, które dodatkowe osiągnięcia i kwalifikacje kandydatów wzięto pod uwagę. (§ 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Jeżeli nabór był prowadzony na więcej niż jedno stanowisko referendarza sądowego, komisja ustala listę kandydatów zakwalifikowanych do zatrudnienia (§ 9 ust. 2 cyt. rozporządzenia).
Z przebiegu konkursu jest przez sekretarza komisji sporządzany protokół obejmujący m. in. wyniki i oceny uzyskane przez poszczególnych kandydatów oraz wskazanie kandydata albo listy kandydatów zakwalifikowanych do zatrudnienia, który niezwłocznie przekazywany jest przez komisję prezesowi sądu (§ 10 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia).
Stosownie do § 12 cyt. rozporządzenia informację o wynikach konkursu prezes sądu umieszcza w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie sądu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, gdzie informacja o wynikach konkursu zawiera: 1/ imiona i nazwiska kandydatów biorących udział w konkursie; 2/ imiona i nazwiska kandydatów wybranych lub imię i nazwisko kandydata wybranego na stanowisko, na które przeprowadzany był konkurs, albo informację, że żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej liczby punktów; 3/ wyniki poszczególnych kandydatów; 4) rezerwową listę kandydatów. Jednocześnie zgodnie z § 13 cyt. rozporządzenia prezes sądu informację o wynikach konkursu przedstawia odrębnie prezesowi sądu apelacyjnego, chyba że żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej liczby punktów. W takiej sytuacji stosownie do § 11 cyt. rozporządzenia prezes sądu zarządza przeprowadzenie kolejnego konkursu.
W odniesieniu do konkursu na stanowisko referendarza sądowego oraz przeprowadzającej ten konkurs komisji, kompetencje prezesa sądu rejonowego, w którym przeprowadzany jest konkurs, ograniczone zostały przez ustawodawcę do wprost wymienionych w cyt. rozporządzeniu czynności, w tym wskazanej w § 12 czynności informacji o wynikach konkursu, której istotą jest publikacja oraz powszechne udostępnienie informacji o wynikach konkursu. Wskazana czynność może być więc przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, że skarżący - jako kandydat, który brał udział w konkursie, ale z uwagi na niski wynik punktowy nie został wybrany na stanowisko referendarza - miał prawo wnieść skargę do sądu administracyjnego na ww. czynność prezesa sądu polegającą na ogłoszeniu wyników konkursu na stanowisko referendarza sądowego. Wskazana czynność w sposób bezpośredni wpłynęła na interes prawny skarżącego. W związku z dokonaniem tej czynności skarżący nie może się bowiem skutecznie domagać zatrudnienia na stanowisku referendarza w Sądzie Rejonowym w Kartuzach, o co zabiegał zgłaszając udział w konkursie i przystępując następnie do tego konkursu w dniu 11 lutego 2025 r. Z istoty tej czynności wynika też zdaniem Sądu, że nie stanowi ona oderwanej od innych czynności prezesa sądu prostej czynności publikacyjnej, gdzie badaniu zgodności z prawem w przypadku jej zaskarżenia miałoby podlegać tylko to czy została ona po prostu w ogóle dokonana.
Biorąc pod uwagę wnioski skargi, Sąd dokonał zatem oceny, czy w sprawie doszło do naruszeń prawa, które jak ocenia skarżący istotnie wpływały na treść zaskarżonej przez niego czynności w postaci informacji o wynikach konkursu.
Wskazywane przez skarżącego w tym kontekście naruszenia dotyczyły skrócenia o trzy dni czasu pomiędzy ogłoszeniem konkursu w dniu 15 stycznia 2025 r. a jego przeprowadzeniem w dniu 11 lutego 2025 r. oraz ustnego ogłoszenia aneksu do pisemnego ogłoszenia o konkursie z dnia 15 stycznia 2025 r. przed przeprowadzeniem tego konkursu.
Sąd ocenił, że akta sprawy potwierdzają, że przeprowadzone postępowanie konkursowe nie było wolne od tych naruszeń. Niewątpliwie wyznaczając w dniu 15 stycznia 2025 r. termin konkursu na dzień 11 lutego 2025 r., prezes sądu wyznaczył termin konkursu na 27 dni przed, a nie jak wskazuje się w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia na 30 dni przed terminem konkursu. Doszło zatem do naruszenia § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Niewątpliwie również przed przeprowadzeniem konkursu doszło do ustnego ogłoszenia kandydatom przystępującym do konkursu, że w związku z uzyskaną z Ministerstwa Sprawiedliwości decyzją o kolejnym wolnym stanowisku referendarskim liczbę etatów w konkursie zwiększa się z jednego do dwóch. Jak wskazał skarżący powyższe odbiega od prawidłowej w takim przypadku praktyki sądowej, że uzyskując informację o dodatkowym etacie, prezes sądu co najmniej (jeżeli nie decyduje się na ogłoszenie nowego konkursu) dokonuje aneksem zmiany pierwotnego ogłoszenia o konkursie, co zgodnie z utartą praktyką dokonywane jest pisemnie, wywodząc taki obowiązek z § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia. W ocenie Sądu ponieważ nie doszło do sporządzenia pisemnego aneksu o zmianie ogłoszenia w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia.
Jednocześnie Sąd ocenił, co zostanie rozwinięte w dalszej części uzasadnienia, że wbrew ocenie skarżącego, nieprawidłowości te nie miały i nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy.
Ustalenie, że naruszenie nie miało lub nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, z mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. wyklucza zaś możliwość uwzględnienia skargi na czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o których mowa m.in. w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Istotne jednak pozostaje, że wskazany art. 146 § 1 p.p.s.a. stanowi dalej, że "przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio". Z woli ustawodawcy oznacza to, że nie wszystkie naruszenia prawa spełniają warunki dla uwzględnienia skargi na czynność, o której mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W omawianej sprawie odpowiednie stosowanie przepisu oznacza jego zastosowanie z niezbędnymi zmianami wynikającymi ze specyfiki czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro bowiem w powołanym przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. chodzi o czynności z zakresu administracji publicznej, które podejmowane są poza postępowaniem administracyjnym, uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, nie dotyczy więc tych czynności w ogóle np. instytucja wznowienia postępowania administracyjnego.
W konsekwencji, odpowiednie stosowanie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w tego rodzaju sprawach jak niniejsza, oznacza, że Sąd ma podstawy do uwzględnienia skargi na czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wyłącznie wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Tego rodzaju naruszeń Sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie, co wyklucza możliwość uwzględnienia skargi i stwierdzenia bezskuteczności czynności w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a.
Odpowiednie stosowanie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w przypadku skarg na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ma ogromne znaczenie w przypadku nieznaczących dla wyniku sprawy naruszeń przepisów prawa, do jakich ewentualnie dojdzie w toku postępowania konkursowego. Szczególnie, że niejednokrotnie zarzuty te - tak jak w przedmiotowej sprawie - są formułowane w sytuacji gdy dojdzie już do mianowania i zatrudnienia określonych kandydatów będących uczestnikami postępowania, co do których nie ma też wątpliwości, że uzyskali w konkursie największą liczbę punktów.
Sąd podkreśla, że wynikiem przedmiotowej sprawy, jest wynik postępowania konkursowego.
Wskazać więc należy, że pomimo wskazanych uchybień - w postaci krótszego o trzy dni okresu pomiędzy ogłoszeniem o konkursie a dniem przeprowadzenia konkursu oraz naruszenia w postaci ustnego, a nie pisemnego zawiadomienia o zwiększeniu liczby wolnych miejsc w konkursie, istota przeprowadzonego konkursu została zachowana. Przeprowadzony konkurs pozwolił bowiem na wyłonienie osób z największa wiedzą zweryfikowaną wynikami testu oraz przedstawionymi przez te osoby rozwiązaniami zadanych kazusów.
Przeprowadzona procedura konkursowa wyłoniła zatem najlepszych kandydatów i oddała rzeczywisty wynik konkursu. Sąd wskazuje, że wyeliminowanie wskazanych uchybień nie mogłoby spowodować innego wyniku konkursu niż ten który został stwierdzony protokołem komisji i podany do publicznej informacji poprzez czynność prezesa sądu o wynikach konkursu, bazującej przecież na protokole komisji konkursowej z dnia 18 lutego 2025 r. Jak wynika z protokołu do konkursu w dniu 11 lutego 2025 r. stanęło 22 kandydatów, z których tylko część osób uzyskała co najmniej 46 punktów z testu. Po obliczeniu punktacji łącznie za test i kazusy, podano w tabelce liczbę punktów zdobytych przez te osoby. Z punktacji tej wynika, że uzyskana przez skarżącego liczba punktów – to jest 60 pkt - uplasowała go za M. M. i M. T., którzy zostali wybrani przez komisję do zajęcia stanowisk referendarza sądowego a także za B. W., S. M., B. B., którzy zostali wybrani przez komisję konkursową na listę rezerwową. Nie budzi wątpliwości Sądu, że podana przez prezesa sądu informacja o wynikach konkursu prawidłowo, w zgodzie z protokołem konkursu, uwzględnia, że osoby wybrane przez komisję konkursową do zatrudnienia oraz na listę rezerwową, zostały podane przy uwzględnieniu kolejności zdobytych w konkursie punktów, jakie przyznała im komisja konkursowa. Z uwagi na uzyskaną przez skarżącego liczbę punktów, wynik konkursu oddaje to, że nie może on starać się o zatrudnienie na stanowisku referendarza, niezależnie od tego, że został on poinformowany ustnie a nie pisemnie, że bierze udział w konkursie na dwa wolne stanowiska referendarskie oraz że przystąpił do konkursu ogłoszonego na 27 dni przed terminem zaplanowanego konkursu. Przy takiej punktacji poszczególnych osób jak stwierdzona w tej sprawie protokołem, wynik konkursu nigdy nie mógłby być zmieniony na korzyść skarżącego - ani w zakresie wyboru na wolne stanowisko referendarskie, ani w zakresie wyboru na listę rezerwową.
Jeżeli skarżący z określonych względów, których nie artykułuje też wprost uważa, że postępowanie konkursowe przeprowadzono nieuczciwie, sugerując, że zwycięzcy konkursu "będący asystentami sędziego Sądu Rejonowego w Kartuzach uzyskali wyniki rażąco wyższe od pozostałych uczestników konkursu", to wskazać należy, tego rodzaju zarzuty nie podlegają badaniu w ramach skargi na czynność informacji o wynikach konkursu. Jedynie zatem na marginesie tej sprawy, Sąd wskazuje, że wszelkie podejrzenia, aby w ramach danego konkursu doszło do nadużyć mających cechy przestępstwa, mogą podlegać zgłoszeniu i weryfikacji tylko w odpowiednich dla tego trybach, którym z pewnością nie jest postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi na czynność ogłoszenia informacji o wynikach konkursu na stanowiska referendarskie.
Prezes Sądu Rejonowego w Kartuzach, wyjaśnił z jakich powodów doszło do uchybień w postaci skrócenia o trzy dni okresu czasu, o którym mowa w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia oraz w postaci braku pisemnego aneksu do ogłoszenia o konkursie, gdzie poprzestano w dniu konkursu na ogłoszeniu ustnym o zwiększeniu liczby wolnych miejsc w konkursie. W tym zakresie wskazywano na presję czasu związaną z sytuacją przedłużających się wakatów, zaległości w pracy sądu, późny zwrot jednego etatu oraz przekazaną na ostatni moment przed konkursem decyzję Ministerstwa Sprawiedliwości o możliwości obsadzenia jeszcze jednego wakatu w drodze konkursu, ponieważ nikt nie zgłosił się na stanowisko w drodze przeniesienia. O okoliczności, że postępowanie konkursowe zdecydowano się przeprowadzić w dniu 11 lutego 2025 r. na dwa stanowiska referendarskie wiedział również poinformowany o tym skarżący, który przystąpił do konkursu na takich właśnie warunkach, a także wiedząc o ogłoszeniu o konkursie na 27 dni przed wyznaczonym jego terminem.
Dokonując oceny, że stwierdzone naruszenia w okolicznościach tej konkretnej sprawy, nie mogły mieć istotnego wpływu na jej wynik, w tym wynik istotny z punktu widzenia interesu skarżącego, Sąd uwzględnił, że sytuacja ogłoszenia w dniu 15 stycznia 2025 r. konkursu na dzień 11 lutego 2025 r. dotyczyła wszystkich kandydatów. Sytuacja ta nie spowodowała naruszenia interesu prawnego żadnej z osób startujących w konkursie, bowiem wszyscy mieli tyle samo czasu na przygotowanie się do konkursu i wysłanie zgłoszenia. Żadnej osobie nie odmówiono też udziału w konkursie z tej lub innej przyczyny. Do Sądu Rejonowego w Kartuzach nie wypłynęło też żadne zgłoszenie z przekroczeniem terminu do zgłoszenia udziału w konkursie, co mogłoby mieć znaczenie w kontekście skrócenia okresu ogłoszenia o konkursie. Nikt też nie zaskarżył w drodze skargi do sądu administracyjnego - w tym takich działań nie podjął też skarżący - czynności ogłoszenia konkursu.
Sąd uwzględnił również, że ustnie ogłoszenie o zwiększeniu wolnych miejsce na stanowiska referendarskie, na które przeprowadzany jest konkurs, również zostało dokonane wobec wszystkich kandydatów biorących udział w konkursie. Niewątpliwie też
przeprowadzenie konkursu na dwa stanowiska referendarskie działało na korzyść wszystkich przystępujących do konkursu, bowiem zwiększało dwukrotnie szansę na zatrudnienie każdego z kandydatów, który zdecydowali się na udział w konkursie. Skarżący nie poniósł w związku z ustnym ogłoszeniem o zwiększeniu liczny etatów żadnych negatywnych skutków prawnych, co dodatkowo uprawnia do przyjęcia, że wbrew ocenie skarżącego, wskazane naruszenie nie miało wpływu na wynik postępowania, w tym nie mogło zmienić na korzyść jego sytuacji prawnej, z uwagi na taką a nie inną liczbę uzyskanych przez poszczególnych kandydatów w konkursie punktów.
Z powyższych względów, wobec braku wystąpienia naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz braku naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.