III SA/Gd 16/24

III SA/Gd 16/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Sudoł
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 735
art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 78 ust. 4
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 147 par. 1 pkt 7 i 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 30 października 2023 r. nr PS-V.8641.129.2023.AM w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Gd 16/24
UZASADNIENIE
W dniu 29 marca 2021 r. D. Ł. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Słupsku jako osoba bezrobotna. We wniosku o rejestrację oświadczyła, że nie pobiera świadczenia rehabilitacyjnego.
Decyzją z dnia 29 marca 2021 r. nr 1268/45/03/21 Starosta Słupski uznał D. Ł. za osobę bezrobotną z dniem 29 marca 2021 r. oraz przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od tego dnia na okres 365 dni pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę.
Z dniem 29 marca 2022 r. D. Ł. utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu maksymalnego okresu jego pobierania.
W dniu 12 maja 2023 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Słupsku wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 maja 2023 r., zgodnie z którym D. Ł. przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od dnia 15 marca 2021 r. do dnia 12 czerwca 2021 r.
Na podstawie tego pisma, w dniu 29 maja 2023 r. Starosta Słupski wydał w oparciu o art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy decyzję nr 642/s_duch/05/23 o utracie przez D. Ł. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia 29 marca 2021 r. do dnia 12 czerwca 2021 r. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna.
W dniu 15 czerwca 2023 r. D. Ł. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Słupsku pismo zatytułowane "wniosek o sprostowanie decyzji", w którym wniosła o zmianę decyzji Starosty Słupskiego z dnia 29 marca 2021 r. nr 1268/45/03/21 w ten sposób, że uznanie jej za osobę bezrobotną oraz przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych następuje od dnia 13 czerwca 2021 r. na okres 365 dni.
Pismem złożonym w Powiatowym Urzędzie Pracy w Słupsku w dniu 14 lipca 2023 r. D. Ł. wskazała, że wnioskuje o zmianę decyzji Starosty Słupskiego z dnia 29 marca 2021 r. nr 1268/45/03/21 przez uznanie jej za osobę bezrobotną oraz przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 czerwca 2021 r. na okres 365 dni na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 i 8 w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 755 ze zm.) – dalej powoływanej jako "k.p.a.".
W dniu 18 sierpnia 2023 r. D. Ł. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Słupsku dodatkowe wyjaśnienia, z których wynika że żąda wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, 7 i 8 k.p.a. i uznania jej za osobę bezrobotną i przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 czerwca 2021r. na okres nieprzekraczający 365 dni.
Starosta Słupski postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2023 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania D. Ł. z dniem 29 marca 2021 r. za osobę bezrobotną oraz przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 29 marca 2021 r. na okres 365 dni, zakończonego decyzją ostateczną z dnia 29 marca 2021 r. nr 1268/45/03/21.
Następnie w wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania organ I instancji decyzją z dnia 4 września 2023 r. nr ES.610.11.4.2023.AK odmówił uchylenia swej decyzji z dnia 29 marca 2021 r. nr 1268/45/03/21.
D. Ł. wniosła od tej decyzji odwołanie. Po jego rozpoznaniu Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 30 października 2023 r. nr Ps V.8641.129.2023.Am, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4,7,8 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 735 z późn. Zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W dniu złożenia wniosku o dokonanie rejestracji jako osoby bezrobotnej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Słupsku, tj. w dniu 29 marca 2021 r. D. Ł., pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, złożyła oświadczenie, że nie pobiera świadczenia rehabilitacyjnego.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupsku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 grudnia 2022 r. (sygn. akt V U 164/21) przyznano stronie prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od 15 marca 2021 r. do 12 czerwca 2021 r.
Wojewoda wskazał, że nie jest możliwe połączenie trybu wznowienia postępowania, którego przesłanki wskazane zostały w art. 145 k.p.a. z trybem zmiany decyzji ostatecznej z art. 155 k.p.a. Tryb wznowienia postępowania oraz tryb przewidziany w art. 155 k.p.a. stanowią całkowicie odrębne, niezależne od siebie i niepozostające ze sobą w związku instytucje procesowe. Jakkolwiek w obu przypadkach dotyczą one weryfikacji decyzji ostatecznych i są trybami nadzwyczajnymi, jednak system ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowiłoby rażące naruszenie prawa, mogące być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.
Nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych zarzut D. Ł., że jako strona nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, w sprawie nie zachodzi zatem przesłanka wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
D. Ł. sama wszczęła postępowanie w sprawie uznania jej z dniem 29 marca 2021 r. za osobę bezrobotną oraz przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 29 marca 2021 r. na okres 365 dni, składając wniosek o rejestrację w PUP Słupsk w dniu 29 marca 2023 r. W toku postępowania przedstawiła wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy. Miała również możliwość wypowiedzenia się co do ich treści przed wydaniem decyzji administracyjnej. D. Ł. zapewniono zatem możliwość czynnego udziału w tym postępowaniu, a decyzja stanowiąca rozstrzygnięcie w tej sprawie została jej prawidłowo doręczona.
Wznowione postępowanie dotyczy jedynie sprawy uznania strony z dniem 29 marca 2021 r. za osobę bezrobotną oraz przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 29 marca 2021 r. na okres 365 dni. W tym natomiast postępowaniu nie stwierdzono braku udziału strony. Wojewoda Pomorski nie ma kompetencji, aby dokonać oceny udziału strony w postępowaniu prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ewentualne niedopełnienie obowiązku należytego informowania strony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przebiegu postępowania prowadzonego przez ten organ na podstawie art. 139 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1251 z późn. zm.) pozostaje bez wpływu na możliwość uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. decyzji w sprawie uznania strony z dniem 29 marca 2021 r. za osobę bezrobotną oraz przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 29 marca 2021 r. na okres 365 dni.
W przedmiotowej sprawie nie zachodzi również podstawa wznowieniowa wskazana w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., gdyż w sprawie uznania strony z dniem 29 marca 2021 r. za osobę bezrobotną oraz przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 29 marca 2021 r. na okres 365 dni nie znalazł zastosowania art. 100 § 2 k.p.a. W sprawie nie istniało zagadnienie wstępne, które następnie zostałoby rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji.
W sprawie nie jest również możliwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., gdyż w stosunku do osób, które nabyły status osoby bezrobotnej, a którym w okresie późniejszym przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, istnieje przepis prawa materialnego regulujący takie sytuacje, to jest art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jest to przepis o charakterze szczególnym, wyłączającym możliwość zastosowania unormowań o charakterze ogólnym co do wznowienia postępowania administracyjnego zawartych m.in. w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wprowadzony z uwagi na przyznawanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego niejednokrotnie z mocą wsteczną (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 230/19).
Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje za okres, za który przyznano to świadczenie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przyznaje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym. Omawiany przepis ma zastosowanie również do sytuacji, gdy świadczenie zostanie przyznane za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego. Przepis art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewiduje, jako skutek spełnienia się przesłanek w nim zawartych utratę statusu bezrobotnego.
Należy podkreślić, że przepis art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma na celu ochronę interesów osoby bezrobotnej. Konsekwencją unormowań tego przepisu prawnego jest bowiem pozbawienie statusu osoby bezrobotnej jedynie za okres, za który przyznano świadczenie rehabilitacyjne i wyeliminowanie konieczności ponownej rejestracji osoby uprawnionej po utracie prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w celu nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych (czego dla takiego nabycia wymaga art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy).
Starosta Słupski nawet w przypadku istnienia możliwości uchylenia decyzji w sprawie uznania strony z dniem 29 marca 2021 r. za osobę bezrobotną oraz przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 29 marca 2021 r. na okres 365 dni nie mógłby orzec zgodnie z żądaniem strony o uznaniu jej za osobę bezrobotną od dnia 16 czerwca 2021 r. i przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 16 czerwca 2021 r. na okres 365 dni, pomimo że od tego dnia strona nie pobierała już świadczenia rehabilitacyjnego. Zgodnie bowiem z § 2 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 667) uznanie D. Ł. za osobę bezrobotną od dnia 16 czerwca 2021 r. byłoby możliwe jedynie w przypadku, gdyby w tym dniu zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Słupsku lub w dniu 16 czerwca 2021 r. wypełniła wniosek o dokonanie rejestracji za pomocą formularza elektronicznego, dostępnego na stronie internetowej ministra właściwego do spraw pracy, gdyż w myśl § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, rejestracji osoby ubiegającej się o zarejestrowanie jako bezrobotny dokonuje się z dniem, w którym osoba zgłosiła się do powiatowego urzędu pracy - po poświadczeniu przez nią własnoręcznym podpisem przekazanych przez nią danych i złożeniu, w obecności pracownika powiatowego urzędu pracy i pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenia o prawdziwości przekazanych danych oraz o zapoznaniu się z warunkami zachowania statusu, a w przypadku rejestracji i za pomocą formularza elektronicznego - po opatrzeniu go i załączonych do wniosku zeskanowanych dokumentów oraz oświadczenia, o którym mowa w pkt 1, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Przepisy ww. rozporządzenia mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że nie ma możliwości zarejestrowania się, jako osoba bezrobotna z inną datą niż data zgłoszenia się w Urzędzie Pracy lub data wypełnienia wniosku o rejestrację za pomocą formularza elektronicznego i opatrzenia go odpowiednim podpisem elektronicznym.
D. Ł. nie zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Słupsku w dniu 16 czerwca 2021 r. w celu dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna i nie złożyła również wniosku o zarejestrowanie za pośrednictwem formularza elektronicznego. Nawet w przypadku uchylenia w żądanym przez stronę trybie ww. decyzji nie byłoby zatem podstaw prawnych do uznania D. Ł. za osobę bezrobotną od dnia 16 czerwca 2021 r., a w konsekwencji również do przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z tymże dniem.
Reasumując, w sprawie nie zachodzi przesłanka wznowieniowa wskazana w art.145 § 1 pkt 4 i 7 k.p.a., a możliwość zastosowania przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. została wyeliminowana przez zastosowanie przepisu materialnoprawnego art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca zarzucając jej naruszenie przepisu art. 155 k.p.a. i wnosząc o uchylenie i zmianę skarżonej decyzji w ten sposób, że zmienia ona decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w Słupsku z dnia 29.03.2021 r., uznającą ją za osobę bezrobotną i przyznającą jej prawo do zasiłku od dnia 29.03.2021r. przez ustalenie, że skarżąca została uznana za osobę bezrobotną i zostało jej przyznane prawo do zasiłku od dnia 13 czerwca .2021 r. na okres nieprzekraczający 365 dni.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 16 lutego 2021 r. złożyła do ZUS O/Słupsk wniosek o świadczenie rehabilitacyjne. W odpowiedzi otrzymała orzeczenie lekarskie z dnia 18.03.2021 r, lekarza orzecznika ZUS stwierdzające "brak okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego". Wobec takiego nieuprawnionego stanowiska ZUS, skarżąca jako osoba bezrobotna, zmuszona była do zgłoszenia się do urzędu pracy, gdzie zgodnie z decyzją z dnia 29.03.2021 r. została uznana za osobę bezrobotną i zostało jej przyznane prawo do zasiłku od dnia 29.03.2021 r. na okres nieprzekraczający 365 dni.
W wyniku zaskarżenia powyższej decyzji przez skarżącą, Sąd Rejonowy w Słupsku prawomocnym wyrokiem z dnia 5.12.2022 r. sygn. akt V U 164/21 zmienił w całości zaskarżoną decyzję przyznając skarżącej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 3 miesięcy od dnia 15 marca 2021 r.
W związku z tym, wobec ewidentnej winy innego organu, tj. ZUS-u, który swoim nieuprawnionym postępowaniem dezinformującym skarżącą w zakresie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, skutkującym w konsekwencji zgłoszeniem do PUP prawa do zasiłku od dnia 29.03.2021 r. na okres nieprzekraczający 365 dni zamiast od dnia 13.06.2021 r. na okres nieprzekraczający 365 dni - ZUS O/Słupsk spowodował złożenie przez skarżącą w marcu 2021 r. wadliwego oświadczenia woli, przyczyniając się tym samym do bezzasadnego skrócenia uprawnienia do statusu osoby bezrobotnej uprawnionej do prawa do zasiłku o 76 dni z okresu 365 dni.
Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie znajdują jakiegokolwiek potwierdzenia w stanie faktycznym i zostały wydane w sposób nieuwzględniający wszystkich przesłanek konkretnej sytuacji. Organ powinien rozpoznać całość okoliczności i faktów wynikających z akt sprawy, dotyczących istoty rozpatrywanej sprawy, nie pomijając merytorycznego odniesienia się do treści i przyczyn samego wniosku i jego faktycznej istoty czego w zaskarżonej decyzji brak.
Tryb art. 155 k.p.a. w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie, ponieważ zaistniał słuszny interes mnie jako strony a sam przepis szczególny w tej konkretnej sprawie nie wyklucza zmiany decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest bezsporny. Obejmuje on przyznanie skarżącej D. Ł. decyzją z dnia 29 marca 2021 r. statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych na okres 365 dni od dnia wydania decyzji oraz uzyskanie przez skarżącą prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 5 grudnia 2022 r. sygn. akt V U 164/21. Prawo to przyznano na okres 3 miesięcy od dnia 15 marca 2021 r. poczynając.
Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu wznowieniowym, wszczętym na wniosek skarżącej z dnia 13 czerwca 2023 r. (k. 24 akt adm.), w którym skarżąca domagała się zmiany decyzji z dnia 29 marca 2021 r. o uznaniu jej za osobę bezrobotną i przyznającej jej prawo do zasiłku na okres 365 dni od 29 marca 2021 r. Skarżąca podnosiła w uzasadnieniu wniosku, że uzyskanie przez nią z mocą wsteczną prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, którego wcześniej odmawiał jej ZUS doprowadziło do nieuzasadnionego skrócenia okresu pobierania przez nią zasiłku dla bezrobotnych o 76 dni. Wezwana do sprecyzowania wniosku skarżąca wskazała, powołując się na przepisy art. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, że wniosek swój opiera na art. 145 §1 pkt 7 i 8 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. Zdaniem skarżącej wymieniona wyżej decyzja powinna zostać zmieniona w ten sposób, że powinna zostać ona uznana za osobę bezrobotną i otrzymać prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 czerwca 2021 r. na okres nieprzekraczający 365 dni.
Organ pierwszej instancji nadał wnioskowi skarżącej bieg w dwóch trybach postępowania, pierwszym wznowieniowym, zakończonym decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie i drugim opartym na podstawie art. 155 k.p.a., zakończonym decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia 9 stycznia 2024 r. nr PS-V.8641.153.2023.AM, zaskarżoną do tutejszego sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 125/24.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że skarżąca w swej skardze, wskazując jako przedmiot zaskarżenia decyzję wydaną w rezultacie postępowania wznowieniowego, uzasadniała ją powołując się na naruszenie art. 155 k.p.a. Natomiast w swej kolejnej skardze, wniesionej na decyzję wydaną w trybie art. 155 k.p.a , zarejestrowanej pod sygn. akt III SA/Gd 125/24 podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 4 -8, art. 146, art. 148 §1 , art. 149 § 2 art. 154 § 1, art. 155, art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 oraz art. 159 k.p.a. Skarżąca w uzasadnieniu tej skargi wskazywała na to, że organy administracji w istocie nie wniknęły w istotę sprawy, która według skarżącej dotyczy niekorzystnych dla skarżącej skutków błędnej decyzji jednego z organów Państwa jakim jest ZUS. Granice sprawy, którymi zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd jest związany wyznacza wniosek skarżącej o wznowienie postepowania zakończonego ostateczna decyzją z dnia 29 marca 2021 r. statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych na okres 365 dni. Sąd w niniejszej sprawie nie ma zatem możliwości, by kontrolować zgodność z prawem innych aktów stosowania prawa niż decyzji rozstrzygających wniosek skarżącej inicjujący postępowanie wznowieniowe.
Przepisy art. 145 § 1 pkt 7 i 8 k.p.a. stanowią, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art.100 § 2) – pkt 7, lub jeśli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione - pkt 8.
Przepisy k.p.a. regulujące nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci wznowienia postępowania nie znajdują zastosowania wówczas, gdy występujący w sprawie stan faktyczny objęty jest zawartą w przepisach prawa odrębną komplementarną regulacją.
Sytuacja, w której znalazła się skarżąca podlegała szczególnej regulacji zawartej w art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z którego wynika, że w przypadku przyznania bezrobotnemu świadczenia rehabilitacyjnego, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano to świadczenie. Przepis ten nie przewiduje natomiast przesunięcia końcowej daty przysługiwania statusu osoby bezrobotnej i okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych w zakresie odpowiadającym okresowi pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Gdyby takie przesunięcie było intencją ustawodawcy, stosowne uregulowanie znalazłoby się w art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Przepis powyższy ma charakter całkowicie samodzielny i w istocie wyklucza możliwość podważenia decyzji ostatecznej w trybie wznowieniowym w przypadku objętym jego regulacją. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że posiadanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jest przesłanką uniemożliwiającą korzystanie ze statusu bezrobotnego. Zatem przyznanie bezrobotnemu tego świadczenia na okres oznaczony skutkuje pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej na okres, na który przyznano to świadczenie.
Przepis ten został prawidłowo zastosowany przez Starostę Słupskiego, który ostateczną decyzją z dnia 29 maja 2023 r. nr 642/s_duch/05/23 (k-34 akt administracyjnych) orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od dnia 29 marca 2021 r. do dnia 12 czerwca 2021 r.
Stosowanie przepisu art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie narusza zasady ochrony praw słusznie nabytych, ani zasady niedziałania prawa wstecz. Jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny zasada niedziałania prawa wstecz nie ma charakteru absolutnego. Skarżąca uzyskała na mocy decyzji z dnia 29 marca 2021 r. o przyznaniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych prawo do pomocy państwa świadczonej z środków publicznych na okres 365 dni. Prawo to nie zostało naruszone, ani ograniczone wskutek zastosowania art. 78 ust. 4 ustawy. Przyjęte przez skarżącą założenie, że gdyby nie wadliwe działanie organów ZUS, uzyskałaby status osoby bezrobotnej na 365 dni od 13 czerwca 2021 r. poczynając, nie znajduje ochrony w oparciu o obowiązujące przepisy prawa administracyjnego.
Na marginesie tylko należy wskazać, że w świetle obowiązujących przepisów prawa stwierdzenie, że w dacie rejestracji stronie przysługiwało prawo do świadczenia rehabilitacyjnego (przyznane z mocą wsteczną) powodowałoby konieczność odmowy przyznania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, gdyby nie istniała regulacja art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie okazała się nieuzasadniona, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił ją w całości.