III SA/Gd 137/24

III SA/Gd 137/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-07-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Janina Guść
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 1688/24 - Wyrok NSA z 2026-03-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Renata Rombel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2024 r., nr 2201-IGC.4400.12.2023.SL w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 stycznia 2024 r. (nr 2201-IGC.4400.12.2023.SL) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - powoływanej dalej jako "o.p.") oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1590 ze zm. - dalej także jako: "p.c."), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z dnia 10 sierpnia 2023 r. (nr 328000-COC-1.4365.78.2022.KL), którą odmówiono C. S.A. z siedzibą w K. zwrotu cła.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 29 kwietnia 2022 r. agencja celna G. Sp. z o.o., działając jako przedstawiciel bezpośredni importera, złożyła zgłoszenie celne uzupełniające, które zarejestrowano pod nr [...]. Przedmiotem odprawy była blacha prostokątna ze stopu aluminium (do produkcji puszek aluminiowych do napojów), sprowadzona z Chin. Pismem z dnia 26 kwietnia 2022 r. przedmiotowy towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Wartość celną przesyłki ustalono na kwotę 2.593.918,87 USD na podstawie przedłożonej faktury nr [...] z dnia 16 lutego 2022 r. Do wyliczeń kwoty należnego cła w wysokości 899.900 zł przyjęto stawkę celną w wysokości 7,5 %.
Pismem z dnia 19 października 2022 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zwrot zapłaconego cła z tytułu importu sprowadzonej blachy na podstawie przepisu art. 116 ust. 1 lit. d w związku z art.120 i art.121 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. U. UE L 269 z 10.10.2013 - zwanej dalej także: "UKC") argumentując, że została ona wywieziona do Ukrainy. W piśmie skarżąca wyjaśniła, że należy do międzynarodowej grupy spółek zajmujących się produkcją i sprzedażą opakowań metalowych, w której pełni rolę Spółki holdingowej i spółki świadczącej usługi zakupowe wewnątrz Grupy. Spółka organizuje dostawy surowców do produkcji dla części spółek, zgodnie z przyjętym, w poszczególnych przypadkach, modelem współpracy. W szczególności firma C. SA jest pośrednikiem w transakcjach zakupu blachy aluminiowej do produkcji puszki dla spółki - córki z siedzibą w Ukrainie. Dostawy blachy aluminiowej do firmy w Ukrainie dokonywane były głównie bezpośrednio z Rosji. Z uwagi na wybuch wojny na terenie Ukrainy, zakupy z Rosji zostały wstrzymane a działalność firmy na Ukrainie tymczasowo zawieszona. Z chwilą uruchomienia produkcji na Ukrainie, dostawy blachy z aluminium zarówno z Unii Europejskiej, jak i sprowadzone przez Spółkę z Chin zostały tam wysłane celem zabezpieczenia łańcucha dostaw. Do nadesłanego wniosku firma dołączyła szczegółowy wykaz zgłoszeń eksportowych powiązanych ze zgłoszeniami importowymi. Zdaniem Spółki skoro dopuszczony do obrotu towar w Unii Europejskiej został wywieziony i wykorzystany poza terytorium Unii Europejskiej, zapłacone w imporcie cło podlega zwrotowi na zasadzie słuszności.
Pismem z dnia 6 lutego 2023 r. organ poinformował skarżącą o zamiarze wydania dla niej decyzji niekorzystnej. W odpowiedzi firma C. SA podtrzymała swoje stanowisko w sprawie zwrotu zapłaconego cła.
Decyzją z dnia 10 sierpnia 2023 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni odmówił zwrotu cła pobranego na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 29 kwietnia 2022 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania strony, w dniu 19 stycznia 2024 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał brzmienie przepisów mających zastosowanie w sprawie, tj. art. 116 ust. 1 UKC (regulującego zwrot i umorzenie kwot należności celnych) oraz art. 120 UKC (dotyczącego zwrotu lub umorzenia kwot należności celnych na zasadzie słuszności). Następnie omówił możliwość zastosowania zasady słuszności odwołując się do piśmiennictwa, wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 listopada 1999 r. w sprawie C-48/98 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 października 2020 r. (sygn. akt III SA/Gd 782/20).
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do stanowiska skarżącej, która starała się wykazać, że jej sytuacja była znacząco odmienna od sytuacji innych przedsiębiorców prowadzących ten sam rodzaj działalności. W wyniku bowiem inwazji zbrojnej na Ukrainę produkcja została zawieszona przez spółkę w Ukrainie (do połowy maja 2022 r.), a dostawy aluminium wstrzymane. Zdaniem skarżącej podmioty, które dokonując importu wiedziały, że importowane towary będą skonsumowane poza Unią Europejską były w odmiennej sytuacji – miały możliwość zastosowania odpowiednich procedur, które nie powodowały wystąpienia konieczności zapłaty należności celnych w Unii Europejskiej.
Dyrektor IAS podzielił stanowisko skarżącej, że wojna jest sytuacją szczególną, która stanowi przypadek siły wyższej jako zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia, którego skutkom nie można zapobiec. Skarżąca nie mogła też przewidzieć, czy i od kiedy zostanie wznowiona produkcja przez spółkę w Ukrainie. Jednak, w ocenie organu odwoławczego, rozpoczęcie działań wojennych na Ukrainie wpłynęło na plany produkcyjne i na łańcuch dostaw nie tylko Grupy C., ale szeregu innych podmiotów prowadzących w tym czasie działalność gospodarczą na Ukrainie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżąca jest podmiotem, który działa na rynku od ponad 20 lat, ma doświadczenie i orientuje się w przepisach dotyczących procedur celnych oraz związanych z tym konsekwencji. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, skarżąca mogła zabezpieczyć się przed ryzykiem wynikającym z działań wojennych, podejmując odmienne decyzje dotyczące importowanego towaru. Podkreślił, że przedmiotowy towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu w dniu 26 kwietnia 2022 r., tj. w trakcie działań wojennych (które rozpoczęły się w dniu 24 lutego 2022 r.). Procedura dopuszczenia do obrotu jest jedną z kilku możliwych procedur celnych, do których należą również procedura tranzytu lub składu celnego (do momentu wyjaśnienia się sytuacji lub też ewentualnego przeniesienia działalność spółki córki w bezpieczniejszy rejon Ukrainy). Wybór procedury celnej należał zatem do skarżącej. Zdaniem organu odwoławczego, skarżąca świadomie podjęła decyzję o objęciu przedmiotowego towaru ww. procedurą celną ze wszystkimi tego konsekwencjami, zapłaciła należności celne przywozowe i dokonała eksportu towaru do Ukrainy a podejmowane przez nią działania, dotyczące przedmiotowego towaru, wchodziły w skład ryzyka handlowego przedsiębiorcy. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w toku postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów i nie wskazała okoliczności, które potwierdziłby jej szczególną sytuację względem innych podmiotów prowadzących w tamtym czasie działalność gospodarczą na terenie Ukrainy.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor IAS uznał, że w sprawie nie zaszły szczególne okoliczności. Regulacje prawne dotyczyły wszystkich przedsiębiorców, którzy sprowadzali w tym czasie tego rodzaju towar co skarżąca na obszar Unii Europejskiej i prowadzili działalność gospodarczą także na Ukrainie. Podkreślił, że sytuacja danego regionu nie jest sytuacją szczególną, skoro dotyczy wszystkich podmiotów prowadzących tam działalność.
C. SA z siedzibą w Krakowie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez dopuszczenie się przez organ błędnej (zawężającej) wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 ust. 1 lit. d/ w zw. z art. 120 i art. 121 UKC oraz art. 172 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L 2015.343.558 z dnia 29 grudnia 2015 r. – dalej jako "Rozporządzenie nr 2015/2447") i w konsekwencji ich niezastosowanie, podczas gdy prawidłowo oceniony stan faktyczny uzasadniał stwierdzenie nadzwyczajnych okoliczności pozwalających na zastosowanie zasady słuszności i zwrot należności celnych zgodnie z wnioskiem skarżącej, bowiem ze względu na wyjątkową sytuację Spółki związaną z wojną w Ukrainie, Spółka wniosła o zwrot cła w kwotach wskazanych we wniosku.
W uzasadnieniu skarżąca zwróciła uwagę, że jej sytuację należy porównywać z sytuacją innych spółek holdingowych, które prowadzą działalność gospodarczą w branży produkcyjnej i pośredniczą w łańcuchach dostaw dla spółek ze swojej grupy, a nie - jak przyjął organ - z sytuacją przedsiębiorców, którzy sprowadzali blachę aluminiową na terytorium Unii Europejskiej i jednocześnie prowadzili działalność gospodarczą także na Ukrainie. Skarżąca zwróciła uwagę, że spółka -córka (odbiorca towaru) prowadzi działalność produkcyjną na obszarze objętym wojną. Natomiast inne spółki holdingowe nie prowadziły działalności gospodarczej na terytorium objętym wojną, a zatem miały możliwość przewidzenia, czy importowane przez nie surowce będą wykorzystane na terytorium Unii Europejskiej czy też poza nim. Działania wojenne prowadzone na Ukrainie spowodowały konieczność zaprzestania prowadzenia działalności produkcyjnej z uwagi na bezpieczeństwo pracowników. Skarżąca nie była w stanie przewidzieć czy i od kiedy produkcja towarów zostanie wznowiona przez spółkę - córkę w Ukrainie, skąd mogą być zorganizowane dostawy oraz jak długo będzie możliwe prowadzenie tej produkcji po jej wznowieniu.
Skarżąca wyjaśniła, że w momencie objęcia przedmiotowego towaru procedurą dopuszczenia do obrotu zakładała wykorzystanie go na terenie Unii Europejskiej, ale, gdy pojawiła się możliwość wznowienia działalności fabryki na Ukrainie (tj. od połowy maja 2022 r.), została zmuszona do przekierowania dostaw przeznaczonych do innych spółek w grupie (zlokalizowanych na terenie Unii Europejskiej, dla których blacha ta była przeznaczona) do Ukrainy. Gdyby skarżąca miała wiedzę o tym kiedy i w jakim zakresie produkcja będzie mogła być wznowiona oraz jak długo będzie możliwość jej prowadzenia, wybrałaby inny model działania i, w konsekwencji, cło nie byłoby należne z uwagi na przeznaczenie towaru poza obszar celny Unii Europejskiej. Działania wojenne oraz zerwanie dotychczasowych łańcuchów dostaw (z Rosji) nie pozwalały na zaplanowanie innego modelu dostaw w tym okresie.
Skarżąca podniosła, że ustabilizowanie sytuacji w regionie kijowskim, wynegocjowanie możliwości zaopatrywania fabryki na Ukrainie przez nowych dostawców oraz utworzenie nowego łańcucha dostaw to proces, który trwał kilka miesięcy. Dopiero te okoliczności pozwoliły skarżącej rozpocząć wdrażanie procedur specjalnych, tj. tranzytu oraz składu celnego dla aluminium przeznaczonego na eksport do Ukrainy, które od tego momentu stosowała. Decyzje w tym zakresie podejmowane były na bieżąco, z uwzględnieniem nie tylko zapotrzebowania produkcyjnego fabryki w Ukrainie, ale w szczególności sytuacji geopolitycznej w regionie oraz konieczność zabezpieczenia produkcji w fabrykach położonych w krajach Unii Europejskiej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2493 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz.935 - dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w oparciu o powyższe kryteria badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca domagała się zwrotu uiszczonych należności celnych. Zwrot lub umorzenie należności celnych następuje na podstawie decyzji organów celno-skarbowych, gdy zaistnieją okoliczności i warunki określone w art. 116-120 UKC. Zgodnie z art. 116 ust. 1 UKC, kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych podlegają zwrotowi lub umorzeniu z następujących powodów:
a) zawyżenie kwot należności celnych przywozowych lub wywozowych;
b) towary wadliwe lub niezgodne z warunkami umowy;
c) błąd właściwych organów;
d) zasada słuszności.
Podstawę wniosku skarżącej stanowił przepis art. 120 UKC. Przepis ten stanowi, że w przypadkach innych niż te, o których mowa w art. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania (ust. 1). Występowanie szczególnych okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych (ust. 2).
Przyjmuje się, że tzw. ogólna klauzula słuszności uregulowana w przepisie art. 120 UKC ma na celu zapewnienie elastyczności systemu prawa celnego oraz ma zapobiegać obciążaniu należnościami celnymi podmiotów, które znalazły się w szczególnej sytuacji, w której obciążenie ich nimi naruszałoby podstawowe zasady sprawiedliwości. Dłużnik ma prawo do zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych lub wywozowych, pod warunkiem, że wykaże, że spełnione są łącznie dwa warunki: istnienie szczególnej sytuacji oraz brak oczywistego zaniedbania lub oszustwa z jego strony. Uważa się, że szczególne okoliczności istnieją, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi działalność w takim samym zakresie oraz że w przypadku braku takich okoliczności, nie poniósłby szkody w wyniku pobrania należności celnych (por. wyroki WSA: w Lublinie z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 34/23 oraz w Warszawie z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 290/23).
Podkreślić należy, że stwierdzenie zasadności wniosku o zwrot należności celnych, wymaga w świetle art. 120 ust. 1 UKC spełnienia dwóch przesłanek:
- po pierwsze, wystąpienia "szczególnych okoliczności",
- po drugie oraz zaistnienia sytuacji, w której nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania.
Pojęcie szczególnych okoliczności nie zostało przez pracodawcę pozostawione wykładni organów stosujących prawo. W art. 120 ust. 2 UKC zawarto bowiem jego definicję. Szczególne okoliczności zachodzą wówczas, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz, że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Szczególność okoliczności powstania długu celnego może być rozważana jedynie w tym kontekście. Żadne inne okoliczności pozostające poza płaszczyzną oceny, czy dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności a w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych, nie mogą prowadzić do zakwalifikowania długu celnego jako długu powstałego w szczególnych okolicznościach.
W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie prawidłowo oceniły, że ustalony stan faktyczny, który był w istocie bezsporny między stronami i został przez Sąd przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, nie wskazuje na istnienie szczególnych okoliczności, uzasadniających zwrot należności celnych na zasadzie słuszności.
Domagając się zwrotu należności celnych na zasadzie słuszności skarżąca winna wykazać brak oczywistego zaniedbania lub oszustwa z jej strony oraz fakt, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi działalność w takim samym zakresie oraz że w przypadku braku takich okoliczności, nie poniosłaby szkody w wyniku pobrania należności celnych.
Organy nie zarzucały skarżącej oczywistego zaniedbania lub oszustwa, natomiast wskazywały, że sytuacja taka jak zaistniała w niniejszej sprawie mieści się w granicach ryzyka gospodarczego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
Podkreślić należy, że samo spełnienie wymogu braku oczywistego zaniedbania lub oszustwa nie daje podstawy do zastosowania zasady słuszności w sytuacji braku drugiej wymaganej przesłanki.
W ocenie Sądu, organy słusznie stwierdziły, że skarżąca spółka nie wykazała, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi działalność w takim samym zakresie oraz, że w przypadku braku takich okoliczności, nie poniosłaby szkody w wyniku pobrania należności celnych.
Skarżąca spółka sprowadziła towar w celu jego wykorzystania na terenie Unii Europejskiej, a następnie podjęła decyzję o jego przekazaniu do spółki - córki na terenie Ukrainy z uwagi na fakt wznowienia przez nią działalności, zawieszonej uprzednio w związku z rozpoczęciem działań wojennych.
Zaznaczenia wymaga, że skarżąca prawidłowo zapłaciła cło od towaru sprowadzonego na rynek Unii Europejskiej. Zapłata cła w momencie sprowadzania towaru w kwietniu 2022 r. była uzasadniona i właściwa i nie wystąpiły wówczas żadne podstawy do zastosowania w niniejszym przypadku instytucji zwrotu uiszczonego cła. W momencie tym nie zaistniały bowiem żadne okoliczności, które mogłyby być rozważane w kontekście podstaw zwrotu uiszczonego cła, wskazanych w art. 116 ust. 1 UKC. To w okresie późniejszym (na skutek wznowienia od połowy maja 2022 r. produkcji puszek przez spółkę – córkę w Ukrainie), skarżąca podjęła decyzję o wywozie sprowadzonego na teren Unii towaru do Ukrainy. Była to autonomiczna decyzja skarżącej jako podmiotu gospodarczego, podjęta po rozważeniu jej finansowych konsekwencji.
Organy słusznie zatem wskazywały na możliwość zastosowania przez skarżącą kilku procedur celnych, do których należą procedura tranzytu lub składu celnego (do momentu wyjaśnienia się sytuacji lub też ewentualnego przeniesienia działalności spółki - córki w bezpieczniejszy rejon Ukrainy). Wybór procedury celnej należał do skarżącej, podobnie jak podjęcie decyzji o zaopatrzeniu spółki ukraińskiej towarem sprowadzonym na rynek unijny. Skarżąca mogła sprowadzić dla spółki - córki na Ukrainie towar z Chin, skąd sprowadzała towar na rynek Unii Europejskiej, w tym Polski. Wskazać należy, że wybuch wojny (w lutym 2022 r.) nastąpił przed sprowadzeniem towaru do Polski i zastosowaniem procedury dopuszczenia do obrotu (w kwietniu 2022 r.). Skarżąca miała zatem świadomość istniejącej sytuacji i związanych z nią zagrożeń, a obowiązek zapłaty cła powstał w wyniku podjętych przez skarżącą decyzji gospodarczych.
Podnoszone we wniosku okoliczności nie świadczą o zaistnieniu wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi działalność w takim samym zakresie. Organy zasadnie podkreśliły, że w sytuacji podobnej do skarżącej było wiele przedsiębiorstw, których dotknęły skutki inwazji Rosji na Ukrainę. Skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja różniła się od tych przedsiębiorstw, ani nie wykazała by zaopatrzenie spółki na Ukrainie materiałami do produkcji sprawdzonymi na teren Unii Europejskiej było jedynym możliwym gospodarczym rozwiązaniem.
Należy zaznaczyć, że organy zgadzały się z oceną skarżącej, że wojna jest sytuacją szczególną, jednak podstawą odmowy zwrotu cła był fakt, że zdarzenie to wpłynęło na plany produkcyjne i łańcuch dostaw nie tylko skarżącej i grupy, w której działa, ale szeregu innych podmiotów prowadzących w trakcie działań wojennych działalność gospodarczą na Ukrainie.
Zaznaczyć należy, że skarżąca akcentowała, że organizowała dostawy surowców m.in. dla spółki w Ukrainie, czyli prowadziła działalność gospodarczą związaną z dostawą surowców.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że organy powinny porównać jej sytuację jedynie do sytuacji innych spółek holdingowych (które nie prowadziły działalności na terytorium objętym wojną), a nie do innych przedsiębiorców, prowadzących działalność gospodarczą także w Ukrainie. Zauważyć też trzeba, że organy przywołały wyraźnie treść art. 120 ust. 2 UKC, w którym wskazano, że "dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności". W konsekwencji też, w ocenie Sądu, organy dokonały w niniejszej sprawie właściwego porównania sytuacji skarżącej do sytuacji podmiotów prowadzących ten sam rodzaj działalności, mając na uwadze prowadzenie działalności także na obszarach objętych wojną. Porównanie to doprowadziło organy do niewadliwego wniosku, że sytuacja skarżącej nie była wyjątkowa i nie uzasadniała zwrotu pobranych należności celnych.
Reasumując, Sąd stwierdził, że organy dokonały właściwej oceny wniosku skarżącej w świetle art. 120 UKC.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy celne przepisów postępowania, które mogłoby dać podstawę do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, a strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały normę art. 120 UKC i dokonały właściwej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił wniesioną skargę jako niezasadną.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.