III SA/Gd 133/17

III SA/Gd 133/17 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2017-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Felicja Kajut /sprawozdawca/
Jolanta Sudoł
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2759/17 - Postanowienie NSA z 2019-10-31
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1907
art. 4 pkt 4, pkt 22, art. 92a ust.1, ust. 6, art. 92b i art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 23
art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 11, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80, art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 3 lit. g, art. 13
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U. 2016 poz 718
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 października 2016 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, w oparciu o art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r. poz. 1414 ze zm.), nałożył na M. B. - prowadzącego Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe M. B. w S., karę pieniężną w wysokości 5.800 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Organ wymienił:
1) naruszenie określone pod lp. 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 do ww. ustawy, tj.: Skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
- o czas do jednej godziny,
- za każdą następną rozpoczętą godzinę, (łączna kara 800 zł);
2) naruszenie określone pod lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, tj.:
Nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań zakresie prędkości pojazdu aktywności kierowcy i przebytej drogi, (łączna kara 5000 zł).
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniach od 4 lipca 2016 r. do 8 lipca 2016 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorcy: Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe M. B. w S. Przedmiotem kontroli były regulacje związane z przestrzeganiem obowiązków i warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz aktów prawnych określonych w art. 4 pkt. 22 tej ustawy. Z kontroli sporządzono raport z dnia 8 lipca 2016 r. nr [...].
W trakcie kontroli szczegółowej analizie podlegały wszystkie zapisy z urządzenia rejestrującego, które należały do kierowców A. S. (okres od 1.08.2015 r. do 30.11.2015 r.) oraz P. W. (okres od 1.08.2015 r. do 30.11.2015 r.).
Ukarany przedsiębiorca odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji w części podnosząc, że organ naruszył przepisy ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędne ich zastosowanie, a w konsekwencji stwierdzenie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1. załącznika nr 3 ustawy). W tym zakresie utrzymywał, że pojazd o nr. rej. [...] w dniach: 28-29 sierpnia 2015 r. oraz w dniu 10 sierpnia 2015 r. wykonywał przejazd w rozumieniu art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zdaniem odwołującego organ nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego, czym naruszył art. 7 k.p.a., a nadto pominął zgłoszone wnioski dowodowe. Twierdził również, że w jego przedsiębiorstwie przestrzegana jest odpowiednia organizacja pracy oraz sprawowany jest właściwy nadzór nad pracą kierowcy.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 16 grudnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 3 tej ustawy suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Przepis art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku kierowcy o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę; Ip. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ zważył:
- w dniu 10 sierpnia 2015 r. o godz. 08:12 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny trwający co najmniej 9 godzin. W 24-godzinnym okresie kierowca (A. S.) odebrał jedynie 8 godzin i 16 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godz. 21:23 dnia 10 sierpnia 2015 r. do godz. 05:39 dnia 11 sierpnia 2015 r. Kierujący skrócił dzienny czas odpoczynku o 44 minuty;
- w dniu 11 sierpnia 2015 r. o godz. 08:12 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny trwający co najmniej 11 godzin. W 24-godzinnym okresie ww. kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 6 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godz. 21:54 dnia 11 sierpnia 2015 r. do godz. 07:00 dnia 12 sierpnia 2015 r. Kierujący skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę 54 minuty;
- w dniu 11 września 2015 r. o godz. 07:04 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny trwający co najmniej 11 godzin. W 24-godzinnym okresie ww. kierowca odebrał jedynie 10 godzin i 10 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godz. 12:55 dnia 11 września 2015 r. do godz. 23:05 dnia 11 września 2015 r. Kierujący skrócił dzienny czas odpoczynku o 50 minut;
- w dniu 11 września 2015 r. o godz. 23:05 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny trwający co najmniej 11 godzin. W 24-godzinnym okresie ww. kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 3 minuty nieprzerwanego odpoczynku tj. od godz. 08:15 dnia 12 września 2015 r. do godz. 17:18 dnia 12 września 2015 r. Kierujący skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 57 minut.
Strona nie okazała dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, co do tych naruszeń. Sumaryczna kara za te naruszenia wyniosła 800 złotych.
Odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi analiza danych cyfrowych pochodzących z karty kierowcy A. S. oraz z urządzenia rejestrującego (tachografu) zainstalowanego w pojeździe o nr. rej. [...] wykazała, że w okresie od 1 sierpnia 2015 r. do 30 listopada 2015 r. ww. kierowca wykonywał przejazdy pojazdem o nr. rej. [...] bez zalogowanej (włożonej do właściwego slotu urządzenia) w tachografie karcie kierowcy. Brak rejestracji za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy A. S. nastąpił w dniach 10 sierpnia 2015 r. od godz. 21:24 do godz. 22:08, 28 sierpnia 2015 r. od godz. 02:02 do godz. 05:39 oraz 29 sierpnia 2015 r. od godz. 14:44 do godz. 18:36.
Przedsiębiorca podczas kontroli oraz w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na zastosowanie odstępstwa od obowiązku rejestracji na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Kara za powyższe naruszenie wyniosła 5.000 złotych.
W ocenie organu odwoławczego, ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 ustawy były prawidłowe. Samo powołanie się na jedną z przesłanek wyłączających obowiązek rejestracji aktywności kierowcy nie stanowi podstawy do przyjęcia przez organ, że faktycznie miał miejsce przejazdy wyłączający stosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W zgromadzonym materiale brak jest dowodu, który przynajmniej by uprawdopodobnił tezy stawiane przez stronę. W szczególności nie przedstawiła ona faktur lub rachunków wskazujących, że pojazd o nr. rej. [...] był poddawany naprawom w okresie kiedy w tachografie zainstalowanym w pojeździe nie znajdowała się karta kierowcy. Co więcej, przedsiębiorca nie przedstawił wydruków z tachografu opisanych przez kierowcę na okoliczności podnoszone w odwołaniu. W tych okolicznościach organ odwoławczy nie mógł dać wiary wyjaśnieniom strony, natomiast ustalenia organu pierwszej instancji należało uznać za w pełni prawidłowe.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b czy art. 92c ustawy o transporcie drogowym wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. Ocenił, że strona nie udowodniła, iż dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. Powołał przy tym fragmenty uzasadnień sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Opolu z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Op 123/15; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 lutego 2015 r. sygn. II SA/G1 1173/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08)
Wniosek dowodowy dotyczący przesłuchania w charakterze świadka M. B. organ uznał za niezasadny, gdyż jest on stroną postępowania administracyjnego i może być przesłuchany przez organ, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto zebrany materiał dowodowy pozwala na rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie swoich tez, a dane cyfrowe z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr. rej. [...] należy traktować jako wiarygodne.
M. B. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o częściowe umorzenie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji (w zakresie kary 5.000 zł).
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 6 k.p.a. - gdyż, decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa;
art. 7 k.p.a. - ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów;
art. 8 k.p.a. - ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej,
- prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie się przez organ pierwszej instancji przepisów ustawy o transporcie drogowym - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Uzasadniając zarzuty wskazał, że przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniach 28.08.2015 r., 29.08.2015 r. oraz 10.08.2015 r., był realizowany zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego "pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu". Przejazd odbył się bez naczepy - nie przewożono ładunku; charakter przejazdu był w całości nie usługowy.
Organ pierwszej instancji pozbawił stronę prawa ostatecznego wypowiedzenia się w sprawie, a organ odwoławczy zaakceptował takie postępowania, przez co doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. W postępowaniu odwoławczym skarżący złożył wnioski dowodowe, jednak nie został zawiadomiony o sposobie ich załatwienia. Organ nie przesłuchał żadnego świadka oraz zignorował logiczne, poparte dowodami wyjaśnienia skarżącego. Nie żądał też faktur za naprawę pojazdu.
Nadto osoba sporządzająca protokół nie przeprowadziła kontroli w przedsiębiorstwie w sposób rzetelny oraz prawidłowy. Przejazd pojazdem o nr rej. [...] ww. dniach, był realizowany zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Zgodnie z jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jaką jest zasada prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie, obowiązek ustalenia prawdziwego stanu rzeczy na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko w takiej sytuacji organy orzekające w sprawie mogą bowiem trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Na podstawie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest zaś rozstrzygać w konkretnej sprawie w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Oznacza to, że jest on zobowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone i odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że powinien dowody te rozpatrzyć w ich wzajemnej łączności.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 grudnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 października 2016 r., którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.800 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Dodać należy, że w skardze kwestionowano oba orzeczenia w części nałożenia kary w wysokości 5000 zł dot. nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz załącznik nr 3 do tej ustawy poz.: lp. 1.4, lp. 5.2, lp. 5.3, lp.6.2.1, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12, a także przepisy Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE.L. 2006.102.1 ze zm.) - zwane dalej: "rozporządzeniem nr 561/2006" oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym uchylające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/20 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE. L. 2014.60.1 ze zm.) zwane dalej: "rozporządzeniem nr 165/2014".
Zgodnie z art. 92a ust.1 ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy).
Z przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego wynika, że w dniach od 4 lipca 2016 r. do 8 lipca 2016 r. przeprowadzono u przedsiębiorcy M. B. Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe w miejscowości G. kontrolę obejmująca okres od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2015 r., w zakresie przestrzegania przez to przedsiębiorstwo obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz aktów prawa wspólnotowego określających obowiązki lub warunki wykonywania przewozu drogowego. Skutkiem przeprowadzonej kontroli było stwierdzenie naruszeń przepisów o transporcie drogowym dotyczących: 1) skrócenia dziennego czasu odpoczynku; 2) nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Stwierdzone przez organy w postępowaniu poszczególne przypadki naruszenia obowiązków lub warunków prowadzenia przez skarżącego przewozu drogowego zostały - we wskazanym powyżej zakresie - szczegółowo wskazane i opisane w uzasadnieniach obu decyzji, zarówno co do okoliczności ich powstania, argumentacji organów uznających za wiarygodne przyjęcie tych ustaleń oraz szczegółowej kwalifikacji prawnej tych naruszeń. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organy także w sposób pełny i wystarczający odniosły się do okoliczności sprawy, szczególnie do tych podnoszonych w trakcie postępowania przez stronę skarżącą, w aspekcie ich oceny przez pryzmat wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92b i art. 92c ustawy, i nie znajdując okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej wskazały wysokość kary w zależności od stwierdzonego naruszenia, zgodnie z taryfikatorem wysokości kary pieniężnej za dany rodzaj naruszenia, wynikającym z załącznika nr 3 do ustawy.
W ocenie Sądu organy obu instancji nie naruszyły zarzucanych w skardze przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności należy stwierdzić, że nie doszło w sprawie do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący – wbrew twierdzeniom skargi - brał czynny udział na każdym etapie postępowania mając pełną możliwość wypowiadania się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, a także mając prawo do składania żądań i przedstawiania własnych twierdzeń i dowodów. Strona została zawiadomiona przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania w sprawie, które zawierało pouczenie o przysługujących stronie postępowania prawach ( k. 60 akt administracyjnych), nadto zawiadomiono stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz prawem do zgłoszenia żądań ( k. 62 i 64 akt administracyjnych). Z kolei odnośnie nieprzeprowadzenia przez organy dowodów w postaci przesłuchania świadków, w tym samego skarżącego, należy zauważyć, że dopiero w odwołaniu skarżący złożył wniosek o przesłuchanie siebie w charakterze świadka. Organ odwoławczy do wniosku tego odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji, wskazując, że zgodnie z treścią art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ administracji publicznej jest obowiązany uwzględnić tylko wówczas, gdy stwierdzi, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Sąd podziela i przyjmuje za swoje stanowisko organu w powyższej kwestii. Zgodnie z art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Zebrany materiał dowodowy pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy co do istoty i nie wymagał uzupełnienia. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie swoich tez, a dane cyfrowe z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr. rej. [...] prawidłowo uznano za wiarygodne. Do tej kwestii Sąd odniesie się jeszcze w dalszej części uzasadnienia.
Idąc dalej Sąd stwierdza, że inna, aniżeli skarżącego ocena przez organy stanu faktycznego nie może świadczyć o naruszeniu przez te organy zasad: praworządności, zaufania do organów czy prawdy materialnej, określonych w art. 6-8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a.". Należy wyjaśnić, że z zasady prawdy materialnej wynika dla organów obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, o czym stanowi art. 7 k.p.a. Uzupełnieniem tej zasady jest skierowany do organów administracji obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a. – tzw. zasada zupełności). Zadaniem tych organów jest, więc takie ustalenie stanu faktycznego sprawy, aby odpowiadał on rzeczywistości. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale także ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ dokonuje natomiast na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 80 k.p.a.). Przy czym rozpatrzeniu podlegają nie tylko poszczególne dowody odrębnie, lecz wszystkie dowody we wzajemnej łączności. W efekcie, wyniki ustaleń powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, która wg przepisu art. 107 § 3 k.p.a. powinna zawierać w szczególności - wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, natomiast uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. To właśnie jest istotny element realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 8 k.p.a.) i zasady przekonywania stron postępowania administracyjnego (art. 11 k.p.a.).
Zdaniem Sądu organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dokładając starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny w niniejszej sprawie, o czym świadczy treść uzasadnień zaskarżonych decyzji. Należy przyjąć, że dla potrzeb wydania zaskarżonych rozstrzygnięć zebrany materiał dowodowy jest kompletny i – w świetle powyższych wyjaśnień – dawał organom podstawę do podjęcia ustaleń co do stwierdzenia, z jednej strony wskazanych naruszeń obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym i aktów prawa wymienionych w art. 4 pkt 22 tej ustawy, a z drugiej przyjęcia stanowiska, że skarżący nie spełnienia przesłanek określonych w art. 92b i art. 92c ustawy, dających organom możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Skarżący we wniesionej skardze nie zakwestionował naruszeń stwierdzonych podczas przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie, a które znalazły odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji. Natomiast skarżący twierdził, że przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniach 28.08.2015 r., 29.08.2015 r. oraz 10.08.2015 r., był realizowany zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Rozporządzenie to nie ma zaś zastosowania do przewozu drogowego "pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu". Przejazd odbył się bez naczepy - nie przewożono ładunku; charakter przejazdu był w całości nie usługowy.
Należało więc rozważyć, czy w okolicznościach niniejszej sprawy organy były uprawnione do nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy jak twierdzi skarżący, w ww. okresie, wykonywał przewozy do których rozporządzenie nr 561/2006 nie miało zastosowania.
Zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. W orzecznictwie przyjmuje się, że ww. przepis dotyczy jazdy próbnej w ramach napraw albo konserwacji pojazdu dokonywanych po wykonanych naprawach mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej przez kierowcę wraz z mechanikiem albo mechanika, który ma odpowiednie kwalifikacje do kierowania danym pojazdem ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II GSK 675/15).
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i twierdzenia skarżącego przedstawione w skardze oraz w odwołaniu należy stwierdzić, że same li tylko twierdzenia, że przewozy o takim charakterze były w ogóle wykonywane w kontrolowanym czasie nie jest wystarczające do objęcia ich zwolnieniem.
W ocenie Sądu, ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na skarżącym, gdyż wywodzi on z tego faktu korzystne dla siebie skutki prawne (art. 6 k.c.). Z takim stanowiskiem przemawia również ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych na tle przepisów art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym obowiązek wykazania i udowodnienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz lub inne czynności związane z przewozem.
Skarżący będąc przedsiębiorcą, jest podmiotem którego obciąża podwyższony miernik starannego działania w prowadzeniu działalności gospodarczej (uwzględniając zawodowy charakter prowadzonej działalności). Należy podkreślić, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który uprawdopodobniłby stawiane przez siebie tezy. W szczególności nie przedstawił faktur lub rachunków wskazujących, że pojazd o nr rej. [...] był poddawany naprawom w dniach 28.08.2015 r., 29.08.2015 r. oraz 10.08.2015 r. Co istotne, przedsiębiorca nie przedstawił wydruków z tachografu opisanych przez kierowcę na okoliczności podnoszone w odwołaniu i skardze.
Trzeba się więc zgodzić z organem odwoławczym, że w takiej sytuacji strona nie jest w stanie wykazać i udowodnić, że przewozy drogowe w związku z wykonywaniem, których doszło do naruszeń były wyłączone spod reżimu rozporządzenia. Dodać należy, że tachografy cyfrowe są wyposażone w tzw. funkcję OUT, której włączenie powoduje, że w pamięci tachografu i karty rejestrowane okresy aktywności kierowcy są zaznaczane jako wyłączone spod stosowania przepisów rozporządzenia. Z akt sprawy nie wynika, by dane cyfrowe z tachografu zainstalowanego w ww. pojeździe wskazywały, by powyższa funkcja była używana.
Nie może też ujść uwadze, że na etapie prowadzenia kontroli, jak i w toku postępowania administracyjnego skarżący był wzywany do przedstawienia m.in. dokumentów, danych i wyjaśnień, potwierdzających fakt wykorzystywania pojazdów do przewozów wyłączonych spod rozporządzenia (vide: pismo z dnia 18 kwietnia 2016 r. w aktach administracyjnych). W toku kontroli nie przedstawiono również faktur za naprawę przedmiotowego samochodu w ww. dniach lub innych dowodów, które potwierdzałyby stanowisko skarżącego w tej kwestii.
W świetle poczynionych powyżej rozważań, zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu, albowiem skarżący ciążącemu na nim obowiązkowi dowodowemu nie sprostał.
Z kolei odnośnie twierdzenia, że przejazdy odbyły się bez naczepy - nie przewożono ładunku; charakter przejazdu był w całości nie usługowy, Sąd wskazuje, że z powyższego nie wynika, by przejazdy wykonywane w dniach 28.08.2015 r., 29.08.2015r. oraz 10.08.2015 r. nie pozostawały w związku z prowadzoną przez przewoźnika działalnością gospodarczą. Zgodnie zaś z przepisem art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 "przewóz drogowy" dla celów niniejszego rozporządzenia jest to "każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy".
W przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy istnieje obowiązek przestrzegania postanowień rozporządzenia nr 561/2006 ( zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Po 749/11). Każdy przejazd pojazdem przeznaczonym do transportu osób lub rzeczy, bez względu na cel podróży, a także bez względu na to, czy pojazd przewozi ładunek, bądź osoby, czy też porusza się bez ładunku i nie przewozi osób, powinien być kwalifikowany jako przewóz drogowy, chyba, że zachodzą warunki, o których mowa w art. 3 i 13 rozporządzenia nr 561/2006.
Ze gromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika by skarżący wykonywał przewozy drogowe, o których mowa w art. 3 i 13 rozporządzenia nr 561/2006.
Na koniec w ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy w sposób prawidłowy rozważyły możliwość odstąpienia od wymierzenia przedmiotowej kary w oparciu o art. 92b i art. 92c ustawy. Treść art. 92b ustawy wskazuje, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.
Z kolei art. 92c ustawy ma zastosowanie m.in. wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Przepis ten nie może jednak być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych prawem.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i art. 92c ustawy spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Należy pamiętać, że nie wystarczy wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b i art. 92c ustawy powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. To na przedsiębiorcę nałożony został obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Pamiętać należy, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 171/16; por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 35/16) - publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Warto zwrócić uwagę, że każde przedsiębiorstwo transportowe należycie wypełniające obowiązki związane z transportem drogowym zobowiązane jest do regularnego pobierania od kierowców wykresówek oraz wczytywania danych cyfrowych. W przypadku zatem systematycznej kontroli dotyczącej czasu pracy kierowcy przedsiębiorca należycie sprawujący nadzór nad swoimi pojazdami i kadrą zatrudnionych kierowców może szybko wychwycić zarówno nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego w pojeździe, jak też nieprawidłowości w działaniu kierowców. Całokształt materiału dowodowego zgromadzony i oceniony przez organy administracji obu instancji nie świadczy o tym, że skarżący z należytą starannością sprawował nadzór nad organizacją pracy kierowcy i przestrzeganiem przez niego obowiązujących przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego.
Skarżący nie przedstawił dowodów na wystąpienie w sprawie nagłych, losowych, nieoczekiwanych i nadzwyczajnych okoliczności, które stanowiłyby podstawę wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy.
Mając powyższe na uwadze, podniesione w skardze zarzuty nie mogły mieć znaczenia dla podważenia zgodności z prawem kontrolowanych w niniejszym postępowaniu decyzji i w tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Przywołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.