III SA/Gd 133/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o usunięciu zapisu o zameldowaniu, stwierdzając nieprawidłowości proceduralne i niedostateczne zebranie materiału dowodowego.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody o usunięciu z ewidencji zapisu o zameldowaniu na pobyt stały rodziny B. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów KPA. Kluczowe zarzuty dotyczyły nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania, braku wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych oraz naruszenia uprawnień procesowych stron, w szczególności dzieci, które nie zostały powiadomione o wszczęciu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. i B. B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o usunięciu z ewidencji zapisu o zameldowaniu na pobyt stały wskazanej rodziny. Organy administracji uznały, że osoby te nie zamieszkiwały w lokalu w dacie zameldowania, co stanowiło podstawę do usunięcia zapisu. Skarżący argumentowali, że zameldowanie było legalne i miało na celu ułatwienie codziennego funkcjonowania, a czasowe opuszczenie lokalu nie powinno prowadzić do jego usunięcia. Sąd, badając sprawę, stwierdził istotne uchybienia proceduralne. Przede wszystkim, materiał dowodowy był niekompletny, a strony nie zostały należycie przesłuchane w kluczowych kwestiach dotyczących faktycznego zamieszkiwania w lokalu w dacie zameldowania. Ponadto, dzieci skarżących, A. i R. B., nie zostały powiadomione o wszczęciu postępowania, a decyzje nie zostały im doręczone, co naruszało ich prawa procesowe. Sąd podkreślił, że zameldowanie w lokalu, w którym się nie zamieszkuje, jest niezgodne z przepisami ustawy o ewidencji ludności. Jednakże, ze względu na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie przepisów KPA, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organom uzupełnienie materiału dowodowego, wyjaśnienie charakteru sprawy (usunięcie zapisu czy wymeldowanie) i zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, czasowe opuszczenie lokalu nie jest wystarczającą podstawą do usunięcia zapisu o zameldowaniu, jeśli nie zostało to poprzedzone wadliwym zameldowaniem.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy zameldowanie było wadliwe w momencie jego dokonania, a nie czy osoba aktualnie zamieszkuje w lokalu. Jednakże, samo czasowe opuszczenie lokalu nie przesądza o wadliwości zameldowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.e.l.i.d.o. art. 47 § 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
u.e.l.i.d.o. art. 5
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
u.e.l.i.d.o. art. 10 § 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 62
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 170 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 170 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 109
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów KPA dotyczących zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. Naruszenie przepisów KPA dotyczących zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu. Niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Brak indywidualnego powiadomienia i doręczenia decyzji dzieciom skarżących. Wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących oparta na zamiarze stałego przebywania w lokalu, która nie miała znaczenia w kontekście stwierdzenia wadliwego zameldowania. Argumentacja skarżących dotycząca braku roszczeń do lokalu, która była sprzeczna z późniejszymi twierdzeniami.
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Zaskarżona decyzja nie orzeka o wymeldowaniu skarżących z lokalu [...], lecz usuwa zapis o zameldowaniu, w wyniku stwierdzenia, że skarżących zameldowano wadliwie, wbrew przepisom prawa, gdyż skarżący w przedmiotowym lokalu w ogóle nie zamieszkiwali. Argumentacja skargi i powoływanie się na fakt, że skarżący mają zamiar stałego przebywania w lokalu [...] nie ma znaczenia w tej sprawie. Niezależnie od powyższego organy ewidencyjne winny mieć na uwadze, co następuje: Zgodnie z art. 104 KPA organ administracji załatwia indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej przez wydanie decyzji rozstrzygającej o sprawie danej osoby. Niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy spowodowane niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz naruszenie uprawnień procesowych stron gwarantowanych przepisami Kpa prowadziło do naruszenia prawa materialnego poprzez orzeczenie o usunięciu zapisu o zameldowaniu.
Skład orzekający
Anna Orłowska
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kowalik-Grzanka
członek
Felicja Kajut
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego, znaczenie prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, ochrona praw procesowych stron, w tym dzieci."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obowiązkiem meldunkowym i jego usunięciem z ewidencji, a także procedur administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak istotne są procedury administracyjne i jak ich naruszenie może prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się prosta. Pokazuje znaczenie praw procesowych dla obywateli.
“Błąd proceduralny uchyla decyzję o usunięciu zameldowania: lekcja z KPA dla urzędników i obywateli.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 133/06 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Anna Orłowska /przewodniczący sprawozdawca/ Elżbieta Kowalik-Grzanka Felicja Kajut Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie : Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi M i B. B na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 grudnia 2005 roku nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji zapisu o zameldowaniu na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 2005 roku nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M i B.B 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Uzasadnienie III SA/Gd 133/06 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 19 grudnia 2005 roku Wojewoda [...], powołując przepisy art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( j .t. z 2001 roku Dz. U Nr 87, poz.960/, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 2005 roku orzekająca o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu B. i M. B. wraz z dziećmi R. i A. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniach decyzji organy podały, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek Akademii Medycznej [...], która wystąpiła o unieważnienie zapisu o zameldowaniu wskazanych osób w przedmiotowym lokalu i podała, że wymienione osoby nie mieszkają i nie mieszkały w tym mieszkaniu. W trakcie postępowania organy ustaliły, że istotnie małż. B. z dziećmi nie zamieszkiwali w lokalu przy ul [...]. w G., przy czym w tym postępowaniu nie jest istotny fakt, czy osoby objęte wnioskiem aktualnie w danym lokalu zamieszkują, bowiem postępowanie dotyczy czasu dokonania zameldowania. Podstawę do zbadania wątpliwości dotyczących spełnienia w dacie zameldowania przesłanek meldunkowych daje organowi art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. z 2001 roku Dz. U. Nr 87, poz. 960), a rozstrzygnięcie przybiera postać decyzji o usunięciu zapisu o zameldowaniu. Ponieważ organ I instancji prawidłowo ustalił, ze wymienione osoby w lokalu nie zamieszkiwały w dacie dokonania zameldowania, orzeczono jak w osnowie decyzji. W odwołaniu od decyzji organu I instancji B. B. napisała, że zameldowanie w lokalu nastąpiło legalnie, za zgodą jego najemczyni – U. B., matki M. B. Odwołujący się "nie mieli nigdy żadnych roszczeń do lokalu przy ul. [...] w G.", jednak chcą tam utrzymać zameldowanie ze względu na potrzebę normalnego funkcjonowania w życiu codziennym. Rodzice i córka A. pracują, a syn uczy się w szkole w G. Brak zameldowania utrudni załatwianie wielu spraw. Przepisy prawa nie wymagają stałego zamieszkiwania w lokalu, w którym dana osoba pozostaje zameldowana. W skardze na decyzję Wojewody [...], wnosząc o uchylenie decyzji umorzenie postępowania, B. B. zarzuciła, ze decyzja narusza art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i podała, że lokal przy ul. [...] w G. skarżący opuścili czasowo ze względu na panujące tam warunki mieszkaniowe i sanitarne lecz z lokalem nadal łączy skarżących zamiar stałego tam pobytu. Czasowe opuszczenie lokalu nie daje podstaw do podjęcia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. O oddalenie skargi i zasądzenie od skarżących kosztów zastępstwa procesowego wniósł pełnomocnik Akademii Medycznej [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Na wstępie - w związku z zarzutami podniesionymi w skardze - wyjaśnić należy skarżącej, że zaskarżona decyzja nie orzeka o wymeldowaniu skarżących z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G., lecz usuwa zapis o zameldowaniu, w wyniku stwierdzenia, że skarżących zameldowano wadliwie, wbrew przepisom prawa, gdyż skarżący w przedmiotowym lokalu w ogóle nie zamieszkiwali. Zatem argumentacja skargi i powoływanie się na fakt, że skarżący mają zamiar stałego przebywania w lokalu przy ulicy [...] w G. nie ma znaczenia w tej sprawie. Twierdzenia podnoszone w skardze pozostają zresztą sprzeczności z twierdzeniami podnoszonymi w trakcie postępowania administracyjnego, w toku którego skarżąca twierdziła, że nie ma żadnych roszczeń do lokalu przy ulicy [...] w G. i że zameldowanie tam ma na celu umożliwienie prowadzenia codziennych spraw życiowych osobom pracującym, uczącym się mieszkającym stale w G. Przesłuchiwane przed organem ewidencyjnym skarżąca i U. B. oświadczyły, że od czasu zameldowania w lokalu przy ul. [...] w G., B. i M. B. z dziećmi w lokalu tym nie zamieszkiwali (k-10, 11 akt adm.). W odwołaniu skarżąca napisała, że rodzina musiała opuścić lokal ze względu na panujące tam warunki bytowe i sanitarne. Podnoszenie obecnie w skardze do Sądu, że skarżący mają zamiar stale przebywać w lokalu zamieszkiwanym przez U. B. powoduje, z oświadczenia skarżącej są sprzeczne, mało wiarygodne i przez to mało wartościowe jako materiał dowodowy w sprawie. Jeśli chodzi o przepisy prawa regulujące zameldowanie się w danym lokalu, to ustawa dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (publ. jak wyżej), zarówno aktualnie, jak i w czasie, gdy nastąpiło zameldowanie w lokalu stanowiła, że "osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego" oraz, że "w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego" /art. 5 ustawy/, a nadto, że "osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia /art. 10 ust. 1/. Wynika z powyższego, że zameldowanie osoby w lokalu, w którym dana osoba nie zamieszkuje, jest niezgodne z cytowanymi przepisami i właśnie uznając, że w sprawie skarżących taki fakt miał miejsce, organy ewidencyjne podjęły zaskarżone decyzje. Należy jednak wskazać, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny i w żadnym razie nie mógł stanowić podstaw do podjęcia zgodnych z prawem decyzji. Strony przesłuchano niestarannie i nie wyjaśniono istotnej w sprawie okoliczności tj. - czy M., B., A. i R. B. zamieszkiwali w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. w dniach, gdy nastąpiło zameldowanie. Z protokołu przesłuchania B. B. z dnia 15 listopada 2005 r. wynika jedynie, że "od daty zameldowania nigdy nie mieszkaliśmy w G. przy ul. [...] ponieważ, nie godziła się na to mama U. B. (...)". Z oświadczenia tego nie wynika przecież, czy rodzina M. B. lub niektórzy z członków rodziny nie zamieszkiwali przed i w dacie zameldowania. Również pozostałe przesłuchane osoby (U. B. i G. K.) oświadczyły, że "(...) nigdy na stałe nie zamieszkiwali w lokalu" (U. B. - k - 11) i "p. B. po zameldowaniu w 2002 r. nigdy w mieszkaniu nr 2 (...) nie zamieszkali i nie zamieszkują". (G. K. - k - 12). Dla podjęcia prawidłowych decyzji - o usunięciu zapisu o zameldowaniu bądź - o wymeldowaniu z lokalu należy zatem ustalić, czy osoby z rodziny M. B. zamieszkiwały w lokalu przed i po dacie zameldowania, a następnie ten lokal opuściły z zamiarem stałego pobytu w innym mieszkaniu czy też w lokalu tym nigdy nie zamieszkiwały, a zameldowanie było czynnością fikcyjną. Niezależnie od powyższego organy ewidencyjne winny mieć na uwadze, co następuje: Zgodnie z art. 104 KPA organ administracji załatwia indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej przez wydanie decyzji rozstrzygającej o sprawie danej osoby. O sprawie zameldowania M., B., A. i R. B. należy zatem orzec odrębnie, chyba że organ ustali, iż zachodzą przesłanki z art. 62 KPA, da temu wyraz w treści decyzji oraz zapewni właściwą reprezentację stron a także postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy w czasie toczącego się postępowania (wniosek Akademii Medycznej [...] z dnia 28 października 2005 r. -k - akt. adm.). A. B. miała lat 20 (ur. 10.02.1985 r.), a R. B. lat 18 (ur. 23.04.1987 r.), orzeczenie o usunięciu zapisu o zameldowaniu M. i B. B. wraz z dziećmi R. i A. (...)", jak w osnowie decyzji I instancji z dnia 18 listopada 2005 r. (k - 14 akt) jest wadliwe. W szczególności A. B. i R. B. nie zostali nawet powiadomieni o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie meldunkowej (k - 6 - 9 akt administracyjnych), a organy nie wyjaśniły, czy B. B. podejmuje w toku postępowania czynności również w imieniu M., A. i R. B. Decyzji organu II instancji A. i R. B. nie doręczono (k - 20 - 22 akt). Opisany sposób przeprowadzania administracyjnego w sprawie narusza przepisy art. 7, 8, 9 i 10 oraz 77 § 1, 80, 81 170 § 1 - 3 i 109 KPA, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy spowodowane niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz naruszenie uprawnień procesowych stron gwarantowanych przepisami Kpa prowadziło do naruszenia prawa materialnego poprzez orzeczenie o usunięciu zapisu o zameldowaniu. Miało to istotny wpływ na wynik rozprawy. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organy orzekające winny uzupełnić materiał dowodowy sprawy, wyjaśnić, czy w sprawie chodzi o usunięcie zapisu o zameldowaniu czy wymeldowanie i zagwarantować stronom czynny udział w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględniwszy skargę uchylił decyzję organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 tej ustawy, a orzeczenie w pkt 3 sentencji wyroku znajduje oparcie w art. 152 cyt. aktu. DSz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI