III SA/GD 130/25

III SA/Gd 130/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Janina Guść
Maja Pietrasik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art.203 ust. 1 pkt 1, art. 204 ust. 1 pkt 2, art. 205
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Referent Agnieszka Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi S. I. na decyzję Rektora Politechniki Gdańskiej z dnia 17 stycznia 2025 r. nr O/DEC/3583/2024 w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Politechniki Gdańskiej z dnia 19 listopada 2024 r. nr DEC/3583/2024.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 stycznia 2025 r. (nr O/DEC/3583/2024) Rektor Politechniki Gdańskiej utrzymał w mocy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzję własną z dnia 19 listopada 2024 r. (nr DEC/3583/2024) o skreśleniu S. I. (dalej jako "strona", "wnioskodawca", "doktorant" lub "skarżący") z listy doktorantów w Szkole Doktorskiej prowadzonej w dyscyplinie nauki chemiczne.
Jak wynika z akt sprawy, S. I. został doktorantem Szkoły Doktorskiej Politechniki Gdańskiej w zakresie dyscypliny nauki chemiczne w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021. W swoim indywidualnym planie badawczym złożonym na początku studiów doktoranckich wskazał jako termin złożenia swojej rozprawy doktorskiej wrzesień 2024 r., to jest koniec semestru letniego roku akademickiego 2023/2024 - a zatem licząc od rozpoczęcia studiów doktoranckich - koniec 8 semestru studiów doktoranckich
W roku akademickim 2023/2024 na Politechnice Gdańskiej obowiązywał od 1 października 2023 r. Regulamin Szkoły Doktorskiej wprowadzony uchwałą Senatu Politechniki Gdańskiej nr 318/2023/XXV (dalej jako "Regulamin na rok 2023/2024") z dnia 26 kwietnia 2023 r. Rozwijając zasadę z art. 204 ustawy z dnia 18 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (ówcześnie t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 742, dalej w skrócie "p.s.w.n."), że termin złożenia rozprawy doktorskiej może być przedłużony maksymalnie o 2 lata na zasadach określonych w regulaminie szkoły doktorskiej, w powołanym Regulaminie na rok 2023/2024 przewidziano w § 23, że w uzasadnionych przypadkach, w tym w szczególności np. opóźnienia wynikającego z awarii urządzeń badawczych, długotrwałych procedur zamówień, pracy nad przygotowaniem znaczącej publikacji, redakcji rozprawy doktorskiej i innych szczególnych okoliczności, termin złożenia rozprawy doktorskiej i wynikający z niego okres kształcenia w szkole doktorskiej może zostać wydłużony na wniosek doktoranta. W § 23 Regulaminu na rok 2023/2024 przewidziano również, że przedłużenie okresu kształcenia może uzyskać doktorant, który spełnia łącznie następujące warunki: złożył wniosek przed końcem okresu kształcenia, ale po ocenie śródokresowej, nie przedstawił rozprawy doktorskiej oraz systematycznie realizował program kształcenia. Zaznaczono, że wniosek musi być zaopiniowany przez promotora oraz że do wniosku dołącza się aktualizację indywidualnego planu badawczego, a także, że w okresie przedłużenia jeżeli od rozpoczęcia kształcenia upłynęły 4 lata, doktorant nie otrzymuje stypendium doktoranckiego przez dalszy czas.
W trakcie roku akademickiego 2023/2024, będąc na 4 roku studiów doktoranckich i po rozpoczęciu 8 semestru kształcenia, S. I. zdał w dniu 20 maja 2024 r. egzamin doktorski na ocenę bardzo dobrą. Następnie na początku czerwca 2024 r. zwrócił się w oparciu o Regulamin na rok 2023/2024 r. do dyrektora Szkoły Doktorskiej o przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej, podnosząc jako powód wystąpienia z wnioskiem okoliczności obejmujące w szczególności opóźnienie wynikające z awarii urządzeń badawczych, długotrwałe procedury zamówień, pracę nad przygotowaniem znaczącej publikacji i redakcję rozprawy doktorskiej.
Wniosek o przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej został podpisany przez doktoranta w dniu 18 czerwca 2024 r. W dniu 19 czerwca 2024 r. wniosek zyskał także podpis promotora.
Promotor pozytywnie zaopiniował wniosek i wskazał, że doktorant przeprowadził wszystkie konieczne, wymagające badania, które z uwagi na ich przedmiot (dotyczący tlenków metali, w tym tlenku żelaza) stawiały w trakcie ich przeprowadzania określone ograniczenia przez doktorantem. Promotor wskazał, że na sześć artykułów naukowych przeznaczonych do opublikowania, z których jeden został już zgłoszony do publikacji, następne są bardzo zaawansowane i również zostaną zgłoszone do znaczących, wysokopunktowanych czasopism. Opinia została przedstawiona w języku angielskim.
Jak wynika z akt sprawy, po otrzymaniu wniosku z pozytywną opinią promotora, który potwierdzał, że doktorant spełnia warunki przedłużenia terminu, w tym systematycznie realizował program kształcenia i po pozytywnym zaopiniowaniu wniosku również przez koordynatora dyscypliny, w dniu 20 czerwca 2024 r. dyrektor Szkoły Doktorskiej wydał zgodę na przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej na okres, o który prosił doktorant, to jest do dnia 30 września 2025 r. (dodatkowy rok czasu).
Następnie w dniu 25 czerwca 2024 r. dyrektor Szkoły Doktorskiej napisał do doktoranta wiadomość poprzez system służący do komunikacji elektronicznej obowiązujący na uczelni, gdzie wskazał, że z powodu pomyłki koordynator dyscypliny błędnie potwierdził, że doktorant spełnia wymagania dotyczące publikacji i na tej podstawie kilka dni temu doszło do zatwierdzenia wniosku przez dyrektora. W wiadomości wskazano, że skoro okazało się, że doktorant nie spełnił wymagań dotyczących aktywności publikacyjnej, to zgoda musi zostać cofnięta. Dyrektor Szkoły Doktorskiej podkreślił w tej wiadomości z czerwca 2024 r., że wymóg publikacji należy spełnić do końca września 2024 r. Zaznaczono, że jeżeli do tego czasu doktorant nie przedstawi dowodów opublikowania swoich prac, przedłużenie nie zostanie mu przyznane. Wiadomość napisano w języku angielskim.
W aktach sprawy na wniosku podpisanym przez doktoranta w dniu 18 czerwca 2024 r. nie ma adnotacji dotyczących wyrażonej pierwotnie zgody dyrektora Szkoły Doktorskiej z dnia 20 czerwca 2024 r.
Na wydruku wniosku, poza podpisem doktoranta z dnia 18 czerwca 2024 r., podpisem promotora z dnia 19 czerwca 2024 r., widnieje podpis koordynaora dyscypliny złożony później, to jest w dniu 3 lipca 2024 r., który został umieszczony na wniosku wraz z podaniem stanowiska w sprawie oraz z uwagami. Koordynator dyscypliny wyrażając swoje stanowisko, wskazał, że pozytywnie opiniuje wniosek dotyczący przedłużenia terminu złożenia rozprawy doktorskiej. Jednocześnie w ramach uwag zaznaczył, że skoro manuskrypty doktoranta zostały wysłane do czasopism, ale nie zostały jeszcze zaakceptowane, to zaleca podjęcie decyzji o przedłużeniu dopiero po zaakceptowaniu co najmniej jednego manuskryptu, gdzie powinno to nastąpić przed zakończeniem 4 roku studiów doktoranckich. Koordynator dyscypliny zaznaczył, że jeżeli w tym okresie manuskrypt nie zostanie zaakceptowany, to nie zaleca przedłużania stanowiska doktoranckiego. Stanowisko i uwagi sporządzono w języku angielskim.
Następnie na opisanym wniosku podpisanym przez doktoranta 18 czerwca 2024 r. umieszczony został w dniu 30 sierpnia 2024 r. ostatni podpis – to jest podpis dyrektora Szkoły Doktorskiej, który w tym dniu nie wraził zgody na przedłużenie terminu rozprawy doktorskiej S. I. zgodnie z wnioskiem.
Dyrektor Szkoły Doktorskiej zapisał w uwagach umieszczonych na wniosku, że maksymalny czas trwania studiów wynosi 8 semestrów, gdzie należy rozróżnić program kształcenia (jest to program uchwalany przez Senat uczelni) od indywidualnego planu badawczego. Zaznaczono, że złożenie rozprawy jest częścią indywidualnego planu badawczego. W związku z tym program kształcenia musi zostać ukończony w dopuszczalnym terminie 8 semestrów, a przedłużenie jest dozwolone tylko dla terminu złożenia rozprawy doktorskiej. Jeśli chodzi o program kształcenia, wyjaśniono że Moduł 3 nakłada na doktorantów obowiązek publikowania wyników badań, gdzie końcowa ocena publikacji odbywa się w 8 semestrze. W konkluzji wskazano, że skoro publikacje w czasopismach stanowią część programu kształcenia, który musi zostać ukończony w ciągu 8 semestrów, każdy wniosek o przedłużenie złożony przez studenta, który nie opublikował jeszcze artykułu w czasopiśmie i tym samym nie ukończył Modułu 3 musi zostać odrzucony. Udzielenie takiego przedłużenia oznaczałoby wydłużenie czasu trwania programu kształcenia poza maksymalny okres 8 semestrów. Wyrażono stanowisko, że takie przedłużenie jest niezgodne z obowiązującymi przepisami ustawy oraz wprowadzonymi przez uczelnię regulacjami. Uwagi sporządzono w języku angielskim.
Następnie w aktach sprawy znajduje się odrębny wniosek S. I. o przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej, podpisany przez doktoranta w dniu 1 października 2024 r., gdzie jako wnioskowany termin przedłużenia wskazano okres do 31 października 2024 r.
Wniosek z dnia 1 października 2024 r., został uzasadniony przez doktoranta w taki sam sposób jak jego pierwszy wniosek.
Na wniosku podpisanym przez doktoranta 1 października 2024 r. widnieje pozytywna opinia promotora podpisana 3 października 2024 r., pozytywna opinia nowego koordynatora dyscypliny podpisana w dniu 10 października 2024 r. oraz zgoda na przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej, podpisana przez nowego dyrektora Szkoły Doktorskiej w dniu 10 października 2024 r.
Jak wynika z akt sprawy, w tym wymiany korespondencji z doktorantem poprzez system służący komunikacji elektronicznej obowiązujący na uczelni, w wiadomości z dnia 30 września 2024 r. dyrektor Szkoły Doktorskiej, wskazał, że uzgodniono, że skoro doktorant rozpoczął faktycznie studia doktoranckie w listopadzie 2020 r., a nie w październiku 2020 r. postanowiono umożliwić mu ubieganie się o przedłużenie programu kształcenia do końca października 2024 r., co pozwoli jednocześnie na spełnienie wymogu maksymalnie 8 semestrów. Poproszono w związku z tym doktoranta o wypełnienie formularza zgłoszeniowego w systemie uczelni z podaniem daty przedłużenia do 31 października 2024 r. Wskazano, że jeśli do tego dnia doktorant nie spełni wymogu dotyczącego publikacji (gdzie liczą się tylko publikacje opublikowane) zostanie podjęta decyzja o usunięciu ze Szkoły Doktorskiej. W tej wiadomości dodatkowo wyjaśniono, że usuniecie ze Szkoły Doktorskiej nie oznacza zablokowania możliwości kontynuowania procedury wiodącej do uzyskania stopnia doktora, ponieważ można ją kontynuować na indywidualnych zasadach, korzystając z tzw. ścieżki zewnętrznej.
Następnie decyzją z dnia 19 listopada 2024 r. (nr DEC/3583/2024) wydaną w imieniu Rektora Politechniki Gdańskiej przez dyrektora Szkoły Doktorskiej orzeczono o skreśleniu S. I. z listy doktorantów w Szkole Doktorskiej prowadzonej w dyscyplinie nauki chemiczne.
Jako podstawę skreślenia wskazano § 25 ust. 1 pkt 2 obowiązującego w roku akademickim 2024/2025 od 1 października 2024 r. na Politechnice Gdańskiej Regulaminu Szkoły Doktorskiej wprowadzonego uchwałą Senatu Politechniki Gdańskiej nr 470/2024/XXV z dnia 17 kwietnia 2024 r. (dalej jako "Regulamin na rok 2024/2025").
Organ przytoczył treść wskazanego przepisu regulaminu, zgodnie z którym dyrektor Szkoły Doktorskiej może skreślić doktoranta z listy doktorantów w przypadku niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie określonym w indywidualnym planie badawczym lub terminie przedłużonym.
W uzasadnieniu decyzji ograniczono się do wskazania, że z tych względów zaistniała przesłanka do skreślenia z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej i organ orzekł jak w wyżej.
W złożonym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy S. I. podkreślił, że przed upływem terminu złożenia rozprawy doktorskiej złożył swój pierwszy wniosek o przedłużenie do września 2025 r., który był wnioskiem zaakceptowanym. Wskazał, że po tym jak wniosek został zaakceptowany, poinformowano go, że złożony przez system MojaPG wniosek został anulowany, a następnie wskazano na możliwość wydłużenia terminu tylko o jeden miesiąc. Ocenił, że zasugerowany mu termin przesłużenia rozprawy doktorskiej, w jego przypadku nie stanowi w ogóle żadnego przedłużenia, skoro normalnie przysługuje mu 48 miesięcy nauki. S. I. zakwestionował, aby dopuszczalne było, aby ktokolwiek ze Szkoły Doktorskiej mógł tak po prostu anulować wnioski pochodzące od słuchaczy Szkoły Doktorskiej w systemie MojaPG i żądać złożenia nowych wniosków. Zaznaczył, że w jego przypadku powodem niezłożenia rozprawy doktorskiej jest przede wszystkim oczekiwanie na przyjęcie do druku manuskryptów, które wysłał do czasopism. Zapewnił, że w jego przypadku ilość punktów, które uzyska będzie wysoka, ponieważ są to czasopisma wysokopuntkowane oraz zaznaczył, że aktualnie posiada już jedną publikację za 140 punktów wymaganych w Module 3 trzecim programu kształcenia.
Decyzją z dnia 17 stycznia 2025 r. (nr O/DEC/3583/2024) Rektor Politechniki Gdańskiej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję z dnia 19 listopada 2024 r. o skreśleniu S. I. z listy doktorantów.
Jako materianoprawną podstawę wydania decyzji wskazano art. 203 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. mówiący o obligatoryjnym skreśleniu z listy doktorantów w przypadku niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie w określonym indywidualnym planie badawczym oraz odpowiadający mu treściowo wskazany w decyzji I instancji § 25 ust. 1 pkt 2 Regulaminu na rok 2024/2025. Na tym etapie dodatkowo wskazano podstawę prawną z § 25 ust. 2 pkt 3 Regulaminu na rok 2024/2025, który stanowi, że doktoranta można skreślić w przypadku niewywiązywania się z obowiązków doktoranta, o których mowa w art. 207 p.s.w.n., to jest nieprzestrzegania postanowień regulaminu lub programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
Rektor zaznaczył, że powodem skreślenia była wskazana w decyzji I instancji przesłanka niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie określonym w indywidualnym planie badawczym lub terminie przedłużonym. Poprzez odniesienie w nawiasie, w tym miejscu wskazano na datę: "do dnia 31 października 2024 r."
W uzasadnieniu decyzji zaakcentowano, że w indywidualnym planie badawczym, który doktorant opracował na początku studiów, jako planowany termin złożenia rozprawy doktorskiej wskazał 26 września 2024 r.
W dalszej części uzasadnienia skoncentrowano się na kwestiach dotyczących przedłużenia terminu. Opisano, że wniosek strony z czerwca 2024 r. o przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej do dnia 30 września 2025 r. został złożony zgodnie z Regulaminem na rok 2023/2024 na czwartym roku studiów wraz z aktualizacją indywidualnego planu badawczego. Wskazano, że w wyniku pomyłki koordynatora dyscypliny opisany wniosek został zaakceptowany w dniu 20 czerwca przez dyrektora Szkoły Doktorskiej. W tym zakresie wyjaśniono, że pomyłka ta miała wyrażać się w tym, że koordynator dyscypliny był odpowiedzialny za sprawdzenie uzyskania przez doktoranta wymaganych efektów kształcenia, w tym publikacji naukowych, zgodnych z programem kształcenia oraz poziomem VIII Polskiej Ramy Kwalifikacji ("8 PRK"). Zaznaczono, że o tej pomyłce doktorant został bezpośrednio poinformowany przez ówczesnego dyrektora Szkoły Doktorskiej w dniu 25 czerwca 2024 r. i powiadomiony w ten sposób o przeoczeniu koordynatora dyscypliny. W ocenie Rektora wyjaśniono wtedy wnioskodawcy, że kształcenie doktorantów zgodnie z art. 201 ust. 1 p.s.w.n. trwa do od 6 do 8 semestrów i nie może być przedłużone i w związku z tym dyrektor Szkoły Doktorskiej nie mógł podjąć decyzji, która stałaby w sprzeczności z prawem i musiał wycofać swoją zgodę.
Organ stanął na stanowisku że zdobycie efektów kształcenia jest obligatoryjnym elementem złożenia wniosku o przedłużenie terminu do złożenia rozprawy doktorskiej, jeśli termin złożenia rozprawy doktorskiej ma przekroczyć 8 semestr. Zaznaczono, że również na wniosku doktoranta, zamieszczone zostało szerokie uzasadnienie odmowy (dopisek Sądu – uzasadnienie dyrektora Szkoły Doktorskiej z dnia 30 sierpnia 2024 r. umieszczone na wniosku w uwagach do odmowy przedłużenia terminu na złożenie rozprawy doktorskiej).
Następnie wskazano, że rozważano w tej sprawie, iż doktorant, jak i inni doktoranci, którzy rozpoczęli studia w roku akademickiemu 2020/2021, w związku z pandemią Covid i obostrzeniami faktycznie zaczął swoje szkolenie dopiero 2 listopada 2020 r. Z tego względu zasugerowano doktorantowi możliwość przedłużenia terminu na złożenie rozprawy doktorskiej o "utracony" 1 miesiąc kształcenia, tak by kształcenie rzeczywiście wyniosło w sumie 4 lata, a nie miesiąc mniej. Podkreślono, że doktorant skorzystał z tej podpowiedzi i 1 października 2024 r. złożył nowy wniosek o przedłużenie wraz z aktualizowanym indywidualnym planem badawczym, w którym jako datę na złożenie rozprawy doktorskiej, wskazał sugerowany mu dzień 31 października 2024 r. Wniosek ten uzyskał aprobatę dyrektora Szkoły Doktorskiej.
Ponieważ jednak do 4 listopada 2024 r. biuro Szkoły Doktorskiej nie otrzymało potwierdzenia złożenia rozprawy doktorskiej, zostało wszczęte postępowanie w sprawie skreślenia z listy doktorantów. Zaznaczono, że w okolicznościach tej sprawy z uwagi na brak wymaganych publikacji i związane z tym uwarunkowania prawne, nie mogły odnieść skutku podejmowane w październiku 2024 r. i kierowane do Szkoły doktorskiej działania i prośby promotora o umożliwienie doktorantowi przedłużenia terminu na złożenie rozprawy doktorskiej.
Organ podkreślił, że argumentacja S. I., że posiada już obecnie jedną opublikowaną w czasopiśmie naukowym pracę za wymagane 140 punktów ministerialnych, potwierdza właśnie to, że nie zrealizował on obligatoryjnego elementu Programu Kształcenia przed ukończeniem 8 semestru kształcenia w Szkole Doktorskiej, ale zrobił to później. Strona podniosła bowiem ten argument, składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, gdzie wskazała, że publikacja ta pozwoliła spełnić wymóg tuż po upływie terminu na złożenie rozprawy doktorskiej. W zakresie argumentacji dotyczącej wątpliwości strony, co do okoliczności pierwotnego wyrażenia w czerwcu 2024 r. zgody na roczne przedłużenie i jej następne anulowanie, następnie wydanie odmowy, oraz kolejno zasugerowanie złożenia nowego wniosku, organ wskazał, że kwestia ta została szczegółowo wyjaśniona wyżej. W tym zakresie organ dodatkowo zaznaczył, że maksymalny okres kształcenia (4 lata) wynikający z programu kształcenia, nie jest jednoznaczny z maksymalnym okresem, w jakim doktorant powinien złożyć rozprawa doktorską i zakończyć w ten sposób kształcenie w szkole doktorskiej, który to termin określa indywidualny plan badawczy.
Wskazano, że wobec złożonego przez S. I. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i prośby aby nie skreślano go z listy doktorantów, pozytywne opinie dla strony złożył obecnie zarówno jego promotor, jak i koordynator dyscypliny. Negatywnie w tym zakresie wypowiedział się jednak dyrektor Szkoły Doktorskiej, który stoi na stanowisku, że przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej nie jest możliwe, jeżeli doktorant nie zrealizował do końca 8 semestrów wszystkich elementów programu kształcenia. Źródłem prawa w odniesieniu do kształcenia doktorantów jest bowiem ustawa p.s.w.n. oraz wydane na jej podstawie akty wewnętrzne, takie jak Regulamin Szkoły Doktorskiej i program kształcenia, które zostały zatwierdzone przez Senat uczelni i których należy przestrzegać. Zaznaczono, że art. 201 p.s.w.n. określa maksymalny czas kształcenia doktorantów, który nie może przekroczyć 8 semestrów, a jednocześnie art. 204 ust. 2 p.s.w.n. dotyczy wyłącznie przedłużenia terminu złożenia rozprawy doktorskiej. Z tego wywiedziono, że przedłużenie nie może dotyczyć czasu realizacji programu kształcenia, który musi mieścić się w maksymalnym czasie kształcenia doktorantów. Program kształcenia zatwierdzony przez Senat Politechniki Gdańskiej wymaga, aby doktorant opublikował wyniki swoich badań w czasopismach z listy (łącznie za co najmniej 130 punktów). Harmonogram programu kształcenia precyzuje, że wszystkie elementy Modułu 3, obejmujące publikacje naukowe o tej wartości muszą zostać rozliczone najpóźniej w 8 semestrze studiów. Zaznaczono, że dyrektor Szkoły Doktorskiej ocenił, że S. I. ma nadal szansę kontynowania pracy doktorskiej i uzyskania stopnia naukowego doktora poza studiami doktoranckimi, wskazując mu tzw. ścieżkę eksternistyczną.
W podsumowaniu decyzji Rektor Politechniki Gdańskiej wskazał, że po zapoznaniu się z przedłożonymi opiniami promotora, koordynatora dyscypliny oraz dyrektora Szkoły Doktorskiej oraz dokumentacją sprawy, uznał że skreślenie z listy doktorantów było w tym przypadku zasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. I. wniósł o stwierdzenie nieważności obu decyzji Rektora Politechniki Gdańskiej z dnia 17 stycznia 2025 r. i dnia 19 listopada 2024 r. lub ewentualnie ich uchylenie. Skarżący wystąpił także do Sądu o uwzględnienie jego wniosku o przedłużenie terminu na złożenie pracy doktorskiej
Podniesione w skardze zarzuty objęły:
1/ naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i naruszanie w ten sposób zasady trwałości decyzji administracyjnych,
2/ naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji w sytuacji, gdy sprawa była już rozstrzygnięta decyzją dyrektor Szkoły Doktorskiej z dnia 20 czerwca 2024 r.,
3/ naruszenie § 23 ust. 1 Regulaminu na rok 2023/2024, poprzez jego błędne zastosowanie,
4/ naruszenie art. 104 - 112 oraz art. 154 - 163 k.p.a., poprzez ich nie zastosowanie do sytuacji, o której w dniu 18 czerwca 2024 r. wniosek skarżącego o wyznaczenie nowej daty na złożenie rozprawy doktorskiej został zaakceptowany, to jest w sytuacji gdy ogłoszono decyzję o zaakceptowaniu wniosku o przełożenie terminu na złożenie rozprawy doktorskiej, po czym bez umożliwienia całego procesu odwoławczego, uchylono decyzję dyrektor Szkoły Doktorskiej z dnia 20 czerwca 2024 r.,
5/ naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz przepisów o konieczności wyczerpującego zbadania materiału dowodowego jego swobodny nie dowolnej interpretacji, to jest art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organ wydał decyzję o skreśleniu pomimo, iż miał świadomość, że w dniu 18 czerwca 2024 r. doktorant w prawidłowy i zgodny z ówczesnym regulaminem Szkoły Doktorskiej sposób złożył wniosek o przedłużenie terminy rozprawy doktorskiej do dnia 30 września 2025 r. oraz że wniosek ten został w dniu 20 czerwca 2024 r. zaakceptowany decyzją dyrektora Szkoły Doktorskiej. W ocenie skarżącego wskazana decyzja miała wszystkie cechy decyzji administracyjnej i nie mogła być bez zgody strony zmieniona lub uchylona, co nastąpiło w tej sprawie. Skarżący podkreślił, że od początku chciał, aby termin złożenia rozprawy doktorskiej był przedłużony o rok, gdzie formalne przedłużanie terminu o miesiąc nie było nawet potrzebne, uwzględniając zarówno czas rozpoczęcia studiów doktoranckich przez skarżącego i to że normalnie wiążą się one z 48 miesiącami nauki.
Skarżący wskazał, że wysokiej jakości wyniki badań naukowych, często są uzyskiwane w dłuższym czasie niż to przewidywano. Taka też sytuacja miała miejsce w przypadku badań skarżącego, o czym informował dyrektora Szkoły Doktorskiej. Opublikowanie wyników tych badań w wysoko indeksowanych czasopismach naukowych również niejednokrotnie przesuwa się w czasie bez winy autora. Skarżący oczekiwał, że w tej sprawie zostanie wzięte pod uwagę, że ukończył wszystkie zaplanowane badania, a przed końcem 8 semestru okresu kształcenia wysłał już do publikacji 3 manuskrypty za łączną sumę 340 punktów. W chwili składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeden z manuskryptów, wyceniany na 140 punktów został już opublikowany. Na dzień złożenia skargi liczba publikacji w czasopismach naukowych powiększyła się o kolejną pozycję, a inne zgłoszone manuskrypty oczekują na publikację. Skarżący opisał stopień zawansowania rozprawy doktorskiej oraz aktualne i planowane działania naukowe. Na etapie postępowania sądowego skarżący zwrócił uwagę na konsekwencje związane dla niego ze skreśleniem z listy doktorantów, w tym na wysokie koszty obrony rozprawy doktorskiej w trybie eksternistycznym (ok 15 tysięcy złotych) oraz że po skreśleniu z listy doktorantów został pozbawiony środków do życia i zmuszony przez sytuację życiową, w której się znalazł, wyjechać z Polski do Uzbekistanu.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że skarżący w sposób nieprawidłowy uznaje, że decyzja w przedmiocie przedłużenia terminu do złożenia rozprawy doktorskiej, poprzedzająca postępowanie o skreślenie doktoranta z uwagi na niezłożenie rozprawy doktorskiej, ma charakter decyzji administracyjnej, wydawanej w myśl przepisów k.p.a. Wobec tego strona zaskarża decyzję z dnia 17 stycznia 2025 r., odnosząc się w tym zakresie do decyzji dyrektora Szkoły Doktorskiej w przedmiocie przedłużenia terminu na złożenie rozprawy doktorskiej, co w ocenie pełnomocnika z uwagi na brak trybu odwoławczego może uznać proceduralnie za prawidłowe, aczkolwiek zaś postawione zarzuty już nie.
Pełnomocnik organu przedstawił dalej przepisy Regulaminu na rok 2023/2024, regulujące kwestie wydania decyzji o przedłużeniu, argumentując, że nie jest to decyzja rozumiana w myśl przepisów k.p.a., lecz mająca formę aktu wydawanego w sferze wewnątrzzakładowej, która sama w sobie nie rozwiązuje jeszcze stosunku prawnego pomiędzy doktorantem, a podmiotem prowadzącym kształcenie.
W zakresie argumentacji, która legła u podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenia terminu na złożenie rozprawy doktorskiej, w odpowiedzi na skargę podkreślono, że organ w pełni podtrzymuje swoje stanowisko w tej kwestii, które obszernie przedstawił już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o skreśleniu z listy doktorantów.
Odnosząc się do argumentów strony, że nie miała wpływu na przedłużający się czas publikacji manuskryptów, wskazano, że zasadą w nauce musi być to, że brane są pod uwagę jedynie publikacje zaakceptowane. Może się bowiem zdarzyć ze zgłoszone będzie wiele mało wartościowych publikacji, które zostaną odrzucone i nie zostaną opublikowane. Dodatkowo dla spełnienia warunku publikacji wystarczyłby jeden artykuł za 140 punktów, a na jego opublikowanie przewidziany był długi termin 4 lat.
Końcowo odnosząc się do kwestii finansowych, zaznaczono że skarżący nawet przy braku skreślania z listy doktorantów i uzyskaniu zgody na przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej nie mógłby dalej otrzymywać stypendium z uwagi na upływ łącznego czteroletniego okresu otrzymywania stypendium doktorskiego. Powyższe podniesiono także w kontekście argumentacji skarżącego, że utracił środki do życia na skutek skreślania z listy doktorantów. Odnosząc się zaś do opłaty za przeprowadzenie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora, którą pobiera się, gdy kandydat przygotował rozprawę w trybie eksternistycznym, zaznaczono, że zgodnie z obowiązującymi na Politechnice Gdańskiej regulacjami wewnętrznymi, można starać się o zwolnienie z tej opłaty przez Rektora, składając stosowny, uzasadniony wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została uwzględniona nie z wszystkich powodów w niej wskazanych.
Skarżący przedmiotem oceny Sądu uczynił decyzję Rektora Politechniki Gdańskiej z dnia 17 stycznia 2025 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia 19 listopada 2024 r. wydaną w imieniu Rektora Politechniki Gdańskiej przez dyrektora Szkoły Doktorskiej o skreśleniu S. I. z listy doktorantów w Szkole Doktorskiej prowadzonej w dyscyplinie nauki chemiczne.
Zgodnie z art. 203 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. doktoranta skreśla się z listy doktorantów w przypadku niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie określonym w indywidualnym planie badawczym. Jednocześnie jak wynika z art. 204 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. termin na złożenie rozprawy doktorskiej może być przedłużony, o maksymalnie 2 lata, na zasadach określonych w regulaminie szkoły doktorskiej. W art. 205 p.s.w.n. wskazano przy tym, że określenie zasad przedłużania terminu złożenia rozprawy doktorskiej jest obligatoryjnym elementem, który musi określać każdy regulamin szkoły doktorskiej, gdzie zastrzeżono też, że regulaminy przygotowywane i uchwalane muszą być na co najmniej 5 miesięcy przed rozpoczęciem roku akademickiego, aby wejść w życie z początkiem nowego roku akademickiego.
To zatem, jaki termin złożenia rozprawy doktorskiej obowiązuje danego doktoranta, w tym czy został on przedłużony w zgodzie z obowiązującym w danym roku akademickim regulaminem Szkoły Doktorskiej, czy też nie, stanowi element stanu faktycznego sprawy kluczowy dla możliwości wydania decyzji o skreśleniu doktoranta z listy doktorantów w oparciu o przesłankę niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie.
W tym zakresie organ wydający decyzję administracyjną o skreśleniu z listy doktorantów obowiązują procedury wynikające z k.p.a., w tym zasady postępowania wyrażone w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., to jest, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Wynikające z powołanych przepisów obowiązki nie zostały prawidłowo zrealizowane przez organ, co Sąd ocenił jako naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istotne w tej sprawie pozostaje, że przed wydaniem wskazanych na wstępie decyzji administracyjnych o skreśleniu, podlegających bezpośredniej weryfikacji przed sądem administracyjnym, władze uczelni podjęły wobec skarżącego w 2024 r. 3 decyzje w przedmiocie dotyczącym przedłużenia rozprawy doktorskiej, w tym: pierwszą decyzję z czerwca 2024 r. o przedłużeniu terminu do 30 września 2025 r. (na wniosek podpisany przez doktoranta 18 czerwca 2024 r.), drugą decyzję z sierpnia 2024 r. o odmowie przedłużenia terminu do 30 września 2025 r. (odnoszącą się również do wniosku doktoranta podpisanego 18 czerwca 2024 r.), trzecią decyzję z października 2024 r. o przedłużeniu terminu do 31 października 2024 r. (na wniosek doktoranta z dnia 1 października 2024 r., w związku z zasugerowanym doktorantowi przez dyrektora Szkoły Doktorskiej terminem, na który zgodzi się przedłużyć termin).
Prawdą jest, że, wydane w tym przedmiocie decyzje dyrektora Studiów Doktoranckich, miały charakter rozstrzygnięć o charakterze związanym z tokiem studiów skarżącego i nie przesądzały jeszcze ostatecznie o jego sytuacji prawnej. Brak zewnętrznego charakteru tych decyzji, jak też okoliczność podjęcia ich w oparciu o przepisy regulaminów studiów doktoranckich powodowały, że decyzje te nie mogły być przedmiotem odrębnie wniesionej skargi i zaskarżenia. Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, że decyzje te miały bezpośredni i decydujący wpływ na rozstrzygnięcia podjęte następnie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy doktorantów.
Wyraźnego podkreślania wymaga, że Sąd nie podzielił argumentów skarżącego, aby decyzje w przedmiocie przedłużenia terminu złożenia rozprawy doktorskiej były decyzjami administracyjnymi w rozumieniu k.p.a. Istotnie są to decyzje o charakterze wewnętrznym, wydawane w ramach autonomii uczelni. Autonomia ta nie może oznaczać dowolności, ale przejawia się w określeniu przez uczelnię zasad podejmowania tych decyzji w obowiązującym na danej uczelni regulaminie. Wbrew ocenie skarżącego przy wydaniu tego rodzaju decyzji istotne znaczenia ma zatem tylko właśnie obowiązujący na uczelni regulamin i nie obowiązują rygory, ani procedury przewidziane dla decyzji administracyjnych.
Decyzja o nieprzedłużeniu skarżącemu terminu złożenia rozprawy doktorskiej
jest związana z tokiem studiów, albowiem sama w sobie nie pozbawia statusu doktoranta. Ten jednostronny akt organów uczelni jest aktem wewnętrznym również ze względu na jego przedmiot. Jest on bowiem skierowany na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych, w ramach istniejącego stosunku zakładowego, przy czym zawarte w nim rozstrzygnięcie samo w sobie jeszcze nie wpływa na istnienie tego stosunku. Dopiero decyzja o skreśleniu z listy doktorantów ma charakter zewnętrzny i może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego.
Z tych względów, zdaniem Sądu w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, należy przyjąć, że argumenty dotyczące decyzji o nieprzedłużeniu terminu na złożenie rozprawy doktorskiej mogą być rozważone dopiero łącznie z zarzutami skierowanymi względem wydanej następczo decyzji administracyjnej o skreśleniu z listy doktorantów. Nie jest to także kwestionowane przez pełnomocnika organu, który w odpowiedzi na skargę uznał tego rodzaju działania za właściwe proceduralnie z uwagi na brak trybu odwoławczego od decyzji wydanych w przedmiocie przedłużenia terminu złożenia rozprawy doktorskiej, a więc także braku możliwości ich odrębnego zaskarżenia. Jednocześnie merytorycznie w tym zakresie pełnomocnik zajął stanowisko, że w imieniu organu podtrzymuje całość argumentacji jaka w zakresie dotyczącym kwestii przedłużenia terminu - a więc w tej sprawie zarówno zgód, jak i odmów - została przedstawiona w zaskarżonej decyzji z dnia 17 stycznia 2025 r. o skreśleniu z listy doktorantów.
Dodatkowo można wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażano już stanowisko dotyczące możliwości rozważenia zgodności decyzji wewnątrzzakładowych z regulaminem uczelni, przy dokonywaniu kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej o skreśleniu z listy doktorantów. Uznawano w tym zakresie m.in., że decyzje o nieprzedłużeniu okresu studiów mogą być rozważone dopiero łącznie z zarzutami skierowanymi względem wydanej następczo decyzji o skreśleniu z listy doktorantów (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 976/19, czy postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 853/22).
Z powyższych względów, kwestia zasadności "anulowania" decyzji o zgodzie na przedłużenie i jednocześnie kwestia zasadności odmowy przedłużenia skarżącemu terminu, w rozumieniu zgodności z obowiązującym na uczelni regulaminem studiów doktoranckich, będzie przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie. Niewątpliwie są to bowiem kwestie, które legły u podstaw podjęcia decyzji o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów, czego konsekwencją stało się usunięcie skarżącego ze Szkoły Doktorskiej Politechniki Gdańskiej.
Nie można również nie dostrzec, że podejmując decyzję o skreśleniu z listy doktorantów organ w zaskarżonej decyzji podjął się też obszernych rozważań dotyczących tego, czy doktorantowi zasadnie nie przedłużono terminu złożenia rozprawy doktorskiej, na taki okres jak wnioskował, a w zasadzie rozważań, że zasadnie "anulowano" decyzję o zgodzie na takie przedłużenie. Prawidłowość tych rozważań podlega zatem ocenie Sądu, ponieważ mogła mieć wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Argumentacja organu przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, koncentruje się zresztą na tym właśnie aspekcie. Z tego też względu w pierwszej części uzasadniania szczegółowo przestawiono wynikającą z akt sekwencję zdarzeń, które nastąpiły po złożeniu przez S. I. w czerwcu 2024 r. wniosku o przedłużenie, w tym treść korespondencji kierowanej do doktoranta przez dyrektora Szkoły Doktorskiej w uczelnianym systemie MojaPG, która znajduje się w aktach sprawy w języku angielskim oraz szczegółowo przestawiono jakie zgody, odmowy i adnotacje w postaci uwag, były czynione na wnioskach i w jakich datach.
W tym zakresie wskazać trzeba, że w decyzji o skreśleniu z listy doktorantów z dnia 19 listopada 2024 r. nie zawarto co prawda żadnego uzasadnienia, w tym nie wskazano żadnych faktów. Treść decyzji ograniczono do podania podstawy prawnej skreślenia, przytaczając w tym zakresie przepis o obligatoryjnym skreśleniu z listy doktorantów w przypadku niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie określonym w indywidualnym planie badawczym lub w terminie przedłużonym. Na tym etapie nie wyjaśniono zatem bliżej, czy doktorant nie złożył rozprawy w terminie z planu, czy też w terminie przedłużonym, jaki był to termin, ani też nie podano żadnych innych okoliczności sprawy dotyczących toku studiów i kolejnych decyzji wewnątrzzakładowych z tym związanych.
Dopiero po ponownym rozpoznaniu sprawy w decyzji Rektora Politechniki Gdańskiej z 17 stycznia 2025 r., w której orzeczono o zasadności decyzji skreślenia z listy doktorantów jaką podjął wcześniej, działając w ramach upoważniania Rektora, dyrektor Szkoły Doktorskiej, zawarto już uzasadnienie, w którym skoncentrowano się właśnie na argumentacji i wykazaniu z jakich względów skarżącemu nie można było wydać decyzji o przedłużeniu terminu złożenia rozprawy doktorskiej, na taki okres, o jaki wnioskował w czerwcu 2024 r., a więc do września 2025 r.
Z rozważań tych też jasno wynika, że skarżącemu pierwotnie taką pozytywną dla niego decyzję o przedłużeniu wydano. Przyznanie wskazanego faktu przez Rektora Politechniki Gdańskiej ma znaczenie, ponieważ w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek "formalnego" śladu po wskazanej decyzji, jak również takiego śladu po jej "anulowaniu", określanego również w korespondencji kierowanej do skarżącego jako "cofnięcie zgody". Na wydruku wniosku podpisanym przez doktoranta w dniu 18 czerwca 2018 r. (wydruk z 3 września 2024 r.) nie widnieją już bowiem żadne pozytywne adnotacje, które miały być poczynione przez koordynatora dyscypliny i dyrektora Szkoły Doktorskiej w czerwcu 2024 r. o zgodzie na przedłużenie, ale znajdują się już tam tylko poczynione później adnotacje z lipca i sierpnia 2024 r. związane z odmową przedłużenia terminu, jakiej dokonano w dniu 30 sierpnia 2024 r.
Opierając się na treści zaskarżonej decyzji, która jest dokumentem urzędowym oraz Sąd przyjął w odniesieniu do stanu faktycznego tej sprawy, że akta sprawy, pomimo wskazanych wyżej braków dokumentacji, pozwalają na rekonstrukcję przebiegu zdarzeń i przyjęcie, że takie fakty jak - wydanie w dniu 20 czerwca 2024 r. decyzji o zgodzie na przedłużenie i następnie jej "anulowanie" -zaistniały. Fakty te są przyznane przez obie strony postępowania.
Na podstawie akt sprawy nie sposób co prawda ustalić, w ramach jakiej w istocie procedury i na jakiej podstawie regulaminowej doszło do "anulowania" przez dyrektora Szkoły Doktorskiej decyzji o przedłużeniu, określanego również jako "cofnięcie zgody", jakiej formalnie udzielono doktorantowi w dniu 20 czerwca 2024 r. w oparciu o § 23 Regulaminu na rok 2023/2024. To, że decyzja taka została wydana, a następnie "anulowana" wynika nie tylko z treści zaskarżonej decyzji, ale również z treści kierowanej do skarżącego korespondencji nieformalnej. Do korespondencji tej prowadzonej z doktorantem przez system MojaPG odwołuje się wskazanie w zaskarżonej decyzji, że "dyrektor Szkoły Doktorskiej w dniu 25 czerwca 2024 r. skontaktował się bezpośrednio z S. I., powiadamiając o przeoczeniu koordynatora. Opierając się na art. 201 p.s.w.n. tłumaczył, że kształcenie doktorantów trwa od 6 do 8 semestrów i nie może zostać przedłużone". Odnosząc się do wskazanego "powiadomienia", przede wszystkim wskazać należy, że istotnie w dniu 25 czerwca 2024 r. dyrektor Szkoły Doktorskiej napisał do doktoranta wiadomość, gdzie wskazał, że z powodu pomyłki koordynator dyscypliny błędnie potwierdził, że doktorant spełnia wymagania dotyczące publikacji i na tej podstawie kilka dni temu doszło do zatwierdzenia wniosku przez dyrektora. W wiadomości wskazano, że skoro okazało się, że doktorant nie spełnił wymagań dotyczących aktywności publikacyjnej, to zgoda musi zostać cofnięta. Co istotne, w ocenie Sądu, dyrektor Szkoły Doktorskiej podkreślił w tej wiadomości z 25 czerwca 2024 r., że wymóg publikacji należy spełnić do końca września 2024 r. (ang. "end of September to meet the publication requirement").
Pomimo wskazanego zastrzeżenia, już latem 2024 r., to jest w lipcu i sierpniu wniosek o przedłużenie podpisany przez doktoranta w dniu 18 czerwca 2024 r., zostaje ponownie procedowany w ramach struktury decyzyjnej Szkoły Doktorskiej i finalnie w dniu 30 sierpnia 2024 r. zostaje wydana przez dyrektora Szkoły Doktorskiej decyzja o odmowie przedłużenie terminu o postulowany przez doktoranta dodatkowy rok. W tym zakresie dostrzec trzeba, że "anulowanie" zgody w czerwcu 2024 r., a następnie odmowa przedłużenia w sierpniu 2024 r. z powodu nieopublikowania na ten moment manuskryptów, dotyczyła zatem w istocie obowiązków, które zgodnie z programem kształcenia doktorant miał zrealizować do końca września 2024 r. Nie można zatem zarzucać doktorantowi, że nie zrealizował w czerwcu 2024 r. obowiązku publikacji, na realizację, którego zgodnie z programem miał jeszcze czas.
Zgodnie z programem kształcenia w Szkole Doktorskiej obowiązującym od roku akademickiego 2020/2021 na Politechnice Gdańskiej, program ten oparto na modułach. Moduł 3 opisano jako model kształcenia rozwijający umiejętności zawodowe związane z prezentacją badań. Obejmuje on m.in. dokonanie obowiązkowej publikacji prac naukowych z listy (każda o wartości min. 40 punktów, łącznie za min. 130 punktów). Moduł 3 określono w odniesieniu do całego 4-letniego cyklu kształcenia. W tej sprawie tak też pouczono skarżącego w czerwcu 2024 r., że artykuły w czasopismach naukowych muszą zostać opublikowane do końca września 2024 r. W tym względzie stanowisko dyrektora Szkoły Doktorskiej było zatem niekonsekwentne, ponieważ jednocześnie "anulował" decyzję o zgodzie na przedłużenie właśnie z powodu niespełnienia przez doktoranta w połowie czerwca 2024 r. obowiązku, co do którego dyrektor sam też wskazał, że należy go zrealizować do końca września 2024 r.
Przede wszystkim jednak, Sąd dokonał przeanalizowania zapisów obowiązującego na Politechnice Gdańskiej w roku akademickim 2023/2024 Regulaminu Szkoły Doktorskiej oraz tego, w jakim zakresie obowiązujące na uczelni reguły przedłużania terminu rozprawy doktorskiej uległy zmianom od kolejnego roku akademickiego (na mocy Regulaminu na rok 2024/2025 , który uchwalono w kwietniu 2024 r., ale który rozpoczął obowiązywanie dopiero od dnia 1 października 2024 r.).
W ocenie Sądu stanowisko organów uczelni, co do braku możliwości wydania w czerwcu 2024 r. zgody na przedłużenie złożenia rozprawy doktorskiej z tego powodu, że doktorant w czerwcu 2024 r. nie zrealizował jeszcze obowiązku publikacji artykułów z wymaganą punktacją, nie miało oparcia w regulaminie na rok 2023/2024, a więc obowiązującym do końca semestru letniego, który kończył się w dniu 30 września 2024 r. Reguły te zostały zmienione dopiero w kolejnym roku akademickim w nowym regulaminie, ale z pewnością nie obowiązywały w czerwcu 2024 r., ani w sierpniu 2024 r.
Oznacza to jednocześnie, że, w ocenie Sądu, pierwotnie wydana wobec skarżącego decyzja dyrektora Szkoły Doktorskiej z dnia 20 czerwca 2024 r. o przedłużeniu terminu o kolejny rok była prawidłowa, jako zgodna z obowiązującym w tym czasie Regulaminem na rok 2023/2024.
Najistotniejsze w tym zakresie pozostaje, że w tym czasie obowiązujący Regulamin na rok 2023/2024 nie przewidywał w § 23, że warunkiem przedłużenia terminu złożenia rozprawy doktorskiej jest zrealizowanie wszystkich elementów programu kształcenia. Takie zastrzeżenie zaczęło obowiązywać dopiero od dnia 1 października 2024 r., kiedy wszedł w życie nowy regulamin, w którym istotnie zmodyfikowano treść § 23 odnoszącego się do zasad, według jakich władze uczelni mają podejmować decyzje o przedłużeniu terminu w tej materii. Z porównania treści § 23 z Regulaminu na rok 2023/2024 i z Regulaminu na rok 2024/2025, wynika, że w czasie kiedy skarżący wystąpił w czerwcu 2024 r. ze swoim wnioskiem i w czasie gdy wniosek ten był rozpoznawany (czerwiec i sierpień 2024 r.) warunkiem przedłużenia było nie to, aby "zrealizować wszystkie elementu programu kształcenia", ale aby "systematycznie realizować program kształcenia". Jeżeli program kształcenia zakładał, że w odniesieniu do całego 4-letniego cyklu kształcenia doktorant ma w ramach Modułu 3 zrealizować publikację artykułów za minimum 130 punktów, do końca tego cyklu kształcenia, to nie można było zarzucać niezrealizowania tego wymogu w czerwcu 2024 r., kiedy semestr letni, roku akademickiego 2023/2024, ani tym samym 4-letni okres kształcenia doktoranta, wynoszący 8 pełnych semestrów, jeszcze się nie skończył. Brak dokonania publikacji artykułów dotyczących badań w latach wcześniejszych jest zarzutem krzywdzącym. Doktorant miał teoretycznie taką możliwość, ale nie miał takiego obowiązku. Z akt tej sprawy wynika, co potwierdzają aktualne opinie promotora oraz kierownika dyscypliny, że S. I. był pracowitym, wyróżniającym się doktorantem, współpracującym z innymi naukowcami na polu międzynarodowym, ukończył wszystkie badania potrzebne do napisania rozprawy doktorskiej oraz zdał z wynikiem bardzo dobrym egzamin doktorski. Jedynie zatem na marginesie tej sprawy Sąd wskazuje, że krzywdzące wydaje się zarzucanie lenistwa, czy niewywiązywania się z obowiązków z tego powodu, że doktorant zaplanował publikacje badań dopiero po tym, gdy uzyska wszystkie potrzebne wyniki badań. Ponieważ badania przedłużyły się, co wynikło z ich przedmiotu, doktorant wniósł o przedłużenie terminu na złożenie rozprawy doktorskiej, jak i wskazywał w związku tym m.in. na przewidzianą w § 23 Regulaminie na rok 2023/2024 przesłankę "pracy nad przygotowaniem znaczących publikacji". Wyjaśniał w tym zakresie m.in. właśnie, że manuskrypty, które złożył do czasopism w trakcie semestru 8 nie zostały jeszcze opublikowane. Jednocześnie, w ocenie Sądu, wiedzą powszechną pozostaje, że w dziedzinie nauk ścisłych, takich jak m.in. chemia, zbyt wczesne ujawnienie wyników badań, nad którymi dana osoba pracuje w sposób autorski i które stanowią przedmiot jej pracy doktorskiej, nie jest pożądane, mając na uwadze, aby badania te nie były jeszcze przed ich autorem wykorzystane wcześniej przez innych naukowców, dla dokonania i przypisania sobie określonych odkryć i udowodnienia określonych tez. Rozprawa doktorska jest bowiem z założenia opracowaniem, które ma uwodnić nową stawianą przez jej autora tezę, która w przypadku dziedziny jaką zajmuje się skarżący, opiera się na udowodnieniu tezy w oparciu o prowadzone badania reakcji chemicznych. Tak też nie jest więc sprzeczne z programem kształcenia, ani nie jest naruszeniem wymogu jego systematycznego realizowania okoliczność, że doktorant nie składał artykułów do czasopism naukowych na II czy III roku swoich studiów. Jego badania nie były tez wtedy ukończone. Jak wskazano wyżej, w czerwcu 2024 r. doktorantowi nie można było więc zarzucać, że nie zrealizował wszystkich elementów Modułu 3, który musi ukończyć do końca semestru, a tym samym zarzucić że nie realizował systematycznie programu kształcenia.
Sąd nie kwestionuje przy tym, że uczelnia może w swoich regulaminach autonomicznie przesądzić, że będzie dopuszczała przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej na takich warunkach, że będzie to możliwe tylko dla tych doktorantów, którzy zrealizują wszystkie inne elementy kształcenia poza tym że nie złożą jeszcze rozprawy doktorskiej i tylko na to potrzebują czasu. Takie regulacje zostały jednak wprowadzone na Politechnice Gdańskiej dopiero od nowego roku akademickiego na mocy Regulaminu na rok 2024/2025.
Skoro Regulamin na rok 2024/2025 wszedł w życie dopiero od dnia 1 października 2024 r., od tego czasu regulacje te obowiązywały, ale nie można przyjąć, że obowiązywały wstecz.
O tym, że takie istotne zmiany nastąpiły właśnie dopiero od 1 października 2024 r. Politechnika Gdańska informuje też wprost na swojej powszechnie dostępnej, oficjalnej stronie internetowej. W tym zakresie w ogłoszeniu na stronie uczelni wskazano: "UWAGA! Zgodnie z nowym Regulaminem Szkoły Doktorskiej obowiązującym od 1 października 2024 r. nastąpiły zmiany w zakresie Przedłużania terminu złożenia rozprawy doktorskiej" oraz wyjaśniono, że aktualnie, aby starać się o przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej trzeba mieć zrealizowane wszystkie elementy dla poziomu 8. PRK, ponieważ przedłużony okres pozostawania w szkole doktorskiej jako aktywny doktorant ma być przeznaczony tylko na dokończenie badań i rozprawy doktorskiej a nie uzupełnianie braków w realizowanym przez doktoranta programie kształcenia. Wskazane ogłoszenie jest więc odzwierciedleniem zmiany jaką wprowadzono w § 23 Regulaminu na rok 2024/2025, gdzie zapisano, że konieczne jest - aby uzyskać przedłużenie termin złożenia rozprawy doktorskiej - zrealizowanie wszystkich elementów programu kształcenia.
W tej sprawie takie reguły zastosowano wobec S. I. zanim jeszcze zostały one wprowadzone i zaczęły rzeczywiście obowiązywać.
Reasumując, decyzja o zgodzie na przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej, której udzielono skarżącemu w czerwcu 2024 r. nie naruszała ustanowionych na uczelni autonomicznych przepisów, była prawidłowa i nie powinna zostać "anulowana". Decyzje wewnętrzne uczelni i ich "anulowanie" nie mogą być działaniem dowolnym i muszą znajdować oparcie w regulaminie, który organy uczelni same przecież w określonej treści przyjmują. W tej sprawie "anulowanie" decyzji dyrektora Szkoły Doktorskiej z dnia 20 czerwca 2024 r. o przedłużeniu terminu, budzi co najmniej wątpliwości.
Zdaniem Sądu, dokonana przez Rektora ocena, że prawidłowe były działania (odnoszące się do wniosku podpisanego przez doktoranta w dniu 18 czerwca 2024 r.) polegające na "anulowaniu" w czerwcu 2024 r. decyzji o zgodzie na przedłużenie i wydaniu w sierpniu 2024 r. nowej decyzji o odmowie przedłużenia, nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Przyjęcie powyższego ustalenia o prawidłowości tych działań, jako elementu stanu faktycznego, niewątpliwie mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy o skreśleniu z listy doktorantów. Z tych względów zaskarżona decyzja Rektora Politechniki Gdańskiej o skreśleniu z listy doktorantów oraz poprzedzająca ją decyzja, którą w imieniu Rektora podjął dyrektor Szkoły Doktorskiej w sposób istotny naruszają art. 80 k.p.a.
Dodatkowo Sąd zaznacza, że jeżeli zamiarem uczelni, jest aby przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej było odczytywane, w taki sposób jak do tego dąży uczelnia, to jest że nie jest to przedłużanie okresu kształcenia, to w sposób jasny powinno to zostać ujęte w regulaminie, który nie powinien zawierać sformułowań wprowadzających w tym zakresie w błąd. Tymczasem zarówno w regulaminie, który obowiązywał, gdy skarżący składał wniosek, jak i w regulaminie na następny rok akademicki znajduje się w § 23 tych regulaminów (w tym zakresie nie doszło do zmiany) sformułowanie, że w uzasadnionych przypadkach może zostać wydłużony "termin złożenia rozprawy doktorskiej i wynikający z niego okres kształcenia w szkole doktorskiej". Tego rodzaju zapis może wprowadzać w błąd osoby chcące skorzystać z opisanego przedłużenia. Niuanse tego rodzaju zapisów niewątpliwie mogą być szczególnie nie do wychwycenia przez studentów obcojęzycznych.
W tej sprawie najistotniejsze jednak pozostaje, że na dzień złożenia przez skarżącego wniosku w czerwcu 2024 r. nie można mu było zarzucić, aby niesystematycznie realizował program kształcenia. Obowiązek zrealizowania wszystkich elementów poziomu 8, skarżący powinien bowiem skończyć do końca semestru. Dzień 18 czerwca 2024 r., czyli dzień złożenia wniosku o przedłużenie nie był końcem semestru. Zatem na ten czas nie można było skarżącemu zarzucać niesystematycznego realizowania obowiązków doktoranta i "anulować/cofnąć" decyzję o zgodzie, a następnie wydać decyzję o odmowie przedłużenia, również przed końcem semestru. Pomimo nawet tego, że informowano jednocześnie doktoranta, że ma czas do końca semestru.
Dodatkowym uchybieniem proceduralnym pozostaje, że wydając zaskarżoną decyzję w styczniu 2025 r. organ powołał się już nie na jedną podstawę prawną skreślenia z listy doktorantów, która była wskazana w decyzji z listopada 2024 r., ale już na dwie różne podstawy prawne. W tym zakresie organ powołał się bowiem, tak jak uprzednio, po pierwsze na przesłankę skreślania w postaci niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie, a więc przesłankę o charakterze obligatoryjnym. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał jednak także fakultatywną przesłankę skreślenia z listy doktorantów z § 25 ust. 2 pkt 3 Regulaminu na rok 2024/2025, jaką jest możliwość skreślenia doktoranta w przypadku niewywiązywania się z obowiązków doktoranta, gdzie sprecyzowano, że chodzi o nieprzestrzeganie postanowień regulaminu oraz programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego. Taka podstawa nie była wcześniej w ogóle rozważana.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.