III SA/Gd 13/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-03-01
NSAAdministracyjneWysokawsa
zwolnienie ze służbypolicjakomisja lekarskazdolność do służbyorzeczenie lekarskiepostępowanie administracyjnekontrola sądowauzasadnienie orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby z powodu niezdolności do pracy, uznając, że orzeczenie komisji lekarskiej było wadliwe i nie spełniało wymogów formalnych.

Policjant W.A. został zwolniony ze służby na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej stwierdzającego całkowitą niezdolność do służby. Policjant kwestionował prawidłowość tego orzeczenia, wskazując na sprzeczności w diagnozach i brak uzasadnienia. Sąd administracyjny uznał, że orzeczenie komisji lekarskiej nie spełniało wymogów formalnych i nie mogło stanowić podstawy do zwolnienia, uchylając tym samym decyzję o zwolnieniu.

Sprawa dotyczyła zwolnienia policjanta W.A. ze służby na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby. Policjant odwołał się, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości postępowania komisji lekarskiej, sprzeczności w wydawanych orzeczeniach oraz braku rzetelnego uzasadnienia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, zmieniając jedynie datę. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że orzeczenie komisji lekarskiej stanowiło zagadnienie wstępne, które musi być rozstrzygnięte zgodnie z przepisami KPA i rozporządzenia MSW. Sąd, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że kontrola sądowa decyzji o zwolnieniu ze służby musi obejmować również ocenę orzeczeń komisji lekarskich pod kątem ich formalnej poprawności i wyczerpującego uzasadnienia. Sąd stwierdził, że orzeczenie komisji lekarskiej w tej sprawie było wadliwe, nie zawierało szczegółowego uzasadnienia i nie mogło stanowić podstawy do zwolnienia policjanta ze służby, w związku z czym uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie komisji lekarskiej, które nie spełnia wymogów formalnych w zakresie uzasadnienia, nie może stanowić podstawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, ponieważ nie rozstrzyga ono zagadnienia wstępnego w sposób wyczerpujący.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że orzeczenie komisji lekarskiej musi być szczegółowo uzasadnione, wskazując nie tylko rozpoznane schorzenie, ale także okoliczności przemawiające za takim rozpoznaniem i powód niezdolności do służby. Brak takiego uzasadnienia czyni orzeczenie wadliwym i niepozwalającym na jego kontrolę sądową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.o.P. art. 41 § 1 pkt 1

Ustawa o Policji

Pomocnicze

u.o.P. art. 43 § 1

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 25 § 1

Ustawa o Policji

u.o.P. art. 40

Ustawa o Policji

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 152

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozp. MSW art. 6 § 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych

rozp. MSW art. 12 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych

rozp. MSW art. 23 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych

rozp. MSW art. 26 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych

rozp. MSW art. 31 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie komisji lekarskiej nie spełnia wymogów formalnych w zakresie uzasadnienia. Brak szczegółowego uzasadnienia orzeczenia komisji lekarskiej uniemożliwia jego kontrolę i stanowi naruszenie przepisów. Sąd administracyjny ma prawo kontrolować formalną poprawność orzeczeń komisji lekarskich w sprawach zwolnienia ze służby.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy nie posiada kompetencji do oceny zasadności orzeczeń komisji lekarskich. Prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej obliguje do zwolnienia ze służby.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie komisji lekarskiej stanowi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego orzeczenie komisji lekarskiej nie może pozostawać zupełnie poza kontrolą sądową orzeczenie komisji lekarskiej nie może mieć charakteru niesprawdzalnej wyroczni zagadnienie wstępne, jakim jest zdolność policjanta do służby, zostało rozstrzygnięte

Skład orzekający

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Felicja Kajut

członek

Marek Gorski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zakres kontroli sądowej nad orzeczeniami komisji lekarskich w sprawach zwolnienia ze służby, wymogi formalne uzasadnienia orzeczeń lekarskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia funkcjonariuszy Policji na podstawie orzeczeń komisji lekarskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne przestrzeganie procedur przez organy, nawet w przypadku orzeczeń medycznych, i jak sąd administracyjny może interweniować w obronie praw jednostki.

Wadliwe orzeczenie lekarskie nie wystarczy do zwolnienia policjanta ze służby – sąd po stronie funkcjonariusza.

Dane finansowe

WPS: 255 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 13/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-03-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Felicja Kajut
Marek Gorski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
I OSK 691/06 - Wyrok NSA z 2007-02-14
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Felicja Kajut Protokolant Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.A. na decyzję Komendanta Policji [...] z dnia 31 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Policji [...] z dnia 15 września 2005 r. nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Komendanta Policji [...] na rzecz skarżącego kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia 15 września 2005 r., nr [...], wskazując jako podstawę prawną art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił ze służby w Policji z dniem 6 października 2005 r. posterunkowego W. A. Wydając przedmiotowy rozkaz organ oparł się na orzeczeniu nr [...] Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA [...] z dnia 11 maja 2005 r., w którym stwierdzono całkowitą niezdolność W. A. do służby w Policji oraz zaliczono go do III grupy inwalidów bez związku ze służbą w Policji. Zwolnienia dokonano w związku z upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, zgodnie z dyspozycją art. 43 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.).
W odwołaniu do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], W. A. wskazał, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjnym, a decyzje o jego nawiązaniu i rozwiązaniu są decyzjami administracyjnymi wydanymi w toku postępowania administracyjnego (wyrok z 8 października 2002 r., K36/00). W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowisko komisji lekarskiej stanowi w postępowaniu o zwolnienie ze służby tzw. zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy. Mimo, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) przewiduje tryb odwołania się od orzeczeń komisji lekarskich, zaskarżenie orzeczenia lekarskiego do sądu administracyjnego może nastąpić jedynie w toku postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby.
W. A. kwestionował prawidłowość orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej, zarzucając jej naruszenie szeregu zasad postępowania administracyjnego oraz podnosił, że jej argumentacja jest niezgodna z rzeczywistością. Odwołujący się wskazał, że w toku postępowania zostały sporządzone faktycznie trzy orzeczenia lekarskie, ale w każdym z nich podano inną podstawę niezdolności do służby. W orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA [...] z dnia 7 października 2004 r. został on uznany za całkowicie niezdolnego do pracy w Policji i orzeczono w stosunku do niego I grupę inwalidzką: niezdolny do jakiejkolwiek pracy. Komisja lekarska rozpoznała u badanego zaburzenia psychiczne pod postacią zachowań dezadaptacyjnych znacznie upośledzających sprawność ustroju. W orzeczeniu nr [...] z dnia 26 listopada 2004 r. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA [...] potwierdziła niezdolność do jakiejkolwiek pracy i I grupę inwalidzką, lecz rozpoznała u niego dezadaptacyjną reakcję schizofrenopodobną znacznie upośledzającą zdolności przystosowawcze. W orzeczeniu z dnia 11 maja 2005 r., nr [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA [...] rozpoznała przebytą reakcję dezadaptacyjną (§ 69 pkt 2 D wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 2 do w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych) i zaliczono W. A. do III grupy inwalidzkiej. Zgodnie z tym ostatnim orzeczeniem jest on niezdolny do pracy w Policji, ale zdolny do pracy poza resortem.
Odwołujący się wskazał, iż wbrew powyższym opiniom lekarskim posiada zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań pracownika ochrony oraz posiada wydane przez Wojewódzkiego Komendanta Policji [...] pozwolenie na broń. Ponadto wskazał na fakt dyskryminowania go przez grupę słuchaczy w toku szkolenia w [...] Szkole Policji.
W. A. stwierdził, że tak naprawdę nie wie, co stanowi przyczynę jego zwolnienia z Policji, a podawane w orzeczeniach lekarskich istnienie zaburzeń psychicznych godzi w jego dobra osobiste oraz ogranicza możliwości poszukiwania pracy poza Policją. Badania psychologiczne i psychiatryczne przeprowadzone przez niego we własnym zakresie nie potwierdziły stanowiska komisji lekarskich. Nadto podważał wiarygodność orzeczeń lekarskich wskazując, iż wszystkie zostały podpisane przez tego samego lekarza reumatologa.
W konkluzji odwołujący się kwestionował całość ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarskim nr [...] oraz zarzucił temu orzeczeniu nierzetelność, arbitralność i elementarne braki w przedmiocie uzasadnienia.
[...] Komendant Wojewódzki Policji [...] po rozpatrzeniu odwołania rozkazem personalnym nr [...] z dnia 31 października 2005 r. uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji [...] nr [...] z dnia 15 września 2005 r. w części dotyczącej daty zwolnienia strony ze służby w Policji i orzekł, iż zwolnienie ze służby następuje z dniem 16 listopada 2005 r. W pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż W. A. został zwolniony z kursu zawodowego podstawowego policjanta na wniosek Przewodniczącego Zespołu Pedagogicznego w związku z trudnościami w nauce i poważnymi problemami z przystosowaniem się do warunków życia koszarowego, włączając w to brak umiejętności współpracy w grupie, stopniowe izolowanie się od pozostałych osób, utrudnianie z nim kontaktu. Następnie policjant został skierowany do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA [...] celem oceny jego stanu zdrowia i przydatności do służby w Policji. Ostatecznym orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA [...] nr [...] z dnia 11 maja 2005 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji.
Zdaniem organu odwoławczego nie posiada on kompetencji do wypowiadania się na temat zasadności wydawanych przez komisję lekarską orzeczeń i badania przesłanek natury medycznej, na których są oparte. W przedmiotowej sprawie policjant został zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, tj. w wyniku orzeczenia komisji lekarskiej o niezdolności do służby w Policji. Organ zauważył jednak, iż zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a., okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby minął w dniu 7 października 2005 r., gdyż zwolnienie z zajęć służbowych nastąpiło 7 października 2004 r. Zatem zwolnienie mogło nastąpić najwcześniej w dniu 7 października 2005 r.
Odnośnie zarzutów przedstawionych w odwołaniu organ stwierdził, że orzeczenia lekarskie zostały wydane w myśl obowiązujących procedur, a orzeczenie nr [...] jest prawomocne. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest zróżnicowanie przedmiotowych orzeczeń lekarskich. Zasadniczą wagę miało zaś stwierdzenie znajdujące się w każdym orzeczeniu, iż funkcjonariusz jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Najważniejsze jest stanowisko komisji lekarskiej, co do kwestii pozostawania policjanta w służbie, a nie w sprawie podłoża medycznego schorzenia uniemożliwiającego pozostawanie w służbie. Na tle art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie ma znaczenia, iż komisje lekarskie nie wypowiedziały się na temat ustaleń, co do stopnia uszczerbku na zdrowiu badanego. Zaświadczenia lekarskie przesłane przez odwołującego się nie stanowią podstawy do odrzucenia orzeczeń komisji lekarskich i podważenia ich prawidłowości formalnej oraz wiarygodności.
Dalej organ wskazał, iż nie ma żadnego potwierdzenia na to, że celowym było przypisywanie odwołującemu się choroby psychicznej przez organy Policji i lekarzy komisji lekarskich. W trakcie postępowania funkcjonariuszowi zgodnie z prawem zapewniono cały katalog możliwości odwoławczych zakwestionowania orzeczeń komisji lekarskich. Zatem nie znajdują uzasadnienia zarzuty, iż nie miał on możliwości wpływania na treść orzeczeń komisji lekarskich i odniesienia się do nich.
Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić osoba posiadająca zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej; strona zaś taką zdolność utraciła.
Organ odwoławczy wytknął, iż organ I instancji źle określił dzień zwolnienia strony ze służby i nie nadał swojej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., co winien uczynić.
W. A. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o uchylenie rozkazów organu I i II instancji. Organom zarzucił naruszenie § 12 ust. 1, § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Skarżący podniósł również zarzut nieprawidłowości założeń i ustaleń przyjętych w uzasadnieniu rozkazów.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż pierwsze z w/w orzeczeń komisji lekarskich w sprawie powoływało się na § 75 pkt 1 D załącznika nr 2 do rozporządzenia MSW w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, który oznacza "inne przewlekłe zaburzenia psychiczne znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, rokujące poprawę". Natomiast drugie w kolejności orzeczenie komisji lekarskiej wskazywało na § 75 pkt 2 D, który wymienia "inne przewlekłe zaburzenia psychiczne znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, nie rokujące wyleczenia lub istotnej poprawy". Ostatnie z orzeczeń mówiło o § 69 pkt 2 D, który oznacza "sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne znacznie upośledzające zdolności przystosowawcze".
Skarżący powtórzył, że rozstrzygnięcie komisji lekarskiej ma elementarne znaczenie przy wydawaniu rozstrzygnięcia głównego i stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 106 k.p.a. Jego zdaniem żadne z orzeczeń komisji lekarskich nie zawiera faktycznego uzasadnienia, z którego wynikałoby co jest przyczyną orzeczonej niezdolności do służby. Skarżący wskazał, że pominięcie oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA w Warszawie z 9 kwietnia 2001 r., V SA 1611/00). Skarżący przytoczył tezę rozstrzygnięcia NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., III SA 2042/00, gdzie stwierdzono, że: "Tam gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem Wojskowej Komisji Lekarskiej jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu. W przeciwnym razie orzeczenie przybiera charakter niesprawdzalnej wyroczni. Najpierw zatem należy w uzasadnieniu podać fakty, które Komisja uznała za udowodnione, dopiero później ocenić je pod kątem konkretnej jednostki chorobowej i przypisać im konkretny przepis prawa.".
Następnie skarżący podał, że o przyczynie skierowania go na badania kontrolne dowiedział się z treści zaskarżonej decyzji. Skoro w czasie pobytu w Szkole Policji [...] stwierdzono u niego wystąpienie reakcji dezadaptacyjnej to niezrozumiały jest brak związku tej reakcji ze służbą. W treści uzasadnienia rozstrzygnięcia stwierdza się, że na dzień wydawania rozkazu utracił zdolność do służby w formacjach zbrojnych, a zatem przy przyjęciu go do służby zdolność taką posiadał.
Zdaniem skarżącego w związku ze skierowaniem niniejszej sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzeczenie nr [...] jest co najwyżej wykonalne, ale nie prawomocne.
Ponadto orzeczenie organu odwoławczego zawiera wewnętrzną sprzeczność. Z jednej strony organ zwrócił się do skarżącego o nadesłanie całości posiadanej dokumentacji związanej ze sprawą (m.in. zaświadczenia lekarskie), z drugiej strony stwierdza się, że żadne podnoszone okoliczności nie mają dla sprawy znaczenia, z uwagi na istnienie orzeczenia o niezdolności do pełnienia służby w Policji.
Żaden z organów orzekających w sprawie nie odniósł się do oceny zdrowia skarżącego dokonanej przez konsultanta MSWiA, która został przeprowadzona w wyniku uchylenia decyzji nr [...] przez Centralną Komisję Lekarską. Organy nie reagowały na wyraźną wolę skarżącego poddania się szczegółowym badaniom psychologicznym i psychiatrycznym.
Zdaniem skarżącego nie jest możliwe stwierdzenie przebytej reakcji dezadaptacyjnej na podstawie krótkiej wizyty w Komisji Lekarskiej.
Skarżący podkreślił, że wydane w sprawie rozkazy i orzeczenia komisji lekarskich w sposób istotny ograniczają możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem postępowanie przebiegało prawidłowo, a podjęta decyzja oparta została na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji obliguje do zwolnienia skarżącego ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności rozważenia wymagała kwestia zakresu kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, oceniający zgodność z prawem decyzji orzekających o zwolnieniu policjanta ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.
Zgodnie z art. 40 ustawy o Policji policjant może być skierowany z urzędu lub na jego prośbę do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych schorzeń ze służbą. W przypadku, kiedy właściwa komisja lekarska orzeknie o trwałej niezdolności do służby zachodzi obligatoryjna przesłanka zwolnienia policjanta ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy).
Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi uregulowany został w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.). Jak wynika z treści przepisów niniejszego rozporządzenia w toku postępowania przez komisjami lekarskimi przysługuje prawo odwołania od każdego nieprawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej (§ 26 ust. 1 cytowanego rozporządzenia). Przewidziany został również nadzór Centralnej Komisji Lekarskiej, która może uchylić każde orzeczenie komisji lekarskiej sprzeczne z prawem i zasadnością orzecznictwa lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych (§ 31 ust. 1 cytowanego rozporządzenia). Jednakże ostateczne orzeczenia komisji lekarskich nie podlegają zaskarżeniu do sądu. Kontroli sądowej podlegają natomiast decyzje orzekające o zwolnieniu policjanta ze służby.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2002 r., sygn. akt K 36/00 (OTK-A 2002/5/63) orzekł, że § 31 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych nie jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził, iż "... ocena zdolności fizycznych i psychicznych kandydata ma wpływ na decyzję o przyjęciu do służby (art. 25 ustawy), a w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby, policjanta zwalnia się ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy). Orzeczenie komisji rzutuje zatem na prawo dostępu do służby publicznej." Dalej Trybunał wskazał, że " Ustawa powinna również określić kryteria zwalniania ze służby oraz procedurę podejmowania decyzji w tym zakresie, tak aby wykluczyć wszelką dowolność działania władz publicznych. Konieczne jest także stworzenie odpowiednich gwarancji praworządności decyzji dotyczących dostępu do służby publicznej, a więc przede wszystkim decyzji o przyjęciu lub odmowie przyjęcia do służby publicznej oraz zwolnieniu z tej służby (K 28/97, OTK ZU nr 4/1998, s. 302). Obowiązujące przepisy umożliwiają kontrolę decyzji, związanych z nawiązaniem stosunku służbowego lub zwolnieniem ze służby w policji, dla których to decyzji, w określonych przypadkach, orzeczenie komisji lekarskiej stanowi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego."
W konkluzji swoich rozważań Trybunał uznał, że możliwość zaskarżenia między innymi decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby gwarantuje realizację konstytucyjnego prawa do sądu.
W konsekwencji przedstawionego wyżej stanowiska Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, że skoro orzeczenie komisji lekarskiej stanowi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, mającego decydujące znaczenie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby, zaś możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby, w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, gwarantuje realizację konstytucyjnego prawa do sądu, to orzeczenie komisji lekarskiej – rozstrzygającej zagadnienie wstępne – nie może pozostawać zupełnie poza kontrolą sądową. Jeżeli kontrola sądowa służy wykluczeniu wszelkiej dowolności władz publicznych, to powinna obejmować wszystkie elementy postępowania w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby, w tym również orzeczenia komisji lekarskich rozstrzygających o zdolności do służby w policji, a więc o kluczowym elemencie stanowiącym o tym czy dana osoba może pełnić służbę w organach Policji. W przeciwnym razie ograniczenie sądu administracyjnego wyłącznie do kontroli czy właściwy organ Policji, wydając decyzję o zwolnieniu ze służby w przypadku określonym w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, dysponował ostatecznym orzeczeniem komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, stanowiłoby iluzję prawa do sądu i nie stanowiłoby realizacji konstytucyjnego prawa do sądu. W takim przypadku droga sądowa nie zapewniałaby możliwości wykluczenia wszelkiej dowolności władz publicznych.
W takim razie istotnym jest zakreślenie granic kontroli przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich, orzekających o trwałej niezdolności do służby. Skoro sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych), to oczywistym jest, że kontrola orzeczeń komisji lekarskich nie może dotyczyć kwestii czysto medycznych. Należy mieć na względzie, że skoro orzeczenie komisji lekarskiej stanowi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którym w przypadku rozpatrywanej sprawy jest zdolność policjanta do służby, to kontroli sądu podlega kwestia czy orzeczenie komisji lekarskiej, którym dysponował organ służbowy Policji, podejmując decyzję o zwolnieniu ze służby, w sposób wyczerpujący rozstrzyga czy i dlaczego policjant jest trwale niezdolny do służby. Zatem ocenie sądowej podlega czy właściwy organ Policji, podejmując decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby w przypadku określonym w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, uzyskał wyjaśnienie zagadnienia wstępnego w formie orzeczenia właściwej komisji lekarskiej wydanego w trybie określonym właściwymi przepisami i czy orzeczenie to spełnia wszystkie wymogi formalne, pozwalające uznać, iż faktycznie doszło do wyjaśnienia kwestii zdolności policjanta do służby.
Zgodnie z treścią § 23 pkt 1 cytowanego rozporządzenia orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą niezdolność do służby powinny być szczegółowo uzasadnione. Oznacza to, że przełożony w sprawach służbowych musi posiadać wyczerpujące rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, a więc takie, z którego będzie wynikało nie tylko, jakie schorzenie rozpoznano, ale również jakie okoliczności przemawiają za określonym rozpoznaniem, dlaczego rozpoznane schorzenie czyni funkcjonariusz policji trwale niezdolnym do służby. Ze wskazanego przepisu wprost wynika, że orzeczenie komisji lekarskiej nie może mieć charakteru niesprawdzalnej wyroczni, bezwzględnie wiążącej przełożonego w sprawach służbowych w zakresie zwolnienia ze służby. Skoro zgodnie z § 12 ust. 1 cytowanego rozporządzenia orzeczenie o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby komisje lekarskie wydają po wszechstronnym zbadaniu przez członków komisji, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, w tym badań psychiatrycznych, psychologicznych i dodatkowych, a gdy zachodzi potrzeba – po przeprowadzeniu obserwacji szpitalnej, to w uzasadnieniu orzeczenia winno znaleźć się odzwierciedlenie przeprowadzonych badań wraz z wnioskami z nich wypływającymi.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że orzeczenie komisji lekarskiej nie odpowiadające wymogom wynikającym z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych nie może stanowić podstawy uzasadniającej zwolnienie policjanta ze służby na mocy art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. W takiej sytuacji bowiem nie można uznać, iż zagadnienie wstępne, jakim jest zdolność policjanta do służby, zostało rozstrzygnięte.
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby wymaga rozstrzygnięcia czy zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie. Zatem jeżeli właściwy przełożony w sprawach osobowych kieruje policjanta do komisji lekarskiej (art. 40 ustawy o Policji, § 6 ust. 3 cytowanego rozporządzenia), to winien otrzymać wyczerpujące rozstrzygnięcie powstałych wątpliwości co do zdolności funkcjonariusza do służby.
W przedmiotowej sprawie orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA [...] nr [...] z dnia 11 maja 2005 r. nie spełnia wymogów § 23 cytowanego rozporządzenia. W orzeczeniu tym stwierdzono trwałą niezdolność skarżącego do służby w Policji, jednakże przedmiotowe orzeczenie nie zawiera szczegółowego uzasadnienia. Praktycznie treść zawarta w miejscu wskazanym jako uzasadnienie nie może zostać uznana za noszącą jakiekolwiek cechy uzasadnienia orzeczenia.
Zatem, uwzględniając wyżej przedstawione stanowisko, Sąd uznał, że orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA nr [...] z dnia 11 maja 2005 r. nie rozstrzygało zagadnienia wstępnego i w konsekwencji nie mogło stanowić podstawy uzasadniającej przyjęcie, iż wobec skarżącego orzeczono trwałą niezdolność do służby. Przyjęcie, że wadliwe, niespełniające podstawowych wymogów formalnych, orzeczenie komisji lekarskiej rozstrzyga zagadnienie wstępne i uzasadnia zwolnienie ze służby stanowi naruszenie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, które miało wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt1 lit. a) i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI