III SA/GD 129/23

III SA/Gd 129/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-07-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Janina Guść
Jolanta Sudoł
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 119, art. 120, art. 121
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art. 49 ust. 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych  przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Komandytowa z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2023 r. nr 2201-IOC.4305.9.2022.MK w przedmiocie długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno–Skarbowego w Gdyni decyzją z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr 328000-321030-OCC.4305.298.2022.KR/WT, po przyjęciu i wniosku z dnia 7 lipca 2022 r. dotyczącego zgłoszenia celnego zarejestrowanego w Automatycznym Systemie Importu AIS pod numerem MRN [...] z dnia 2 kwietnia 2022 r.,
określił dla towaru w postaci: wyroby walcowane płaskie o szerokości 600 mm lub większej: blacha stalowa w kręgach pokryta cynkiem i lakierowana z poz. 1 SAD stawkę celną erga omnes w wysokości 0 % oraz dodatkowe cło ochronne (A20) w wysokości 25 %;
orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (A20) w wysokości 482.268,00 zł;
określił różnicę między kwotą podatku w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym (B00) 110.921,00 zł.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 22 ust. 1 i ust. 3, art. 48, art. 56 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 57, art. 77, art. 85 ust. 1, art. 87, art. 101, art. 102 ust. 1, ust. 3, art. 104 ust. 1, art. 105, art. 108 ust. 1, art. 172 ust. 2, art. 201 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. L nr 269 z 10.10.1993) – dalej powoływanego jako "UKC", art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159 z dnia 31 stycznia 2019 r. nakładającego ostateczne środki ochronne w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali (Dz. UE L Nr 31 s. 27 z dnia 1.02.2019 r.), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/1029 z dnia 24 czerwca 2021 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/159 w celu przedłużenia środka ochronnego w odniesieniu do przywozu niektórych wyrobów ze stali (Dz. UE L Nr 225 I s. 1 z dnia 25.06.2021 r.), art. 65 ust. 1, art. 73d ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j.: Dz. U z 2021 r., poz. 1856); art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19a ust. 9, art. 30b ust. 1 i ust. 6, art. 33 ust. 3, 4 i 6, art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 w związku z art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 931).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 2 kwietnia 2022 r. H. s.c., działając w ramach upoważnienia bezpośredniego udzielonego przez A. Spółkę komandytową w B. (zwanej dalej również "Importerem", "stroną" lub "skarżącą") dokonała zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu dotyczącego towaru pochodzącego z Indii, deklarowanego jako wyroby walcowane płaskie o szerokości 600 mm lub większej - blacha stalowa w kręgach pokryta cynkiem i lakierowana, klasyfikowana do kodu TARIC 7210 70 80 99. Przedmiotowe zgłoszenie zostało zarejestrowane i przyjęte w Automatycznym Systemie Importu AIS pod numerem MRN [...].
W ramach zgłoszenia Importer towaru zawnioskował o przydzielenie niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego sklasyfikowanego pod kodem [...], w ilości 313 035,000 kg, dla którego właściwą stawką cła, w przypadku przyznania kontyngentu, jest stawka 0 %. W przypadku towaru ujętego w przedmiotowym zgłoszeniu kontyngent taryfowy nie został przyznany w całości. Mając to na uwadze, w dniu 7 lipca 2022 r. pełnomocnik Importera zwrócił się z wnioskiem o dokonanie korekty zgłoszenia w sposób odpowiadający zaistniałemu stanowi faktycznemu i prawnemu.
W związku z nieprzyznaniem kontyngentu koniecznym stało się zastosowanie dla poz. 1 SAD stawki erga omnes w wysokości 0 % oraz dodatkowe cło w wysokości 25 %, zgodnie z treścią art. 1 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159.
Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego. W zakresie naruszenia prawa materialnego wskazała na przepisy:
- art. 172 ust. 1 UKC, poprzez przyjęcie zgłoszenia celnego dzień po jego wysłaniu, co doprowadziło do tego, że spółka nie otrzymała kontyngentu taryfowego, o który zawnioskowała (kontyngent został wyczerpany w dniu wysłania odpowiedniego zgłoszenia celnego);
- art. 50 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015) – dalej "RW", w związku z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez zbyt późne przyjęcie zgłoszenia celnego i niewysłanie wniosku o skorzystanie z kontyngentu taryfowego do odpowiednich instytucji unijnych w terminie (czym naruszono zasadę równego traktowania przedsiębiorców w UE);
- art. 37 ust. 1 w zw. z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie było podstaw do zmiany podstawy opodatkowania dla importu towarów z uwagi na to, że zastosowanie cła ochronnego powiększającego podstawę opodatkowania nie powinno mieć miejsca.
W zakresie naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wydanie rozstrzygnięcie wskazała na art. 73 ust. 1 Prawa celnego w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) – dalej powoływanej jako "o.p.", w związku z art. 44 ust. 4 UKC oraz w związku z art. 22 ust. 7 UKC poprzez brak zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, w rezultacie czego nie wyjaśniono w sposób pełny i niebudzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. nr 2201-IOC.4305.9.2022.MK utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowym zgłoszeniu celnym zawarto wniosek o zaliczenie przywiezionego towaru do kontyngentu taryfowego o numerze porządkowym [...] oraz uznanie preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0 % ad valorem na podstawie art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159 oraz załącznika IV do tego rozporządzenia w brzmieniu określonym rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1029.
Organ pierwszej instancji, w wyniku sprawdzenia danych zawartych w systemach teleinformatycznych (AIS - moduł TQS) stwierdził, że przywieziony towar nie został zaliczony do przywołanego wyżej kontyngentu albowiem nie został on przyznany.
Po zwolnieniu towaru przedstawiciel Importera poprzez system AIS wystąpił z wnioskiem o unieważnienie powyższego zgłoszenia.
Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wydał decyzję z dnia 5 lipca 2022 r., na mocy której odmówił unieważnienia powyższego zgłoszenia celnego. Od tej decyzji Importer wniósł odwołanie, jednak organ odwoławczy decyzją z dnia 14 października 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona nie zaskarżyła decyzji organu odwoławczego od sądu administracyjnego.
Importer pismem z dnia 6 lipca 2022 r. wniósł o korektę przedmiotowego zgłoszenia celnego, a organ pierwszej instancji orzekł jak wyżej.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 56 ust. 1 UKC, podstawą należności celnych przywozowych i wywozowych jest Wspólna Taryfa Celna. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu Wspólna Taryfa Celna obejmuje w szczególności Nomenklaturę scaloną towarów, określoną w rozporządzeniu (EWG) nr 2658/87 (lit. a); konwencyjne lub zwykłe autonomiczne stawki celne, stosowane w odniesieniu do towarów objętych Nomenklaturą scaloną (lit. c) oraz preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Unię w odniesieniu do niektórych krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Unii lub w odniesieniu do grup takich krajów lub terytoriów (lit. e). Stawki celne wymienione w art. 56 ust. 2 lit. e) UKC stosowane są m. in. w przywozie towarów, w odniesieniu do których prawodawca unijny może określić pewną ilość danego rodzaju towaru objętą kontyngentem taryfowym.
Zainteresowana osoba dokonując formalności celnych występuje z wnioskiem o zaliczenie przywiezionego towaru do kontyngentu. Środek ten obowiązuje do czasu wyczerpania danego kontyngentu.
Szczegółowe zasady zarządzania kontyngentami taryfowymi zostały uregulowane w Tytule II, Rozdziale 1, Sekcji 1, art. 49 do art. 54 RW.
W myśl art. 51 ust. 3 RW dla każdego kontyngentu Komisja dokonuje przyznania wnioskowanej ilości na podstawie otrzymanych wniosków o skorzystanie z kontyngentu taryfowego zgodnie z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych oraz w zakresie, na jaki pozwala dostępne saldo kontyngentu. W przepisie tym jednoznacznie wskazano, że datą wiążącą dla przyznania przez Komisję wnioskowanej ilości w ramach kontyngentu taryfowego jest data przyjęcia zgłoszenia celnego.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wnioskowany przez Importera kontyngent taryfowy o numerze porządkowym [...], ustanowiony na II kwartał 2022 r. dla towarów przywiezionych z Indii objętych m. in. kodem CN 7210 70 80, nie został jemu przyznany.
Na podstawie art. 1 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159, jeżeli stosowny kontyngent taryfowy został wyczerpany, stosuje się dodatkowe cło w wysokości 25 %, mające zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, w odniesieniu do kategorii produktu określonych w załączniku IV.l. Taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w niniejszej sprawie. W związku z tym przywóz towaru objętego wymienionym zgłoszeniem celnym podlegał dodatkowemu cłu ochronnemu.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie prawidłowo określono dla przywiezionego towaru dodatkowe cło ochronne (A20) w wysokości 482.268 zł uwzględniając deklarowaną wartość celną i stawkę celną w wysokości 25% ad valorem oraz orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych. To spowodowało również zmiany w zobowiązaniu podatkowym z tytułu importu towaru. Wartość celna i kwota należnego cła będące składnikami podstawy opodatkowania mają bezpośredni wpływ na ostateczną kwotę podatku od towarów i usług.
Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia art. 172 ust. 1 UKC oraz art. 50 ust. 1 i ust. 2 RW w związku z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej organ odwoławczy wskazał, że do obsługi zgłoszeń celnych w Oddział Celny "Baza Kontenerowa" w Gdyni wyznaczona została komórka organizacyjna - Centrum Urzędowego Dokonywania Odpraw (CUDO). Pracuje ona w godzinach od 7 do 19. Urząd ten obsłużył w 2022 r. ponad sto tysięcy zgłoszeń celnych, zarówno importowych jak i wywozowych. Przy czym niezwłoczne przyjęcie zgłoszenia celnego w rozumieniu art. 172 ust. 1 UKC nie jest tożsame z natychmiastowym jego przyjęciem. Nie można oczekiwać, że każde zgłoszenie celne zostanie przyjęte w określonym czasie, który będzie satysfakcjonujący w odczuciu zgłaszającego. Na czas przyjęcia zgłoszenia w danej jednostce ma wpływ wiele czynników niezależnych od organu celnego - między innymi ogólna ilość zgłoszeń przesłana w danym dniu do systemu AIS w celu ich przyjęcia. W tej sytuacji termin "niezwłocznie" należałoby raczej rozumieć jako termin realny, mając na względzie okoliczności miejsca i czasu.
Nadto osoba podejmując decyzję o przywozie z Indii towarów, co do których ustanowiono pewne preferencje w ramach kontyngentów, powinna mieć świadomość, że możliwość uzyskania tych korzyści nie oznacza pewności ich uzyskania. Jednocześnie importer znając zasady zarządzania kontyngentami powinien dołożyć wszelkich starań, aby zgłoszenie celne z zawartym w nim wnioskiem o przyznanie kontyngentu zostało przesłane do systemu AIS w takim czasie, aby możliwe było jego niezwłoczne przyjęcie i obsłużenie w systemie.
Bezspornym w sprawie jest, że zgłoszenie celne zostało przesłane do systemu AIS 1 kwietnia 2022 r. o godzinie 14:03. Jednocześnie strona wskazała, że miała świadomość, jakie skutki ekonomiczno-finansowe dla zainteresowanej osoby ma czas przyjęcia zgłoszenia celnego. Zainteresowana osoba decydując się na dokonanie zgłoszenia w procedurze standardowej, która wymaga - jak powszechnie wiadomo - manualnej obsługi ze strony funkcjonariusza służby celno- skarbowej i jest z reguły mniej przewidywalna, jeśli chodzi o czas obsługi zgłoszenia, musi mieć świadomość ryzyka i odpowiedzialności z tym związanej, jak również konsekwencji, która w tym przypadku oznacza konieczność uiszczenia dodatkowego cła ochronnego oraz podatku od towarów i usług w wyższej kwocie.
Organ podkreślił, że czas obsługi zgłoszenia celnego - od momentu jego przyjęcia (2.04.2022 r. o godz. 8.35), do momentu przesłania do zgłaszającego komunikatu ZC299 - Poświadczone Zgłoszenie Celne/zwolnienie towaru do Procedury, wyniósł nieco ponad 8 minut. Nie może być zatem mowy o opieszałości organu celnego w niniejszej sprawie.
Co ważne, w oddziale celnym pierwsze zgłoszenie celne dotyczące towaru objętego kontyngentem ustanowionym na podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159 zostało zarejestrowane w systemie AIS w dniu 1 kwietnia 2022 r. już o godzinie 00:02. W przypadku jedenastu zgłoszeń, które w odwołaniu wskazuje strona, przede wszystkim należy mieć na względzie fakt, że są to zgłoszenia dokonane w ramach procedury uproszczonej jako zgłoszenia uzupełniające do komunikatów PW215 - Powiadomienie o przedstawieniu dotyczące wpisu do rejestru zgłaszającego (PWD). W przypadku procedury uproszczonej wnioskowanie o zastosowanie preferencji wynikających z kontyngentu taryfowego odbywa się w ramach PWD, a nie zgłoszenia uzupełniającego. Po zarejestrowaniu PWD jego obsługa w systemie AIS (w przypadku braku weryfikacji) przebiega w sposób automatyczny. Pozycje towarowe PWD - o ile nie nastąpiło wstrzymanie zwolnienia/poinformowanie o kontroli - podlegają zwolnieniu do procedury w czasie określonym w pozwoleniu na wpis do rejestru zgłaszającego. Tego typu zgłoszenia są automatycznie obsługiwane przez system AIS.
Godziny wysłania jedenastu zgłoszeń celnych wskazanych w odwołaniu nie miały żadnego znaczenia jeśli chodzi o kwestię przyznania kontyngentów. Decydujący w tym przypadku był moment wysyłki komunikatów PWD, które zawierały wnioski o kontyngent.
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej fakty, w ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że zgłoszenie celne Importera zostało przyjęte i obsłużone w systemie teleinformatycznym AIS bez zbędnej zwłoki, nawet jeżeli nastąpiło to następnego dnia. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów prawa celnego normujących kwestię obsługi zgłoszeń celnych zawierających wniosek o przyznanie kontyngentu taryfowego. Nie może być również mowy o jakiejkolwiek dyskryminacji strony ze względu na przynależność państwową.
W ocenie organu odwoławczego nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, tym samym została zrealizowana zasada kompletności materiału dowodowego określona w art. 187 § 1 o.p. W uzasadnieniu decyzji zostały szczegółowo przedstawione przesłanki, którymi organ pierwszej instancji kierował się dokonując rozstrzygnięcia. W sprawie znalazła nadto pełne odzwierciedlenie zasada swobodnej oceny dowodów określona w art. 191 o.p., a organ pierwszej instancji przy ocenie znaczenia i wartości zebranego materiału dowodowego kierował się prawidłami logiki i prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie.
Nadto zgodnie z art. 22 ust. 6 UKC, w przypadku odmowy przyznania korzyści w postaci kontyngentu taryfowego, nie ma zastosowania zarówno tryb informowania zainteresowanej osoby przez organ celny o podstawach, na których organ ten zamierza oprzeć swoją decyzję, jak również tryb dający osobie możliwość przedstawienia stanowiska w sprawie. W tych okolicznościach wydanie decyzji, z której wynika między innymi obowiązek zapłaty dodatkowego cła ochronnego, należy postrzegać jako prawną konsekwencję wcześniej przekazanego komunikatu, która skutkuje zaksięgowaniem należnej kwoty cła. Istotą wydanej decyzji w tej sytuacji nie jest wskazywanie okoliczności związanych z przyjęciem zgłoszenia celnego, tylko dlatego, że strona w sposób subiektywny określiła je jako nadzwyczajne.
Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w wyniku uwzględnienia w całości wniosku przedstawiciela strony z 6 lipca 2022 r. o korektę zgłoszenia celnego w konsekwencji nieprzyznania kontyngentu.
A. Spółka komandytowa z siedzibą w B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję organu odwoławczego wnosząc o jej uchylenie oraz zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 172 ust. 1 UKC, poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że organ pierwszej instancji niezwłocznie przyjął zgłoszenie celne w dniu 2 kwietnia 2022 r., pomimo że kompletne zgłoszenie celne zostało wysłane dzień wcześniej (1 kwietnia 2022 r.), co bezpośrednio doprowadziło do braku przyznania kontyngentu taryfowego o kodzie [...] i wymiaru cła ochronnego i podatku od towarów i usług;
- art. 172 ust. 1 UKC w zw. z art. 50 ust. 2 RW, poprzez przyjęcie, że ryzyko związane ze zbyt późnym wysłaniem zgłoszenia celnego do celów związanych z przyznaniem kontyngentów taryfowych obciąża wyłącznie importerów, a organy celny przyjmujące zgłoszenie celne mogą działać bez jasno sprecyzowanych zasad odnoszących się do momentu obsłużenia (przyjęcia) zgłoszenia celnego;
• art. 37 ust. 1 w zw. z art. 3ob ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie było podstaw do zmiany podstawy opodatkowania dla importu towarów z uwagi na to, że zastosowanie cła ochronnego powiększającego podstawę opodatkowania nie powinno mieć miejsca.
II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. poprzez brak zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, w rezultacie czego nie wyjaśniono w sposób pełny i niebudzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, w szczególności organ nie wyjaśnił dostatecznie, dlaczego zgłoszenie celne skarżącej zostało przyjęte dzień po jego wysłaniu.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w momencie wysyłki, zgłoszenie zawierało wszelkie niezbędne dane i dokumenty przewidziane w regulacjach celnych - w tym te, które były wymagane do przesłania wniosku o przyznanie kontyngentu do Komisji Europejskiej. Kontyngent został wyczerpany w dniu otwarcia, tj. 1 kwietnia 2022 r. (piątek), a Komisja Europejska przyznała wartości kontyngentu w sposób proporcjonalny (art. 51 ust. 4 RW). Proporcja wyniosła 70,9806 %.
Zdaniem skarżącej skoro zgłoszenie celne wysłane dnia 1 kwietnia 2022 r. nie było obarczone brakami i powinno zostać przyjęte w tym samym dniu - co pozwoliłoby na uczestniczenie w puli kontyngentu rozdysponowanego pomiędzy poszczególnych importerów.
Skarżąca zgadza się z twierdzeniem organów z obu instancji, że niezwłoczne przyjęcie zgłoszenia celnego w rozumieniu art. 172 ust. 1 UKC nie jest tożsame z natychmiastowym jego przyjęciem. Nie wyklucza jednak, że w sprawie zaistniały szczególne okoliczności miejsca i czasu, które wpłynęły na czas obsługi zgłoszenia.
Jej zdaniem nie można przyjąć, że przy przyjmowaniu zgłoszeń organy celne mają pełną swobodę co do określenia właściwego czasu na ich przyjęcie. Organ nie przedstawił w rozstrzygnięciu, w jakiej kolejności przyjmowane są zgłoszenia celne i co o tym decyduje. Organ wskazał, że CUDO obsługujące zgłoszenie celne pracuje w godzinach 7-19, a od momentu przyjęcia zgłoszenia skarżącej w dniu 2 kwietnia 2022 r. obsługa zgłoszenia zajęła 8 minut - oznacza to, że 1 kwietnia 2022 r. CUDO nie było w stanie obsłużyć zgłoszenia celnego wysłanego kilka minut po godzinie 14 przez około 5 godzin pozostałego czasu pracy w tym dniu (pomimo, że taka obsługa zajmuje około 10 minut). Ponadto tak duża jednostka jaką jest Oddział Celny "B." w G. powinna dysponować zasobami kadrowymi mogącymi obsłużyć odpowiednie zgłoszenia celne jak najszybciej.
Tak więc - w ocenie skarżącej - zgłoszenie celne nie zostało przyjęte niezwłocznie. Organ nie wskazał, ile zgłoszeń celnych w procedurze standardowej zostało wysłanych do oddziału celnego 1 kwietnia 2022 r., ile z nich zostało przyjętych w tym samym dniu i dlaczego zgłoszenie wysłane przez skarżącą ok. godz. 14 nie mogło zostać obsłużone (np. zbyt duża ilość zgłoszeń celnych w procedurze standardowej, które zostały wysłane wcześniej i miały pierwszeństwo w obsłużeniu).
Powyższe oznacza, że w chwili wysyłki zgłoszenia dnia 1 kwietnia 2022 r. o godzinie 14:03, skarżąca mogła mieć usprawiedliwione oczekiwania co do tego, że jej zgłoszenie zostanie przyjęte niezwłocznie, tj. co najmniej tego samego dnia.
Skarżąca przyznała, że przepisy art. 49 ust. 1 oraz art. 50 RW przesądzają, iż o przyznaniu kontyngentu decyduje data przyjęcia zgłoszenia celnego. Krajowe organy celne mają przy tym obowiązek bezzwłocznego przekazania wniosku o przyznanie kontyngentu do Komisji, o ile zgłoszenie i wniosek są kompletne. Całe ryzyko finansowe i ekonomiczne nie może spoczywać jedynie na osobie zgłaszającej, zwłaszcza, że nie ma ona wiedzy ani wpływu na działania organu. W tej sprawie skarżąca opierając się m.in. na informacjach ze strony internetowej właściwego oddziału celnego o całodobowym przyjmowaniu zgłoszeń celnych, założyła, że zgłoszenie wysłane 1 kwietnia 2022 r. o godzinie 14:03 zostanie przyjęte w tym samym dniu (w szczególności, że zawierało wszystkie niezbędne dane i informacje do jego przyjęcia).
Skarżąca twierdziła, że jeśli nie istnieją obiektywne przyczyny uzasadniające przyjęcie zgłoszenia celnego w określonym momencie - ryzyko związane ze zwłoką obciąża organ, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 172 ust. 1 UKC oraz art. 50 ust. 2 RW.
W odniesieniu do zarzutów procesowych skarżąca zauważyła, że organy w sposób wybiórczy próbowały wyjaśnić dlaczego zgłoszenie celne zostało przyjęte po 18 godzinach od jego wysłania. Organy orzekające w sprawie dysponowały na moment wydawania decyzji informacjami m.in. o: ilości wysłanych w dniu1 kwietnia 2022 r. zgłoszeń z podziałem na zgłoszenia w procedurze uproszczonej (przyjmowanych automatycznie) i procedurze standardowej (która wymaga zaangażowania funkcjonariusza służby celnoskarbowej); ilość wysłanych do oddziału celnego w dniu 1 kwietnia 2022 r. zgłoszeń celnych zawierających wniosek o przyznanie Kontyngentu; ilości zgłoszeń celnych w procedurze standardowej, które zostały przyjęte w godzinach 14:00 - 23.59 w dniu 1 kwietnia 2022 r., wraz z informacją w jakich godzinach wysłano je do oddziału.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że skarżąca spółka mogła poinformować organ o obsłużenie przedmiotowego zgłoszenia poza standardową kolejnością telefonicznie lub pocztą elektroniczną z podaniem numeru własnego zgłoszenia. Ponieważ takiego powiadomienia nie uzyskano, było ono obsługiwane w zwyczajnym trybie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej powoływane jako "RW") określa w art. 49 – 54 Ogólne zasady jednolitego zarządzania kontyngentami taryfowymi.
Zgodnie zatem z art. 49 ust. 1 RW, kontyngentami taryfowymi otwartymi zgodnie z prawodawstwem unijnym, odnoszącymi się do metod administrowania w ramach niniejszego artykułu oraz w ramach art. 50 - 54 niniejszego rozporządzenia, zarządza się zgodnie z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych do dopuszczenia do obrotu.
W myśl art. 50 ust. 1 RW zatem, organy celne sprawdzają, czy wniosek o skorzystanie z kontyngentu taryfowego, przedstawiony przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym do dopuszczenia do obrotu jest ważny zgodnie z przepisami prawa unijnego otwierającymi dany kontyngent taryfowy. Przepis art. 50 ust. 2 RW stanowi zaś, że jeżeli zgłoszenie celne do dopuszczenia do obrotu, zawierające ważny wniosek zgłaszającego o skorzystanie z kontyngentu taryfowego, zostanie przyjęte, a wszystkie dokumenty wymagane do przyznania kontyngentu taryfowego zostały przedłożone organom celnym, organy te przekazują bezzwłocznie wymieniony wniosek do Komisji, podając datę przyjęcia zgłoszenia celnego oraz dokładną wnioskowaną ilość.
Z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że zasadniczym kryterium skorzystania z kontyngentu taryfowego według "porządku chronologicznego" jest data przyjęcia zgłoszenia celnego do dopuszczenia do obrotu. Przepis art. 49 ust. 1 RW nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że to nie data dokonania zgłoszenia, a data jego przyjęcia przez organ celny jest okolicznością relewantną z punktu widzenia zarządzania kontyngentem taryfowym. Data przyjęcia zgłoszenia celnego jest okolicznością faktyczną istniejącą obiektywnie i bezsporną w rd4ozpatrywanej sprawie.
Zgłoszenie celne dokonane przez przedstawiciela celnego w imieniu skarżącej spółki w dniu 1 kwietnia 2022 r. o godzinie 14:03 zostało przyjęte w dniu 2 kwietnia 2022 r. o godzinie 8:17, już po wyczerpaniu kontyngentu, o czym poinformowano skarżącą spółkę. Spółka starała się doprowadzić do unieważnienia zgłoszenia, lecz starania te okazały się być bezskuteczne. Następnie, wnioskiem z dnia 6 lipca 2022 r. spółka wystąpiła o korektę zgłoszenia celnego w związku z nieprzydzieleniem kontyngentu nr [...]. W następstwie tego wniosku wydano decyzję będącą przedmiotem zaskarżenia w sprawie.
Z informacji przedłożonej przez organ administracji celnej wynika, że kontyngent na importowany przez skarżącą spółkę towar został wyczerpany już w dniu 1 kwietnia 2022 r. Cała procedura związana z podziałem kontyngentów prowadzona jest przy pomocy systemów teleinformatycznych. Wydruk z tego systemu potwierdzający wyczerpanie kontyngentu w określonej dacie stanowi dowód, mogący być podstawą ustaleń faktycznych dokonywanych przez organy celne. Mamy w tym przypadku do czynienia z faktami istniejącymi obiektywnie, takimi jak przyjęcie zgłoszenia celnego w dniu 2 kwietnia 2022 r. i wyczerpanie się kontyngentu dzień wcześniej. Okoliczności te wykluczały możliwość skorzystania przez skarżącą spółkę z tego kontyngentu. Skoro tak, to rzeczą organów administracji celnej było ustalenie zobowiązań celnych według zasad wynikających z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159, czyli do obciążenia importera cłem ochronnym w stawce 25 %.
Zdaniem sądu zaskarżona decyzja jest w tej sytuacji zgodna z prawem, gdyż brak było w okolicznościach sprawy podstaw, by uznać, że pomimo wyczerpania kontyngentu taryfowego w dniu 1 kwietnia 2022 r. importer mógł z niego skorzystać.
Sąd nie dopatrzył się w sprawie uchybień proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Kwestie związane z oceną prawidłowości działań organów, które doprowadziły do wydania przyjęcie zgłoszenia celnego w dniu 2 kwietnia 2022 r. mogłyby zostać poddane badaniu w odrębnym postępowaniu, w ramach którego możliwe byłoby przeanalizowanie, czy zachodzą przesłanki zwrotu lub umorzenia należności celnych określone w art. 119 – 120 UKC (por. wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd 537/22 – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca spółka podnosiła w toku postępowania oraz w skardze zarzuty dotyczące wadliwości działania organu, polegającego na zbyt opieszałym przyjęciu zgłoszenia celnego z 1 kwietnia 2022 r. Z przedstawionych wyżej przyczyn zarzut ten nie miał znaczenia dla ustaleń organu związanych z brakiem możliwości skorzystania przez importera z kontyngentu. Treść podnoszonych zarzutów wskazuje jednak na to, że w ocenie skarżącej spółki mogłyby znaleźć zastosowanie instytucje prawne regulowane przepisami zawartymi w art. 120 lub 119 UKC czyli zwrot lub umorzenie należności celnych na zasadzie słuszności lub z powodu powstania tych należności wskutek błędu organów celnych.
Postępowanie zmierzające do zastosowania wymienionych wyżej regulacji, zgodnie z art. 121 ust. 1 UKC toczy się na wniosek. Na złożenie wniosku stronie przysługuje termin trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym, z tym, że termin ten ulega zawieszeniu na czas postępowania odwoławczego od decyzji stanowiącej wyraz powiadomienia o długu celnym.
Rozstrzygnięcie organów administracji w zakresie przedmiotu postępowania nie budzi wątpliwości. Stanowi ono bowiem rezultat zastosowania do zgłoszonych przez importera towarów stawki celnej cła ochronnego w wysokości 25 %, wynikającej z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/159, wobec braku możliwości skorzystania przez importera z kontyngentu.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.