III SA/GD 126/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-06-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
rejestracja pojazduprawo o ruchu drogowymkodeks postępowania administracyjnegointeres prawnystwierdzenie nieważności decyzjiNSAWSASKOpostępowanie administracyjne

WSA w Gdańsku uchylił postanowienie SKO o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu rejestracji pojazdu, wskazując na konieczność ponownej oceny interesu prawnego skarżącej jako właściciela pojazdu.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu, który spółka nabyła później. WSA w Gdańsku uchylił postanowienie SKO o umorzeniu postępowania w tej sprawie. Sąd uznał, że SKO nieprawidłowo oceniło interes prawny skarżącej, nie badając go na dzień złożenia wniosku i nie uwzględniając wszystkich okoliczności, na które wskazał NSA. Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wytycznych NSA.

Sprawa trafiła do WSA w Gdańsku po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2024 r. uchylił wcześniejszy wyrok WSA i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Gdańsku. NSA wskazał, że skarżąca spółka, będąca właścicielem pojazdu, może posiadać interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie jego rejestracji, nawet jeśli nie była właścicielem w momencie wydania tej decyzji. NSA zobowiązał organ do zbadania interesu prawnego skarżącej na dzień złożenia wniosku oraz do uwzględnienia faktu, że skarżąca ubiegała się o zarejestrowanie pojazdu, co zakończyło się odmową. WSA w Gdańsku uznał, że SKO, wydając zaskarżoną decyzję, nie zastosowało się do wytycznych NSA. Organ umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po tym, jak skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie do doprecyzowania wpływu stwierdzenia nieważności decyzji na jej sytuację prawną. Sąd stwierdził, że organ nie przeprowadził należytej oceny interesu prawnego skarżącej, naruszając przepisy k.p.a. i nie spełniając wymogów uzasadnienia. WSA uchylił zaskarżone postanowienie SKO, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich wskazówek NSA i WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel pojazdu może posiadać interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu, a jego interes powinien być badany na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, a nie na dzień wydania kwestionowanej decyzji.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że legitymację do żądania stwierdzenia nieważności decyzji ma każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, albo którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności. Interes prawny należy badać na dzień złożenia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki posiadania interesu prawnego lub obowiązku do uczestniczenia w postępowaniu.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie i dążenia do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego, w tym uchylenie decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 79 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 61a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zastosował się do wytycznych NSA z wyroku II GSK 2222/23. Organ nie przeprowadził prawidłowej oceny interesu prawnego skarżącej na dzień złożenia wniosku. Organ nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym odmowy rejestracji pojazdu w innym postępowaniu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... Interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes... Istnienie interesu prawnego w ubieganiu się o stwierdzenie nieważności decyzji organ powinien zbadać na dzień złożenia takiego wniosku, a nie na dzień wydania kwestionowanej decyzji.

Skład orzekający

Alina Dominiak

sprawozdawca

Bartłomiej Adamczak

przewodniczący

Maja Pietrasik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, zwłaszcza w kontekście nabycia przedmiotu postępowania po jego zakończeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rejestracją pojazdów i stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowania administracyjnego i znaczenie prawidłowej oceny interesu prawnego przez organy, a także konsekwencje braku zastosowania się do wytycznych sądów wyższych instancji.

Czy możesz kwestionować decyzję, której nie było, gdy ją wydano? Sąd wyjaśnia interes prawny.

Dane finansowe

WPS: 580 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 126/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153, art. 151, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2025 r. nr SKO Gd/4454/24 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę 580 ( pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251; dalej "p.r.d."), umorzyło postępowanie w sprawie z wniosku O. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca") o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 13 maja 2021 r., którą umorzono postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu.
Stan sprawy jest następujący:
P. Sp. z o.o. w W. Oddział w G., w dniu 27 października 2017 r., złożyła wniosek o rejestrację pojazdu marki Renault Master nr identyfikacyjny VIN [...], rok produkcji 2017.
Decyzją z dnia 27 października 2017 r. Prezydent Miasta Gdyni orzekł o czasowej rejestracji ww. pojazdu, wydając pozwolenie czasowe serii AAG nr [...], znaki legalizacyjne serii AAG nr [...], nalepkę kontrolną nr [...] oraz tablice rejestracyjne stałe o wyróżniku [...].
Spółka P., w dniu 16 lutego 2020 r., zbyła przedmiotowy pojazd na rzecz Zakładu Produkcyjnego D. Spółka Cywilna z K. Następnie, w dniu 12 maja 2021 r., wystąpiła o umorzenie postępowania w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu, wszczętego na jej żądanie w 2017 r. Do wniosku załączyła fakturę sprzedaży.
Prezydent Miasta Gdyni decyzją z dnia 13 maja 2021 r., na podstawie art. 105 § 2 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego samochodu.
Skarżąca, w dniu 1 października 2021 r., nabyła przedmiotowy samochód od spółki Zakład Produkcyjny D. Następnie, w dniu 16 listopada 2021 r., złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 13 maja 2021 r. Wskazała, że w sprawie nie zaszły przesłanki wyrejestrowania pojazdu określone w art. 79 ust. 1 p.r.d. Przed wydaniem decyzji o umorzeniu rejestracji właścicielem przedmiotowego samochodu był inny podmiot, zaś organem właściwym do ewentualnego rozpoznania sprawy był Starosta Słupski, zgodnie z art. 73 p.r.d.
Postanowieniem z dnia 25 października 2022 r., wydanym na podstawie art. 61a k.p.a. w zw. z 157 k.p.a. oraz 28 k.p.a. i art. 73 ust. 1 p.r.d., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ"), odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 13 maja 2021 r. Kolegium ustaliło, że w dacie wszczęcia postępowania w sprawie rejestracji przedmiotowego samochodu, jak i wydania decyzji o jego umorzeniu, skarżąca nie była właścicielką pojazdu. Sam fakt nabycia pojazdu, który nie został zarejestrowany, nie pozwala przyjąć, że skarżąca ma interes prawny w postępowaniu wszczętym na wniosek spółki P. i na jej wniosek umorzonym. Skarżąca ma jedynie interes faktyczny wynikający z nabycia pojazdu i może być zainteresowana wydaniem dowodu rejestracyjnego dopuszczającego pojazd do ruchu.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 11/23 oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko Kolegium w zakresie interpretacji art. 28 k.p.a. Skarżąca nie wykazała interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o umorzeniu postępowania, w szczególności nie wykazała, że jej uprawnienie, wynikające z przepisu prawa, zostało naruszone przez wydanie tej decyzji. Skarżąca nie była i nie powinna być stroną prowadzonego poprzednio postępowania. Nie wykazała także, by legitymacja taka przysługiwała jej w związku z następczym nabyciem własności pojazdu. WSA podkreślił, że decyzja umarzająca postępowanie nie stanowiła podstawy wyrejestrowania pojazdu. Przedmiotowy pojazd został zarejestrowany jedynie czasowo, a decyzja wygasła w związku z upływem czasu, na jaki została wydana w 2017 r., a nie w związku z wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania, co nastąpiło w 2021 r. Decyzja o umorzeniu postępowania nie wywarła zatem wypływu na zakres uprawnień ani poprzedniego ani obecnego właściciela pojazdu.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadną i wyrokiem z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 2222/23 uchylił zaskarżony wyrok oraz postanowienie Kolegium z dnia 25 października 2022 r.
NSA wskazał, że istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca, będąca właścicielem pojazdu, posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej umarzającej postępowanie w sprawie jego rejestracji. W sprawie nie było sporne, że skarżąca, na dzień wszczęcia postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu (27 października 2017 r.) oraz wydania decyzji o umorzeniu tego postępowania na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. (13 maja 2021 r.) nie była właścicielem przedmiotowego pojazdu. Skarżąca spółka nabyła jego własność w dniu 1 października 2021 r. NSA uznał, że stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony
i nie pozostawia wątpliwości. Za zbyt pochopną i zawężającą uznał natomiast ocenę, że skarżąca nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie rejestracji pojazdu, którego jest właścicielem.
Sąd kasacyjny zwrócił uwagę, że przedmiotem postępowania
w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie, czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym została wydana z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, którego rodzaje wylicza enumeratywnie art. 156 § 1 k.p.a., co ma znaczenie dla ustalenia zakresu obowiązywania przepisów prawa wyznaczających przymiot strony. W sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji legitymację do żądania wszczęcia postępowania ma nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie jej nieważności, lecz także każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku albo którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Zdaniem NSA ustalone w sprawie okoliczności stanu faktycznego były jednak niewystarczające do kategorycznego stwierdzenia, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w ubieganiu się o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu. Istnienie interesu prawnego w ubieganiu się o stwierdzenie nieważności decyzji organ powinien bowiem zbadać na dzień złożenia wniosku przez skarżącą, a nie na dzień wydania kwestionowanej decyzji. Oceny w tym zakresie nie przeprowadziło ani Kolegium, ani WSA.
Obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 13 maja 2021 r. było dokonanie oceny, czy wskazana we wniosku decyzja dotyczy interesu prawnego lub obowiązku odnoszącego się do skarżącej, bądź też czy ewentualne stwierdzenie nieważności takiej decyzji będzie wywierało skutki prawne w interesie prawnym skarżącej. NSA zwrócił uwagę, że skarżąca ubiegała się o zarejestrowanie nabytego samochodu ciężarowego, a ostateczną i prawomocną decyzją z dnia 10 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku odmówiło zarejestrowania przedmiotowego pojazdu (sprawa II GSK 925/23). Okoliczność ta powinna być wzięta pod uwagę również przez Kolegium przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu. Nie można bowiem wykluczyć, że decyzja ta może mieć wpływ na interes prawny bądź obowiązki ciążące na skarżącej w związku z koniecznością zarejestrowania posiadanego samochodu ciężarowego.
Sąd kasacyjny podkreślił, że obowiązek oceny przesłanek wynikających z art. 28 k.p.a. ciąży na organie rozpoznającym wniosek wszczynający postępowanie, dlatego też jeżeli z treści samego wniosku nie można jednoznacznie i kategorycznie wyprowadzić braku istnienia interesu prawnego uprawnionego do uczestniczenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w konkretnej sprawie, obowiązkiem organu powinno być przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Organ powinien zatem wystąpić do skarżącej o doprecyzowanie, jaki wpływ na jej sytuację prawną będzie miało ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie rejestracji pojazdu, którego obecnie jest właścicielem. Powyższe powinno nastąpić w ramach toczącego się postępowania. Negatywny wynik weryfikacji statusu skarżącej jako strony postępowania w sprawie rejestracji pojazdu będzie obligował organ do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Decyzją z dnia 8 stycznia 2025 r. Kolegium umorzyło postępowanie w sprawie
z wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 13 maja 2021 r., którą umorzono postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu.
W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazało, że wykonując wytyczne zawarte w wyroku NSA pismem z dnia 6 listopada 2024 r. wezwało skarżącą do doprecyzowania, jaki wpływ na jej sytuację prawną będzie miało ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 14 listopada 2024 r., jednak do dnia wydania decyzji pozostało bez odpowiedzi. Z tej przyczyny, będąc związanym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku NSA, Kolegium orzekło o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając jej uchylenia, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Powyższej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
1/ art. 6 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez wydanie orzeczenia, które pomimo, iż powtarza stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu prawomocnego orzeczenia wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, to w istocie nie realizuje wytycznych wskazanych przez sąd kasacyjny, co jest działaniem niedopuszczalnym, sprzecznym z obowiązującymi przepisami prawa;
2/ art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, która nie jest żadnym z możliwych, przewidzianych przez ustawodawcę rozstrzygnięć wydawanych przez organy II instancji, co winno skutkować jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego;
3/ art. 8 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów administracji publicznej;
4/ art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego i zaniechanie przeprowadzenia czynności wyjaśniających;
5/ art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącej wzięcia czynnego udziału w postępowaniu w związku z nieinformowaniem skarżącej i jej pełnomocnika o czynnościach podjętych w postępowaniu;
6/ art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez bezpodstawne zastosowanie i umorzenie postępowania wskutek błędnego przyjęcia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji, gdy wyrokiem z dnia 28 czerwca 2024 r. NSA w sprawie II GSK 2222/23, m.in. uchylił wyrok WSA z dnia 20 lipca 2023 r. w sprawie III SA/Gd 11/23 oraz uchylił postanowienie Kolegium z dnia 25 października 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu.
Skarżąca wskazała, że w dniu 30 grudnia 2024 r. złożyła pismo, w którym wniosła o wydanie orzeczenia zgodnie z jej wnioskiem, z uwzględnieniem stanowiska NSA przedstawionego w wyroku z dnia 28 czerwca 2024 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 2222/23 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt
III SA/Gd 11/23, którym oddalono skargę na postanowienie Kolegium z dnia 25 października 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 13 maja 2021 r. o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu oraz uchylił postanowienie Kolegium.
Zgodnie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane, niezależnie od poglądu na sprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując wykładni art. 28 k.p.a., zwrócił uwagę, że istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych podnoszonych we wniosku oraz adekwatnych do tych okoliczności wynikających z przepisów prawa materialnego. Interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O jego istnieniu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Podkreślił przy tym, że przepis art. 28 k.p.a. nie wymaga dla oceny istnienia interesu prawnego, będącego przesłanką wzięcia udziału w postępowaniu, wykazania zaistnienia naruszenia tego interesu, a więc wykazania sprzeczności działań wnioskodawcy z przepisami prawa. W sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji legitymację do żądania wszczęcia postępowania ma nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie jej nieważności, lecz także każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku albo którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Oznacza to, że istnienie interesu prawnego w ubieganiu się o stwierdzenie nieważności decyzji organ powinien zbadać na dzień złożenia takiego wniosku, a nie na dzień wydania kwestionowanej decyzji.
NSA za bezsporne uznał okoliczności faktyczne sprawy, z których wynika, że skarżąca na dzień wszczęcia postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu (27 października 2017 r.) oraz wydania decyzji o jego umorzeniu (13 maja 2021 r.) nie była właścicielem pojazdu. Skarżąca nabyła jego własność w dniu 1 października 2021 r. i wciąż jest jego właścicielem. Jednocześnie stwierdził, że były one niewystarczające do kategorycznego stwierdzenia, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w ubieganiu się o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 13 maja 2021 r. umarzającej postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu.
Wobec powyższego NSA zobowiązał organ, aby wystąpił do skarżącej o doprecyzowanie, jaki wpływ na jej sytuację prawną będzie miało ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie rejestracji pojazdu, którego obecnie jest właścicielem. Zobowiązał także organ do uwzględnienia okoliczności, że skarżąca ubiegała się o zarejestrowanie nabytego pojazdu, jednakże powyższe okazało się nieskuteczne – ostateczną i prawomocną decyzją z dnia 10 grudnia 2021 r. SKO w Słupsku odmówiło jego zarejestrowania. W ocenie NSA nie można wykluczyć, że decyzja ta może mieć wpływ na interes prawny bądź obowiązki ciążące na skarżącej w związku z koniecznością zarejestrowania posiadanego samochodu ciężarowego.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Kolegium nie przeprowadziło oceny, która pozwalałby przyjąć, że skarżąca nie ma interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu, którego – na dzień złożenia przedmiotowego wniosku – jest właścicielem. Wprawdzie, zgodnie z wytycznymi NSA, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające i pismem z dnia 6 listopada 2024 r. wezwał skarżącą do doprecyzowania, jaki wpływ na jej sytuację prawną będzie miało ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie rejestracji pojazdu, to jednak poprzestał na stwierdzeniu, że skarżąca nie złożyła wyjaśnień.
Sąd podziela zarzut skargi, że organ, ponownie rozstrzygając, czy skarżąca ma legitymację prawną w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie zarejestrowania pojazdu, naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Kolegium nie rozpatrzyło sprawy na podstawie wszystkich okoliczności sprawy.
Ponadto, zdaniem Sądu, uzasadnienie organu nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Nie zawiera one należytego i wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności, które miałyby stać za negatywnym dla skarżącej rozstrzygnięciem.
Zauważyć przy tym należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej, organ był zobowiązany do wezwania jej do doprecyzowania, jaki wpływ na jej sytuację prawną będzie miało ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 13 maja 2021 r. Na konieczność podjęcia tej czynności w ramach postępowania wyjaśniającego wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2024 r. Zaznaczyć trzeba, że skarżąca nie odpowiadając na wezwanie organu musi się liczyć z tym, że organ nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania, że skarżąca ma interes prawny do wniesienia żądania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 13 maja 2021 r.
Brak stanowiska skarżącej nie zwalniał jednak organu od przeprowadzenia oceny, czy wskazana we wniosku decyzja ostateczna dotyczy interesu prawnego lub obowiązku odnoszącego się do skarżącej, bądź też czy ewentualne stwierdzenie nieważności takiej decyzji będzie wywierało skutki prawne w interesie prawnym skarżącej.
Przypomnienia wymaga, że NSA zobowiązał organ do dokonania szczegółowej oceny kwestii interesu prawnego skarżącej w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu. Stanowisko skarżącej stanowiło zatem jeden z elementów tej oceny, a jego brak, choć niepozostający bez wpływu na tę ocenę, nie zwalniał organu od przeanalizowania pozostałych okoliczności, na które uwagę zwrócił NSA. Ocena interesu prawnego skarżącej winna była bowiem zostać dokonana na dzień złożenia przez nią wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia 13 maja 2021 r. Nadto organ zobowiązany był wziąć pod uwagę okoliczność ubiegania się już przez skarżącą o zarejestrowanie nabytego pojazdu i zakończenie tego postępowania decyzją odmowną, która była przedmiotem kontroli sądów administracyjnych obu instancji (WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 351/22 oddalił skargę, a NSA wyrokiem z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 925/23 oddalił skargę kasacyjną).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby okoliczności te były przedmiotem rozważań organu, mimo że organ był zobowiązany je wziąć pod uwagę przy ponownej ocenie wniosku skarżącej. Ich ocena nie została prawidłowo przeprowadzona przez organ.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej Kolegium, zgodnie ze wszystkimi wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2024 r. oraz uzasadnieniu niniejszego wyroku dokonana szczegółowej oceny kwestii interesu prawnego skarżącej w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu, a następnie da temu wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, które będzie spełniało wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. O ile skarżąca przedstawi swoje stanowisko w sprawie, organ będzie je miał na uwadze.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. - na zgodny wniosek stron.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI