III SA/Gd 1200/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Słupsku dotyczącej stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, uznając wprowadzone kryteria za niezgodne z ustawą.
Prokurator Okręgowy w Słupsku zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Słupsku w części dotyczącej stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, zarzucając naruszenie ustawy o drogach publicznych poprzez wprowadzenie niedozwolonych kryteriów różnicowania stawek (np. charakteru reklamy, celu zajęcia, okresu). Sąd administracyjny uznał te zarzuty za zasadne, stwierdzając nieważność § 1 pkt 3 kolumna 6 oraz § 1 pkt 4 uchwały, ponieważ rada przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego, wprowadzając kryteria nieprzewidziane w art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego w Słupsku na uchwałę Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 grudnia 2017 r. nr XLVI/628/17, która ustalała wysokość stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Prokurator zaskarżył uchwałę w części, zarzucając istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i zróżnicowanie stawek opłat w oparciu o kryteria nieprzewidziane w ustawie o drogach publicznych (art. 40 ust. 9 u.d.p.). W szczególności wskazał na niedozwolone kryterium treściowe dla reklam (niekomercyjne, promujące miasto lub kulturę) oraz kryteria celowe i czasowe w innych punktach uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę, uznał argumentację Prokuratora za zasadną. Sąd podkreślił, że rada gminy ma obowiązek ścisłej interpretacji normy upoważniającej i nie może wprowadzać kryteriów różnicowania stawek opłat, które nie zostały wymienione w art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych. W związku z tym, że uchwała wprowadziła takie dodatkowe kryteria (treściowe, celowe, czasowe), Sąd stwierdził nieważność § 1 pkt 3 kolumna 6 oraz § 1 pkt 4 uchwały jako istotnie naruszające prawo. Sąd odrzucił argumentację Rady Miejskiej opartą na wzorcach projektów uchwał, wskazując, że kompetencje uchwałodawcze wynikają wyłącznie z przepisów ustawowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może ustalać stawek opłat za zajęcie pasa drogowego w oparciu o kryteria inne niż te wymienione w art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych, ponieważ katalog tych kryteriów jest wyczerpujący.
Uzasadnienie
Ustawa o drogach publicznych (art. 40 ust. 9) zawiera zamknięty katalog kryteriów, które organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego musi uwzględnić przy ustalaniu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Wprowadzenie dodatkowych kryteriów, takich jak treść reklamy, cel zajęcia czy okres, stanowi istotne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
u.d.p. art. 40 § ust. 8
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 40 § ust. 9
Ustawa o drogach publicznych
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 40 ust. 8 i 9 ustawy o drogach publicznych poprzez wprowadzenie przez radę gminy niedozwolonych kryteriów różnicowania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (kryterium treściowe, celowe, czasowe). Zarzut naruszenia art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz przepisów rozporządzenia o zasadach techniki prawodawczej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miejskiej w Słupsku, że dopuszczalne jest zróżnicowanie stawek opłat ze względu na rodzaj lokalu czy cel zajęcia pasa drogowego, a także powoływanie się na wzorce uchwał dostępne online.
Godne uwagi sformułowania
katalog kryteriów ma charakter zamknięty i niedopuszczalne jest rozszerzanie tego katalogu organ uchwałodawczy gminy ma obowiązek ścisłej interpretacji normy upoważniającej - nie może domniemywać swej kompetencji i dokonywać wykładni rozszerzającej czy wyprowadzać kompetencji w drodze analogii kompetencje uchwałodawcze organów jednostek samorządu terytorialnego kształtowane są wyłącznie normami ustawowymi a nie wzorcami projektów uchwał zamieszczonymi na stronach internetowych
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Bartłomiej Adamczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez jednostki samorządu terytorialnego i zakaz wprowadzania przez nie kryteriów różnicowania stawek nieprzewidzianych w ustawie."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów ustawy o drogach publicznych i sposobu ich stosowania przez organy samorządowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu lokalnych opłat i sposobu, w jaki samorządy interpretują swoje kompetencje ustawowe. Pokazuje, jak sądy pilnują przestrzegania prawa przez organy wykonawcze.
“Samorząd nie może dowolnie ustalać opłat za zajęcie pasa drogowego – sąd wyjaśnia granice prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 1200/21 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-08-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Bartłomiej Adamczak Jacek Hyla /przewodniczący/ Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Drogi publiczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane II GSK 2116/22 - Wyrok NSA z 2025-09-18 Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 87 ust. 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2017 poz 1875 art. 40 ust. 1, ust. 2, ust. 8, ust. 9 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 147 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Słupsku na uchwałę Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 grudnia 2017 r. nr XLVI/628/17 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg publicznych, dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Słupska stwierdza nieważność § 1 pkt 3 kolumna 6 oraz pkt 4 zaskarżonej uchwały. Uzasadnienie W dniu 28 grudnia 2017 r. Rada Miejska w Słupsku podjęła uchwałę nr XLVI/628/17 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg publicznych, dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Słupska. Podstawę prawną uchwały stanowił art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (publikator z daty podjęcia uchwały: tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.) i art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (publikator z daty podjęcia uchwały: Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.d.p."). W § 1 uchwały ustalono wysokość stawek opłat za zajęcie 1m2 pasa drogowego dróg publicznych, dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Słupska. Stawki opłat za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam określono w punkcie 3. W kolumnie 6 punktu 3 wskazano, że stawka opłaty za powierzchnię reklamy zawierającej informację o charakterze niekomercyjnym promującej: - miasto Słupsk; - działalność kulturalną finansowaną z budżetu miasta Słupska wynosi 0,01 zł za jeden dzień. W § 1 punkt 4 uchwały ustalono stawki opłat za zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności. W poszczególnych kolumnach (od 2 do 7) wskazano stawki opłat za: - zajęcie pasa drogowego w celu zagospodarowania zielenią lub urządzenie ogródka przydomowego (kolumna 2); - zajęcie pasa drogowego pod "ogródek konsumpcyjny" (kolumna 3); - zajęcie pasa drogowego na cele kultu religijnego: - tymczasowe ołtarze - szopka Bożonarodzeniowa - krzyże itp. (kolumna 4); - zajęcie pasa drogowego na cele inne niż wymienione w kolumnie 2,3,4,6,7 (kolumna 5); - zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności pod handel (kolumna 6); - zajęcie pasa drogowego pod handel okazjonalny (handel w okresie Wszystkich Świętych regulowany Zarządzeniem Dyrektora ZIM oraz regulaminem do tego zarządzenia) – (kolumna 7). Przedmiotowa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego w dniu 16 stycznia 2018 r. pod poz. 195. W dniu 29 grudnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła przekazana przez organ skarga Prokuratora Okręgowego w Słupsku (dalej także jako "Prokurator" albo "skarżący") na wyżej wskazaną uchwałę. W treści skargi Prokurator wskazał, że zaskarża uchwałę w części wnosząc o stwierdzenie nieważności § 1 pkt 3 kolumna 6 tabeli i pkt 4 w całości. Zarzucając istotne naruszenie prawa Prokurator podniósł zarzuty: - naruszenia art. 40 ust. 8 w zw. z art. 40 ust. 9 pkt 1-5 u.d.p. oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, a ponadto także: § 115, § 133, 134 i 135 zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r., poz. 283) polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej w zaskarżonych częściach uchwały i zróżnicowanie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego w oparciu o kryteria w ustawie nie przewidziane. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że podstawę prawną uchwały stanowił art. 40 ust. 8 u.d.p. Z kolei w art. 40 ust. 9 u.d.p. ustawodawca określił kryteria, które organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego winien uwzględnić przy ustalaniu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Zgodnie z tym przepisem, przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust. 7 i 8, uwzględnia się: 1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; 2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego; 3) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni; 4) rodzaj zajęcia pasa drogowego; 5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Wskazana regulacja jest jasna, wyliczenie kryteriów ma charakter katalogu zamkniętego i niedopuszczalne jest w ocenie Prokuratora rozszerzanie tego katalogu i zróżnicowanie stawek ze względu na kryteria przedmiotowe, podmiotowe, celowe, czy czasowe. W kolumnie 6 tabeli zamieszczonej w pkt 3 § 1 uchwały organ zastosował niedozwolone kryterium przedmiotowe ustalając preferencyjną stawkę opłat za zajęcie pasa drogowego za powierzchnię reklamy zawierającej informację o charakterze niekomercyjnym promującej miasto Słupsk, bądź promującej działalność kulturalną finansowaną z budżetu miasta Słupska. Natomiast w kolumnach 2 - 7 tabeli zawartej w pkt 4 § 1 uchwały posłużono się nieprzewidzianym przez ustawodawcę kryterium celu, a ponadto w ostatniej kolumnie także kryterium czasowym, ustanawiając stawkę za zajęcie pasa drogowego pod handel okazjonalny w okresie Wszystkich Świętych wielokrotnie wyższą. Zaskarżona w tej części uchwała narusza w ocenie Prokuratora art. 40 ust. 8 w zw. z ust. 9 pkt 1-5 u.d.p., gdyż zastosowała niedopuszczalne kryteria różnicowania stawek za zajęcie pasa drogowego. Narusza również art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz § 115, § 133, 134 i 135 zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej. Ponadto zdaniem Prokuratora niejasna jest regulacja zawarta w kolumnie 6 tabeli w punkcie 4 § 1 zaskarżonej uchwały, gdyż cały punkt 4, w tym tabela dotyczą stawek opłat za zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności, a mimo to w kolumnie 6 tabeli powtórzono, że regulacja dotyczy stawki opłaty na prawach wyłączności pod handel, zaś w pozostałych kolumnach zapis "wyłączność" nie został powielony. Taki zapis w ocenie Prokuratora powoduje niejasność regulacji. Z zasad przyzwoitej legislacji, stanowiących element zasady demokratycznego państwa prawnego, wynika natomiast wymaganie określoności przepisów, które muszą być formułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny. Każdy przepis prawny winien być bowiem skonstruowany poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Słupsku wniosła o jej oddalenie podnosząc, że argumenty przedstawione w skardze są nieuzasadnione, gdyż dopuszczalne jest zróżnicowanie stawek w tym ze względu na rodzaj lokalu czy nawet cel zajęcia pasa drogowego. Wskazana ustawa dopuszcza w ocenie organu m.in. zajęcie na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 1 – 3. Zaskarżona uchwała zawiera podział ze względu na jego rodzaj, to jest m.in. ogródek przydomowy, ogródek konsumpcyjny, ołtarze, szopki, krzyże, handel i handel okazjonalny. Ze względu na rodzaj zajęcia ustalenie innych stawek jest jak najbardziej uzasadnione i ustawowo dopuszczalne. Nie zastosowano tutaj innego kryterium niż to przewidziane ustawą. W ocenie organu zaskarżone zapisy zawarte w kwestionowanej przez Prokuratora uchwale odpowiadają ponadto projektom modelowych uchwał zamieszczonych na stronie www.gov.pl/web/cyfryzacja/[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne właściwe są w sprawach kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Sąd administracyjny dokonuje wskazanej kontroli według stanu prawnego istniejącego w dacie podejmowania przez organ aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. wskazana kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy, zaś sąd administracyjny orzekając w jej granicach, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Z tych względów przepis ten należy stosować wraz z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: obecny publikator: tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.s.g."), zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne (ust. 1), w przypadku zaś nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do istotnych wad uchwały, których wystąpienie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. w tej materii m.in.: wyroki NSA: z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996/3/90 oraz z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; zob. także: Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny, 2001, z. 1-2, s. 102). Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z inicjatywy Prokuratora kontrolą sądową objęta została uchwała Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 grudnia 2017 r. nr XLVI/628/17 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg publicznych, dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Słupska. W tym miejscu odnotować należy, że uchwała rady gminy podjęta w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za zajęcie 1 m² pasa drogowego ma charakter aktu prawa miejscowego. Stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Z kolei art. 94 Konstytucji RP stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Zakres i treść prawa miejscowego uwarunkowane są zatem normami ustalonymi w aktach wyższego rzędu. Podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest upoważnienie zawarte w ustawie, co przesądza o ich zależnej pozycji w hierarchii źródeł prawa. Każdorazowo zatem, w akcie rangi ustawowej, musi być zawarte upoważnienie (delegacja) dla rady gminy do podjęcia aktu prawa miejscowego. Zasada ta znajduje też potwierdzenie w art. 40 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Podkreślić należy, że w przypadku aktów wydawanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego, które mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), istotnym jest przede wszystkim ustalenie, czy akt podlegający kontroli odpowiada przepisom prawa upoważniającym do jego wydania. Wykorzystywanie kompetencji przez organy nie jest wyrazem arbitralności ich działania, lecz wynikiem realizacji przekazanych im uprawnień. Dlatego każda norma kompetencyjna musi być interpretowana i realizowana tak, aby nie naruszała innych przepisów aktów prawnych wyższego rzędu. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa, z uwzględnieniem przepisów regulujących daną dziedzinę. Wobec powyższych uwag stwierdzić trzeba, że organ uchwałodawczy gminy ma obowiązek ścisłej interpretacji normy upoważniającej - nie może domniemywać swej kompetencji i dokonywać wykładni rozszerzającej czy wyprowadzać kompetencji w drodze analogii. Odstąpienie od wskazanych reguł narusza związek formalny i materialny między aktem wykonawczym, a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie przepisów art. 40 ust. 8 i ust. 9 u.d.p., a więc powinna być zgodna z przepisami zawartymi w tej ustawie. Stosownie do treści art. 40 ust. 8 u.d.p. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1m² pasa drogowego. Stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł. Natomiast w myśl art. 40 ust. 9 u.d.p. przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust. 7 i ust. 8, uwzględnia się: 1. kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; 2. rodzaj elementu zajętego pasa drogowego; 3. procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni; 4. rodzaj zajęcia pasa drogowego; 5. rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Z przytoczonych powyżej norm prawa materialnego wynika, że ustawodawca pozostawił organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego pewien zakres swobody w odniesieniu do ustalania wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Granice tej swobody wyznaczają jednak dwa elementy: z jednej strony maksymalne stawki opłaty wskazane w art. 40 ust. 8 u.d.p., a z drugiej strony konieczność uwzględnienia wskazanych w art. 40 ust. 9 u.d.p. kryteriów ustalania wysokości stawek. Przy czym zaznaczyć należy, że wyliczenie zawarte w art. 40 ust. 9 u.d.p. ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że rada gminy nie może brać pod uwagę przy ustalaniu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego innych kryteriów, niż wymienione wprost w treści przedmiotowej regulacji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przyznać rację Prokuratorowi, że kwestionowanymi zapisami zawartymi w § 1 pkt 3 kolumna 6 oraz w § 1 pkt 4 kolumny 2 - 7 uchwały Rada Miejska w Słupsku wprowadziła nieprzewidziane w ustawie dodatkowe kryteria ustalania opłat za zajęcie pasa drogowego. Podzielając argumentację Prokuratora należy zwrócić uwagę, że w art. 40 ust. 9 u.d.p. wśród kryteriów różnicujących stawki opłat za zajęcie pasa drogowego ustawodawca nie wymienia: 1. kryterium przedmiotowego - treściowego, odnoszącego się do określonej treści reklam – w przypadku zajęcia pasa drogowego w celu umieszczenia reklam zawierających informacje o charakterze niekomercyjnym promujących daną jednostkę samorządu terytorialnego albo działalność kulturalną finansowaną z budżetu danej jednostki samorządu terytorialnego (takie kryterium zawarto w § 1 pkt 3 kolumna 6 zaskarżonej uchwały); 2. kryterium celowego (odnoszącego się szczegółowo do celów w jakim urządzenia bądź obiekty zostały umieszczone w granicach pasa drogowego albo wskazującego ogólnie "cele inne" niż opisane w treści uchwały, względnie dopuszczającego - z uwagi na określone rodzaje aktywności - nieuzasadnione preferencje determinujące wysokość stawki opłaty) - (takie kryterium determinujące różne stawki opłat zawarto w § 1 pkt 4 kolumny 2 - 7 uchwały); oraz 3. kryterium czasowego (temporalnego) odnoszącego się do zajęcia pasa drogowego w danym okresie roku kalendarzowego (takie kryterium wynika z § 1 pkt 4 kolumna 7 uchwały). W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, które skład orzekający niniejszej sprawie w pełni podziela, zgodnie z którym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie jest uprawniony do różnicowania stawek opłat według kryterium, które nie zostało przewidziane w ustawie (zob. w tej materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 maja 2015 r.; sygn. akt II GSK 1017/14; z dnia 13 maja 2015 r.; sygn. akt II GSK 681/14, z dnia 14 stycznia 2016 r.; sygn. akt II GSK 2693/14; z dnia z dnia 13 września 2016 r.; sygn. akt II GSK 649/15; z dnia z 6 czerwca 2017 r.; sygn. akt II GSK 1063/17 oraz z dnia 1 grudnia 2020 r.; sygn. akt II GSK 1000/20). Skoro zatem przepisy ustawy o drogach publicznych, które - jak wskazano wcześniej - stanowiły podstawę podjęcia kwestionowanej uchwały nie upoważniały Rady Miejskiej w Słupsku do wprowadzenia w treści zaskarżonej uchwały dodatkowych, nieznanych ustawie o drogach publicznych kryteriów ustalania opłat za zajęcie pasa drogowego wskazane regulacje § 1 pkt 3 kolumna 6 oraz § 1 pkt 4 kolumny od 2 do 7 uchwały ocenić należy jako przyjęte z istotnym naruszeniem art. 40 ust. 8 i ust. 9 u.d.p. W odniesieniu od argumentacji zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę podkreślić przy tym należy, że kompetencje uchwałodawcze organów jednostek samorządu terytorialnego kształtowane są wyłącznie normami ustawowymi a nie wzorcami projektów uchwał zamieszczonymi na stronach internetowych. Z kolei przez "rodzaj zajęcia pasa drogowego", o którym mowa w art. 40 ust. 9 pkt 4 u.d.p. należy rozumieć nie poszczególne, szczegółowo przyjęte przypadki, w których następuje zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności (względnie rodzaje aktywności, urządzeń czy obiektów umiejscowionych w granicach pasa drogowego) lecz rodzaje zajęć pasa drogowego wymienione w art. 40 ust. 2 tej ustawy, to jest: 1) prowadzenie robót w pasie drogowym; 2) umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej; 3) umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcie na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI