III SA/Gd 1191/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-10-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
zakład pracy chronionejstatuswygaśnięcie decyzjikontrolaPaństwowa Inspekcja PracyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o rehabilitacjiniepełnosprawniwarunki pracydecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody o wygaśnięciu statusu zakładu pracy chronionej, uznając ją za przedwczesną z powodu braku rozstrzygnięcia Państwowej Inspekcji Pracy.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji Wojewody o wygaśnięciu statusu zakładu pracy chronionej dla A. Spółki z o.o. Wojewoda oparł swoją decyzję na informacji Okręgowego Inspektora Pracy, że spółka od 1 lutego 2021 r. nie spełniała warunków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostępności dla niepełnosprawnych, co potwierdzało brak decyzji Państwowej Inspekcji Pracy. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając ją za przedwczesną, ponieważ brak było rozstrzygnięcia Państwowej Inspekcji Pracy co do faktycznego spełniania warunków, a samo nieposiadanie dokumentu było niewystarczającą podstawą do wygaszenia statusu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 22 listopada 2021 r., która stwierdzała wygaśnięcie z dniem 1 lutego 2021 r. decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej. Wojewoda oparł swoją decyzję na informacji Okręgowego Inspektora Pracy, że spółka od 1 lutego 2021 r. do 28 października 2021 r. nie spełniała warunków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostępności dla osób niepełnosprawnych, co potwierdzał brak stosownej decyzji Państwowej Inspekcji Pracy. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując, że Wojewoda nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego i błędnie zinterpretował przepisy, uznając brak decyzji PIP za wyłączną podstawę do wygaśnięcia statusu. Sąd administracyjny, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że stwierdzenie utraty statusu zakładu pracy chronionej tylko z powodu braku decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, bez faktycznego ustalenia niespełniania warunków, jest nieproporcjonalne i przedwczesne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie art. 162 § 1 k.p.a. i art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, i zobowiązał Wojewodę do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Państwową Inspekcję Pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak decyzji Państwowej Inspekcji Pracy nie jest wyłączną i wystarczającą podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia statusu zakładu pracy chronionej, jeśli faktycznie warunki te są spełniane. Stwierdzenie utraty statusu tylko z powodu braku formalnego dokumentu jest nieproporcjonalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji nie może poprzestać jedynie na stwierdzeniu braku decyzji Państwowej Inspekcji Pracy. Konieczne jest faktyczne ustalenie niespełniania warunków, a samo nieposiadanie dokumentu potwierdzającego spełnienie wymogów jest brakiem formalnym, który nie powinien prowadzić do wygaśnięcia statusu z datą wsteczną, zwłaszcza przy surowych konsekwencjach finansowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu istotnego naruszenia przepisów.

u.r.z.s.z.o.n. art. 28 § ust. 1 pkt 2 lit. a i b

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Warunek dotyczący spełniania wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostępności dla niepełnosprawnych.

u.r.z.s.z.o.n. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Warunek dotyczący posiadania decyzji Państwowej Inspekcji Pracy potwierdzającej spełnianie wymogów.

u.r.z.s.z.o.n. art. 30 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Podstawa do wydania przez wojewodę decyzji stwierdzającej utratę statusu zakładu pracy chronionej w razie niespełniania warunków.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nieprawidłowo zastosowany przez organ pierwszej instancji do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.a. art. 97 § §1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zawieszenia postępowania przez organ pierwszej instancji.

k.p.a. art. 100 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wystąpienia organu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.

u.r.z.s.z.o.n. art. 30 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Obowiązek pracodawcy zawiadomienia organu o zmianie dotyczącej spełniania warunków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak decyzji Państwowej Inspekcji Pracy nie jest wyłączną podstawą do wygaśnięcia statusu zakładu pracy chronionej, jeśli warunki są faktycznie spełniane. Organ pierwszej instancji powinien był zastosować art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, a nie art. 162 k.p.a. Stwierdzenie wygaśnięcia statusu z datą wsteczną bez faktycznego ustalenia niespełniania warunków jest nieproporcjonalne i sprzeczne z celem ustawy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody oparta na braku decyzji Państwowej Inspekcji Pracy jako wyłącznej podstawie do wygaśnięcia statusu.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie utraty statusu pracy chronionej tylko z uwagi na brak decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, obejmującej cały okres działalności, byłoby nieproporcjonalne do wagi stwierdzonego braku formalnego.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sudoł

członek

Paweł Mierzejewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia statusu zakładu pracy chronionej, znaczenie decyzji Państwowej Inspekcji Pracy w postępowaniu administracyjnym, zasada proporcjonalności w działaniu organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej ze statusem zakładu pracy chronionej i wymogami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostępności dla osób niepełnosprawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i materialnych przez organy administracji, a także jak sąd administracyjny może korygować ich błędy, chroniąc prawa strony przed nadmiernym formalizmem.

Czy brak pieczątki PIP może pozbawić firmę statusu zakładu pracy chronionej? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 1191/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Sudoł
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6048 Status zakładu pracy chronionej
Hasła tematyczne
Inne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 573
art. 28 ust. 2, art. 30
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Referent stażysta Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na decyzję Wojewody z dnia 22 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 listopada 2021 r. nr U/6/2021 Wojewoda Pomorski, działając na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 573 ze zm.) oraz art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej powoływanej jako "k.p.a.", orzekł o wygaśnięciu z dniem 1 lutego 2021 r. decyzji własnej z dnia 11 marca 2010 r. nr D/01/2010 (zmienionej decyzjami: z dnia 20 czerwca 2016 r. oraz z dnia 5 lutego 2018 r.), przyznającej status zakładu pracy chronionej A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (zwanej dalej też "pracodawcą" lub "stroną").
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z dnia 28 października 2021 r. Okręgowy Inspektor Pracy w G. poinformował Wojewodę Pomorskiego, że w toku kontroli przeprowadzonej w okresie od czerwca do października 2021 r. ustalono, że od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 października 2021 r. pracodawca nie spełniał warunków i obowiązków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 2 lit. a i b oraz ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tj. we wskazanym okresie nie prowadził działalności w obiektach i pomieszczeniach, odpowiadających przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, uwzględniającym potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno - sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniającym wymagania dostępności do nich.
W toku czynności kontrolnych ustalono, że od dnia 1 lutego 2021 r. jedynym miejscem prowadzenia działalności przez pracodawcę są obiekty i pomieszczenia zlokalizowane w S. przy ul. [...]. Organ kontrolny powiadomił Wojewodę Pomorskiego, że pracodawca do dnia 28 października 2021 r. nie posiadał potwierdzenia Państwowej Inspekcji Pracy, że wskazane obiekty i pomieszczenia odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno - sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich, co jest jednym z warunków uzyskania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej.
W związku z powyższym A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dniem 1 lutego 2021 r. przestała spełniać warunki uprawniające do posiadania statusu zakładu pracy chronionej, a zatem decyzja o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej stała się bezprzedmiotowa, zaś wygaśniecie decyzji leży w interesie strony.
A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła opisaną decyzję Wojewody Pomorskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, a w szczególności nieustalenie czy skontrolowany obiekt w okresie od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 października 2021 r. faktycznie nie spełniał wszystkich warunków wymienionych w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie błędnej wykładni art. 28 ust. 2 oraz art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez przyjęcie, że jedynie legitymowanie się decyzją Państwowej Inspekcji Pracy potwierdzającą spełnianie wymaganych przez przepisy warunków wynikających z art. 28 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy jest wyłącznym warunkiem, od spełnienia którego zależy zachowanie przez pracodawcę statusu zakładu pracy chronionej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że z treści protokołu Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 28 października 2021 r. oraz decyzji Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 28 października 2021 r. nie można wyprowadzić wniosku, że skontrolowany obiekt nie spełniał na dzień 1 lutego 2021 r. warunków wymienionych w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z decyzji tej wynika jedynie, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w okresie od dnia 17 sierpnia 2021 r. do 28 października 2021 r. stwierdzono, iż obiekty i pomieszczenia zakładu pracy skarżącej odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, a także uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy i pomieszczeń higieniczno - sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich. Nie ma w niej odniesienia do tego, czy warunki takie spełniono w dniu 1 lutego 2021 r. Jakkolwiek zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pracodawca ma obowiązek zawiadomienia organu administracyjnego o każdej zmianie dotyczącej spełnienia warunków i realizacji obowiązków, o których mowa w art. 28 oraz art. 33 ust. 1 i 3 cytowanej ustawy w terminie 14 dni od wystąpienia zmiany, Państwowa Inspekcja Pracy zarówno w toku kontroli okresowej jak i stricte dotyczącej przestrzegania warunków i obowiązków wynikających z art. 28 ust. 1 ustawy nie przyjmowała oświadczeń Prezesa ani niepełnosprawnych pracowników odnośnie spełniania przez budynek przy ul. [...] w S. wymagań wynikających z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy w okresie od 1 lutego 2021 r. do 28 października 2021 r. Pracodawca ma świadomość faktu, że legitymowanie się decyzją Państwowej Inspekcji Pracy stwierdzającą, że obiekty i pomieszczenia odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, a także uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy i pomieszczeń higieniczno - sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich jest niezbędnym warunkiem, od spełnienia którego zależy zachowanie przez pracodawcę statusu zakładu pracy chronionej, niemniej jednak w sytuacji gdy status taki został nadany, brakuje jedynie decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, a wszystkie warunki są spełnione to stwierdzenie wygaśnięcia statusu zakładu pracy chronionej tylko z uwagi na nielegitymowanie się decyzją obejmującą cały okres działalności jest nieproporcjonalne do wagi stwierdzonego braku formalnego. Celem wprowadzonego przez ustawodawcę przepisu art. 28 ust. 2 ustawy jest zapewnienie niepełnosprawnym pracownikom godziwych i bezpiecznych warunków pracy. Osiągnięcie przez pracodawcę tego celu może być stwierdzone nie tylko poprzez uzyskanie stosownej decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, ale również innymi środkami dowodowymi, takimi jak oględziny dokumentów, pomieszczeń, z zeznań świadków, z opinii biegłego.
Zdaniem skarżącej, Państwowa Inspekcja Pracy nie przeprowadziła żadnego postępowania wyjaśniającego, aby ustalić, czy obiekt faktycznie spełniał te warunki, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia o nieposiadaniu wymaganego przepisem prawa dokumentu na dzień rozpoczęcia kontroli i powiadomienia o tym fakcie Wojewody Pomorskiego. Należy mieć przy tym na uwadze, że wśród podstaw do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie przyznanego statusu zakładu pracy chronionej ustawodawca nie przewidział uchybienia w postaci samego niepoinformowania o zmianach, a jedynie niespełnianie warunków lub obowiązków, o których mowa m.in. w art. 28 ust. 1-3 ustawy. Wygaśnięcie statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej pociąga za sobą między innymi konsekwencje finansowe dla strony, polegające na obowiązku zwrotu pobranej pomocy publicznej otrzymanej w związku z legitymizowaniem się statusem zakładu pracy chronionej. Takie uregulowanie nakłada na organy administracji obowiązek szczególnie wnikliwego zbadania sprawy, a nie tylko stwierdzenia braku decyzji Państwowej Inspekcji Pracy w omawianym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Powołane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisy stanowią, co następuje:
Art. 162 k.p.a.
§ 1. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:
1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;
2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.
§ 2. Organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.
§ 3. Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1 i 2 w drodze decyzji.
Art. 30 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 573 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa:
1. Decyzję w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej, potwierdzającą spełnianie warunków, o których mowa w art. 28 lub 29, wydaje wojewoda.
2. Wojewoda może, w drodze decyzji, zwolnić na czas określony, nie dłużej jednak niż na sześć miesięcy, prowadzącego zakład pracy chronionej od spełnienia warunku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a, jeżeli:
1) zatrudnia co najmniej 60% osób niepełnosprawnych oraz
2) właściwy powiatowy urząd pracy nie może skierować wymaganej liczby osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe lub nadających się do przekwalifikowania.
2a. Wojewoda może, w drodze decyzji, zwolnić z obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej przez okres 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie statusu zakładu pracy chronionej lub z obowiązku utrzymywania wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych, określonych w art. 28 ust. 1 pkt 1, w okresie 6 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie statusu zakładu pracy chronionej pracodawcę, który:
1) przejął wraz ze wszystkimi pracownikami zakład pracy chronionej w upadłości lub w likwidacji albo zagrożony likwidacją lub upadłością, z wyłączeniem przejęcia dokonanego na podstawie Kodeksu spółek handlowych lub ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2020 r. poz. 275, 568, 695, 875 i 2320);
1a) przejął pracowników zakładu pracy chronionej w związku z podziałem lub nabyciem tego zakładu lub jego części albo w wyniku zmiany formy organizacyjno-prawnej zakładu pracy chronionej prowadzonego przez osobę fizyczną;
2) przejął w drodze darowizny od osoby należącej w stosunku do niego do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn zakład pracy chronionej prowadzony przez jedną lub więcej osób fizycznych.
2b. Wojewoda może wydać decyzję, o której mowa w ust. 2a, w przypadku gdy pracodawca:
1) utrzyma w zatrudnieniu przejętych pracowników niepełnosprawnych zakładu pracy chronionej w okresie roku od dnia wydania decyzji oraz
2) spełnia pozostałe warunki, o których mowa w art. 28, w dniu wystąpienia z wnioskiem o przyznanie statusu zakładu pracy chronionej lub udokumentowania przejęcia zakładu.
2ba. Przepisu ust. 2b pkt 1 nie stosuje się jeżeli umowy o pracę przejętych pracowników niepełnosprawnych uległy rozwiązaniu w przypadkach, o których mowa w art. 26b ust. 4 pkt 1-6, a także w przypadku wygaśnięcia umowy o pracę lub zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracownika na jego wniosek.
2c. Pracodawca, w stosunku do którego wojewoda podjął z urzędu decyzję, o której mowa w ust. 3, może wystąpić do wojewody z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej z mocą od dnia ponownego spełnienia warunków, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1-3 i art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 i 2, jeżeli:
1) pracodawca w dniu złożenia wniosku wykaże się:
a) spełnianiem warunków, o których mowa w art. 28 ust. 1-3 oraz art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 i 2, za okres od dnia ponownego spełniania warunków do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku,
b) dokonaniem zwrotu nienależnie pobranej pomocy publicznej otrzymanej w związku z legitymowaniem się statusem zakładu pracy chronionej wraz z odsetkami za okres od dnia stwierdzonej decyzją, o której mowa w ust. 3, utraty statusu do dnia ponownego spełniania warunków, o których mowa w art. 28 ust. 1-3 oraz art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 i 2;
2) łączny okres niespełniania warunków, o których mowa w art. 28 ust. 1-3 oraz art. 33 ust. 1 lub 3, był nie dłuższy niż 3 miesiące;
3) w okresie, o którym mowa w pkt 2, wskaźnik, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, nie uległ zmniejszeniu o więcej niż 20% tego wskaźnika;
4) naruszenie art. 28 ust. 2 i 3 lub art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 i 2 nie było rażące.
3. Wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej w razie niespełniania warunków lub obowiązków, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1-3 lub art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 lub odpowiednio art. 28 ust. 1 pkt 1-3, art. 29 lub art. 30 ust. 2b, z dniem zaprzestania spełniania jakiegokolwiek z tych warunków lub obowiązków.
3a. Od decyzji, o których mowa w ust. 1-3, pracodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewody.
3b. Organy wymienione w ust. 3a mogą przeprowadzać okresowe, nie rzadziej niż co dwa lata, i doraźne kontrole spełniania warunków i obowiązków, z uwzględnieniem art. 28 i 29.
3c. Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadza, nie rzadziej niż co trzy lata, kontrolę w zakładach pracy chronionej i w zakładach aktywności zawodowej w zakresie przestrzegania przepisów ustawy, w szczególności art. 28 ust. 1 pkt 2.
3d. Wojewoda i Państwowa Inspekcja Pracy przedstawiają Pełnomocnikowi informacje o wynikach kontroli, o których mowa w ust. 3b i 3c, przeprowadzonych w danym roku kalendarzowym, w terminie do końca I kwartału roku następnego.
4. Prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest obowiązany:
1) poinformować wojewodę o każdej zmianie dotyczącej spełnienia warunków i realizacji obowiązków, o których mowa odpowiednio w art. 28, art. 29 i art. 33 ust. 1 i 3, w terminie 14 dni od daty tej zmiany;
2) przedstawiać wojewodzie półroczne informacje, dotyczące spełniania tych warunków.
Regulacja zawarta w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jest przepisem prawa materialnego, (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1913/10 oraz z dnia 29 maja 2018r. sygn. akt II OSK 1657/16). Przesłanką wygaśnięcia decyzji jest jej bezprzedmiotowość rozumiana jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie.
Przyjąć należy, że instytucja wygaśnięcia decyzji administracyjnej znajduje zastosowanie w przypadkach, gdy nakazuje to wprost przepis prawa lub gdy zachodzi bezprzedmiotowość decyzji, zaś przepis szczególny nie określa wyraźnie konsekwencji zaistnienia tego stanu, jeśli interes społeczny lub interes strony przemawiają za wyeliminowaniem takiej decyzji z obrotu poprzez jej "wygaszenie". Nie można zaakceptować zastosowania art.162§1 k.p.a. w sytuacji, w której przepis szczególny wyraźnie i odmiennie niż jako "stwierdzenie wygaśnięcia" określa treść decyzji, która powinna zostać wydana w przypadku niezrealizowania się jednej z przesłanek decyzji "podstawowej".
W niniejszej sprawie art. 30 ust. 3 ustawy nakazuje jednoznacznie wojewodzie, by w razie niespełniania warunków lub obowiązków przez pracodawcę, wydał decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej. Zatem to nie szczególny, oparty na art. 162 k.p.a. tryb eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji poprzez jej wygaszenie powinien być konsekwencją odpadnięcia jednej z przesłanek warunkujących korzystanie ze statusu zakładu pracy chronionej, lecz zgodne z brzmieniem art. 30 ust. 3 ustawy orzeczenie decyzją o "stwierdzeniu utraty przyznanego statusu zakładu pracy chronionej". Zwrócić należy uwagę także i na to, że organ w żaden sposób nie uzasadnił swego twierdzenia, że "wygaszenie" decyzji o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej jest zgodne z interesem strony. Zgodność z tym interesem jest co najmniej wątpliwa wobec nadzwyczaj poważnych skutków finansowych utraty statusu zakładu pracy chronionej z datą wsteczną.
Niezależnie od powyższego, biorąc pod uwagę powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 30 ust. 3 ustawy, należało rozważyć czy dokonana przez organ administracji ocena przesłanek zastosowania tego przepisu jest prawidłowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie rozpoznającym sprawę podziela w tym zakresie poglądy prawne wyrażone w wyroku NSA z dnia 4 czerwca 2014r. sygn. akt II GSK 603/13, w którym wskazano, że w sytuacji, gdy status zakładu pracy chronionej został już nadany, a pomimo braku decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, wszystkie określone w powołanym przepisie art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji są spełnione, to stwierdzenie utraty statusu pracy chronionej tylko z uwagi na brak takiej decyzji obejmującej cały okres działalności, byłoby nieproporcjonalne do wagi stwierdzonego braku formalnego.
NSA podkreślił, że organ administracji - przed wydaniem decyzji stwierdzającej utratę statusu zakładu pracy chronionej w trybie art. 30 ust. 3 ustawy - nie może poprzestać jedynie na stwierdzeniu braku w dacie kontroli stosownej decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy (...). Przesłanką podjęcia decyzji stwierdzającej utratę statusu zakładu pracy chronionej w trybie art. 30 ust. 3 ustawy jest niespełnienie m. in. warunków, o których stanowi art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy, przy czym spełnienie lub niespełnienie tych warunków stwierdza – stosownie do art. 28 ust. 2 cyt. ustawy – wyłącznie Państwowa Inspekcja Pracy w drodze decyzji administracyjnej. Zatem konieczną przesłanką podjęcia przez organ decyzji w trybie art.30 ust. 3 ustawy jest niespełnienie przez pracodawcę warunków, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, które zostało potwierdzone negatywną decyzją Państwowej Inspekcji Pracy.
Podkreślić należy w tym miejscu, że surowe skutki utraty statusu zakładu pracy chronionej polegające na obowiązku zwrotu uzyskanego dofinansowania mogą doprowadzić do utraty płynności finansowej podmiotu korzystającego z takiego statusu. W konsekwencji może to spowodować utratę pracy przez zatrudnione osoby niepełnosprawne, co byłoby ewidentnie sprzeczne z celem ustawy. Należy zatem zgodzić się z NSA co do tego, że "stwierdzenie utraty statusu pracy chronionej tylko z uwagi na brak decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, obejmującej cały okres działalności, byłoby nieproporcjonalne do wagi stwierdzonego braku formalnego".
Skoro w sprawie zakończonej zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją nie została wydana decyzja Państwowej Inspekcji Pracy przesądzająca o spełnieniu lub niespełnieniu przez skarżącą spółkę warunków uznania za zakład pracy chronionej za okres od 1 lutego 2021r. do 28 października 2021 r. to rozstrzygnięcie o utracie takiego statusu, oparte na przesłance niespełniania wymogów ustawowych uznać należałoby za przedwczesne. To bowiem taka decyzja, dotycząca okresu prowadzenia przez skarżącą spółkę działalności pod adresem przy ul. [...] w S. przed 28 października 2021r. rozstrzygnąć powinna zagadnienie wstępne, którego wyjaśnienie jest niezbędne dla wydania przez Wojewodę Pomorskiego decyzji na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy.
W tym stanie sprawy, stwierdzając istotne naruszenie przepisów art. 162§1 k.p.a. oraz art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145§1 pkt 1 lit a p.p.s.a.
Wobec uwzględnienia skargi, o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji wyroku.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda Pomorski zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną i zawiesić postępowanie na podstawie art. 97§1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Państwową Inspekcję Pracy. O rozstrzygnięcie takie organ wystąpić powinien w trybie określonym art. 100 §1 k.p.a.
Powołane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczeniua.nsa.gov.pl).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI