III SA/Gd 116/25

III SA/Gd 116/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/
Janina Guść
Jolanta Sudoł /przewodniczący/
Symbol z opisem
6266 Jednostki pomocnicze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Zasądzono zwrot wpisu sądowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Sekretarz Sądowy Dagmara Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na uchwałę Rady Gminy Kobylnica z dnia 14 stycznia 2025 r., nr XII/115/2025 w przedmiocie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami w sprawie zmiany granic administracyjnych Gminy Kobylnica postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu A. P. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miejskiej Kobylnica z dnia 14 stycznia 2025 r. nr XII/115/2025 w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Kobylnica w przedmiocie zmiany granic administracyjnych Gminy Kobylnica żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały oraz wskazując, że regulacja zawarta w § 4 ust. 4 w zw. z załącznikiem nr 3 do uchwały jest niezgodna z prawem w zakresie przetwarzania danych osobowych o poglądach politycznych oraz ograniczania swobody wypowiedzi w procedurze konsultacji społecznych, jako naruszająca konstytucyjne prawa i wolności mieszkańców, tj. art. 51 ust. 2 i art. 54 ust. 1 Konstytucji RP.
Skarżący powołując się na pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 518/14, iż: "w procedurze konsultacji ustawodawca wprawdzie nie nakazuje expressis verbis zachowania wymogu tajności, niemniej jednak każdy mieszkaniec gminy powinien mieć zagwarantowane, że będzie podejmował decyzję w takich warunkach technicznych i politycznych, które umożliwią mu nieskrępowane prawo do jej podjęcia, i że jego decyzja nie będzie ustalona i ujawniona", podniósł, że przyjęta przez Radę forma i sposób przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami prowadzić będą do nieuprawnionego pozyskania przez władze miejskie informacji o poglądach politycznych mieszkańców biorących udział w konsultacjach, co wskazuje na zasadność zarzutu naruszenia ww. przepisów Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Kobylnicy wniosła o oddalenie skargi. Zdaniem rady zaskarżona uchwała, w tym § 4 ust. 4 wraz z załącznikiem nr 3 do uchwały, jest zgodna z prawem i nie ogranicza swobody wypowiedzi mieszkańców w konsultacjach społecznych. Nie istnieje żaden inny przepis prawa, który dawałby taką gwarancję prawną zapewnia tajności oddania głosu w konsultacjach społecznych, a w szczególności brak takich przepisów odnośnie konsultacji zmian w podziale terytorialnym.
W ocenie Rady, do zachowana prawidłowego przebiegu konsultacji niezbędne jest podanie przez osobę w nich uczestniczącą swoich danych osobowych w postaci: imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania. Jest to bowiem minimalny zakres danych osobowych umożliwiających weryfikację tego, czy osoba biorąca udział w konsultacjach społecznych jest osobą uprawnioną. Brak wymaganych danych osobowych nie pozwoli bowiem gminie na weryfikację tego, czy w konsultacjach nie wezmą udziału osoby niebędące mieszkańcami Gminy Kobylnica, albo czy jedna osoba nie wypełniła więcej niż jedną ankietę konsultacyjną - wpływając w ten sposób na wynik konsultacji w sposób nieuprawniony tj. sprzeczny z założeniem konsultacji społecznych.
Rada odwołała się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2722/22, wskazując, że Sąd ten nie podzielił stanowiska skarżącego kasacyjnie, że podanie swoich danych osobowych w ankiecie, w której jedocześnie zajął stanowisko co do zmiany granic gminy jest równoznaczne z niedopuszczalnym zmuszeniem go do ujawnienia poglądów politycznych. Sąd wziął pod uwagę okoliczność, iż udział w konsultacjach miał charakter dobrowolny.
Nadto Rada wskazała, że zarzuty podniesione przez skarżącego w treści wniesionej skargi nie wiążą się z naruszeniem jego interesu prawnego. Argumentacja skarżącego oparta jest nie na przepisach prawa materialnego, z których bezpośrednio wynikają jego indywidualne prawa lub obowiązki, lecz jedynie pośrednio wiąże się z sytuacją prawną skarżącego jako członka wspólnoty samorządowej.
Na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. skarżący, podtrzymując skargę i argumentację w niej zawartą, zaznaczył, że jego wątpliwości zostały poparte przez dwóch Rzeczników Praw Obywatelskich. Stawił się na rozprawie albowiem z orzeczenia NSA, które zostało przywołane przez organ wynikało, że nieobecność skarżącego skutkowała oddaleniem skargi. Wskazał również, że jego poprzednia karta konsultacyjna zaginęła. Skarżący uważa, że są możliwe inne rozwiązania na przykład wydawanie karty konsultacyjnej na podstawie dowodu osobistego lub dwóch odrębnych kopert, w których jedna będzie zawierała głos, a druga dane osobowe. Nie można uznać, że ankiety konsultacyjne są sprawdzane, albowiem komisje nie posiadają wzorów podpisów. Poprzez opcje polityczne skarżący rozumie sytuację jaka jest w gminie. Oświadczył nadto, że brałem udział w konsultacjach społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r, poz. 1267), stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." przedmiotowy zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Kwestią zasadniczą w sprawie niniejszej było ustalenie i stwierdzenie, czy skarżący A. P. był legitymowany do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej Kobylnica z dnia 14 stycznia 2025 r. nr XII/115/2025 w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Kobylnica w przedmiocie zmiany granic administracyjnych Gminy Kobylnica. Zgodnie z kwestionowanymi przez skarżącego przepisami uchwały w § 4 ust. 4 ustalono wzór ankiety konsultacyjnej stanowiący załącznik nr 3 do uchwały, z którego to załącznika wynika, że udział w konsultacjach polegać będzie na wyrażeniu opinii co do planowanej zmiany granic poprzez wybór jednej z odpowiedzi tj.: "Jestem za", "Jestem przeciw" lub "Wstrzymuję się", wraz z podaniem imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania uczestnika konsultacji.
Zgodne z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.) - dalej: "u.s.g.", stanowiącym przepis szczególny w rozumieniu art. 58 1 pkt 5a p.p.s.a., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Uprawnionym do wniesienia skargi w trybie tego przepisu może być zatem jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że skoro do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, to podmiot wnoszący skargę powinien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną) (zob. wyrok NSA z 12 marca 2019 r., II OSK 231/19, LEX nr 2657323 i powołane w nim orzecznictwo). Oznacza to wymóg istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. W konsekwencji prawo do zaskarżenia uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem (por. wyroki NSA zapadłe na gruncie art. 101 u.s.g.: z 19 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3339/17, LEX nr 2865757, z 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1905/19, LEX nr 2744703, z 21 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 845/17, LEX nr 2683327, z 17 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 467/17, LEX nr 2626659).
Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakiekolwiek prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony obowiązek dotychczasowy. Związek między własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć obecnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Podmiot wnoszący skargę powinien zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie (a nie tylko faktycznie) gwarantowaną sytuacją. Nie jest zatem wystarczające wykazanie samej potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego w przyszłości, ani nawet, że zaskarżony akt narusza prawo. Związek ten powinien mieć charakter aktualny, realny i indywidualny. Wymogu tego nie spełnia zatem hipotetyczne oddziaływanie normy prawnej na sytuację prawną danego podmiotu albo wnoszenie skargi w interesie innego podmiotu niż skarżący, lub w interesie ogólnym. W szczególności interesem prawnym nie legitymuje się podmiot jedynie zainteresowany uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną. Podmiot ten dysponuje bowiem jedynie interesem faktycznym. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, wobec czego w danej sprawie należy wykazać naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego, które wpływa negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Z treści art. 101 ust. 1 u.s.g. wywodzi się, że dla ustalenia legitymacji procesowej skarżącego konieczne jest, by wskazał on normę prawną, będącą podstawą naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia. Wynika z tego, że legitymacja do wniesienia skargi jest oparta o kryterium "interesu prawnego", co wymaga istnienia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Interes prawny powinien być aktualny, indywidualny, osobisty, własny i dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej skarżącego, a więc musi istnieć przepis prawa, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Skoro niezbędną przesłanką korzystania prawa do Sądu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest naruszenie indywidualnego interesu prawnego, to przepis ten nie może być podstawą prawną do wniesienia skargi w interesie publicznym. Skarga wnoszona w tym trybie nie charakteru actio popularis, a więc wszelkie zarzuty i argumenty odwołujące się do interesu publicznego, interesu ogółu.
Ponadto przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (porównaj: wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114). Jak podkreślono w orzecznictwie, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (porównaj: wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). Niewątpliwie zatem przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały, tj. oceny, czy jednocześnie nie doszło przy podejmowaniu skarżonej uchwały do naruszenia prawa przez organ ją podejmujący. Nawet bowiem ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli zarządzenie to nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. To zatem wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (porównaj: wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114).
Podstawą prawną zaskarżonej uchwały stały się przepisy art. 5a ust. 2 oraz art. 4b ust. 1 pkt 2 u.s.g. W art. 4b ust. 1 i art. 5a u.s.g. określone zostały normy proceduralne, stanowiące o zasadach m.in. zmiany granic gminy oraz prawie zorganizowania konsultacji społecznych przez jednostki samorządu terytorialnego, które to przepisy ustawy o samorządzie gminnym same w sobie nie dają podstaw do konstruowania indywidualnych praw i żądań, ani nie legitymują do zaskarżania uchwał w takich sprawach. Przepisy prawa nie określają bowiem, jaka powinna być treść uchwały organu stanowiącego gminy w sprawie konsultacji społecznych, których przedmiotem jest zmiana granic gminy. Ustawodawca pozostawił radzie gminy swobodę decydowania o zasadach i trybie przeprowadzenia konsultacji będących elementem procedury m.in. zmiany granic gminy. Uchwała nie nakłada obowiązków, nie zmienia również uprawnień - innymi słowy sama uchwała nie powoduje zmian w sytuacji prawnej skarżącego. Jest ona jedynie elementem postępowania w sprawie zmiany granic administracyjnych gminy. Konsultacje społeczne przeprowadzane na podstawie art. 5a ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym mają opiniotwórczy i niewiążący charakter, a udział w nich nie jest obowiązkowy. Nie służą one rozstrzyganiu spraw publicznych, lecz organizowaniu procesu podejmowania decyzji w taki sposób, aby w jego trakcie umożliwić decydentowi zapoznanie się z opiniami osób trzecich (zob. M. Augustyniak, R. Marchaj, Komentarz do art. 5a ustawy o samorządzie gminnym, Lex Omega).
Wprawdzie skarżący, z racji zamieszkiwania na obszarze Gminy Kobylnica, należy do wspólnoty samorządowej tejże Gminy, niemniej jednak przynależność do wspólnoty gminnej nie jest sama w sobie źródłem interesu prawnego, którego naruszenie uzasadniałoby wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt OSK 145/06; z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 220/08, wyrok WSA w Łodzi z 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 409/11). Na gruncie art. 1 ust. 1 u.s.g. stwierdzić należy, że uchwała rady gminy w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami gminy, z uwagi na zakres i charakter swych postanowień, w żaden sposób nie narusza wynikającego z tej regulacji, a przysługującego skarżącemu - jako mieszkańcowi gminy - prawa przynależności do gminnej wspólnoty samorządowej.
Argumentacja skarżącego oparta jest nie na przepisach prawa materialnego, z których bezpośrednio wynikają jego indywidualne prawa lub obowiązki, lecz jedynie pośrednio wiąże się z sytuacją prawną skarżącego jako członka wspólnoty samorządowej. Takiego natomiast naruszenia nie można uznać za naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Przeprowadzona pod tym kątem analiza obowiązujących przepisów, w tym wskazanych w skardze, nie daje podstaw do wyprowadzenia wniosku, że omawianym zapisem zaskarżonej uchwały mogło dojść do naruszenia interesu prawnego strony.
Z treści skargi wynikało, że skarżący kwestionował nie sam zamiar przeprowadzenia konsultacji będących przedmiotem zaskarżonej uchwały, lecz tryb i formę ich przeprowadzenia bez zapewnienia uczestnikom konsultacji tajności głosowania w toku konsultacji, poprzez wymóg podania imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania. W istocie zatem zdaniem skarżącego konsultacje stanowiące przedmiot zaskarżonej uchwały miały zostać przeprowadzone w sposób niezgodny z prawem. Podkreślić zatem należy, że zgodnie z art. 5a u.s.g. konsultacje z mieszkańcami gminy mogą być przeprowadzane w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy, a zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym, ani innych uregulowań prawnych, nie ustanawiają tajności głosowania w konsultacjach z mieszkańcami, w przeciwieństwie do tajności głosowania w wyborach do Sejmu, Senatu, w wyborach Prezydenta RP oraz w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, przewidzianej w przepisach art. 96 ust. 2, art. 97 ust. 2, art. 127 ust. 1 oraz art. 169 ust. 2 Konstytucji RP, czy też wyborach sołtysa oraz członków rady sołeckiej, przewidzianej w art. 36 ust. 2 u.s.g. Mieszkaniec gminy, uprawniony do uczestniczenia w konsultacjach z mieszkańcami, z woli ustrojodawcy i ustawodawcy, nie dysponuje zatem prawem do głosowania w tajnych konsultacjach, a w konsekwencji tego rodzaju prawo nie mogło zostać skarżącemu odebrane lub ograniczone. Podkreślić należy, że prawo skarżącego do uczestnictwa w konsultacjach będących przedmiotem zaskarżonej uchwały, nie zostało skarżącemu odebrane. Jak wskazał sam skarżący w konsultacjach tych wziął udział, a zatem z prawa tego skorzystał. Skarżący nie wykazał, aby z powodu danych osobowych, jakie miał podać, by skutecznie oddać głos w konsultacjach, nie wziął udziału w konsultacjach społecznych. Brak wymogu wskazania imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania osoby oddającej głos w konsultacjach mógłby nie zagwarantować rzetelności przeprowadzonych konsultacji i prowadzić do istotnych nadużyć a nawet wypaczenia wyników konsultacji (głosowanie kilkukrotne lub przez osoby zamieszkujące poza obszarem gminy). Zatem żądanie danych pozwalających zweryfikować osoby biorące udział w konsultacjach społecznych, jako mieszkańców Gminy Kobylnica, nie naruszało interesu prawnego skarżącego.
Po stronie skarżącego istniał niewątpliwie prawnie zagwarantowany interes do udziału w konsultacjach, jakie zostały przeprowadzone na mocy zaskarżonej uchwały, jednakże skarżący nie zdołał wykazać, by interes ten został realnie naruszony treścią zaskarżonej uchwały. Uchwala ta nie pozbawiła go bowiem prawa do udziału w sprawowaniu władzy w formie demokracji bezpośredniej.
Dodać w tym miejscu należy, że w sprawie zakończonej przywołanym w skardze wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 518/14, stan faktyczny sprawy przedstawiał się o tyle odmiennie niż w niniejszej sprawie, że strona skarżąca w ww. sprawie, wobec nieskutecznych prób doręczenia jej karty konsultacyjnej, w istocie rzeczy pozbawiona została możliwości wzięcia udziału w konsultacjach, z racji czego pogląd zawarty w ww. wyroku nie mógł mieć bezpośredniego zastosowania w niniejszej sprawie.
Wobec braku wskazania przez skarżącego na czym miało polegać naruszenie jego interesu prawnego brak było podstaw do badania przez Sąd zgodności zaskarżonej uchwały z prawem, tj. z wskazanymi w skardze normami art. 51 ust. 2 i art. 54 ust. 1 Konstytucji RP. Dokonanie przez Sąd ww. kontroli byłoby możliwe dopiero po ustaleniu, że stronie skarżącej przysługuje - zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - legitymacja do zaskarżenia przedmiotowej uchwały.
Dodać należy, że kontrola sprawowana przez sądy administracyjne nie ma charakteru nieograniczonego. Podstawową funkcją sądu administracyjnego jest ochrona praw podmiotowych jednostki, a nie przedmiotowego porządku prawnego (J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2021, s. 19, wyrok NSA z 20 grudnia 2018 r., I FSK 18/17, pub. orzeczenia.nsa.gov.pl). Aktualnie obowiązujący porządek prawny nie przewiduje natomiast, aby konsultacje z mieszkańcami, prowadzone w sprawie zmiany granic administracyjnych gminy, miały charakter tajny.
Podniesione zatem przez skarżącego zarzuty skargi nie mogły stanowić w niniejszej sprawie źródła legitymacji skargowej do skutecznego wniesienia skargi przez skarżącego na przedmiotową uchwałę.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę będącą aktem prawa miejscowego nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Rozpatrywana skarga podlegała zatem odrzuceniu z powodu niewykazania przez skarżącego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
Na marginesie sprawy Sąd wskazuje, że ewentualne naruszenia prawa dokonane w uchwale rady gminy mogą być przedmiotem skargi wojewody albo prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Są to bowiem organy, które odpowiednio, albo w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. albo w trybie art. 50 § 1 p.p.s.a. mogą zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności oraz kierując się wskazanymi regulacjami normatywnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że w sprawie zachodzą podstawy do odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie 1. sentencji postanowienia.
O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu orzeczono wobec odrzucenia skargi jak w punkcie 2. sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wyjaśnienia wymaga, że w tej sprawie skargę odrzucono na rozprawie, jednak w ocenie Sądu zawarte w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zastrzeżenie "do dnia rozpoczęcia rozprawy" dotyczy tylko umorzenia postępowania w związku z cofnięciem pisma. Sąd jest natomiast zobligowany do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie. Należy dostrzec, że cofnięcie skargi jest czynnością dyspozycyjną strony. Jest rozumiana jako wyraz przyznanego jej prawa do rozporządzalności skargą i w pełni zależy od woli skarżącego, który samodzielnie decyduje kiedy - przed rozprawą, czy w jej trakcie - tego dokona. Z kolei odrzucenie skargi jest rozstrzygnięciem podejmowanym autorytatywnie przez Sąd, który decyduje także, czy uczynić to na posiedzeniu niejawnym (a więc przed rozprawą), czy po przeprowadzeniu rozprawy. Stosownie bowiem do art. 90 § 2 p.p.s.a. sąd może wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W tej sytuacji, uzależnianie zwrotu wpisu w razie, całkowicie zależnego od woli strony, cofnięcia skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy, o której strona jest zawiadamiana z odpowiednim wyprzedzeniem (art. 91 § 2 p.p.s.a.) jest racjonalne. Natomiast nieprzystające do art. 222 p.p.s.a., jak również niecelowe, byłoby takie uzależnienie w odniesieniu do odrzucenia skargi, które nie zależy od woli strony, lecz wyłącznie od oceny prawnej Sądu, bazującej na kryteriach obiektywnych, odnoszonych do momentu jej złożenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 279/20).