III SA/Gd 114/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej (astmy oskrzelowej) u pracownika, uznając związek schorzenia z warunkami pracy za udowodniony.
Sprawa dotyczyła skargi firmy "A" na decyzję o stwierdzeniu u pracownika J. B. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Firma kwestionowała związek przyczynowy między chorobą a warunkami pracy, podnosząc m.in. że choroba ujawniła się po ustaniu zatrudnienia. Sąd oddalił skargę, uznając, że orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki są wiążące, a związek z alergenami mąki występującymi w środowisku pracy był udowodniony, nawet jeśli choroba była leczona wcześniej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę firmy "A" w C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u J. B. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Firma zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. oraz brak wystarczającego uzasadnienia związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy, sugerując, że choroba mogła mieć charakter samoistny lub ujawnić się po ustaniu zatrudnienia w wyniku pracy na czarno. Sąd uznał skargę za niezasadną. Podkreślono, że postępowanie było prowadzone na podstawie właściwych przepisów, a orzeczenia medyczne wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Sąd wskazał, że J. B. pracował w warunkach narażenia na alergeny mąki od 1961 r., a astma oskrzelowa była u niego leczona od 1973 r., co potwierdzały dokumenty medyczne i wywiad środowiskowy. Związek choroby z warunkami pracy został uznany za udowodniony, a zarzuty dotyczące lakoniczności uzasadnienia i spekulacyjnego charakteru oceny związku choroby z pracą – za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie choroby zawodowej nie oznacza, że schorzenie powstało lub ujawniło się w dacie ustania zatrudnienia. Kluczowe jest udowodnienie związku przyczynowego między warunkami pracy a chorobą.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że rozpoznanie choroby zawodowej przez uprawniony organ administracji publicznej nie jest równoznaczne z datą powstania lub ujawnienia się schorzenia. Istotne jest udowodnienie związku przyczynowego z warunkami pracy, nawet jeśli choroba była leczona wcześniej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 1 ust. 1
Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. pkt 3 wykazu chorób zawodowych
Przewlekłe choroby oskrzeli wywołane działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno-wytwórczymi w płucach np. dychawica oskrzelowa.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. § 7 ust. 1
Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach art. § 10
Określa zasady postępowania w sprawach chorób zawodowych.
p.p.s.a. art. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez sąd administracyjny o oddaleniu skargi.
k.p.a. art. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. art. 35 § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnianie decyzji.
k.p.a. art. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Wiążąca moc dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Związek przyczynowy między narażeniem na alergeny mąki w środowisku pracy a astmą oskrzelową jest udowodniony. Orzeczenie lekarskie uprawnionej placówki medycznej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Choroba zawodowa może być stwierdzona nawet jeśli objawy ujawniły się po ustaniu zatrudnienia, pod warunkiem udowodnienia związku z pracą.
Odrzucone argumenty
Choroba zawodowa nie ma związku z warunkami pracy w spółdzielni. Choroba ujawniła się ponad pół roku od ustania zatrudnienia, co pozwala domniemywać jej samoistny charakter lub związek z innymi czynnikami. Uzasadnienie decyzji organu I instancji było lakoniczne i nie wyczerpywało wskazań sądu z poprzedniego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Organy inspekcji sanitarnej nie są bowiem uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania schorzenia. Stwierdzenie przez uprawniony organ administracji publicznej choroby zawodowej nie oznacza, że schorzenie stanowiące chorobę zawodową powstało, czy ujawniło się w tej dacie. Rozważania skargi dotyczące związku rozpoznanego schorzenia z warunkami pracy są błędne, o charakterze czysto spekulacyjnym oderwanym od materiału zgromadzonego przez organy sanitarne.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Orłowska
członek
Felicja Kajut
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, wiążącej mocy orzeczeń lekarskich oraz oceny związku przyczynowego między warunkami pracy a schorzeniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika branży spożywczej (cukiernik) i konkretnej choroby (astma oskrzelowa wywołana alergenami mąki). Przepisy dotyczące chorób zawodowych mogły ulec zmianie od 2006 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność procedury stwierdzania chorób zawodowych i podkreśla znaczenie opinii medycznych oraz dowodów z środowiska pracy. Jest to typowa, ale ważna sprawa dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Choroba zawodowa po latach: czy pracodawca odpowiada za astmę pracownika?”
Sektor
przemysł spożywczy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 114/06 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-03-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Anna Orłowska Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Felicja Kajut Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: NSA Anna Orłowska WSA Felicja Kajut Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" w C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 23 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Uzasadnienie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 23 listopada 2005r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 10 sierpnia 2005 r., stwierdzającą u J. B. chorobę zawodową – astmę oskrzelową. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że organ I instancji wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u J. B. oparł się na wywiadzie środowiskowym z dnia 7 marca 2002 r. i orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. z dnia 13 maja 2002 r. wraz z uzupełnieniem z dnia 20 lipca 2005 r. Z wywiadu środowiskowego wynika, że J. B. pracował w zawodzie cukiernika od 1961r. W okresie od 1961 r. do 1970 r. był on zatrudniony w cukierniach p. K. w W., p. O. w C. oraz w Cukierni Gminnej Spółdzielni [...] w L. W latach 1970-82 i 1984-2001 J. B. pracował w Ciastkarni PSS [...] w C. na stanowiskach: ciastkarz-dekorator, ciastkowy, brygadzista, kierownik ciastkarni. W środowisku pracy był eksponowany na alergeny mąki. Orzeczeniem WOMP w G. rozpoznano u zainteresowanego astmę oskrzelową jako chorobę zawodową. Następnie organ II instancji wskazał, iż organ I instancji wydał decyzję o stwierdzeniu u J. B. choroby zawodowej. W wyniku odwołania "A" w C. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r. uchylił decyzje obu instancji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] ponownie rozpatrując sprawę usunął uchybienia formalne, tj. powiadomił zakład pracy J. B. o wszczęciu postępowania w sprawie choroby zawodowej. Następnie organ I instancji wystąpił do WOMP w G. z prośbą o wydanie opinii uzupełniającej orzeczenie z dnia 13 maja 2002 r. WOMP w G. w opinii z dnia 20 lipca 2005 r. podtrzymał swoje stanowisko o rozpoznaniu astmy oskrzelowej u J. B. jako choroby zawodowej. Wobec tego organ I instancji ponownie wydał decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej – astmy oskrzelowej u J. B. Od niniejszej decyzji odwołanie wniosła "A" w C., w którym zarzuciła, że sprawa choroby zawodowej J. B. została już rozstrzygnięta przez WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r. Nadto odwołująca wskazała, iż stwierdzenie, że J. B. miał kontakt z alergenami pochodzenia roślinnego, które należą do alergenów silnie działających nie jest wystarczające do wykazania związku przyczynowego między jego zachorowaniem na astmę a warunkami pracy. Organ odwoławczy stwierdził, iż wywiad środowiskowy został sporządzony przez jednostkę upoważnioną. Niniejszy wywiad, w którym wskazuje się mąkę jako czynnik szkodliwy, mogący wywołać chorobę zawodową, został bez zastrzeżeń podpisany przez pracodawcę. Również z tego wywiadu wynika, iż od 1970 r. do 1975 r. J. B. był zatrudniony u odwołującej jako ciastkarz dekorator, brygadzista. Od 1975 r. do 1982 r. J. B. był zatrudniony na stanowisku ciastkarza oraz pełnił obowiązki kierownika. W latach 1984-86 pracował u odwołującej jako brygadzista i p.o. kierownika, a dopiero od 1986 r. do 2001 r. był kierownikiem ciastkarni. Nadto organ II instancji stwierdził, że orzeczenie lekarskie zostało wydane przez jednostkę uprawnioną do rozpoznawania chorób zawodowych. W orzeczeniu tym rozpoznano u J. B. astmę oskrzelową jako chorobę zawodową. Testy skórne z alergenami mąki żytniej i pszennej dały wynik dodatni. W badaniu spirometrycznym płuc wyniki wykazały zmiany charakterystyczne dla astmy oskrzelowej. Ponadto WOMP w G. wyjaśnił w opinii z dnia 20 stycznia 2005 r., że J. B. choruje i leczy się z powodu astmy oskrzelowej od 1973 r. Alergeny, na które uzyskano dodatnie testy alergiczne występowały w pracy J. B. Organ odwoławczy wskazał, że niewątpliwy kontakt z alergenami mąki istniał od 1961 r. do 1975 r. ( w tym w czasie pracy również u odwołującej). W latach 1975-82 i 1984-86 J. B. był zatrudniony jako ciastkarz i brygadzista oraz pełnił obowiązki kierownika. Należy przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, iż miał kontakt z alergenami mąki w miejscu pracy. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że astma oskrzelowa jest chorobą alergiczną i do jej wywołania wystarczy sporadyczny kontakt z niewielką ilością alergenów, który u osoby uczulonej może doprowadzić do zaostrzenia objawów. Będąc zatrudnionym na stanowisku ciastkarza czy brygadzisty i pełniąc jednocześnie obowiązki kierownika ciastkarni trudno wykluczyć nawet sporadyczny kontakt z alergenami mąki. Kontakt taki od 1975 r. jest bezsporny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" w C. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że decyzja organu I instancji jest niemalże kopią poprzedniej decyzji z dnia 29 maja 2002 r. Lakoniczne uzasadnienie związku przyczynowego między zachorowaniem J. B. na astmę oskrzelową, a warunkami pracy nie wyczerpuje wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lutego 2005 r. Nadto skarżąca podała, że stwierdzenie choroby zawodowej u J. B. po 6 miesiącach od ustania zatrudnienia pozwala domniemywać, że mógł on w tym czasie świadczyć usługi w zakresie wyrobów ciastkarskich na różnych prywatnych imprezach, jak np. wesela, chrzty, urodziny, imieniny, w warunkach nie spełniających wymogów bhp. W czasie zatrudnienia u skarżącej J. B. był poddawany bieżącym badaniom lekarskim, które były zawsze pozytywne – umożliwiały kontynuowanie pracy w zawodzie. Skarżąca podała, iż powyższe względy nasuwają wniosek, że stwierdzona choroba zawodowa u J. B. nie ma związku z warunkami pracy w Spółdzielni, a jeśli ujawniła się ponad pół roku od ustania zatrudnienia, to nie można wykluczyć, iż ma charakter samoistny, a być może J.B. jest uczulony także na inne alergeny jak np. kurz, pyłek kwitowy, sierść zwierzęca itp. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W związku z tym, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u J. B. zostało wszczęte w miesiącu lutym 2002 r. prowadzone było, stosownie do § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Stosownie do postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W pkt 3 wykazu chorób zawodowych jako chorobę zawodową ujęto przewlekłe choroby oskrzeli wywołane działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno-wytwórczymi w płucach np. dychawica oskrzelowa, byssinoza, beryloza. Jak wynika z treści cytowanego wyżej przepisu warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie rozpoznanie choroby określonej w wykazie chorób zawodowych. Za chorobę zawodową uważane bowiem są wyłącznie schorzenia ujęte w przedmiotowym wykazie. Zgodnie z § 7 ust. 1 cytowanego rozporządzenia jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. W przedmiotowej sprawie orzeczenia medyczne zostały wydane przez uprawnioną placówkę medyczną, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. w wydanym orzeczeniu oraz orzeczeniu uzupełniającym jednoznacznie rozpoznał u J. B. astmę oskrzelową. Jednocześnie w orzeczeniu uzupełniającym z dnia 20 lipca 2005 r. wyraźnie wskazano na fakt rozpoznania i leczenia u J.B. astmy oskrzelowej od 1973 r. Stwierdzenie to znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentach. Mianowicie z treści zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 11 grudnia 2001 r., wydanego przez lekarza prowadzącego leczenie dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego, wynika, iż jako chorobę podstawową wskazano astmę oskrzelową – postać ciężką (podejrzenie choroby zawodowej). W opisie przebiegu choroby podano, że pacjent od 1973 r. jest leczony w Poradni Chorób Płuc z powodu astmy oskrzelowej, którą rozpoznano na podstawie wielu badań specjalistycznych. Należy podkreślić, że fakt rozpoznania u J. B. astmy oskrzelowej od 1973 r. został odnotowany również w wywiadzie środowiskowym z dnia 7 marca 2002 r., który został podpisany przez Prezesa skarżącej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zarzuty skarżącej jakoby astma oskrzelowa ujawniła się u J. B. 6 miesięcy po ustaniu zatrudnienia są niezasadne. Stwierdzenie przez uprawniony organ administracji publicznej choroby zawodowej nie oznacza, że schorzenie stanowiące chorobę zawodową powstało, czy ujawniło się w tej dacie. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że po uzyskaniu orzeczenia uzupełniającego organ inspekcji sanitarnej dysponował materiałem orzeczniczym, uwzględniającym dokumentację lekarską J. B. Rozpoznane u niego przez uprawnioną placówkę medyczną schorzenie – astma oskrzelowa figuruje, jak wyżej wskazano, w wykazie chorób zawodowych. Jednocześnie należy wskazać, iż orzeczenie o rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Organy inspekcji sanitarnej nie są bowiem uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania schorzenia. Skarżąca w skardze zarzuca lakoniczność uzasadnienia decyzji organu I instancji, pomijając fakt, że zaskarżyła decyzję organu odwoławczego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeprowadził analizę dotyczącą związku przyczynowego pomiędzy działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w postaci alergenów mąki, występujących w środowisku pracy J. B., a rozpoznaną u niego astmą oskrzelową. Wnioski wyciągnięte przez organ II instancji należy uznać za prawidłowe. Skarżący bowiem pracował na stanowiskach pracy, na których miał kontakt z alergenami mąki, od 1961 r. W pełnym narażeniu na kontakt z alergenami mąki J. B. pracował co najmniej do 1975 r., a jak wynika a dokumentacji lekarskiej na astmę oskrzelową leczony jest od 1973 r. Wobec tego brak jest jakichkolwiek podstaw, aby ocenę związku pomiędzy chorobą a warunkami pracy ograniczyć wyłącznie do okresu wykonywania przez J. B. pracy biurowej, w którym to okresie nie miał bezpośredniego kontaktu z produkcją. Wobec powyższego rozważania skargi dotyczące związku rozpoznanego schorzenia z warunkami pracy są błędne, o charakterze czysto spekulacyjnym oderwanym od materiału zgromadzonego przez organy sanitarne. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.