III SA/Gd 112/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-07-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnyzarządzenieodwołanie dyrektoradziałalność kulturalnaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneuzasadnienie aktunaruszenie prawagospodarność finansowadyscyplina finansów publicznych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Gminy Z. o odwołaniu Dyrektora Ośrodka Kultury i Sportu, uznając je za wadliwe formalnie i merytorycznie.

Skarżąca, A.R., odwołała się od zarządzenia Burmistrza Gminy Z. z dnia 30 grudnia 2024 r. o odwołaniu jej ze stanowiska Dyrektora Ośrodka Kultury i Sportu. Zarządzenie to wskazywało na liczne naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem. Skarżąca podniosła szereg zarzutów proceduralnych i merytorycznych dotyczących wadliwości uzasadnienia i braku dowodów na poparcie zarzutów. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność zaskarżonego zarządzenia z powodu istotnych naruszeń prawa, w szczególności braku precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów i dowodów w samym akcie odwołania.

Sprawa dotyczyła skargi A.R. na zarządzenie Burmistrza Gminy Z. z dnia 30 grudnia 2024 r. nr 347/2024, którym odwołano ją ze stanowiska Dyrektora Ośrodka Kultury i Sportu w Z. ze skutkiem natychmiastowym. Jako podstawę odwołania wskazano szereg naruszeń przepisów prawa, w tym brak gospodarności finansami publicznymi, niecelowe wydatkowanie dotacji, naruszenie zasad konkurencyjności, nieprzejrzyste opisy faktur oraz utrudnianie czynności kontrolnych. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz Konstytucji RP, wskazując na ogólnikowość i arbitralność zarzutów oraz brak dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę, uznał ją za zasadną. Sąd podkreślił, że zarządzenie o odwołaniu dyrektora instytucji kultury, choć ma skutki w prawie pracy, jest aktem publicznoprawnym podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że organ nie sprostał wymogom należytego uzasadnienia aktu odwołania. Zarzuty formułowane w dziewięciu punktach były w większości ogólnikowe, nieprecyzyjne, nie powiązano ich z konkretnymi przepisami prawa ani dowodami. Sąd wskazał, że uzasadnienie aktu odwołującego musi szczegółowo wskazywać zarzucane nieprawidłowości i być poparte dowodami, czego w zaskarżonym zarządzeniu zabrakło. W szczególności, zarzuty dotyczące naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie zostały poparte dokumentami z postępowań dyscyplinarnych, a zarzuty dotyczące wydatkowania dotacji nie były wystarczająco udokumentowane w aktach sprawy. Sąd nie dopuścił dowodu z raportu pokontrolnego sporządzonego po wydaniu zarządzenia, uznając go za spóźniony. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie jest wadliwe, jeśli nie zawiera szczegółowego uzasadnienia, nie powiązuje zarzutów z konkretnymi przepisami prawa i dowodami, co narusza zasady praworządności i demokratycznego państwa prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie sprostał wymogom należytego uzasadnienia aktu odwołania. Zarzuty były ogólnikowe, nieprecyzyjne i nie powiązano ich z konkretnymi przepisami prawa ani dowodami, co jest sprzeczne z orzecznictwem NSA i zasadami praworządności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (40)

Główne

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zarządzeniem organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć je do sądu administracyjnego.

u.o.p.d.k. art. 15 § 1

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Przed odwołaniem dyrektora instytucji kultury, który nie został wyłoniony w drodze konkursu, organizator musi zasięgnąć opinii związków zawodowych oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych.

u.o.p.d.k. art. 15 § 6

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Dyrektor instytucji kultury powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu z powodu naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza ich nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

u.o.p.d.k. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Obowiązek zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych przed odwołaniem dyrektora instytucji kultury.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarządzenie organu gminy jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.

u.f.p. art. 44

Ustawa o finansach publicznych

Dotyczy zasad dokonywania wydatków ze środków publicznych.

u.f.p. art. 68

Ustawa o finansach publicznych

Dotyczy możliwości przeprowadzenia kontroli w jednostce.

u.f.p. art. 44 § 3

Ustawa o finansach publicznych

Dotyczy zasady gospodarności.

u.n.d.f.p. art. 9

Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Dotyczy naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne art. 25 § 1

Dotyczy kontroli systemów teleinformatycznych.

u.p.t.u. art. 106e

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa wymogi faktury VAT.

K.p. art. 94 § 1

Ustawa - Kodeks pracy

Obowiązek sporządzenia zakresów obowiązków pracowników.

K.p. art. 22

Ustawa - Kodeks pracy

Dotyczy stosunku pracy.

K.p. art. 94 § 2

Ustawa - Kodeks pracy

Obowiązek ustanowienia zastępowalności.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 11

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyjaśniania zasadności przesłanek.

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 9

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy.

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych art. 19

Dotyczy systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji.

u.s.g. art. 30 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zakres zadań organu wykonawczego gminy.

u.o.p.d.k. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Dotyczy odpowiedzialności dyrektora instytucji kultury.

u.f.p. art. 44

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Zasada gospodarności przy wydatkowaniu środków publicznych.

K.p. art. 70

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy

Dotyczy rozwiązania stosunku pracy.

K.p. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

u.n.d.f.p. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Organy orzekające w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

u.n.d.f.p. art. 42 § 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Organy orzekające w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne art. 25 § 1

Dotyczy kontroli systemów teleinformatycznych.

u.p.t.u. art. 106e

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Wymogi faktury VAT.

Statut OKiS w A. art. 6 § 4

Dotyczy regulaminu organizacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut wadliwości uzasadnienia zarządzenia o odwołaniu z powodu braku szczegółowości, powiązania z przepisami prawa i dowodami. Zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego (prawda obiektywna, wyjaśnianie zasadności przesłanek). Zarzut naruszenia przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (brak opinii stowarzyszeń, arbitralność odwołania).

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie o odwołaniu dyrektora instytucji kultury jest aktem o podwójnym charakterze, tj. aktem publicznoprawnym wywołującym skutki w zakresie prawa publicznego, jak też aktem z zakresu prawa pracy nie jest rolą Sądu dokonywanie ustaleń faktycznych, dotyczących tego, czy skarżąca jako dyrektor instytucji kultury naruszyła przepisy prawa - i jakie - oraz w związku z zajmowanym stanowiskiem, a kontrola legalności zaskarżonego zarządzenia organ tymczasem zawarł rozszerzoną argumentację dopiero w odpowiedzi na skargę , która kontrolowanego aktu odwołania nie może zastąpić przywołany przepis art. 44 ustawy o finansach publicznych dotyczy zasad dokonywania wydatków ze środków publicznych, nie zaś sposobu wystawiania faktur

Skład orzekający

Alina Dominiak

sprawozdawca

Janina Guść

członek

Jolanta Sudoł

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne i merytoryczne uzasadnienia zarządzeń o odwołaniu dyrektorów instytucji kultury; kontrola sądów administracyjnych nad aktami organów samorządu terytorialnego; znaczenie precyzyjnego formułowania zarzutów i dowodów w aktach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania dyrektora instytucji kultury na podstawie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Ogólne zasady dotyczące uzasadniania aktów administracyjnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty uzasadniania decyzji administracyjnych, nawet w kontekście odwołania pracownika. Podkreśla rolę sądu administracyjnego w kontroli działań organów samorządowych.

Ważne orzeczenie WSA: wadliwe uzasadnienie odwołania dyrektora kultury prowadzi do stwierdzenia nieważności zarządzenia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 112/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Janina Guść
Jolanta Sudoł /przewodniczący/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 91 ust. 1, art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 87
art. 15 ust. 1 i 2, ust. 6 pkt 3
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 44
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2024 poz 935
art. 103 § 3, art. 106 § 3, art. 147 § 1, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Protokolant: Sekretarz Sądowy Mirosława Marszałek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A.R. na zarządzenie Burmistrza Gminy Z. z dnia 30 grudnia 2024 r. nr 347/2024 w przedmiocie odwołania Dyrektora Ośrodka Kultury i Sportu w Z. 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2. zasądza od Burmistrza Gminy Z. na rzecz skarżącej A.R. kwotę 497 ( czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy Żukowo (dalej: "organ") zarządzeniem Nr 347/2024 z dnia 30 grudnia 2024 r., na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465), art. 15 ust. 1 i ust. 6 pkt 3 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 87; dalej: "u.o.p.d.k.") oraz art. 70 w zw. z art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.; dalej: "K.p."), odwołał A. B. (dalej: "skarżąca") ze stanowiska Dyrektora Ośrodka Kultury i Sportu w A. ze skutkiem natychmiastowym (§ 1).
W § 2 zarządzenia organ wskazał, że powodem odwołania było naruszenie przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem, poprzez:
1. Brak właściwej gospodarności finansami publicznymi przez Dyrektora OKiS, co w efekcie spowodowało brak środków na wynagrodzenia pracowników i współpracowników.
2. Naruszenie dyscypliny finansów publicznych, np. niecelowe wydatkowanie dotacji celowej na zakup wyposażenia [...] Centrum Sportu w A. Faktyczne wydatki są niezgodne z zakresem wydatków wykazanych w umowie o udzielenie dotacji celowej.
3. Naruszenie § 19 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych, poprzez nieustanowienie wymaganego systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji.
4. Liczne naruszenia zasady zachowania powszechnej konkurencyjności w zlecaniu usług, dostaw i zamówień zewnętrznych.
5. Opisy faktur wystawianych na usługi nie są przejrzyste. Z opisu faktur nie wynika ile osób korzystało z usługi, co wchodziło w zakres usługi, w jakim terminie usługa była realizowana. Finansowanie imprez ze środków publicznych powinno charakteryzować się zasadą jawności, przejrzystości, gospodarności, tak aby mieszkaniec gminy miał zapewnienie, że wydatki są zasadne – naruszenie art. 44 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.).
6. Zgłoszenie do członka zespołu kontrolującego, wskazujące na zeznanie nieprawdy przez Dyrektor OKiS w zakresie zleconej usługi.
7. Powierzenie niektórych zadań instytucjom zewnętrznym, mimo możliwości ich realizacji w ramach działalności statutowej OKiS.
8. Utrudnianie wykonywania czynności kontrolnych Zespołowi powołanemu przez Burmistrz Gminy Żukowo, poprzez nieudzielanie odpowiedzi na pytania, nie udostępnianie dokumentacji lub opóźnienia w przesyłaniu dokumentacji, pomimo monitów.
9. Nieefektywne wypełnianie obowiązków związanych z nadzorem sprawowanym przez Dyrektor: nieaktualny regulamin organizacyjny, nieaktualny schemat organizacyjny jednostki, brak zakresów obowiązków, nieustanowienie zastępowalności na poszczególnych stanowiskach, w związku z czym nie jest zapewniona ciągłość działania OKiS, niedbanie o przejrzyste opisy faktur, wskazujące na zasadność wydatków.
Zgodnie z § 4 zarządzenia odwołanie jest równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Zarządzenie weszło w życie z dniem podpisania (§ 5).
Na powyższe zarządzenie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia:
1/ art. 15 ust. 1 u.o.p.d.k., poprzez brak wskazania w zarządzeniu, których stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucje kultury opinii zasięgnął organizator przed odwołaniem dyrektora instytucji kultury,
2/ art. 15 ust. 6 pkt 3 u.o.p.d.k., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy skarżąca nie naruszyła przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem,
3/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), polegające na odstąpieniu od realizacji zasady prawdy obiektywnej, co doprowadziło do zaniechania podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji do wydania zaskarżanego zarządzenia w oparciu o arbitralnie ustalony stan faktyczny sprawy, bez wiarygodnych dowodów na poparcie twierdzeń oraz bez możliwości ustosunkowania się skarżącej do wyników postawionych jej zarzutów,
4/ art. 11 k.p.a., poprzez naruszenie zasady wyjaśniania zasadności przesłanek, co doprowadziło do zawarcia w uzasadnieniu sformułowań ogólnych, a także do nieprzedstawienia podstawy faktycznej wydanego zarządzenia,
5/ art. 107 § 1 pkt 4, 6 k.p.a., poprzez brak wskazania podstawy prawnej zarządzenia oraz sporządzenie niespełniającego ustawowych wymogów uzasadnienia prawnego,
6/ art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 9 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 k.p.a. polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia zaskarżonego aktu, niepozwalającego ustalić których konkretnie przepisów prawa naruszyła skarżąca w związku z zajmowanym stanowiskiem, czym naruszono zasadę przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej,
7/ art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez wydanie zarządzenia sprzecznego z zasadą demokratycznego państwa prawa, w zakresie w jakim organ w sposób arbitralny, budzący wątpliwości i dowolny, bez transparentnego i jasnego uzasadnienia wydał zaskarżone zarządzenie.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zarządzenia oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając naruszenie z punktu 1. skarżąca wskazała, że z treści zarządzenia nie wynika, aby organ zasięgnął opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych. W jej ocenie brak ujawnienia w zarządzeniu odwołującym dyrektora instytucji kultury opinii, których stowarzyszeń zawodowych i twórczych zasięgnął organizator jest niespełnieniem warunków określonych w art. 15 ust. 1 u.o.p.d.k.
Argumentując naruszenie z punktu 2. skarżąca podkreśliła, że ocena, czy w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 15 ust. 6 pkt 3 u.o.p.d.k. mieści się w zakresie kompetencji organizatora, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego. To na organie spoczywa obowiązek takiego sformułowania rozstrzygnięć, by były one zgodne z literą prawa i transparentne. Podkreśliła, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w uzasadnieniu samego aktu odwołania dyrektora muszą zostać szczegółowo wskazane zarzucane mu nieprawidłowości oraz winno zostać przekonująco umotywowane wypełnienie przez nie ustawowych przesłanek. Tymczasem w § 2 punkt 1, 2, 4, 6, 8 i 9 zarządzenia organ nie wskazał przepisów prawa, których naruszenia dopuściła się skarżąca.
Skarżąca zwróciła uwagę, że w:
- § 2 pkt 1 zarządzenia organ nie wskazał, na czym polegał brak właściwej gospodarności środkami finansowymi. Zaprzeczyła przy tym, aby brakowało środków na wynagrodzenia pracowników i współpracowników instytucji kultury;
- § 2 pkt 2 zarządzenia organ nie wskazał, o które wydatki chodzi i na czym polegała niecelowość dokonania takich wydatków, jednocześnie uznając, że doszło do naruszenie dyscypliny finansów publicznych, nie wskazując przy tym konkretnego przepisu ustawy. Zdaniem skarżącej w świetle regulacji zawartych w art. 42 ust. 1, art. 72 ust. 1 i art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 104, dalej: "u.n.d.f.p.") odwołanie skarżącej ze stanowiska z powodu naruszenia dyscypliny finansów publicznych byłoby możliwe dopiero po złożeniu odpowiedniego zawiadomienia przez organ do komisji orzekającej i przeprowadzeniu postępowania;
- § 2 pkt 3 zarządzenia wprawdzie wskazano naruszenie konkretnego przepisu, jednak nie wskazano, kiedy kontrola działania systemów teleinformatycznych została przeprowadzona przez wojewodę i jakie są jej ustalenia. W tym zakresie skarżąca przywołała art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1557 ze zm.);
- § 2 pkt 4 zarządzenia nie wskazano ani podstawy prawnej naruszenia zasady zachowania powszechnej konkurencyjności w zlecaniu usług, dostaw i zamówień zewnętrznych, jak też nie podano konkretnie, w jakich sprawach doszło do stwierdzonych naruszeń;
- § 2 pkt 5 zarządzenia organ zarzucił skarżącej naruszenie art. 44 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.; dalej: "u.f.p."). Przepis ten nie dotyczy jednak wskazywanej przez organ jawności, przejrzystości i gospodarności wydatkowania środków publicznych. Wymogi, jakie spełniać powinna faktura zostały bowiem określone w art. 106e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.);
- § 2 pkt 6 zarządzenia organ nie podał podstawy prawnej naruszenia prawa i nie wskazał, o jaką informację chodzi i na podstawie czego ustalono, że była ona nieprawdziwa;
- § 2 pkt 7 zarządzenia organ nie podał podstawy prawnej naruszenia prawa, nie wskazał o jakie zadania chodziło i którym instytucjom zewnętrznym były one powierzone oraz na jakiej podstawie ustalił, że istniała możliwość realizacji tych zadań w ramach działalności statutowej OKiS;
- § 2 pkt 8 zarządzenia organ nie wskazał podstawy prawnej naruszenia prawa. Skarżąca zaprzeczyła, aby utrudniała wykonywanie czynności kontrolnych, zaznaczając, że współpracowała z zespołem kontrolnym;
- § 2 pkt 9 zarządzenia organ nie wskazał przepisów prawa, które zostały naruszone w związku z zajmowanym stanowiskiem, nie podał w jakim zakresie regulamin organizacyjny jest nieaktualny i o jaki brak zakresów obowiązków chodzi. Skarżąca zwróciła uwagę, że w świetle przepisów u.o.p.d.k. instytucja kultury nie ma obowiązku posiadania "schematu organizacyjnego" oraz obowiązku ustanawiania zastępowalności na wszystkich stanowiskach pracy. Brak zastępowalności nie przesądza o niemożliwości zapewnienia ciągłości działania instytucji kultury, zaś organ nie wskazał, w jakim czasie ta ciągłość została naruszona.
Skarżąca wyjaśniła, że do czasu jej odwołania nie została zapoznana z wynikami kontroli przeprowadzonej przez organ i nie miała możliwości odniesienia się do postawionych zarzutów. Nie dysponuje także dokumentami dotyczącymi podstaw prawnych przeprowadzonej kontroli i jej zakresu.
Skarżąca zakwestionowała zasadność przeprowadzenia kontroli mającej charakter audytu wewnętrznego przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. W jej ocenie działanie organu było nieuprawnione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Zdaniem organu wskazane w zarządzeniu naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym przez skarżącą stanowiskiem miały miejsce i stanowiły wystarczającą podstawę do jej odwołania ze stanowiska Dyrektora OKiS.
Organ zasięgnął opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez OKiS. Wniosek o wyrażenie opinii został wysłany drogą mailową do 36 stowarzyszeń, a następnie doręczony osobiście przez pracownika organu. Przed wydaniem zarządzenia organ zapoznał się z treścią doręczonych opinii i wziął je pod uwagę. Przepisy prawa nie nadkładają na organ obowiązku wymienienia w treści zarządzenia stowarzyszeń, do których wniosek o zaopiniowanie został przesłany.
Następnie organ odniósł się szczegółowo do zarzutu sformułowanego w punkcie 2. skargi i przedstawionej przez skarżącą argumentacji.
Ad. § 2 pkt 1 zarządzenia.
Organ wskazał, że w dniu 16 grudnia 2024 r. skarżąca wysłała do Burmistrza Gminy Żukowo pismo, w którym zwróciła się o zwiększenie dotacji na pokrycie wszystkich zobowiązań finansowych OKiS. W piśmie z dnia 19 grudnia 2024 r. wskazała, że dotacja podmiotowa ma być przeznaczona m.in. na wypłatę wynagrodzenia pracownikom. W e-mailu z dnia 20 grudnia 2024 r. skarżąca, na wezwanie organu, udzieliła dodatkowych informacji. Wyjaśniła, że z wnioskowanej kwoty 150.000 zł, 78.113,54 zł to kwota wynagrodzeń netto dla pracowników, zaś 54.608,15 zł to kwota wynagrodzeń netto współpracowników (zleceniobiorców). Kwoty te nie zawierają zaliczek na podatek dochodowy oraz ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W e-mailu z dnia 23 grudnia 2024 r. księgowa OKiS wskazała, że stan środków na rachunku bankowym wynosi 28 660,33 zł. Środki te, zdaniem organu, były niewystarczające na wynagrodzenia dla pracowników i współpracowników OKiS. Organ zwrócił uwagę, że skarżąca do 17 grudnia 2024 r. nie zwracała się o zwiększenie środków finansowych. Natomiast w toku kontroli stwierdzono: (-) dokonywanie wydatków niezaplanowanych w budżecie rocznym, co doprowadziło do braku środków na wypłatę wynagrodzeń w miesiącu grudniu, naruszenie zasad określonych w ustawie o finansach publicznych, wskazująca na obowiązek planowania finansów publicznych oraz (-) nieumiejętne planowanie rocznego budżetu jednostki przez ówczesnego Dyrektora OKiS, co doprowadziło do braku środków finansowych na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników.
Ad. § 2 pkt 2 zarządzenia.
Organ podał, że na podstawie umowy z dnia 30 października 2023 r. nr [...] OKiS otrzymał dotację celową w wysokości 573.350 zł na pierwsze wyposażenie [...] Centrum Sportu w A. oraz na wykonanie instalacji fotowoltaicznej. Organ stwierdził, że w rozliczeniu ww. środków ujęto dodatkowo sześć faktur na wyposażenie, które nie zawierały adnotacji "korekta".
Według organu dotacja została częściowo wydatkowana niecelowo, co stanowi naruszenie art. 9 u.n.d.f.p. Niezgodnie z umową sfinansowano wydatki na około 50.000 zł, w tym m.in. projekt aranżacji wnętrz (26.568 zł), projekt audio wideo (9.800 zł), montaż fototapet, malowanie oraz ubezpieczenie wyposażenia.
Organ podał, że OKiS, w okresie od 8 marca do 31 grudnia 2024 r. dokonał rozliczenia dotacji przyznanej na podstawie umowy nr [...] w kwocie 280.000 zł na wyposażenie [...] Centrum Sportu w sprzęt, meble biurowe, wyposażenie łazienek, zabudowę mebli kuchennych, elementy wnętrz, krzesła oraz na wykonanie instalacji fotowoltaicznej. Z przyznanych środków wydano 174.311,30 zł, pozostało 105.688,70 zł dotacji niewykorzystanej. Równocześnie, w okresie od 1 stycznia do 29 listopada 2024 r. OKiS poniósł wydatki związane z [...] Centrum Sportu (np. na wyposażenie obiektu sportowego) w wysokości 384.377,28 zł, które poniósł z budżetu jednostki kultury, mimo że mógł z dotacji. W ocenie organu znaczna część wydatków została poniesiona z naruszeniem zasady gospodarności (np. zakup lameli na łączną kwotę 23.711,76 zł; zakup tapet – 29.635,28 zł; montaż tapet – 29.377,32 zł; zakup mebli na wymiar – 36.850 zł). Wątpliwości organu wzbudziły także wydatki na usługi serwisowe nowego sprzętu w łącznej kwocie 41.786,02 zł (comiesięczna konserwacja wind, przegląd klimatyzacji w nowopowstałym budynku, przegląd kotła). Pierwszy przegląd nastąpił po 3 miesiącach od dnia oddania do użytkowania budynku.
Ad. § 2 pkt 3 zarządzenia.
Organ stwierdził, że w OKiS nie zostały wdrożone procesy, o których mowa w § 19 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych. Nie powstała też wymagana dokumentacja. Organ zwrócił uwagę, że skarżąca nie wskazał, że przepisy ww. rozporządzenia były w OKiS stosowane, a jedynie błędnie podnosi, że w tym zakresie kontrola mogła być przeprowadzona Wojewodę Pomorskiego.
Ad. § 2 pkt 4 zarządzenia.
W ocenie organu przy wyborze zleceniodawców nie stosowano procedur polegających na badaniu rynku celem wyboru najkorzystniejszej oferty. Dotyczyło to w szczególności:
(-) zakupu usług hotelowych (noclegów) od B. Sp. z o.o. z Sp. k. w B. oraz Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "S." M. S. (Hotel "[...]"); (-) zakupu usług gastronomicznych (catering) od Restauracja G. S. S. oraz Baru "C. " N. G.; (-) zakupu usług remontowych od Przedsiębiorstwa S. J. B. Organ ustalił, że podmioty te były monopolistami w zakresie ww. usług, a udzielenie zamówień nie było poprzedzone przetargiem, badaniem rynku ani inną podobną procedurą. Nadto, faktura za usługi cateringu od Restauracji G. zakupione w grudniu 2024 r. została wystawiona dopiero w 2025 r. Organ zauważył także, że zasada konkurencyjności nie została zachowana przy realizacji zawodów sportowych. Umowy podpisywane były wyłącznie z Gminnym Klubem Sportowym A. z pominięciem innych klubów sportowych zarówno z terenu Gminy, jak i spoza. Zdaniem organu w OKiS nie funkcjonowały żadne procedury przetargowe lub podobne.
Ad. § 2 pkt 5 zarządzenia.
Organ przywołał interpretacje organów podatkowych dotyczące określenia towaru/usługi w fakturze VAT, a następnie wskazał, że: (-) w fakturach wystawionych na usługi hotelowe nie podano liczby osób korzystających z noclegu, w części z nich (dot. noclegów w Hotelu "[...]") podano różne stawki noclegów bez wyjaśnienia przyczyny, w części faktur przy usłudze brak daty, a jeśli było ona podana to nie zawsze odpowiadała dacie wystawienia faktury; (-) usługi na fakturach wystawianych przez Restaurację G. są bardzo ogólnikowe, nie zostały opisane (uszczegółowione) przez zleceniodawcę, stwierdzono także brak pieczęci i podpisów zleceniodawcy a także wewnętrznej kontroli. Organ zauważył, że kontrola wewnętrzna pozwala na stwierdzenie, że dany dokument sprawdzono pod względem merytorycznym, celowości, legalności i gospodarności, formalno-rachunkowym, a następnie, że zatwierdzono do zapłaty. Wskazane nieprawidłowości wskazują, że doszło do naruszenia art. 44 u.f.p. i art. 27 ust. 1 u.o.p.d.k.
Ad. § 2 pkt 6 zarządzenia.
Uzasadniając tę przyczynę odwołania skarżącej organ stwierdził, że w OKiS miało miejsce wyłudzenie pieniędzy publicznych oraz fałszowanie dokumentów. Dotyczy to faktur wystawionych przez N. E. L. Zwrócił uwagę, że na wszystkie zajęcia organizowane przez OKiS należy zapisywać się przez aplikację, zajęcia historycznie znajdują się w aplikacji, poza kilkoma warsztatami N.
Ad. § 2 pkt 7 zarządzenia.
Organ wyjaśnił, że jednym z głównych zadań OKiS jest realizacji i organizacja zawodów sportowych. W tym celu, jak już wskazano, podpisywano umowy z GKS A., którego członkiem Zarządu jest C. D. – pracownik OKiS odpowiedzialny za sport. W ocenie organu brak było przeszkód aby ww. pracownik wykonywał te zadania w ramach swych obowiązków służbowych, a nie za pośrednictwem klubu sportowego, w którym pełni funkcję członka Zarządu. Organ stwierdził, że miało miejsce naruszenie art. 27 ust. 1 u.o.p.d.k. oraz art. 44 ust. 3 u.f.p.
Ad. § 2 pkt 8 zarządzenia.
Organ powołał się na oświadczenie członka zespołu kontrolującego, z którego wynika, że skarżąca utrudniała wykonywanie czynności kontrolnych.
Ad. § 2 pkt 9 zarządzenia.
Organ powołał się na art. 13 ust. 3 u.o.p.d.k. oraz § 6 ust. 4 Statutu OKiS, będącego załącznikiem do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Żukowie z dnia 31 października 2008 r. w sprawie nadania Statutu dla Ośrodka Kultury i Sportu w A. Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że regulamin organizacyjny w Instytucji został wprowadzony w dniu 30 września 2016 r. i jest nieaktualny w zakresie schematu organizacyjnego oraz zadań jednostki oraz nie przewiduje prowadzenia informacji turystycznej.
Organ wskazał, że obowiązek sporządzenia zakresów obowiązków pracowników wynika z art. 94 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeksu pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1365 ze zm.; dalej: "K.p.") oraz art. 22 K.p. Natomiast obowiązku ustanowienia zastępowalności celem zapewnienia ciągłości działania OKiS organ upatruje w art. 94 ust. 2 K.p.
Organ wskazał, że naruszenie związane z brakiem dbałości o przejrzyste opisy faktur zostało omówione w Ad. § 2 pkt 5 zarządzenia.
Organ argumentując swoje stanowisko każdorazowo powołał dowody, które potwierdzają stwierdzone naruszenia.
Organ za niezasadne uznał również pozostałe zarzuty skargi. W jego ocenie z zarządzenia jasno wynika, jakich naruszeń dopuściła się skarżąca. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom skarżącej, organ mógł przeprowadzić kontrolę w OKiS, co wynika z art. 68 u.f.p.
Przy piśmie z dnia 7 lipca 2025 r. (nadanym w dniu 11 lipca 2025 r.) organ przedłożył dokument pt. "Raport z czynności kontrolno-audytowych. Funkcjonowanie Ośrodka Kultury i Sportu w A." z marca 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonego zarządzenia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że zarządzenie o odwołaniu dyrektora instytucji kultury jest aktem o podwójnym charakterze, tj. aktem publicznoprawnym wywołującym skutki w zakresie prawa publicznego, jak też aktem z zakresu prawa pracy, wywołującym skutki w sferze prawa pracy. Przedmiotem badania sądu administracyjnego dokonującego oceny zarządzenia o odwołaniu nie są ewentualne roszczenia pracownicze odwołanego dyrektora, do rozpatrzenia których właściwy jest sąd pracy, ale zachowanie wymaganej przepisami publicznoprawnymi formy tego odwołania ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2526/11, z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 2492/21).
Odwołanie dyrektora przez organ wykonawczy samorządu terytorialnego jest aktem , o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., podlegającym kontroli sądu administracyjnego.
Nie było zatem podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania z uwagi na wniesienie przez skarżącą pozwu do sądu pracy. Z tego względu Sąd oddalił wniosek organu w tym przedmiocie postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2025 r.
Przechodząc do merytorycznej oceny legalności zaskarżonego zarządzenia wskazać należy, że zgodnie z art. 91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz.U. z 2024 r. , poz. 1465 ze zm., dalej jako "u.s.g.") , zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne.
Stwierdzić też należy, że zostały spełnione przesłanki z art. 101 ust.1 u.s.g. , z którego wynika, że zaskarżyć zarządzenie do sądu administracyjnego może każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zarządzeniem, podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Odwołanie ze stanowiska dyrektora instytucji kultury kształtuje sytuację prawną osoby odwołanej, zatem interes prawny skarżącej został naruszony zaskarżonym zarządzeniem, którego legalność skarżąca kwestionuje.
Z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej wynika, że dyrektor instytucji kultury powoływany jest na czas określony – w przypadku dyrektora instytucji kultury innej, niż instytucja artystyczna, dyrektora powołuje się na okres od trzech do siedmiu lat.
Skarżąca została powołana na Dyrektora Ośrodka Kultury i Sportu w A. zarządzeniem Burmistrza Gminy Żukowo z dnia 26 lutego 2021 r. na czas określony 7 lat od dnia 6 marca 2021 r. do dnia 5 marca 2028 r.
Zgodnie jednak z art. 15 ust. 6 pkt 3 u.o.p.d.k. dyrektor instytucji kultury powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu z powodu naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem.
Przepisy u.o.p.d.k. nie określają szczegółowo procedury, po przeprowadzeniu której organizator wydaje akt odwołujący dyrektora instytucji kultury ze stanowiska.
Z przepisu art. 15 ust.1 u.o.p.d.k. wynika obowiązek – przed odwołaniem dyrektora, który nie został wyłoniony w drodze konkursu – a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - zasięgnięcia opinii związków zawodowych działających w tej instytucji kultury oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję.
Przed podjęciem zaskarżonego zarządzenia obowiązek ten został przez organ dochowany - dokumenty dotyczące zasięgnięcia opinii , o jakiej mowa w powyższym przepisie , zostały przedłożone Sądowi i znajdują się w tomie I akt administracyjnych. Brak wskazania na dochowanie powyższego obowiązku w zaskarżonym akcie nie stanowi o jego wadliwości.
Brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z odwołaniem ze stanowiska nie może jednak oznaczać możliwości podjęcia tego aktu w sposób dowolny. Przesłanki odwołania ze stanowiska zostały określone w art. 15 ust.6 u.o.p.d.k. i stanowią katalog zamknięty podstaw upoważniających organizatora do odwołania dyrektora instytucji kultury powołanego na czas określony. W orzecznictwie sadowoadministracyjnym podkreśla się, że uzasadnienie aktu odwołującego dyrektora instytucji kultury z zajmowanego stanowiska powinno zawierać ocenę organu dokładnie i szczegółowo uzasadniającą powody wydania tego aktu. Zaniedbania po stronie dyrektora, które mają prowadzić do odwołania go ze stanowiska, powinny być wykazane w postępowaniu poprzedzającym podjęcie aktu wywołującego tenże skutek prawny, w uzasadnieniu aktu muszą także być szczegółowo wskazane zarzucane mu nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., II OSK 717/18, LEX nr 3043566, CBOSA).
Z uwagi na to, że przepisy u.o.p.d.k. stwarzają gwarancję dla stabilności stosunku zatrudnienia dyrektora instytucji kultury na podstawie powołania niezbędne jest nadanie art. 15 ust. 1 i 6 u.o.p.d.k. takiego znaczenia normatywnego, które sprawiać będzie, że gwarancje te rzeczywiście funkcjonują i są respektowane w praktyce. Celem wprowadzenia regulacji dopuszczających powoływanie dyrektorów instytucji kultury wyłącznie na czas określony o ustawowo wskazanych minimalnych i maksymalnych granicach, wprowadzenie określonego trybu ich odwoływania oraz ustanowienie zamkniętego katalogu przesłanek umożliwiających odwołanie dyrektora instytucji kultury przed upływem tego okresu, jednoznacznie wskazuje na zamiar ustawodawcy wzmocnienia pozycji i niezależności dyrektora instytucji kultury względem organizatora (por. wyrok NSA z 29 lipca 2020 r., II OSK 3320/19, LEX nr 3181053, CBOSA).
Z uwagi na wskazanie przez organ , że podstawą odwołania skarżącej ze stanowiska jest przepis art. 15 ust. 6 pkt 3 u.o.p.d.k. , odwołanie to nastąpiło z tego względu, że organ uznał, że doszło do naruszenia przez nią przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem. Okoliczność tę organ musi jednoznacznie wskazać oraz wykazać w wydanym akcie.
W ocenie Sądu organ , formułując zarzuty ujęte w dziewięciu punktach, wymogom tym nie sprostał. W większości tych zarzutów nie wskazano na konkretne naruszenie przepisów prawa, sformułowane zarzuty są ogólnikowe, mało konkretne, a często wręcz niezrozumiałe. Nie są też one powiązane z żadnymi konkretnymi dokumentami.
Warto w tym miejscu przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone we wcześniej już przywołanym wyroku z 28 stycznia 2020 r., II OSK 717/18 (CBOSA) :"przytoczone motywy odwołania nie zostały powiązane z żadnymi konkretnymi przepisami prawa, które Dyrektor ( ...) naruszył w związku z zajmowanym stanowiskiem. Rolą adresata aktu nie jest natomiast domyślanie się, jakie względy legły u podstaw wydania zarządzenia o odwołaniu. Przeciwnie, to na organie spoczywa obowiązek takiego sformułowania rozstrzygnięć, by były one zgodne z literą prawa, transparentne i wyjaśniały powody odwołania. Takie rozstrzygnięcie nie może być arbitralne. Wymóg należytego uzasadnienia władczego aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2) oraz z zasady praworządności i legalności (art. 7)".
Powyższy pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela.
Dodać ponadto należy, że nie jest rolą Sądu dokonywanie ustaleń faktycznych, dotyczących tego, czy skarżąca jako dyrektor instytucji kultury naruszyła przepisy prawa - i jakie - oraz w związku z zajmowanym stanowiskiem, a kontrola legalności zaskarżonego zarządzenia.
Dokonując tej kontroli Sąd odniesie się kolejno do poszczególnych punktów § 2 zaskarżonego zarządzenia.
Ad. 1 - Brak właściwej gospodarności finansami publicznymi przez Dyrektora OKiS, co w efekcie spowodowało brak środków na wynagrodzenia pracowników i współpracowników.
W punkcie tym nie wskazano naruszonego przepisu prawa , żadnych szczegółów, kiedy naruszenie to miałoby nastąpić, nie wskazano na żadne dokumenty, z których twierdzenie to wynika.
Jak już wcześniej wskazano wszystkie okoliczności stanowiące o przyczynach odwołania dyrektora powinny być zawarte w akcie odwołania. Organ tymczasem zawarł rozszerzoną argumentację dopiero w odpowiedzi na skargę , która kontrolowanego aktu odwołania nie może zastąpić. Zaakceptowanie takiego stanu rzeczy mogłoby prowadzić do powstania sytuacji , w której organ wydawałby akt odwołania bez jakiegokolwiek uzasadnienia, później dopiero dobierając stosowną argumentację i dowody. Mimo to zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę teza o braku właściwej gospodarności finansami publicznymi nie wynika z przedstawionych przez organ dokumentów. Skarżąca w piśmie z dnia 16 grudnia 2024 r. powołuje się na zwiększenie dotacji celowej aneksem z dnia 28 sierpnia 2024 r. , a w piśmie ( e-mailu) z dnia 20 grudnia 2024 r. wskazuje, że kwota dotacji szacowana była we wrześniu 2023 r., gdy nie było jeszcze decyzji o przekazaniu świetlicy w B., [...] Centrum Sportu. W aktach przekazanych Sądowi przy odpowiedzi na skargę nie znajdują się też żadne dokumenty ze wspomnianej przez organ kontroli , które miałyby potwierdzać brak właściwego gospodarowania środkami publicznymi przez skarżącą.
Ad. 2. naruszenie dyscypliny finansów publicznych, np. niecelowe wydatkowanie dotacji celowej na zakup wyposażenia [...] Centrum Sportu w A. Faktyczne wydatki są niezgodne z zakresem wydatków wykazanych w umowie o udzielenie dotacji celowej.
Także w tym przypadku nie wskazano naruszonego przepisu prawa , żadnych szczegółów, kiedy naruszenie to miałoby nastąpić , nie wskazano na żadne dokumenty, z których twierdzenie to wynika.
W odpowiedzi na skargę powołano się na dotację celową z 2023r. , umowę [...] oraz rozliczenie tej dotacji z dnia 24 stycznia 2024 r. i 1 lutego 2024 r. Takich dokumentów brak jest w aktach przedstawionych Sądowi.
Organ powołał się ponadto na naruszenie art. 9 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ( tj. Dz.U. z 2024 r., poz.104 ze zm.). Jednak ustawa ta zawiera Dział III Organy właściwe w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz Dział IV Postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Z art. 42 ust. 1 i 2 w/w ustawy wynika, że organami orzekającymi w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych pierwszej instancji są komisje orzekające w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a organem drugiej instancji jest Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych.
W aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dokumentu pochodzącego od wymienionych organów, z których wynikałoby, że skarżąca naruszyła dyscyplinę finansów publicznych.
Ad. 3 - naruszenie § 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych ( Dz.U. z 2024r., poz.773 ), poprzez nieustanowienie wymaganego systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji.
W aktach brak jest jakiegokolwiek dokumentu na potwierdzenie tej okoliczności.
Ad. 4 - liczne naruszenia zasady zachowania powszechnej konkurencyjności w zlecaniu usług, dostaw i zamówień zewnętrznych.
W punkcie tym nie wskazano naruszonego przepisu prawa , żadnych szczegółów, kiedy naruszenie to miałoby nastąpić , nie wskazano na żadne dokumenty, z których twierdzenie to wynika.
W odpowiedzi na skargę uszczegółowiono zarzuty wskazując na konkretne zakupy usług, lecz w aktach brak jest dowodów na poparcie tezy organu o naruszeniu procedur, tym bardziej, że nie wskazano przepisów prawa, które miałyby zostać naruszone.
Ad. – 5 opisy faktur wystawianych na usługi nie są przejrzyste. Z opisu faktur nie wynika ile osób korzystało z usługi, co wchodziło w zakres usługi, w jakim terminie usługa była realizowana. Finansowanie imprez ze środków publicznych powinno charakteryzować się zasadą jawności, przejrzystości, gospodarności, tak aby mieszkaniec gminy miał zapewnienie, że wydatki są zasadne – naruszenie art. 44 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.).
Także w tym przypadku nie wskazano konkretnych faktur, ani nawet przedziału czasowego ich wystawienia. W aktach administracyjnych znajdują się różnego rodzaju faktury, lecz - jak już wyżej wskazano - to rzeczą organu jest wskazanie w wydanym akcie na naruszenie prawa, w powiązaniu z wykazaniem podstawy takiego twierdzenia.
Dodać należy, że przywołany przepis art. 44 ustawy o finansach publicznych dotyczy zasad dokonywania wydatków ze środków publicznych, nie zaś sposobu wystawiania faktur.
Ad. 6 - zgłoszenie do członka zespołu kontrolującego, wskazujące na zeznanie nieprawdy przez Dyrektor OKiS w zakresie zleconej usługi.
Postawiony skarżącej zarzut jest niezrozumiały, nawet z uwzględnieniem wyjaśnień, przedstawionych w odpowiedzi na skargę.
7. Powierzenie niektórych zadań instytucjom zewnętrznym, mimo możliwości ich realizacji w ramach działalności statutowej OKiS.
Także w tym przypadku brak jest wskazania konkretnego naruszenia prawa , nazw instytucji zewnętrznych , okresu, kiedy okoliczności te miałyby mieć miejsce.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w celu organizacji zawodów sportowych podpisywano umowy z GKS A., którego członkiem Zarządu jest C. D. – pracownik OKiS odpowiedzialny za sport. W ocenie organu brak było przeszkód aby ww. pracownik wykonywał te zadania w ramach swych obowiązków służbowych, a nie za pośrednictwem klubu sportowego, w którym pełni funkcję członka Zarządu. Organ stwierdził, że naruszono art. 27 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz art. 44 ust. 3 u.f.p.
Jak już wspomniano odpowiedź na skargę nie może zastąpić aktu odwołania, tym niemniej stwierdzić trzeba, że brak jest w tym twierdzeniu konkretnego wywodu, potwierdzającego przekonanie organu , że zawieranie tego rodzaju umów nie było celowe i naruszało przepisy prawa.
Ad. 8 - utrudnianie wykonywania czynności kontrolnych Zespołowi powołanemu przez Burmistrz Gminy Żukowo, poprzez nieudzielanie odpowiedzi na pytania, nie udostępnianie dokumentacji lub opóźnienia w przesyłaniu dokumentacji, pomimo monitów.
Także w tym przypadku zarzucone naruszenie przedstawione jest ogólnikowo, a przede wszystkim nie wskazano, jakiego rodzaju przepisy prawa mogłoby naruszyć opisane postępowanie.
Ad. 9 nieefektywne wypełnianie obowiązków związanych z nadzorem sprawowanym przez Dyrektor: nieaktualny regulamin organizacyjny, nieaktualny schemat organizacyjny jednostki, brak zakresów obowiązków, nieustanowienie zastępowalności na poszczególnych stanowiskach, w związku z czym nie jest zapewniona ciągłość działania OKiS, niedbanie o przejrzyste opisy faktur, wskazujące na zasadność wydatków.
Organ nie wskazał , jakie przepisy prawa naruszono, a w aktach administracyjnych brak jest dokumentów dotyczących wskazywanych w tym punkcie naruszeń.
Podsumowując powyższe rozważania warto przytoczyć fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 16/25, z którym to stanowiskiem Sąd orzekający w pełni się zgadza: "W uzasadnieniu samego aktu odwołania muszą zostać szczegółowo wskazane zarzucane nieprawidłowości oraz powinno zostać przekonująco umotywowane wypełnienie przez nie ustawowych przesłanek. Motywy te powinny dać się zweryfikować w świetle okoliczności znajdujących potwierdzenie w dowodach zgromadzonych w aktach sprawy (odesłanie do konkretnego dowodu w aktach sprawy). Dowody te mają być skonfrontowane z wywodem przeprowadzonym w uzasadnieniu, ukazując jego związek ze stanem faktycznym sprawy, nie mogą jednak tego wywodu zastąpić. Pamiętać należy w szczególności, iż przesłanka odwołania "z powodu naruszenia przepisów w związku z zajmowanym stanowiskiem" oznacza, że przyczyną odwołania dyrektora musi być wykazanie związku funkcjonalnego pomiędzy naruszeniem przepisów prawa a zajmowanym stanowiskiem dyrektora. Wynika z tego, że zakres przedmiotowy tej odpowiedzialności obejmuje jedynie takie zachowania na zajmowanym stanowisku, których skutkiem będzie złamanie obowiązującego prawa. Konstrukcja normatywna przepisu sugeruje, że organizator może odwołać dyrektora, jeżeli jednoznacznie wykaże, że dyrektor na zajmowanym stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2023 r., II OSK 1190/20, LEX nr 3592802, CBOSA)" .
W niniejszej sprawie tak jednak się nie stało.
Wyjaśnić na koniec należy przyczyny, dla których Sąd nie dopuścił wnioskowanego przez organ dowodu z "Raportu z czynności kontrolno – audytowych. Funkcjonowanie Ośrodka Kultury i Sportu w A." , datowanego na marzec 2025 r., a przedłożonego do akt sądowych przy piśmie z dnia 7 lipca 2025 r. ( wpływ do sądu 15 lipca 2025 r.).
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Jak już wcześniej wskazano sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Oferowany dowód powstał już po wydaniu zaskarżonego zarządzenia, co wynika nie tylko z daty, którym dokument ten został opatrzony, ale także z twierdzeń samego organu, który w odpowiedzi na skargę wskazał, że przedłoży raport z kontroli niezwłocznie, gdy raport ten powstanie. Skoro zaskarżone zarządzenie powinno odwoływać się do dokumentów istniejących w dacie jego wydania, a wnioskowany dowód w tym czasie nie istniał , spełnienie celów określonych art. 103 § 3 p.p.s.a. nie było możliwe.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdzając, że zaskarżone zarządzenie istotnie narusza prawo – art. 15 ust.6 pkt 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej , na podstawie art. 147 §1 p.p.s.a. , który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności - uwzględnił skargę , stwierdzając jego nieważność ( punkt 1. sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł ( punkt 2. sentencji wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI