III SA/Gd 11/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę spółki na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu rejestracji pojazdu, uznając spółkę za niebędącą stroną.
Spółka O. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, argumentując, że wnioskodawca (poprzedni właściciel) nie miał już statusu strony. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając spółkę za niebędącą stroną. WSA w Gdańsku oddalił skargę, potwierdzając, że spółka nie wykazała interesu prawnego do wzruszenia decyzji umarzającej postępowanie, a decyzja o czasowej rejestracji wygasła z powodu upływu terminu, a nie umorzenia postępowania.
Spółka O. Sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 13 maja 2021 r., która umorzyła postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu. Spółka argumentowała, że wnioskodawca pierwotnego postępowania (P. Spółka z o.o.) nie był już właścicielem pojazdu w momencie składania wniosku o umorzenie, a zatem nie miał statusu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że skarżąca spółka nie posiada legitymacji procesowej (nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do wzruszenia decyzji umarzającej postępowanie. Podkreślono, że decyzja o umorzeniu postępowania nie była decyzją wyrejestrowującą pojazd, a decyzja o czasowej rejestracji pojazdu wygasła z powodu upływu terminu, na jaki została wydana, a nie w związku z wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania. W związku z tym, decyzja umarzająca postępowanie nie wpłynęła na uprawnienia żadnego z właścicieli pojazdu. Sąd potwierdził prawidłowość interpretacji przepisów przez organy administracji i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot taki nie posiada interesu prawnego, jeśli nie był stroną postępowania, w którym wydano decyzję umarzającą, a decyzja ta nie narusza jego praw.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca spółka nie wykazała interesu prawnego do wzruszenia decyzji umarzającej postępowanie rejestracyjne, ponieważ nie była stroną tego postępowania, a decyzja ta nie naruszyła jej praw. Decyzja o czasowej rejestracji wygasła z powodu upływu terminu, a nie w wyniku umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
prd art. 73 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
prd art. 72 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
prd art. 74 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
prd art. 74 § 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
prd art. 74 § 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
prd art. 78 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca spółka nie wykazała interesu prawnego do wzruszenia decyzji umarzającej postępowanie rejestracyjne. Decyzja o umorzeniu postępowania nie naruszyła praw skarżącej spółki. Decyzja o czasowej rejestracji pojazdu wygasła z powodu upływu terminu, a nie w wyniku umorzenia postępowania.
Odrzucone argumenty
Skarżąca spółka posiadała interes prawny do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie, ponieważ była kolejnym nabywcą pojazdu. Organ powinien był wszcząć postępowanie wyjaśniające, a nie odmawiać wszczęcia postępowania z powodu braku legitymacji procesowej. Decyzja umarzająca postępowanie miała wpływ na możliwość wyrejestrowania pojazdu i tym samym na prawa obecnego właściciela.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz ów interes nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Decyzja o czasowej rejestracji pojazdu utraciła moc prawną nie w związku z wydaniem decyzji umorzeniu postępowania, co nastąpiło w 2021 r., lecz w związku z upływem czasu, na jaki została wydana w 2017 r.
Skład orzekający
Janina Guść
przewodniczący sprawozdawca
Bartłomiej Adamczak
członek
Paweł Mierzejewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście stwierdzania nieważności decyzji i interesu prawnego kolejnych nabywców rzeczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rejestracją pojazdów i umorzeniem postępowania, ale zasady dotyczące interesu prawnego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność definicji strony i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć sam stan faktyczny jest dość specyficzny.
“Kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym? Spółka walczyła o stwierdzenie nieważności decyzji, której nie dotyczyła.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 11/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 2222/23 - Wyrok NSA z 2024-06-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 28, art. 61 a par. 1, art. 105 par. 2, art. 156 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi O. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 października 2022 r., nr SKO Gd/4803/22 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. (nr SKO Gd/4803/22) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku O. Spółki z o.o. z siedzibą w B. (zwanej dalej także Spółką) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 13 maja 2021 r. (nr SLP.5410.2.22.2021.AS) o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Wnioskiem z dnia 27 października 2017 r. P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. Oddział w G. złożyła wniosek o rejestrację pojazdu marki Renault Master nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia (podwozia) [...] rok produkcji 2017.
Decyzją z 27 października 2017 r. ( nr SLP.541048562.2017.BA) Prezydent Miasta Gdyni orzekł o czasowej rejestracji ww. pojazdu, wydając pozwolenie czasowe serii [...] nr [...], znaki legalizacyjne serii [...] nr[...] , nalepkę kontrolną nr [...] oraz tablice rejestracyjne stałe o wyróżniku [...].
W dniu 16 lutego 2020 r. P. Spółka. z o.o. zbyła przedmiotowy pojazd na rzecz Z., L. Z., M. N. Spółki Cywilnej z K.
Następnie, w dniu 12 maja 2021 r. P. Spółka z o.o. wystąpiła o umorzenie postępowania w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu, które było wszczęte na jej żądanie w 2017 r. Do wniosku załączyła fakturę potwierdzającą opisaną wyżej sprzedaż samochodu.
Prezydent Miasta Gdyni decyzją z dnia 13 maja 2021 r. (nr SLP.5410.2.22.2021.AS), po rozpoznaniu wniosku P. Spółki z o.o., umorzył postępowanie w sprawie rejestracji samochodu ciężarowego marki Renault Master nr identyfikacyjny nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia (podwozia) [...] rok produkcji 2017 o nr rej. [...]. Decyzję wydano w oparciu o art. 105 § 2 k.p.a. który stanowi, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
W dniu 1 października 2021 r. opisany samochód ciężarowy został sprzedany przez Z., L. Z., M. N. Spółkę Cywilną z K. na rzecz skarżącej - O. Spółki z o.o. z siedzibą w B.
W dniu 16 listopada 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z 13 maja 2021 r. (nr SLP.5410.2.22.2021.AS).
W uzasadnieniu wskazano, że na dzień złożenia wniosku o wydanie tej decyzji jak i na dzień jej podjęcia, właścicielem samochodu był już Z., L. Z., M. N. Spółka Cywilna z K. Tym samym P. Spółka z o.o. nie posiadała już statusu strony, aby móc wystąpić z wnioskiem o umorzenie postępowania o rejestrację pojazdu, którego to pojazdu nie była już właścicielem.
Konieczność stwierdzenia nieważności decyzji motywowano naruszeniem
1) art. 156 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.:Dz.U. z 2022, poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., poprzez jego niezastosowanie,
2) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania administracyjnego,
3) art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 450. ze zm.), ponieważ brak było podstaw by decyzję wydał Prezydent Miasta Gdyni., skoro na dzień wydania decyzji właścicielem pojazdu był Z., L. Z., M. N. S.C. z K.
4) art. 79 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Spółka wskazała, że posiada interes prawny pozwalający na uznanie jej za stronę postępowania o charakterze nadzwyczajnym, zmierzającego do wyeliminowania decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym, w którym Spółka nie brała udziału. Natomiast na skutek niezależnych od niej działań doszło de facto do sytuacji, w której ww. pojazd pomimo, że był wcześniej zarejestrowany, pozostaje obecnie niezarejestrowany. W sprawie nie zaszły zaś przesłanki wyrejestrowania pojazdu enumeratywnie określone w art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W zakresie naruszenia ar. 73 cyt. ustawy wskazano, że zgodnie z tym przepisem, rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania. Wobec faktu, że przed wydaniem decyzji o umorzeniu rejestracji właścicielem był już inny podmiot, właściwym do ewentualnego rozpoznania sprawy był zatem Starosta Słupski.
Postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. (nr SKO Gd/4803/22) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z 13 maja 2021 r. (nr SLP.5410.2.22.2021.AS).
Jako podstawę prawną wydania postanowienia wskazano art. 61a w zw. z 157 oraz 28 k.p.a. i art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W uzasadnieniu wskazano, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na zasadach określonych przepisami art, 156 i art. 157 k.p.a. wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Zgodnie zaś z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Tym samym zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Odnosząc się do treści art. 61 a § 1 k.p.a. wskazano, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Organ wskazał na definicję strony wynikającą z art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy zatem odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, stanowiącymi podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Organ wskazał, że przepis art. 28 k.p.a., w powiązaniu z określonym przepisem prawa materialnego, determinuje krąg osób będących stronami danego postępowania. Organ przytoczył treść art. 73 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym i stwierdził, że w przypadku rejestracji pojazdu krąg podmiotów posiadających przymiot strony tego postępowania ogranicza się tylko do właściciela pojazdu. Rejestracji pojazdu dokonuje bowiem na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną jeżeli jest wymagana. Niewątpliwie zaś O. Spółka z o.o. ani w dacie wszczęcia postępowania w sprawie rejestracji samochodu ciężarowego marki Renault Master nr identyfikacyjny nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia (podwozia) [...] jak i wydania decyzji o jego umorzeniu, nie była właścicielką przedmiotowego pojazdu.
Organ podkreślił, że samo nabycie pojazdu, który nie został zarejestrowany nie daje Spółce interesu prawnego do tego, aby brać udział w postępowaniu wszczętym na wniosek P. Spółki z o.o. i na jej wniosek umorzonego. Nie ma żadnego przepisu prawa, z którego można by wyprowadzić interes prawny kolejnego nabywcy pojazdu w postępowaniu o rejestrację pojazdu wszczętym na wniosek jego ówczesnego właściciela. W ocenie organu, źródłem tego interesu nie mogą być przepisy o ochronie prawa własności. Nie mogą one znaleźć zastosowania w tej sprawie, ponieważ organ administracji nie jest uprawniony do realizacji zawartych w nich dyrektyw. Przepisy te są źródłem określonych roszczeń, które mają charakter nie administracyjnoprawny, ale cywilnoprawny.
W ocenie organu, tego rodzaju sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. O. Spółka z o.o. może być zainteresowana wydaniem dowodu rejestracyjnego dopuszczającego pojazd do ruchu. Jednakże jest to jedynie interes faktyczny, wynikający z nabycia przedmiotowego samochodu od Z., L. Z., M. N. Spółki Cywilnej z K.. Interes faktyczny nie jest jednak podstawą do wszczynania nadzwyczajnych postępowań administracyjnych.
W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że podmiotowi wnoszącemu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Gdyni z 13 maja 2021 r. (nr SLP.5410.2.22.2021.AS). Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności przez osobę nie będącą stroną oznacza zaś, że z przyczyn podmiotowych wszczęcie postępowania w tej sprawie było niedopuszczalne.
O. Spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z 13 maja 2021 r. (nr SLP.5410.2.22.2021.AS) lub ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Podniesione w skardze zarzuty objęły:
1) naruszenie art. 7 w zw. z art. 61 a § 1 i art. 28 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca nie miała statusu strony, podczas gdy obowiązujące przepisy wprost wskazują, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek,
2) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów administracji publicznej,
3) naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.
Skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, że P. Spółka z o.o. wnosząc o umorzenie postępowania o rejestrację pojazdu nie miała już przymiotu strony (interes ten mieli zaś wyłącznie nowi nabywcy – Z., L. Z., M. N. S.C. z K.) oraz, że skarżąca posiada stosowny interes prawny w przedmiotowej sprawie i była uprawniona do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdańska o umorzeniu postępowania rejestracyjnego.
Skarżąca wskazała, że do odmowy wszczęcia postepowania z przyczyn podmiotowych w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. powinno dojść tylko wówczas gdy wniosek został zgłoszony przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je nie w swojej sprawie. W każdym innym przypadku, kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest więc oczywisty, budzi wątpliwości bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania, ale kontynuować je i w jego trakcie ustalić status prawny wnioskodawcy. Przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, których ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. W przekonaniu skarżącej, w sprawie nie można mówić o oczywistym braku legitymacji skarżącej, gdyż organ prowadził postępowanie wyjaśniające w celu dokonania dodatkowych ustaleń faktycznych. Załatwienie żądania powinno zatem nastąpić w drodze wydania decyzji, przy czym dostrzeżenie po wszczęciu postępowania niedopuszczalności jego prowadzenia prowadzić może do umorzenia postępowania. Niezależnie od powyższego, organ winien wezwać, w przypadku wątpliwości, co do statusu strony, także uprzednich właścicieli pojazdu.
Skarżąca wskazała, że w postępowaniu rejestracyjnym interes prawny ma poprzedni i aktualny właściciel pojazdu, albowiem decyzja rejestracyjna kształtuje bezpośrednio ich prawa i obowiązki. Od rejestracji pojazdu zależy, bowiem możliwość wykonywania prawa własności - korzystania z pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem (por. art. 140 k.c.). Interes prawny właścicieli pojazdu dodatkowo potwierdzają przepisy procesowe, stanowiąc w art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, że rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela. Właściciel pojazdu będzie miał także legitymację procesową w przypadku wznowienia postępowania (bądź też innego nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji rejestracyjnej), choćby nawet postępowanie to dotyczyło decyzji rejestracyjnej wydanej na rzecz poprzedniego bądź poprzednich właścicieli pojazdu. Legitymacja obecnego właściciela pojazdu wynika z faktu, że decyzja rejestracyjna wydana na rzecz poprzedniego właściciela dotyczy rzeczy stanowiącej aktualnie przedmiot jego prawa własności. Jej uchylenie może zatem wpływać - choćby potencjalnie - na treść tego prawa i je ograniczać. Dowód rejestracyjny wydawany w wyniku pozytywnej decyzji rejestracyjnej jest podstawą kolejnej rejestracji. Jego wyeliminowanie z obrotu prawnego ma więc istotne znaczenie prawne dla aktualnego właściciela, który nabył pojazd i uzyskał ostateczną decyzję o rejestracji pojazdu na swoją rzecz. W ocenie skarżącej, wynika to z art. 78 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym ("w razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana") oraz art. 72 ust. 1 pkt. 5 tej ustawy ( "rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany"). Z tego też względu wznowienie postępowania i uchylenie każdej z wcześniejszych ostatecznych decyzji rejestracyjnych wpływa na możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji o rejestracji pojazdu dokonanej na rzecz aktualnego właściciela pojazdu. W konsekwencji, może go pozbawić możliwości wykonywania podstawowego uprawnienia wyraźnie określonego w art. 140 k.c., tj. prawa do korzystania z pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem. W ocenie skarżącej, jest to wystarczające, aby aktualnego właściciela pojazdu uznać za stronę wznowionego postępowania zakończonego ostateczną decyzją rejestracyjną wydaną na rzecz jego poprzednika prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w powyższych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, którym organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z 61a § 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Przepis art. 61a k.p.a. stanowi podstawę wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
W niniejszej sprawie podstawą wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania było stwierdzenie braku legitymacji wnioskodawcy do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji.
Organ dokonał prawidłowej interpretacji normy art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że zastosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz ów interes nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego.
Skarżąca nie wykazała tak definiowanego interesu prawnego w kwestionowaniu wydanej decyzji o umorzeniu postępowania, w szczególności nie wykazał on, że jego, wynikające z przepisu prawa uprawnienie, zostało przez wydanie tej decyzji naruszone.
Organ prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie wskazała żadnego przepisu prawa uzasadniającego jego interes prawny we wzruszeniu wydanej decyzji o charakterze procesowym – decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu. Skarżąca niewątpliwie nie była i nie powinna być stroną prowadzonego poprzednio postępowania. Skarżąca nie wykazała także by legitymacja taka przysługiwała jej w związku z następczym nabyciem własności pojazdu.
Zaznaczyć należy, że skarżąca nie może opierać swojej argumentacji na okolicznościach związanych z ewentualnym wszczęciem postępowania wznowieniowego, bowiem sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie. Wydana decyzja, której nieważność zarzuca skarżący była decyzją umarzającą postępowanie w związku z cofnięciem wniosku przez wnioskodawcę. W decyzji tej nie orzeczono o żadnych uprawnieniach poprzedniego właściciela pojazdu, nie wyznaczono zatem zakresu jego uprawnień ani uprawnień skarżącej.
Argumentacja skarżącej o wyeliminowaniu z obrotu prawnego dowodu rejestracyjnego co ma istotne znaczenie prawne dla aktualnego właściciela, nie jest prawidłowa nie znajduje bowiem potwierdzenia w okolicznościach niniejszej sprawy. Podkreślić należy, że decyzja umarzająca postępowanie nie stanowiła podstawy wyrejestrowania pojazdu. Pojazd bezpośrednio po złożeniu wniosku w 2017 r. został zarejestrowany jedynie czasowo. Stosownie do treści art. 74 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, racją prawną czasowej rejestracji pojazdu w przypadku opisanym w art. 74 ust. 2 pkt 1 tej ustawy jest umożliwienie organowi, do którego złożono wniosek sprawdzenie dokumentów załączonych do wniosku o rejestrację, sprawdzenie własności pojazdu i jego cech identyfikacyjnych, a następnie wydanie stosownej decyzji administracyjnej. W prawidłowym toku postępowania, w dalszej kolejności – po spełnieniu określonych wymogów – dokonywana jest rejestracja pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1 tej ustawy (tzw. "bezterminowa"), co wiąże się z wydaniem dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych. Decyzja o rejestracji czasowej nie przekształcała się natomiast z mocy prawa w decyzję o rejestracji bezterminowej lecz wygasała po upływie okres, na jaki mogła zostać wydana, czyli 30 dni, lub w razie wydania w tym czasie decyzji "bezterminowej". Decyzja o czasowej rejestracji pojazdu utraciła moc prawną nie w związku z wydaniem decyzji umorzeniu postępowania, co nastąpiło w 2021 r., lecz w związku z upływem czasu, na jaki została wydana w 2017 r.. Decyzja o umorzeniu postępowania nie wywarła zatem wypływu na zakres uprawnień właściciela pojazdu ani poprzedniego ani obecnego.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że organy administracji publicznej obydwu instancji nie naruszyły prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) ani nie naruszyły przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu w granicach rozstrzyganej sprawy, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI