III SA/Gd 1082/20

III SA/Gd 1082/20 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Bartłomiej Adamczak
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 510
art. 46 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 września 2020 r. nr SO-III.621.67.2020.KS w przedmiocie udostępnienia danych z rejestru ewidencji ludności oddala skargę.
Uzasadnienie
J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 września 2020 r. nr SO-III.621.67.2020.KS w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z rejestrów ewidencji ludności.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 29 czerwca 2020 r. J. J. wystąpił z wnioskiem do Prezydenta Miasta Gdańska o udostępnienie adresu M. K. Do wniosku dołączył zobowiązanie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2020 r. Z treści tego pisma wynika, że sąd zobowiązał J. J. do wskazania aktualnego adresu pozwanego M. K.
Prezydent Miasta Gdańska wezwał wnioskodawcę m.in. do wskazania większej ilości danych, które umożliwią jednoznaczne zidentyfikowanie osoby, o której dane wystąpił. Organ wskazał przy tym, że w rejestrze PESEL figuruje 18 osób o tym samym imieniu i nazwisku.
Pismem z dnia 4 sierpnia 2020 r. wnioskodawca wyjaśnił, że dane wskazane we wniosku są wystarczające do udostępnienia danych, ewentualnie wniósł o podanie adresów wszystkich osób o tym samym imieniu i nazwisku.
W dniu 26 sierpnia 2020 r. Prezydent Miasta Gdańska wydał decyzję nr WSO-I.5345.7677.2020.MM.KR o odmowie udostępnienia adresu M. K.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2019 r. poz.1397, zm.: Dz.U. z 2020 r. poz. 695).
W uzasadnieniu organ nie zanegował faktu posiadania przez J. J. interesu prawnego w uzyskaniu informacji, wskazał jednak, że wnioskodawca nie uzupełnił braków wniosku poprzez wskazanie większej ilości danych umożliwiających zidentyfikowanie osoby, o której dane wystąpił. W sytuacji istnienia w rejestrze PESEL 18 osób o takim samym imieniu i nazwisku – M. K.
W wyniku rozpoznania odwołania J. J. zaskarżoną decyzją Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżący uwiarygodnił interes prawny będący przesłanką uzyskania danych dotyczących adresu osoby, o której dane występował. Wnioskodawca przedłożył do wniosku kserokopię zobowiązania Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2020 r. do wskazania aktualnego adresu pozwanego M. K., a organ I instancji nie zakwestionował jego interesu prawnego w tej sprawie i prowadził postępowanie w celu udostępnienia danych.
Organ wskazał, że zasadniczą przeszkodą uniemożliwiającą spełnienie żądania strony, było podanie niewystarczającej ilości informacji dotyczących M. K. Gdyby wnioskodawca uzupełnił wniosek o dane umożliwiające bezsporną identyfikację wskazanej osoby, podał np. datę urodzenia, numer PESEL, imiona rodziców, poprzedni adres zameldowania, numer dowodu osobistego lub inne dane gromadzone w zbiorze PESEL i na podstawie wskazanych danych byłoby możliwe odnalezienie danej osoby, dane o które wnosił zostałyby udostępnione. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego organ meldunkowy podjął działania w celu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje, na podstawie których organ mógłby zidentyfikować osobę, co przyczyniłoby się do spełnienia żądania strony.
Organ zaznaczył, że organ meldunkowy nie jest zobowiązany do samodzielnego pozyskiwania informacji o osobie, o której dane występuje wnioskodawca z tego powodu, że uwiarygodnienie interesu prawnego, faktycznego jak i przedłożenie wystarczającej ilości informacji umożliwiających jednoznaczną identyfikację szukanej osoby, ciąży na podmiocie, który występuje z wnioskiem o udostępnienie danych.
Organ meldunkowy podjął takie starania. Pomimo tego, na podstawie posiadanych i przekazanych przez stronę danych, niemożliwe było jednoznaczne zidentyfikowanie wskazanej osoby, a tym samym udostępnienie żądanych danych.
W skardze na decyzję organu odwoławczego J. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wykazał interes prawny i prywatny, a nadto udzielił informacji co do M. K. Zebrany materiał dowodowy umożliwia wydanie adresu tej osoby, zaś arbitralne postępowanie organów stanowi brak inicjatywy dowodowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi wskazując, że wydana decyzja znajdowała uzasadnienie faktyczne i prawne.
Na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu, popierając skargę podniósł, że organy obu instancji nie wywiązały się z ciążącego na nich obowiązku wynikającego z art. 7 k.p.a. Powinny bowiem wystąpić do skarżącego o podanie przedmiotu sprawy i stosunku do osoby, której dotyczył wniosek. Te informacje mogłyby umożliwić organowi identyfikację właściwej osoby i podanie jej adresu. M. K., według twierdzeń skarżącego był pełnomocnikiem reprezentującym skarżącego w postępowaniu cywilnym, przeciwko któremu wystąpił z powództwem. Pełnomocnik wskazał, że nie udało się odnaleźć adwokata ani radcy prawnego o tym nazwisku. Możliwym jest, że skarżący wskazał to nazwisko błędnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy,
której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1191), zwanej dalej: "u.e.l.", która określa m.in. zakres i zasady rejestracji danych gromadzonych w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności i w rejestrach mieszkańców oraz zasady udostępniania tych danych (art. 1 pkt 2 i 5 u.e.l.)
Przepis art. 46 ust. 1 u.e.l. wskazuje katalog instytucji władzy wykonawczej
i sądowniczej, którym dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań, organy ewidencyjne udostępniają obligatoryjnie.
Natomiast w art. 46 ust. 2 u.e.l. ustawodawca zawarł katalog podmiotów,
którym przedmiotowe informacje mogą być udostępnione (fakultatywnie). W przypadku osób i jednostek organizacyjnych, dopuszczalność udostępnienia danych z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców, uzależniona została w art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. od wykazania interesu prawnego. Przez interes prawny należy rozumieć obiektywnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej skonkretyzowanego podmiotu. Zatem oparcie art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. na kategorii interesu prawnego oznacza, że wnioskujący powinien swe żądanie powiązać z takim przepisem prawa, którego obowiązywanie uzasadnia udostępnienie danych osobowych, przetwarzanych w rejestrach ewidencji ludności. Chodzi o sytuację, gdy nabycie uprawnienia lub nałożenie obowiązku natury prawnej jest uzależnione od uzyskania informacji o danych osób fizycznych. Przy czym nie ma znaczenia, z jakiego rodzaju źródła wynika dla wnioskodawcy potrzeba ochrony.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie adresu M. K., przeciwko któremu skarżący wystąpił z powództwem cywilnym. W toku postępowania, Sąd Okręgowy w Gdańsku zobowiązał skarżącego do wskazania aktualnego adresu pozwanego.
Organy obu instancji przyjęły, że skarżący legitymował się interesem prawnym uprawniającym do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.
Powodem odmowy udostępnienia żądanych danych było natomiast niewystarczające sprecyzowanie przez skarżącego, o dane osobowe którego M. K. wnioskuje. Jak wskazał organ odwoławczy, w rejestrze PESEL figuruje 18 osób o takim imieniu i nazwisku. Niezbędnym okazało się w tej sytuacji doprecyzowanie wniosku i wskazanie dodatkowych danych umożliwiających identyfikację konkretnej osoby, której dotyczył wniosek.
Sąd podziela wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, że interes prawny skarżącego dotyczył uzyskania wyłącznie adresu M. K., przeciwko któremu skarżący wytoczył powództwo. Powołując się na wezwanie Sądu Okręgowego w Gdańsku skarżący nie wykazał natomiast interesu prawnego uzasadniającego udostępnienie mu danych osobowych 18 osób, przy założeniu, że wśród nich znajduje się poszukiwana osoba.
Zasadne, w ocenie Sądu, było wezwanie skarżącego do wskazania większej ilości danych, które umożliwią jednoznaczne zidentyfikowanie osoby, o której dane wystąpił. Skarżący nie wykonał wezwania w tym zakresie, wobec czego jego żądanie nie mogło zostać uwzględnione. Skarżący nie legitymował się interesem prawnym uzasadniającym żądanie wskazania adresów wszystkich 18 osób o imieniu i nazwisku M. K.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2205/13 stwierdził, że wykazany przez skarżącego interes prawny nie uprawnia go do żądania uzyskania danych adresowych wszystkich osób spełniających podane kryterium wyszukiwania, ale danych osobowych konkretnej osoby. Wobec niezindywidualizowania osoby, której wniosek skarżącego dotyczył, brak jest możliwości ustalenia przez organ, która z osób o podanym we wniosku imieniu i nazwisku jest przedmiotem sformułowanego żądania udostępnienia danych adresowych ze zbioru PESEL. Udostępnienie informacji dotyczących adresu zamieszkania wszystkich osób, których dane osobowe są zgodne z wnioskiem skarżącego, stanowiłoby naruszenie dóbr osobistych tychże osób. Nie chodzi przy tym o potencjalną i hipotetyczną możliwość naruszenia dóbr osobistych, ale o naruszenie rzeczywiste wynikające z ujawnienia informacji o życiu prywatnym osobie, która nie ma prawa nimi dysponować.
W kontekście podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów podkreślić należy, że wynikający z zasad prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego
i słusznego interesu obywateli - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) - obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, został w niniejszej sprawie zrealizowany. W celu załatwienia sprawy organ pierwszej instancji zakomunikował stronie potrzebę wskazania większej ilości danych. Organ nie ograniczył się zatem do odmowy udostępnienia danych ze względu na niewykazanie interesu prawnego względem wszystkich figurujących w rejestrze PESEL osób, lecz podjął działania w celu konwalidowania wniosku. Realizacja wniosku co do osoby, względem której przesłanka wykazania interesu prawnego została spełniona, nie było możliwe, albowiem nie jest wiadomo, która z 18 osób jest osobą, której powództwo dotyczy. Należy mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywał ciężar wykazania interesu prawnego, uprawnienie do uzyskania danych z Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności oraz rejestrów mieszkańców nie jest bowiem nieograniczone. Na podstawie posiadanych danych kwestia ta nie była możliwa do ustalenia, a organ nie mógł z urzędu rozstrzygnąć jej we własnym zakresie. Dodatkowo wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego, zarzucający organom brak wezwania skarżącego do udzielenia dodatkowych wyjaśnień, stwierdził, że według skarżącego, pozwany M. K. był jego pełnomocnikiem, aktualnemu pełnomocnikowi nie udało się jednak odnaleźć adwokata ani radcy prawnego o tym nazwisku, a zdaniem pełnomocnika, skarżący mógł wskazać to nazwisko błędnie. Uzyskana informacja nie doprowadziłaby zatem do identyfikacji osoby, której danych adresowych dotyczył wniosek.
Uznawszy zatem podniesione przez skarżącego zarzuty za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).