III SA/Gd 1068/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie obostrzeń epidemicznych, uznając rozporządzenie wprowadzające te obostrzenia za wydane z naruszeniem prawa.
Skarżąca J. W. została ukarana karą pieniężną za otwarcie lokalu gastronomicznego w okresie stanu epidemii, co było niezgodne z rozporządzeniem Rady Ministrów. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji utrzymały decyzję o karze. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że rozporządzenie zostało wydane bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego i narusza Konstytucję RP. Sąd administracyjny przychylił się do skargi, uchylając zaskarżone decyzje i umarzając postępowanie, uznając, że rozporządzenie wprowadzające zakazy było niezgodne z prawem.
Sprawa dotyczyła nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na J. W. za naruszenie zakazu prowadzenia działalności gastronomicznej w okresie stanu epidemii, co miało miejsce w lutym 2021 r. Skarżąca została ukarana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a decyzję tę utrzymał Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. J. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podnosząc zarzuty dotyczące niezgodności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. z Konstytucją RP, w szczególności art. 31 ust. 3 i art. 92 ust. 1. Argumentowała, że rozporządzenie zostało wydane bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego i narusza wolność działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę. Sąd uznał, że rozporządzenie wprowadzające ograniczenia w działalności gospodarczej zostało wydane z naruszeniem konstytucyjnych wymogów dotyczących upoważnienia ustawowego i wytycznych. Sąd podkreślił, że ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności mogą być wprowadzane tylko w drodze ustawy, a rozporządzenie nie spełniało wymogów art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ nie zawierało wystarczających wytycznych. Ponadto, sąd stwierdził, że wprowadzone zakazy, choć mogły być merytorycznie uzasadnione w kontekście walki z epidemią, zostały wprowadzone z naruszeniem podstawowych standardów konstytucyjnych, ponieważ nie wprowadzono stanu klęski żywiołowej, a ograniczenia te wkraczały w istotę wolności działalności gospodarczej. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisów Konstytucji RP, ponieważ upoważnienie ustawowe nie zawierało wystarczających wytycznych, a ograniczenia wprowadzono aktem niższego rzędu niż ustawa, naruszając tym samym wolność działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że upoważnienia ustawowe dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia w sprawie obostrzeń epidemicznych nie zawierały wystarczających wytycznych, co narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto, wprowadzanie tak istotnych ograniczeń wolności działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) w drodze rozporządzenia, bez wprowadzenia stanu klęski żywiołowej i bez odpowiednich wytycznych ustawowych, narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
ustawa o zapobieganiu... art. 48a § 1 pkt 3
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis ten stanowił podstawę do nałożenia kary pieniężnej za niestosowanie się do nakazów, zakazów lub ograniczeń ustanowionych na podstawie art. 46 lub 46b w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Sąd uznał, że nałożenie kary na podstawie tego przepisu było wadliwe, gdyż rozporządzenie wprowadzające zakaz było niezgodne z prawem.
rozporządzenie art. 10 § ust. 9
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Przepis ten ustanawiał zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach, z wyjątkiem usług na wynos lub dostawy. Sąd uznał to rozporządzenie za wydane z naruszeniem Konstytucji RP.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten stanowi, że rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Sąd uznał, że upoważnienie ustawowe dla rozporządzenia w sprawie obostrzeń epidemicznych nie zawierało wystarczających wytycznych.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Sąd uznał, że ograniczenia wprowadzono niezgodnie z tym przepisem.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten stanowi, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Sąd uznał, że rozporządzenie naruszyło ten przepis.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję organu administracji publicznej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § ust. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie administracyjne, jeśli brak jest podstaw prawnych do jego kontynuowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący składu sądu rozpoznającego sprawę w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 105 § ust. 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania administracyjnego.
Prawo przedsiębiorców art. 2
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Definicja wolności działalności gospodarczej.
ustawa o stanie klęski żywiołowej art. 3 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o stanie klęski żywiołowej
Definicja katastrofy naturalnej, w tym masowe występowanie chorób zakaźnych.
ustawa o stanie klęski żywiołowej art. 21 § ust. 1
Ustawa o stanie klęski żywiołowej
Zakres dopuszczalnych ograniczeń wolności i praw człowieka w stanie klęski żywiołowej.
Konstytucja RP art. 233 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa określająca zakres ograniczeń wolności i praw człowieka w stanie klęski żywiołowej może ograniczać wolność działalności gospodarczej.
Konstytucja RP art. 178
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada podlegania sędziów w sprawowaniu urzędu tylko Konstytucji oraz ustawom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie wprowadzające zakaz działalności gospodarczej zostało wydane bez odpowiedniego upoważnienia ustawowego i z naruszeniem Konstytucji RP (art. 92 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 22). Ograniczenie działalności gospodarczej w drodze rozporządzenia, polegające na zakazie, narusza istotę wolności działalności gospodarczej i jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy lub w stanie klęski żywiołowej.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji o prawidłowości wydanych decyzji i zgodności rozporządzenia z prawem.
Godne uwagi sformułowania
rozporządzenie zostało wydane bez upoważnienia ustawowego narusza relacje ustawa - rozporządzenie ograniczenie podstawowych praw i wolności jednostki dopuszczalne jest tylko i wyłącznie w drodze ustawy rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej zawarte w rozporządzeniu nie mogło stanowić źródła obowiązku nie spełnia konstytucyjnego warunku jego wydania na podstawie upoważnienia ustawowego zawierającego wytyczne ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej poprzez jej zakazanie nie można przyjąć konstrukcji prawnej wynikającej z zastosowanego rozporządzenia, a polegającej w istocie na ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej poprzez jej zakazanie tryb ich wprowadzenia, doprowadził do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw w zakresie wolności działalności gospodarczej
Skład orzekający
Janina Guść
przewodniczący
Jolanta Sudoł
sprawozdawca
Justyna Dudek-Sienkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwości rozporządzeń wprowadzających obostrzenia epidemiczne z powodu naruszenia Konstytucji RP, w szczególności braku wytycznych w upoważnieniu ustawowym i naruszenia wolności działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego związanego z pandemią COVID-19 i sposobem wprowadzania obostrzeń. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji, ale stanowi ważny przykład kontroli konstytucyjności aktów wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii konstytucyjnych związanych z ograniczeniem wolności gospodarczej w czasie pandemii i wadliwością legislacji wykonawczej. Jest to temat o dużym znaczeniu praktycznym i społecznym.
“Sąd Administracyjny: Rządowe obostrzenia epidemiczne wydane z naruszeniem Konstytucji. Kara uchylona!”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gd 1068/21 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-06-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Janina Guść /przewodniczący/ Jolanta Sudoł /sprawozdawca/ Justyna Dudek-Sienkiewicz Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Inspekcja sanitarna Sygn. powiązane I GZ 310/22 - Postanowienie NSA z 2022-09-23 II GZ 310/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-28 V SA/Wa 527/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-05-10 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2316 par. 10 ust. 9 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 12 sierpnia 2021 r., nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne w sprawie; 3. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz J. W. kwotę 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie J. W. (dalej także jako "strona" albo "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 września 2021 r. (nr [...]), utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 12 sierpnia 2021 r. (nr[...]) w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: W lutym 2021 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. wpłynęła notatka urzędowa Policji dotycząca zdarzenia z dnia 5 lutego 2021 r., w takcie którego funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w K. wraz z funkcjonariuszami Wydziału Kontroli Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. ustalili, że prowadzony przez J. W. lokal "[...]" przy ul. [...] w K. był otwarty, a wewnątrz przebywało 45 gości siedzących przy stolikach i spożywających napoje. Zawiadomieniem z dnia 10 lutego 2021 r. organ pierwszej instancji poinformował J. W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na postawie art. 48 a ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie sytemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 567 ze zm.) oraz zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. W piśmie z dnia 26 lutego 2021 r. pełnomocnik J. W. przedstawił stanowisko strony w sprawie, zaznaczając, ze pomimo, iż z zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie wynika jakiego rodzaju naruszenia zakazów sanitarnych zostały stwierdzone przez organ, z notatki policyjnej z dnia 5 lutego 2021r. wynika, że postępowanie jest związane ze sprzedażą napojów wbrew przepisom rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 2316 ze zm.; dalej powoływanego jako "rozporządzenie"). Wskazane rozporządzenie jako naruszające art. 92 ust. 1, art. 31 ust. 3 oraz art. 22 Konstytucji RP jest jednak zdaniem pełnomocnika strony nieważne z mocy prawa. Wskazano także, że notatka policyjna nie została potwierdzona żadnymi innym dowodami. Decyzją z dnia 19 marca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. nałożył na J. W. administracyjną karę pieniężną w kwocie 20.000 zł za niezastosowanie się w do obowiązku czasowego ograniczenia określonych zakresów działalności przedsiębiorców określonego w § 10 ust. 9 rozporządzenia. Decyzją z dnia 21 maja 2021 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił wskazaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę argumenty strony, zebrać i zbadać materiał dowodowy oraz miarkując ustalić wysokość kary w sposób szczegółowy i niebudzący wątpliwości. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia 12 sierpnia 2021 r. (nr[...]) nałożył na J. W., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", administracyjną karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za "naruszenie zakazu prowadzenia działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzących przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu oraz wiązanej z konsumpcją i podawaniem napojów" - to jest za niezastosowanie się w do obowiązku czasowego ograniczenia określonych zakresów działalności przedsiębiorców określonego w § 10 ust. 9 rozporządzenia. W podstawie prawnej wydanej decyzji organ wskazał art. 48a ust. 1 pkt 3, ust. 3pkt 1 i ust. 4 w związku z art. 46 a i 46b pkt 2 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1845 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa") oraz art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że powodem nałożenia kary jest stwierdzenie naruszenia w dniu 5 lutego 2021 r. ustanowionego w § 10 ust. 9 rozporządzenia zakazu. Otwierając w tym dniu lokal "[...]" i udostępniając go osobom trzecim, a także podając wewnątrz posiłki i napoje J. W. naruszyła bowiem zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu oraz związanej z konsumpcją i podawaniem napojów. Ustalenia dotyczące ww. naruszenia organ poczynił w oparciu o notatkę urzędową funkcjonariuszy Policji z dnia 8 lutego 2021 r. oraz informacje znajdujące się na Facebooku lokalu "[...]", gdzie zamieszczano ogłoszenia zapraszające na spotkania w konkretnych dniach oraz informujące o otwarciu lokalu pomimo lockdownu, a także o różnorodnych promocjach dotyczących m.in. podawanych w lokalu napojów. Wskazane materiały stanowiły w ocenie organu wiarygodną oraz rzetelną podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Natomiast wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika strony w ogóle nie odnosiły do zaistniałej w dniu 5 lutego 2021 r. sytuacji. Tym samym organ podkreślił, że strona naruszyła zakaz powodując stworzenie ryzyka szerzenia się choroby zakaźnej Covid-19. Stosowanie zaś do art. 48a ust. 1 ww. ustawy, kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8 ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 do 30.000 zł. Uzasadniając wysokość nałożonej kary organ odwołując się do zasad wynikających z art. 189d k.p.a. stwierdził, że biorąc pod uwagę zakres oraz rodzaj naruszenia, mając także na uwadze stopień i wagę powstałego wskutek tego naruszenia zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego, wysokość kary w kwocie 10.000 zł pozostawała w tym wypadku adekwatna. Organ wziął ponadto pod uwagę okoliczność, że strona nie była uprzednio karana za popełnienie tego samego rodzaju naruszeń oraz zauważył, że nałożona kara z punktu widzenia treści art. 48 a ust 1 pkt 3 ustawy jest karą minimalną, a która zobliguje jednak stronę do respektowania w przyszłości obowiązków prawnych nałożonych w związku ze stanem epidemii. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez stronę, zaskarżoną decyzją z dnia 28 września 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu wydanej decyzji, odnosząc się do podniesionych zarzutów, organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji rozstrzygnął sprawę w sposób prawidłowy, po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i przyjęciu za podstawę wydanego rozstrzygnięcia obowiązujących przepisów prawa. W tym zakresie podkreślono, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bardzo szczegółowo i wnikliwie wyjaśnił przyczyny wydania decyzji, w tym dokładnie wyjaśnił rolę Państwowej Inspekcji Sanitarnej w realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, przedstawił sytuację epidemiczną w powiecie [...] oraz wyjaśnił wszystkie inne kwestie związane z wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie § 10 ust. 9 rozporządzenia. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że przedstawiciel strony nie odniósł się do stanu faktycznego opisanego w notatce z dnia 5 lutego 2021 r., to jest naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu oraz związanej z konsumpcją i podawaniem napojów. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniami strony, co do zaistnienia konstytucyjnych wątpliwości, co do podstawy prawnej nałożonej kary. W tym zakresie organ wskazał, że podstawa do nałożenia kary ma charakter ustawowy, a w rozporządzeniu (wydanym na podstawie ustawy) jedynie doprecyzowywane są ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Stosownie do wydanego na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 cyt. ustawy, rozporządzenia ustanawiano zaś zakaz prowadzenia takiej właśnie działalności, jaką prowadziła strona. Reasumując, w ocenie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zakaz prowadzenia określonej działalności został wprowadzony na podstawie ustawy, która upoważniła Radę Ministrów do dookreślenia ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Taki zabieg ustawowy był w pełni zasadny, ponieważ pozwalał on na bieżące reagowanie na dynamicznie zmieniającą się sytuację epidemiczną i działanie w tym zakresie parlamentu poprzez wydawanie ustaw nie gwarantowałoby skuteczności walki z epidemią, biorąc chociażby pod uwagę długość procesu legislacyjnego. Dodatkowo, organ odwoławczy zauważył, że od pierwszego przypadku wystąpienia koronawirua w Polsce, obszerne informacje o zagrożeniach związanych z rozprzestrzenianiem się wirusa przedstawiane były we wszystkich mediach, w tym również społecznościowych. Szeroko promowane było przestrzeganie zaleceń Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stosowanie się do wytycznych służb sanitarnych w tym trudnym okresie. Dlatego w opinii [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, przede wszystkim w trosce o wspólne bezpieczeństwo zdrowotne, obowiązkiem każdego przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest przestrzeganie obowiązującego prawa i obostrzeń w związku z wystąpieniem stanu epidemii wywołanym zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyżej opisaną decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, reprezentowana przez pełnomocnika J. W. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie kosztów postepowania w sprawie. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 91 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 46 a i art. 46 b pkt 2-12 ustawy oraz art. 22 Konstytucji RP w zw. z § 10 ust. 9 rozporządzenia. Pełnomocnik strony podkreślił, że zgodnie z art. 22 Konstytucji RP ograniczenie podstawowych praw i wolności jednostki dopuszczalne jest tylko i wyłącznie w drodze ustawy. Wprowadzenie czasowego zakazu działalności, o którym mowa w § 10 ust. 9 rozporządzenia sprowadzało się zaś w istocie rzeczy do całkowitego zakazu tej działalności przez regulacje zawarta w akcie niższego rzędu niż ustawa. Ponadto zawarte w art. 46 a i art. 46b ustawy upoważnienie ustawowe dawało zezwolenie Radzie Ministrów do czasowego ustanowienia ograniczeń określonych zakresów działalności przedsiębiorców. Oba te upoważnienia pozwalają wyłącznie czasowo ograniczyć powadzenie działalności gospodarczej. Nie pozwalają natomiast na przyjęcie zastosowanej w rozporządzeniu konstrukcji prawnej polegającej na ograniczeniu działalności poprzez jej zakazanie. Tym samym w ocenie strony skarżącej rozporządzenie zostało bez upoważnienia ustawowego, naruszając przez to art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Strona zaznaczyła przy tym, że wskazane stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości, nie znajdując podstaw do uznania zasadności któregokolwiek z zarzutów podniesionych w skardze i zmiany stanowiska zajętego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 239 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym kontekście trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej skarżąca uczyniła decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 września 2021 r. (nr [...]), utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 12 sierpnia 2021 r. (nr [...]) w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł. Na wstępie podnieść należy, że rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1). Stan ten zastąpił wcześniej wprowadzony stan zagrożenia epidemicznego (zob.: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r.; Dz. U. z 2020 r., poz. 433). W związku z zagrożeniem zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 ustawodawca podjął działania legislacyjne polegające na nowelizacji ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poczynając od ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z dodanym z dniem 8 marca 2020 r. do ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. przepisem art. 46a, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego; 2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b - mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei w dodanym z dniem 8 marca 2020 r. do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b zapisano, że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a Rada Ministrów może ustanowić: 1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4 (czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się; czasowe ograniczenie lub zakaz obrotu i używania określonych przedmiotów lub produktów spożywczych; czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy; zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności; obowiązek wykonywania określonych zabiegów sanitarnych, jeżeli wykonanie ich wiąże się z funkcjonowaniem określonych obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych lub innych obiektów; nakaz udostępnienia nieruchomości, lokali, terenów i dostarczenia środków transportu do działań przeciwepidemicznych przewidzianych planami przeciwepidemicznymi; obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych oraz grupy osób podlegające tym szczepieniom, rodzaj przeprowadzanych szczepień ochronnych); 2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców; 3) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły; 4) obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 5) obowiązek poddania się kwarantannie; 6) miejsce kwarantanny; 7) zakaz opuszczania miejsca kwarantanny; 8) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia; 9) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów; 10) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach; 11) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 12) nakaz określonego sposobu przemieszczania się. W myśl powołanego art. 46 ust. 4 ustawy w rozporządzeniach, o których mowa w ust.1 i 2, można ustanowić: 1) czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się, 2) czasowe ograniczenie lub zakaz obrotu i używania określonych przedmiotów lub produktów spożywczych, 3) czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy, 4) zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności, 5) obowiązek wykonywania określonych zabiegów sanitarnych, jeżeli wykonanie ich wiąże się z funkcjonowaniem określonych obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych lub innych obiektów, 6) nakaz udostępnienia nieruchomości, lokali, terenów i dostarczenia środków transportu do działań przeciwepidemicznych przewidzianych planami przeciwepidemicznymi, 7) obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, o których mowa w ust. 3 oraz grupy osób podlegające tym szczepieniom, rodzaj przeprowadzanych szczepień ochronnych, uwzględniając drogi szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz sytuację epidemiczną na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii. Administracyjną karę pieniężną nałożono na skarżącą na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Przepis ten stanowi: kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 zł do 30.000 zł (ust. 1 pkt 3). Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, wymierza w drodze decyzji administracyjnej państwowy powiatowy inspektor sanitarny i państwowy graniczny inspektor sanitarny (ust. 3 pkt 1). Podnieść należy, że na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1845, 2112 i 2401 oraz z 2021 r., poz. 159, 180 i 255) zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w którym w § 10 ust. 9 ustanowiono, że do dnia 28 lutego 2021 r. prowadzenie przez przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców oraz przez inne podmioty działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu (ujętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności w podklasie 56.10. A) oraz związanej z konsumpcją i podawaniem napojów (ujętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności w podklasie 56.30.Z) jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku realizacji usług polegających na przygotowywaniu i podawaniu żywności na wynos lub jej przygotowywaniu i dostarczaniu oraz w przypadku działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków lub napojów przeznaczonych do spożycia przez pasażerów po zajęciu miejsca siedzącego w pociągach objętych obowiązkową rezerwacją miejsc. Zdaniem organów orzekających, zakaz ustanowiony w rozporządzeniu z dnia 21 grudnia 2020 r. został przez skarżącą naruszony, a okoliczność ta determinowała nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Z wydanymi rozstrzygnięciami nie zgodziła się skarżąca podnosząc, że rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii jako wydane bez upoważnienia ustawowego narusza relacje ustawa - rozporządzenie. Ponadto, rozporządzenie zostało wydane z naruszeniem art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż ustanawiało ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw aktem niższej rangi niż ustawa. Treść rozporządzenia wkracza w materię konstytucyjną (art. 22 Konstytucji RP). Dlatego ograniczenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej zawarte w rozporządzeniu nie mogło stanowić źródła obowiązku. Analizując podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji zauważyć należy, że art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) stanowi, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Oznacza to, że ustawa musi samodzielnie określać podstawowe elementy ograniczenia danego prawa i wolności. Co oczywiste, tylko unormowania, które nie stanowią podstawowych elementów składających się na ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności mogą być zawarte w rozporządzeniu. Należy również podkreślić, że przy ograniczaniu konstytucyjnych praw i wolności na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP kompletność i szczegółowość regulacji ustawowej musi być znacznie zwiększona. Stąd też zasadnym jest zaakcentowanie, że przepisy stanowione na poziomie rozporządzenia, oprócz tego, że nie mogą regulować podstawowych konstytucyjnych wolności i praw, muszą także spełniać warunki określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Rozporządzenie musi w związku z tym zostać wydane przez organ wskazany w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. W tej materii, na tle odwołania się organów orzekających do zakazów określonych w aktach podustawowych (rozporządzeniach), podzielić należy w całej rozciągłości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 października 2020 r. (sygn. akt II SA/Op 219/20), w którym wskazano, że wprowadzając przepisy związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem epidemii wywołanej wirusem SARS CoV-2 zerwano z opisanymi wyżej konstytucyjnymi regułami. Wprowadzone ograniczenia wolności i praw wynikają bowiem z aktu rangi rozporządzenia, czyli aktu podustawowego. Taki zabieg legislacyjny, bez wprowadzenia stanu klęski żywiołowej, nie był możliwy do wprowadzenia w polskim systemie prawa. W związku z powyższą konstatacją wskazać należy, że przyjęta przez ustawodawcę technika legislacyjna nowelizacji ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, dokonana ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374 ze zm.) i kolejnymi ustawami, nie polegała na wprowadzeniu ograniczeń w zakresie korzystania z praw i wolności jednostki poprzez przyjęcie stosownych merytorycznych rozwiązań ustawowych, przewidujących takie ograniczenia wraz z możliwością regulowania bardzo szczegółowych zagadnień technicznych na poziomie rozporządzenia. Polegała ona wyłącznie na przypisaniu wprost Radzie Ministrów kompetencji do bezpośredniego wprowadzania takich ograniczeń, bez dostatecznego zawarcia kompetencji w samej ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z art. 233 ust. 3 Konstytucji RP, ustawa określająca zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej może ograniczać wolności i prawa określone w art. 22 (wolność działalności gospodarczej), art. 41 ust. 1, 3 i 5 (wolność osobista), art. 50 (nienaruszalność mieszkania), art. 52 ust. 1 (wolność poruszania się i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), art. 59 ust. 3 (prawo do strajku), art. 64 (prawo własności), art. 65 ust. 1 (wolność pracy), art. 66 ust. 1 (prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy) oraz art. 66 ust. 2 (prawo do wypoczynku). W myśl art. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1897), stan klęski żywiołowej może być wprowadzony dla zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych oraz w celu ich usunięcia. Przez katastrofę naturalną rozumie się zdarzenie związane z działaniami sił natury m. in. masowe występowanie chorób zakaźnych ludzi (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o stanie klęski żywiołowej). Zakres dopuszczalny ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej został natomiast szczegółowo wymieniony w art. 21 ust. 1 ustawy o stanie klęski żywiołowej. Należy zwrócić uwagę, że wprowadzone przepisem art. 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dniem 8 marca 2020 r. ograniczenia, nakazy i zakazy stanowią powtórzenie ograniczeń wolności i praw człowieka określonych w art. 21 ust. 1 ustawy o stanie klęski żywiołowej. Podjęte działania legislacyjne stworzyły więc taki stan prawny w zakresie ograniczenia wolności i praw człowieka, który w istocie odpowiada regulacjom obowiązującym w stanie klęski żywiołowej, choć stan ten nie został wprowadzony. Jak wskazano, konstytucyjnie dopuszczalne jest wprowadzanie takich ograniczeń tylko w ustawie, z zachowaniem zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a nie w art. 228 ust. 5 Konstytucji RP, bez naruszenia istoty danego konstytucyjnego prawa lub wolności i z zachowaniem wszelkich relacji zachodzących pomiędzy ustawą a rozporządzeniem opisanych w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Natomiast z perspektywy art. 92 ust. 1 Konstytucji RP zasadnicze znaczenie ma to, że zawierające upoważnienie ustawowe dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia przepisy (art. 46b pkt 2-12 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) nie zawierają jakichkolwiek wytycznych. Z art. 92 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP wynika tymczasem wprost, że upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Przez "wytyczne" należy rozumieć merytoryczne wskazówki dotyczące treści norm prawnych, które mają znaleźć się w wydawanym rozporządzeniu. Takich wytycznych w zakresie regulowania nakazów, zakazów, ograniczeń i obowiązków określonych w upoważnieniu zawartym w art. 46b pkt 2-12 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi właściwie nie ma. W tym zakresie upoważnienie ustawowe określa jedynie organ właściwy do wydania rozporządzenia (art. 46a) oraz zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu (art. 46b pkt 2-12). Nie wskazuje natomiast wytycznych, co do wymaganych poszczególnych treści mających być przedmiotem regulacji w rozporządzeniu. Zawarte w art. 46a ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stwierdzenie, że wydając rozporządzenie Rada Ministrów powinna mieć "na względzie zakres stosowanych rozwiązań" oraz "bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego" nie realizuje zawartego w ustawie zasadniczej wymogu wskazania wytycznych. W konsekwencji nie spełnia ono warunków wymaganych przez art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Takich wytycznych nie można także odnaleźć w zakresie przedmiotowym, ujętym w art. 46b pkt 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Z treści zawartego w tym przepisie upoważnienia wynika, że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a (a więc w przepisie zawierającym jedynie pozór wytycznych) Rada Ministrów może ustanowić ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4. Upoważnienie w tym zakresie zawiera więc wyłącznie odesłanie do ograniczeń, obowiązków i nakazów określonych w art. 46 ust. 4, a więc jedynie do określonego zakresu tego przepisu i nie obejmuje warunków wprowadzenia tych ograniczeń, obowiązków i nakazów (a więc konieczności uwzględnienia w rozporządzeniu drogi szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz sytuacji epidemicznej na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii). Reasumując, wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi rozporządzenie Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. nie spełnia konstytucyjnego warunku jego wydania na podstawie upoważnienia ustawowego zawierającego wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego. Ustawodawca w treści wskazanych upoważnień ustawowych nie zawarł bowiem wskazówek dotyczących materii przekazanej do uregulowania w opisanych aktach prawnych. Przedstawiona powyżej działalność prawotwórcza doprowadziła do objęcia regulacjami rozporządzenia materii ustawowej i naruszenia szeregu podstawowych wolności i praw jednostki, w tym wolności działalności gospodarczej określonej w art. 22 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. W ocenie Sądu, wprowadzone czasowe ograniczenie prowadzenia przez przedsiębiorców działalności gospodarczej sprowadzało się w istocie do całkowitego zakazu tej działalności. Taką regulację zawierało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. W kontekście opisanych ograniczeń i zakazów należy wskazać, że upoważnienie ustawowe zawarte w art. 46 ust. 4 pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zezwalało Radzie Ministrów (art. 46b pkt 1 tej ustawy) na ustanowienie w rozporządzeniu "czasowego ograniczenia funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy". Rada Ministrów mogła również na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wprowadzić "czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców". Oba te upoważnienia ustawowe pozwalają ograniczyć prowadzenie działalności gospodarczej wyłącznie czasowo. Nie pozwalają one natomiast na przyjęcie konstrukcji prawnej wynikającej z zastosowanego rozporządzenia, a polegającej w istocie na ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej poprzez jej zakazanie. Ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej (rozumiane jako stan kiedy działalność może być prowadzona po spełnieniu określonych warunków) nie jest równoznaczne z zakazem jej prowadzenia (czyli stanem kiedy działalność gospodarcza danego rodzaju w ogóle nie może być prowadzona). Treść omawianego rozporządzenia ingeruje zatem w materię konstytucyjną regulowaną art. 22 Konstytucji RP, z którego wynika, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Podkreślić w tym miejscu należy, że Sądowi orzekającemu znane jest, prezentowane w judykaturze sądowoadministracyjnej, stanowisko, że wykładnia językowa terminu "ograniczenie", odnosi się także do zakazu określonego działania (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2021 r.; sygn. II GSK 673/21). Respektując wyrażone w powołanym orzeczeniu zapatrywanie Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą stoi jednakże na stanowisku, że dla ustalenia znaczenia tekstu prawnego zawsze konieczne jest przejście przez wszystkie fazy wykładni, w tym wykorzystanie wszystkich - wyróżnionych w nauce - reguł interpretacyjnych, to jest językowych, systemowych oraz funkcjonalnych. Wyniki tak przeprowadzonej wykładni prowadzą w ocenie Sądu do jednoznacznego wniosku, że regulacja rozporządzenia o treści "Do dnia 28 lutego 2021 r. prowadzenie przez przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców oraz przez inne podmioty działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu (ujętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności w podklasie 56.10. A) oraz związanej z konsumpcją i podawaniem napojów (ujętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności w podklasie 56.30.Z) jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku realizacji usług polegających na przygotowywaniu i podawaniu żywności na wynos lub jej przygotowywaniu i dostarczaniu oraz w przypadku działalności polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków lub napojów przeznaczonych do spożycia przez pasażerów po zajęciu miejsca siedzącego w pociągach objętych obowiązkową rezerwacją miejsc" - ustanawiająca w istocie zakaz prowadzenia przez przedsiębiorców określonych rodzajów działalności - została wprowadzona, jak Sąd wskazał we wcześniejszych rozważaniach, z przekroczeniem granic ustawowego upoważnienia. Niewątpliwie konieczność zwalczania epidemii mieści się w kategorii ważnego interesu publicznego, uzasadniającego w drodze ustawy ograniczenie wolności działalności gospodarczej. Można przyjąć, że takie ograniczenie jest dopuszczalne do wprowadzenia przy zastosowaniu omawianych już odpowiednich upoważnień ustawowych zawartych w art. 46 ust. 4 pkt 3 i art. 46b pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Należy ponadto podkreślić, że istotą wolności działalności gospodarczej jest podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej wolne dla każdego na równych prawach (art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców). Stąd też wprowadzany kolejnymi rozporządzeniami zakaz wykonywania określonych w nich rodzajów działalności gospodarczej z całą pewnością wkracza w naturę wolności działalności gospodarczej określonej w art. 22 Konstytucji RP. Sąd nie ma wątpliwości, że prawodawca może ingerować w opisaną wyżej istotę konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej, jednak, aby to było możliwe musi działać przy użyciu środków przewidzianych przez Konstytucję RP. Zakaz naruszania istoty wolności i praw konstytucyjnych nie ma, co do zasady, zastosowania w stanach nadzwyczajnych, poza wyjątkami, o których mowa w art. 233 ust. 1 Konstytucji RP. Wśród tych wyjątków nie ma wolności działalności gospodarczej. Z art. 233 ust. 3 Konstytucji RP wynika natomiast wprost, że ustawa określająca zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej może ograniczać wolność działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP). W związku z tym warunkiem konstytucyjnym umożliwiającym ingerencję w istotę wolności działalności gospodarczej jest uczynienie tego w jednym ze stanów nadzwyczajnych opisanym w Konstytucji RP. W sytuacji, gdy nie doszło do wprowadzenia któregokolwiek z wymienionych w Konstytucji RP stanów nadzwyczajnych, żaden organ państwowy nie powinien wkraczać w materię stanowiącą istotę wolności działalności gospodarczej. O ile oceniane zakazy, nakazy i ograniczenia były w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę merytorycznie uzasadnione, o tyle tryb ich wprowadzenia, doprowadził do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw w zakresie wolności działalności gospodarczej. Dlatego stosując konstytucyjną zasadę określoną w art. 178 Konstytucji RP (zasada podlegania sędziów w sprawowaniu urzędu tylko Konstytucji oraz ustawom), Sąd odmówił zastosowania wskazanych wyżej regulacji zawartych we wskazanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów, czego przy orzekaniu nie mogły uczynić organy administracji publicznej procedujące w sprawie. Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu orzeczeń wydanych w podobnych sprawach (zob. m.in. wyrok z dnia 23 września 2021 r.; sygn. akt II GSK 876/21) to nie lektura ustawy, lecz lektura rozporządzeń wykonawczych wyznaczała kompletny zarys wprowadzanych nimi nakazów (zakazów), których naruszenie podlegało penalizacji. Zastosowany na gruncie sankcjonującego przepisu art. 48a ust. 1 ustawy zabieg odesłania do wskazanych w nim przepisów upoważniających (kompetencyjnych) - co wobec takiego właśnie ich charakteru oraz treściowych deficytów nakazuje podważyć jego skuteczność w omawianym zakresie także z pozycji argumentu odwołującego się do zasady określoności regulacji, którą powinien charakteryzować się zwłaszcza taki przepis ustawy, jak przywołany, a mianowicie przepis mający stanowić podstawę nałożenia sankcji administracyjnej - a w istocie zabieg wielostopniowego odesłania, bo siłą rzeczy zawierający w sobie odesłanie do wymienionego przepisu rozporządzenia wykonawczego wyznaczającego zupełny zakres określonych nimi ograniczeń, doprowadził do tego, że wbrew zasadzie bezwzględnej wyłączności ustawy w dziedzinie przepisów (regulacji) o charakterze represyjnym (sankcjonująco-dyscyplinującym), właściwie wszystkie istotne podmiotowe i przedmiotowe znamiona deliktów, o których mowa powyżej, zostały określone nie w ustawie, lecz w rozporządzeniu wykonawczym. Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Sąd stwierdził jednocześnie, że z wyżej wskazanych przyczyn brak jest podstaw prawnych do kontynuowania postępowania administracyjnego, wobec czego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. postępowanie to umorzył (punkt drugi sentencji wyroku). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że art. 145 § 3 p.p.s.a. jest swoistym przeniesieniem na grunt postępowania sądowo-administracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc tym samym postępowanie administracyjne. O zwrocie kosztów orzeczono (punkt trzeci sentencji wyroku) na zasadzie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a., obejmując zwrotem łączną sumę uiszczonego od skargi wpisu (400 zł), kosztów zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłaty od pełnomocnictwa (17 zł). Niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI