III SA/Gd 68/22

III SA/Gd 68/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 284/23 - Wyrok NSA z 2025-12-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 220 ust. 2, art. 22 1 ust. 3-4
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 22 ust. 6, art. 103 ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. przy udziale Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 listopada 2021 r., nr 2201-IOC.4322.74.2021.EP w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 listopada 2021 r. (nr 2201-IOC.4322.74.2021.EP) Dyrektor Izby Admisntiracji Skarbowej w Gdańsku - działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. - dalej jako "o.p.") - utrzymał wydaną wobec Z. K. (dalej zwanego również jako "strona" lub "skarżący") decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z dnia 19 lutego 2021 r. (nr 328000-COC.4322.32-31.2020.NG), na mocy której dla towarów objętych zgłoszeniami cennymi o numerach [...] oraz [...]1: 1) określono kraj pochodzenia – Chiny, 2) określono kod dodatkowy Taric B999 oraz stawkę cła antydumpingowego w wysokości 48,50%, 3) orzeczono o zaksięgowaniu wymaganej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 100.886 zł dla towarów objętych zgłoszeniem [...] oraz w wysokości 172.951 zł dla towarów objętych zgłoszeniem [...]1, 4) odstąpiono od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawa celnego Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1382 ze zm. – dalej także jako "p.c.").
Z akt sprawy wynikają nastające okoliczności faktyczne i prawne:
Zgłoszeniami celnymi uzupełniającymi nr [...] z dnia 31 marca 2016 r. oraz nr [...]1 z dnia 1 kwietnia 2016 r. objęto towary opisane jako "rowery dwukołowe z łożyskami tocznymi", importowane przez Z. K. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą Z. Dla przedmiotowych towarów zadeklarowano w zgłoszeniach kraj pochodzenia - Indie (IN). Eksporterem towarów był indyjski podmiot U. Kwoty wynikające z długu celnego wyliczono w oparciu o zadeklarowaną stawkę celną erga omnes 14%.
W okresie od lipca 2018 r. do czerwca 2019 r. Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach przeprowadził kontrolę celno-skarbową podmiotu – Z. K. Z. m.in. w zakresie pochodzenia towarów oraz środków antydumpingowych i wyrównawczych w stosunku do towarów o deklarowanym kodzie towarowym 8712 00 30 90, objętych procedurą dopuszczenia do obrotu w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. Pismem z dnia 28 stycznia 2020 r. (nr [...]) Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach przekazał do Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni materiał dowodowy otrzymany od władz Indii, który wskazywał na niewłaściwie zadeklarowany kraj pochodzenia towarów w postaci rowerów dwukołowych z łożyskami tocznymi (kod Taric 8712 00 30 90) w zgłoszeniach celnych dokonanych przez stronę.
Powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z dnia 19 lutego 2021 r. (nr 328000-COC.4322.32-31.2020.NG), w której organ dla towarów objętych zgłoszeniami celnymi o nr [...] oraz [...]1 określił jako kraj pochodzenia Chiny; stawkę cła antydumpingowego w wysokości 48,5%; niezaksięgowaną kwotę należności celnych typu (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w łącznej wysokości 273.837 zł oraz odstąpił od poboru odsetek.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie podnosząc zarzuty naruszenia prawa obejmujące:
1. naruszenie art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE. L Nr 343 z 2015 r. ze zm. – dalej jako: "rozporządzenie delegowane") w zw. z art. 22 ust 6 Rozporządzenia w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. poprzez niezachowanie terminu przez organ, w którym skarżący miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji wynoszącego 30 dni, a konsekwencji nierozpoznanie i niedopuszczenie zgłoszonych dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy oraz orzeczenie o prawach i obowiązkach strony bez uprzedniego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;
2. naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b/ Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej WKC) przez nieodstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania kwoty należnego cła, bowiem z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że Izba Handlowa w K. popełniła rażący błąd naruszając obowiązującą w Indiach procedurę wydawania świadectw pochodzenia i wydała świadectwa pochodzenia, mimo że eksporter nie przedłożył obligatoryjnych informacji wskazanych w procedurze wydawania niepreferencyjnych świadectw pochodzenia FIEO (Federation of Indian Export Organisations), które to naruszenie było rażące albowiem formalny brak wniosków o wydanie świadectw był widoczny już na pierwszy rzut oka i Izba powinna była wiedzieć, że złożone wnioski nie mogą skutkować wydaniem świadectw pochodzenia albowiem nie jest wiadome czy zostały spełnione materialne przesłanki do ich wydania;
3. naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b/ w zw. z art. 221 ust. 4 WKC w zw. z art. 56 p.c. przez zaksięgowanie kwoty ostatecznego długu celnego z tego powodu, że powstał na skutek popełnienia czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego, przy jednoczesnym braku wykazania ustawowych znamion wystąpienia tego czynu w sytuacji gdy wydanie świadectw nastąpiło w wyniku rażącego zaniedbania urzędników Izby Handlowej w K.;
4. naruszenie art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b/ o.p. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu przez organ całego materiału dowodowego w zakresie wystąpienia przesłanek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego i okoliczności związanych z wydaniem świadectwa pochodzenia;
5. naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 o.p. przez uzasadnienie decyzji w sposób uniemożliwiający stronie merytoryczną obronę tj. przez brak uzasadnienia co do tego dlaczego wg organu nie zaistniały przesłanki z art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC uniemożliwiające retrospektywne księgowanie (w szczególności dlaczego został pominięty błąd organów) oraz przez brak wykazania wystąpienia przesłanek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego.
Na etapie postępowania odwoławczego pismem z 12 marca 2021 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni poinformował stronę, iż w stosunku do zgłoszenia celnego [...]1 z dnia 1 kwietnia 2016 r. wynikający z decyzji z dnia 19 lutego 2021 r. (nr 328000-COC-GA.4322.32-31.2020.MG) dług celny wygasł na skutek przedawnienia.
Pismem z dnia 23 września 2021 r. strona dodatkowo podniosła, że decyzja organu I instancji wskazuje błędną wysokość długu celnego. W chwili doręczenia decyzji upłynął już bowiem 5-letni okres na powiadomienie o długu celnym, a zatem doszło do przedawnienia. Strona podkreśliła ponadto, że zebrane dokumenty nie pozwalają na określenie Chin jako kraju pochodzenia towarów, a w konsekwencji na retrospektywne księgowanie należności celnych.
Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 17 listopada 2021 r. (nr 2201-IOC.4322.74.2021.EP) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję.
W pierwszej kolejności wyjaśnił, że - jak wynika z akt sprawy - Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni pismem z dnia 12 stycznia 2021 r. wyznaczył stronie 30-dniowy termin na przedstawienie swojego stanowiska zgodnie z art. 22 ust. 6 UKC. Pismo to zostało odebrane przez stronę 19 stycznia 2021 r., a zatem 18 lutego 2021 r. przypadał ostatni dzień na przedstawienie stanowiska w sprawie. Pismo strony zawierające stanowisko w sprawie zostało nadane natomiast na poczcie w dniu 19 lutego 2021 r., czyli po terminie. Decyzja w sprawie została wydana natomiast po upływie ww. 30-dniowego terminu, tj. w dniu 19 lutego 2021 r. Pismo strony zawierające stanowisko w sprawie, jak też zawierające informację o zmianie sposobu doręczeń wpłynęło do organu dopiero w dniu 2 marca 2021 r. A zatem doręczenie pierwszoinstancyjnej decyzji nastąpiło jeszcze poprzez wcześniej wybrany przez stronę sposób doręczeń, tj. poprzez system e-puap.
W kontekście tych argumentów organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego w zw. z art. 22 ust 6 UKC w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. poprzez niezachowanie terminu przez organ, w którym strona miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji wynoszącego 30 dni.
Organ odwoławczy zaznaczył, że istota sporu w sprawie dotyczy przede wszystkim kraju pochodzenia towaru przywiezionego z Indii i nałożenia na niego cła antydumpingowego na podstawie materiału dowodowego przekazanego przez władze Indii. W tym zakresie wskazano, że przedmiotowe zgłoszenia celne zostały przyjęte w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej w skrócie: WKC). W celu wprowadzenia w życie polityki handlowej Unii Europejskiej, w tym działań antydumpingowych, stosuje się zasady niepreferencyjnego pochodzenia w celu określenia, czy produkt pochodzi z określonego kraju. Mając na uwadze fakt, że w niniejszych sprawach dług celny powstał przed wejściem w życie obecnie obowiązującego UKC, podstawą dla zasad niepreferencyjnego pochodzenia towarów są art. 23-36 WKC. Na poziomie Unii Europejskiej uzgodniono powszechnie, że pochodzenie należy określić zgodnie ze stanowiskiem przyjętym przez Unię Europejską w trakcie negocjacji prowadzonych w ramach Programu Prac Harmonizujących WTO, który określa taką samą koncepcję "ostatniej zasadniczej obróbki lub przetworzenia". Zasady te należy brać pod uwagę przy interpretowaniu art. 24 WKC, pod warunkiem, że nie powoduje to zmiany tych artykułów.
W odniesieniu do towarów w postaci rowerów objętych pozycją HS 8712, podstawowa zasada wymaga zaś zmiany kryterium pozycji taryfy w związku ze wszystkimi komponentami wykorzystywanymi w produkcji, za wyjątkiem części rowerowych 8714, lub zasady wartości dodanej 45%. Tym samym prosty przeładunek lub wywóz i następnie reeksport rowerów w określonym kraju nie może powodować przyznania pochodzenia takiego kraju.
Organ stwierdził, że władze Indii przekazały raport z dochodzenia prowadzonego wobec U. w zakresie weryfikacji dokumentów i transakcji związanych z eksportem rowerów do Polski wraz z materiałem dowodowym, na który składają się m.in. wyciągi z ewidencji prowadzonej przez organy celne indyjskie zarówno eksportowej, jak i importowej wraz z dokumentami dotyczącymi transakcji handlowych zakończonych finalnie importem rowerów do Polski i zgłoszonych wg ww. zgłoszeń celnych. Przesyłki zostały dopasowane na podstawie ewidencji indyjskich służb celnych, potwierdzających import z Chin i eksport tychże towarów do Polski.
Z danych dostarczonych przez administrację celną Indii wynika, że U. posiada pozwolenie na produkcję i handel rowerami w S. Zgodnie z oświadczeniem p. S.G. - syna zmarłego założyciela spółki U. – S.G.1 i wspólnika spółki, działalność prowadzona w zakładzie w S. dotyczy głównie montażu i przepakowywania rowerów, a w niektórych przypadkach kompletne rowery są importowane w stanie CKD (tj. będąc rozmontowane na części) z Chin następnie po ich zamontowaniu i/lub przepakowaniu w zakładzie w S. są eksportowane do krajów Unii Europejskiej.
W sprawie ustalono, że Z. K. w dniu 10 października 2015 r. złożył zamówienie (nr [...]) na zakup 3 modeli rowerów - model nr [...], model nr [...]1, model nr [...]2 - od indyjskiej spółki U. w K. Spółka U. dnia 31 października 2015 r. złożyła zamówienie u dostawcy w Chinach spółki N., na konkretną ilość rowerów zgodnie ze specyfikacją wskazaną w zamówieniu polskiej firmy. Towary zakupione od chińskiego producenta, które zostały zapakowane w kartony w ilości 4540 szt., umieszczone w kontenerach [...], [...]1, [...]2, [...]3, [...]4 i w dniu 30 grudnia 2015 wprowadzono do indyjskiej strefy ekonomicznej F. Na deklaracji importowej (z Chin do Indii) nr [...] z dnia 30 grudnia 2015 r. wskazano kraj pochodzenia towarów - CN. Z opisów zawartych zarówno na dokumentach eksportowych z Chin, jak i ewidencji importowej w Indiach wynika, że są to rowery ze wskazanym numerem modelu. Z zeznań złożonych 3 czerwca 2019 r. oraz 15 lipca 2019 r. przez p. S.G., wynika, że na terenie zakładu w indyjskiej strefie ekonomicznej F. zmontowano, przepakowano i zmieniono markę towarów, następnie wg deklaracji eksportowych z dnia 19 stycznia 2016 r. nr [...] oraz nr [...]1 dokonano ich eksportu do nabywcy z Polski - firmy Z. K. Z. Jednocześnie spółka U. w dniu 19 stycznia 2016 r. wystąpiła do Indyjskiej Izby Handlowej o wydanie świadectw pochodzenia nie spełniając wymaganych kryteriów i nie przedstawiając stosowych dokumentów potwierdzających pochodzenie (tj. wskazanie na części składowe, materiały eksploatacyjne wykorzystywane w eksportowanych produktach). Eksportowany do Polski towar zapakowano w 4540 szt. kartonów i umieszczono w kontenerach o nr [...]5, [...]6, [...]7, [...]8, [...]9, [...]10. Dla towarów wystawiono faktury handlowe, w których opisano tożsamą ilość modeli i sztuk towarów jak w dokumentach wystawionych przez kontrahenta z Chin. Na terenie Polski zostały objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie wpisu do rejestru procedury uproszczonej i wykazane w zgłoszeniach celnych uzupełniających o numerach [...] z dnia 31 marca 2016 r. oraz [...]1 z dnia1 kwietnia 2016 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zgodził się z organem I instancji, że przedmiotem importu z Chin były nie części rowerowe, które następnie posłużyły do wyprodukowania rowerów, lecz kompletne rowery identyfikowane za pomocą symboli wskazujących na ich model. Indyjska spółka U. była jedynie pośrednikiem importującym gotowe rowery z Chin, a następnie po przepakowaniu eksportowała je do Polski. Konkludując organ wskazał, że potwierdzeniem chińskiego pochodzenia spornych towarów jest informacja zawarta w deklaracjach importowych i eksportowych indyjskiej służby celnej w odniesieniu do przedmiotowych zgłoszeń celnych, udokumentowana raportem z dochodzenia dotyczącego eksportu rowerów do Polski dokonanego przez U.
Odnosząc się argumentacji strony, że towar przypłynął w 4 kontenerach z Chin do Indii, zaś z Indii do Polski w 6 kontenerach, co stanowi potwierdzenie poddania towarów obróbce pozwalającej na uznanie indyjskiego pochodzenia, stwierdzono, że przepakowywanie towarów w inne kontenery a następnie wyłudzanie od uprawnionych organów na podstawie nieprawdziwych danych świadectw niepreferencyjnego pochodzenia towarów stanowią elementy procederu omijania ceł antydumpingowych.
Podkreślono, że organy w sprawie nie jest kwestionują, iż eksporter jest producentem rowerów, posiada fabrykę i linię produkcyjną, jednakże te informacje w świetle zebranych dowodów nie mają większego znaczenia, gdyż - jak wynika z dochodzenia przeprowadzonego przez władze Indii - towary, które były przedmiotem importu w przedmiotowej sprawie nie zostały wyprodukowane w indyjskiej fabryce, lecz zostały sprowadzone z Chin i następnie wyeksportowane do Polski. Na terenie Indii rowery nie zostały poddane jakiejkolwiek obróbce umożliwiającej uzyskanie indyjskiego pochodzenia. W związku z powyższym przedmiotowe towary podlegają środkom taryfowym obowiązującym dla towarów przywożonych z Chin.
Podkreślono przy tym, że świadectwa pochodzenia w typie wystawionych przez Izbę Handlową w K. dla importowego towaru - wbrew przekonaniu strony - nie uprawniają do korzystania z preferencji celnych. W dniu składania zgłoszeń celnych importer dysponował zwykłymi świadectwami pochodzenia (certificate of origin), wskazującymi na niepreferencyjne indyjskie pochodzenie importowanego towaru, a zatem nieuprawniającymi do zastosowania preferencji celnych, dlatego w przedmiotowych zgłoszeniach celnych nie zastosowano preferencyjnej stawki celnej, lecz stawkę erga omnes (14%).
W sprawie nie zostały więc spełnione przesłanki do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oczywistym jest że żadnego błędu, prowadzącego w 2016 r. do niezaksięgowania należności celnych, nie dopuścił się polski organ celny. Organy celne zobligowane są jedynie do weryfikacji formalnej zgłoszenia celnego i dołączanych do niego dokumentów, nie zaś do kontrolowania go pod kątem merytorycznym (por. art. 63 WKC). W niniejszej sprawie - tak samo zgłoszenie, jak i świadectwo pochodzenia - spełniało wymogi formalne. Zgodnie z art. 199 rozporządzenia Komisji Europejskiej 2454/93, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni zgłaszającego lub jego przedstawiciela odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu oraz autentyczność załączonych dokumentów.
Organ wskazał, że przepis art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC, który w dalszej części dotyczy organów spoza UE, odnosi się zaś wyłącznie do potwierdzania preferencyjnego (czego nigdy nierozważanego w odniesieniu do przedmiotowego towaru) pochodzenia i konsekwencji jego zakwestionowania dla zaksięgowania i powiadomienia o należnościach z tytułu cła "zwykłego" (A00). Ponieważ do zgłoszeń celnych załączono zwykłe świadectwo pochodzenia (certificate of origin) to brak było jakichkolwiek podstaw do zrównywania ewentualnego błędu popełnionego przez indyjskie organy z błędem unijnych organów celnych. Świadectwa niepreferencyjnego pochodzenia towaru zostały bowiem wyłudzone przez eksportera, co potwierdził w swoich zeznaniach wspólnik indyjskiej spółki wskazując, że nie przedstawiają danych dotyczących ilości i pochodzenia części składowych oraz materiałów eksploatacyjnych w eksportowanych produktach. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby władze Indii wiedziały o nieuczciwym procederze albo że dopuściły się choćby niedbalstwa skutkującego brakiem wiedzy w tym zakresie. Procedura wystawiania świadectw pochodzenia przez władze celne (lub inne wyspecjalizowane instytucje) kraju eksportu opiera się, co do zasady, na deklaracji oraz dokumentach przedłożonych i załączonych do wniosku o wydanie świadectwa przez przedsiębiorcę. Świadectwa pochodzenia wystawiono w tym wypadku na wniosek U. na skutek przedstawienia przez indyjskiego eksportera fałszywych informacji, a organy wystawiając świadectwo zostały wprowadzone w błąd przez eksportera, który we wniosku o wydanie świadectwa, nie ujawnił chińskiego pochodzenia towarów. Unijne organy celne nie są więc odpowiedzialne za zaistnienie jakiegokolwiek błędu w rozumieniu art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC. Władze Indii także się takiego błędu nie dopuściły, przy czym w ich przypadku i tak nie miałby on znaczenia w niniejszej sprawie, dotyczącej określenia cła antydumpingowego, nie zaś cofnięcia preferencji i określenia cła przy zastosowaniu stawki celnej erga omnes.
Odnosząc się do zarzutu wydania (doręczenia) decyzji po upływie terminu na powiadomienie o długu celnym organ wskazał, że zagadnienie to wiąże się z problemem intertemporalnym.
W tym zakresie wyjaśniono, że dług celny w przypadku obu zakwestionowanych zgłoszeń celnych powstał pod rządem derogowanego Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Jurysdykcyjne postępowanie w sprawach celnych i kończąca je decyzja została natomiast wydana w czasie obowiązywania Unijnego Kodeku Celnego. Prawodawca unijny nie przewidział przy tym przepisu przejściowego, który wprost przesądzałby o podstawie prawnej rozstrzygania przez organ w tego rodzaju sprawie. Oba wyżej wymienione akty prawne w sposób zasadniczo zbieżny regulują kwestię terminu na powiadomienie o długu celnym. Zarówno w Unijnym kodeksie celnym (art. 103 ust. 1 UKC), jak i w uprzednio obowiązującym Wspólnotowym Kodeksie Celnym (art. 221 ust. 3 WKC) zakreślono trzyletni (podstawowy) termin na powiadomienie o długu celnym. Termin ten w obu wypadkach liczony jest od daty powstania długu celnego. Tak samo uregulowano również w obu ww. aktach prawnych, odpowiednio w przepisach art. 221 ust. 4 WKC i art. 103 ust. 2 UKC, przesłanki warunkujące dopuszczalność powiadomienia o długu celnym po upływie 3 lat, w terminie dookreślonym w prawie krajowym (w realiach polskich to art. 56 p.c., w którym nieodmiennie przewidziano termin 5 lat od daty powstania długu celnego). W ocenie organu problem intertemporalny związany z wyborem przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego bądź Unijnego Kodeksu Celnego do ustalenia ostatecznego 3-letniego albo 5-letniego terminu na powiadomienie o długu celnym ma zatem w istocie charakter pozorny. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny dowodzi bowiem, że towary eksportowane przez U. nie posiadały niepreferencyjnego pochodzenia z Indii. Podmiot ten nie produkował rowerów ani części rowerowych, ale eksportował do Unii Europejskiej chińskie rowery. Analiza i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia zatem twierdzenie, iż w niniejszej sprawie mogło dojść do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona występku z art. 87 § 1 ustawy - Kodeks karny skarbowy. W związku z powyższym Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni miał podstawy do podjęcia decyzji o przedłużeniu terminu na powiadomienie dłużnika o zaksięgowaniu uszczuplonych kwot należności celnych. Dla zastosowania zarówno art. 221 ust. 4 WKC, jak i stanowiącego jego dokładny odpowiednik art. 103 ust. 2 UKC, pozostaje całkowicie nieistotnym czy dłużnik celny był sprawcą czynów zabronionych i czy ostatecznie będą one mogły być uznane za przestępstwo (z uwagi na popełnienie ich w sposób zawiniony, bezprawny, społecznie szkodliwy), na co wskazuje przywołane przez organ orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, którego wyroki uznawane są de facto za źródło prawa poprzez moc wiążącą sądy i organy państw członkowskich we wszystkich analogicznych sprawach.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ celny został również wprowadzony w błąd poprzez podanie w zgłoszeniu celnym nieprawdziwych danych dotyczących rzekomo pochodzenia towaru z Indii, podczas gdy w istocie został on wyprodukowany w Chińskiej Republice Ludowej. Pochodzące z tego kraju towary objęte ww. zgłoszeniami celnymi były obciążone cłem antydumpingowym. Przedłożone zaś do zgłoszeń świadectwa pochodzenia były efektem ich wyłudzenia przez kontrahenta strony, w oparciu o nieprawdziwe dane i informacje przedstawiane upoważnionym władzom Indii w dniu ich wystawienia. W sprawie słusznie tym samym - zdaniem organu odwoławczego - przyjęto, że dla zastosowania art. 221 ust. 4 WKC bez znaczenia jest, czy dłużnik celny był sprawcą wyżej wymienionych czynów zabronionych i czy ostatecznie będą one mogły być uznane za przestępstwo. Wynika to także z samego brzmienia przepisu art. 221 ust. 4 WKC (art. 103 ust. 2 UKC), który mówi jedynie o czynie podlegającym postępowaniu karnemu. W ramach postępowania przygotowawczego (śledztwa lub dochodzenia) wyróżnić można dwie fazy: postępowanie w sprawie (in rem) oraz postępowanie przeciwko podejrzanemu (in personam). Postępowanie w sprawie toczy się wówczas, gdy w momencie jego wszczęcia brak jest podejrzanego, któremu można by przedstawić zarzuty. Przede wszystkim jednak, jak już wyżej odnotowano, wszczęcie postępowania przygotowawczego nie stanowi w żadnym razie przesłanki bezwzględnie warunkującej zastosowanie przepisu art. 221 ust. 4 WKC (art. 103 ust. 2 UKC). Podsumowując powyższe organ stwierdził, że bez względu na zastosowanie art. 221 ust. 4 WKC czy w pełni z nim zbieżnego art. 103 ust. 2 UKC, termin na powiadomienie o długu celnym wynosił w przedmiotowej sprawie nie 3 lecz 5 lat.
Przechodząc do kwestii dotyczącej zastosowania art. 22 ust. 6 UKC, na mocy którego wyznacza się stronie 30-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie, a w dalszej kolejności do wyprowadzenia następstwa wydanego w tym zakresie powiadomienia, tj. przewidzianego jedynie w art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC zawieszenia na ten czas terminu na powiadomienie o długu celny organ stwierdził, że art. 22 ust. 6 UKC w związku w związku z art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczególnych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego, obliguje organ celny do poinformowania strony o podstawach przewidywanej decyzji niekorzystnej oraz wyznaczenia jej 30-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.
Przepis ten ma charakter procesowy i nie miał on odpowiednika w uprzednio obowiązującym Wspólnotowym Kodeksie Celnym. Jego wprowadzenie do porządku prawnego było konsekwencją zamierzonego przez UE ograniczenia autonomii proceduralnej państw członkowskich i ujednolicenia obowiązujących w tym zakresie procedur (stworzenia jednolitych gwarancji procesowych we wszystkich państwach UE). Różnice miedzy analizowanym przepisem a stosowanym w kraju przed wejściem w życie Unijnego kodeksu celnego - art. 200 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. - nie ograniczają się do długości terminu, w jakim strona może wypowiedzieć się w sprawie przed wydaniem przez organ niekorzystnej decyzji. Jest przy tym kwestią absolutnie bezsporną, wynikającą ze zgodnego stanowiska nauki prawa oraz orzecznictwa krajowych i zagranicznych sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości, że w przypadku braku odmiennych przepisów przejściowych, należy stosować nowe, aktualnie przepisy proceduralne, obowiązujące w chwili dokonywania czynności procesowej przez organ lub stronę. Odnośne przepisy przejściowe, przewidziały odstępstwo od tej zasady jedynie w niezachodzącym tu przypadku spraw wszczętych a niezakończonych pod rządami uprzednio obowiązujących przepisów (por. art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo celne oraz niektórych innych ustaw). Słusznie zatem organ I instancji odwołał się do zasady ogólnej w toku prowadzonego przezeń postępowania, przyjmując, że jest zobligowany do wyznaczenie stronie 30-dniowego terminu w trybie art. 22 ust. 6 UKC.
Organ wskazał, że zastanowienia wymaga, czy wydanie powiadomienia w trybie art. 22 ust. 6 UKC rodzi skutek przewidziany w art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC, tj. zawieszenie biegu terminu na powiadomienie o długu celnym na okres 30 dni, pomimo nieobowiązywania tegoż kodeksu w chwili powstania długu celnego. W przypadku przepisów prawa materialnego - a za takie należy uznać bezsprzecznie te odnoszące się do długu celnego - rozwiązanie kwestii braku przepisów przejściowych jest bardziej złożone. Jakkolwiek w nauce prawa i w orzecznictwie (chociażby polskiego Trybunału Konstytucyjnego) przyjmuje się zasadę bezpośredniego skutku ustawy nowej, to uzupełnia się ją (a niekiedy wręcz znosi) kilkoma dodatkowymi regułami, zależnymi m.in. od gałęzi prawa, na tle której zaistniała konieczność rozwiązania problemu intertemporalnego. W pierwszym rzędzie należy wymienić zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). Oczywistym z logicznego punktu widzenia jest np. że ocena elementów determinujących powstanie długu celnego, jego wysokości, kręgu dłużników celnych musi być dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w chwili zaistnienia prawnie relewantnego zdarzenia (w sprawie takiej jak niniejsza przyjęcia zgłoszenia celnego). Zdaniem organu odwoławczego, zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC nie jest natomiast przejawem retroaktywnego zastosowania przepisu godzącym w zasadę pewności prawa. Sytuacja taka miałaby miejsce, gdyby przedawnienie długu celnego nastąpiło do dnia 30 kwietnia 2016 r., tj. przed wejściem w życie Unijnego kodeksu celnego. Przypadek taki nie zachodzi w niniejszej sprawie. Termin na powiadomienie o długu celnym przedawniał się po upływie 5 lat od daty przyjęcia zgłoszeń celnych. Przede wszystkim jednak powyższy problem intertemporalny, został wprost rozwiązany w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 3 czerwca 2021 r. (sprawa C-39/20), w którym stwierdził, że art. 103 ust. 3 lit. b/ oraz art. 124 ust. 1 lit. a/ rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny w świetle zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań należy interpretować w ten sposób, że mają one zastosowanie do długu celnego powstałego przed dniem 1 maja 2016 r., który nie uległ jeszcze przedawnieniu w tym dniu. Cytowane orzeczenie prejudycjalne jest wiążące dla organów państw członkowskich we wszystkich państwach członkowskich. Orzeczenie to, z przyczyn obiektywnych nie mogło być znane organowi I instancji w chwili poinformowania dłużnika pismem z dnia 12 marca 2021 r. - a więc już po wydaniu decyzji - o rzekomym przedawnieniu terminu na powiadomienie o długu celnym, a w konsekwencji o jego wygaśnięciu (w odniesieniu do jednego ze zgłoszeń celnych) na podstawie art. 124 ust. 1 lit. a/ UKC. Wobec powyższego organ odwoławczy przyjął, że organ I instancji w terminie powiadomił dłużnika o kwocie długu celnego i określona w niej kwota ostatecznego cła antydumpingowego jest prawidłowa i wymagalna.
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie a następnie wydając zaskarżoną decyzję, w pełni zastosował się do obowiązujących w tym zakresie zasad, w tym - kierując się treścią art. 180 § 1 o.p. - podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgromadził także materiał dowodowy wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia realizując tym samym zasadę kompletności materiału dowodowego, określoną w art. 187 § 1 o.p. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo przedstawił zaś przesłanki, którymi kierował się dokonując rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W sprawie znalazła ponadto pełne odzwierciedlenie zasada swobodnej oceny dowodów określona w art. 191 o.p., a organ I instancji przy ocenie znaczenia i wartości zebranego materiału dowodowego kierował się prawidłami logiki i prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie.
Organ wskazał, że w zaskarżonej decyzji Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni dla towaru objętego ww. zgłoszeniami celnymi w sposób prawidłowy określił kraj pochodzenia Chiny.
W myśl art. 172 ust. 2 UKC "jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych". W przypadku procedury uproszczonej zgłoszenie celne uznaje się za przyjęte w momencie dokonania wpisu towarów do rejestru (art. 182 ust. 2 UKC).
Przedmiotowe zgłoszenia celne zostały przyjęte w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Rozporządzeniem wykonawczym nr 990/2011 z dnia 3 października 2011 r. (Dz. Urz. UE L nr 261/2 z 06.10.2011r.), zmienionym rozporządzeniem Rady (UE) nr 502/2013 z dnia 29 maja 2013 r. (Dz. Urz. UE L nr 153/17 z dnia 05.06.2013 r.) Rada (UE) nałożyła ostateczne cło antydumpingowe na przywóz rowerów dwukołowych i innych rowerów (włączając trzykołowe wózki-rowery dostawcze, ale wyłączając rowery jednokołowe), bezsilnikowych, objętych kodami CN 8712 00 30 oraz ex 8712 00 70 (kodami TARIC 8712 00 70 91 i 8712 00 70 99), pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Przedsiębiorstwom innym niż wymienione w rozporządzeniu Rady (UE) nr 502/2013 z dnia 29 maja 2013 r. przyporządkowano kod dodatkowy Taric B999 i ustalono dla nich stawkę cła antydumpingowego w wysokości 48,5%.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z. K. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Admisntiracji Skarbowej w Gdańsku i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podnosząc zarzuty naruszenia obejmujące:
1. naruszenie art. 22 ust. 6 w zw. z art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w zw. z art. 56 p.c. w zw. z art. 221 ust. 4 WKC poprzez
- zaakceptowanie niezachowania przez organ I instancji 30-dniowego terminu, w którym skarżący miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji (decyzję I instancji wydano przed otrzymaniem stanowiska skarżącego), a w konsekwencji nierozpoznanie i niedopuszczenie zgłoszonych przez skarżącego dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy oraz orzeczenie o prawach i obowiązkach skarżącego bez uprzedniego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,
- błędne uznanie, że w sprawie doszło do zawieszenia 5-letniego terminu na powiadomienie o długu celnym - na okres 30 dni, w którym skarżący mógł skorzystać z prawa do wypowiedzenia się w sprawie, a które to prawo uzależniało zawieszenie wskazanego terminu, podczas gdy skarżącemu uniemożliwiono przedstawienie swojego stanowiska w sprawie, a w konsekwencji przesłanki zawieszenia okresu na powiadomienie o długu celnym nie zostały spełnione, co ostatecznie skutkowało upływem 5-letniego terminu na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego, który upłynął w dniu 1 marca 2021 r., tj. przed doręczeniem skarżącemu decyzji pierwszej instancji,
2. naruszenie art. 180 § 1, art. 182, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. poprzez:
- nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy w działaniu organów kontroli celnej nie wystąpił błąd; względnie, czy organ kontroli celnej wiedział lub powinien był wiedzieć, że eksportowane towary nie spełniają materialnych warunków wymaganych do korzystania z preferencji,
- oparcie decyzji nie na faktach, lecz na założeniach i ocenach,
- nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i niezbadanie przesłanek art. 87 Kodeksu karnego skarbowego w celu ustalenia, czy wystąpiły przesłanki czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, co skutkowało nieprawidłowymi ustaleniami co do stanu faktycznego sprawy, w oparciu o który wydano rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie;
3. naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC poprzez jego niezastosowanie, tj nieodstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania kwoty należnego cła pomimo, że kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego,
4. naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b/ w zw. z art. 221 ust. 4 WKC w zw. z art. 56 p.c. w zw. z art. 87 Kodeksu karnego skarbowego poprzez zaksięgowanie kwoty ostatecznego długu celnego po upływie 3 lat z tego powodu, że miał powstać na skutek popełnienia czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego z art. 87 Kodeksu karnego skarbowego mimo, że działanie eksportera nie mogło wprowadzić w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, zaś działanie importera było nieumyślne - co przyznał zarówno organ I, jaki II instancji, wobec czego przesłanki art. 87 Kodeksu karnego skarbowego są spełnione.
W skardze zawarto ponadto żądanie przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci dowodu nadania przesyłki poleconej zawierającej stanowisko skarżącego z dnia 18 lutego 2021 r. wraz z wydrukiem z systemu do śledzenia przesyłek na okoliczność wysłania przez skarżącego stanowiska w zakreślonym przez organ I Instancji terminie, tj. w dniu 18 lutego 2021 r., wydania decyzji organu I Instancji przed odebraniem i zapoznaniem się przez ten organ ze stanowiskiem skarżącego, wydaniem pierwszoinstancyjnej decyzji z pominięciem zgłoszonych przez skarżącego wniosków i dowodów, braku umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się w sprawie i braku zawieszenia 5-letniego terminu na powiadomienie o długu celnym, wydania decyzji pierwszej Instancji w stosunku do długu celnego, który wygasł wskutek przedawnienia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 5 października 2022 r. organ – w ślad za pismem z dnia 28 stycznia 2022 r. – przekazał treść odpowiedzi na reklamację pocztową, z której wynikało, że korespondencja zawierająca stanowisko skarżącego przedstawione w trybie art. 22 ust. 6 UKC została nadana w dniu 18 lutego 2021 r. (godz. 23:56), a dalszy etap opracowania przesyłki nastąpił w godzinach nocnych w dniu 19 lutego 2021 r., stad odcisk datownika na znaczku opłaty z tą właśnie datą.
W dniu 13 października 2022 r. udział w toczącym się w niniejszej sprawie postępowaniu zgłosił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, popierając złożoną skargę w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które miały lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Za podstawę faktyczną wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy obu instancji, które uznał za prawidłowe (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. Organy celne zgromadziły w sprawie materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny, uznając, że dokumenty zgromadzone przy współudziale indyjskiej administracji celnej wskazują jednoznacznie na zbieżność szczegółowych danych ilościowych i rodzajowych pomiędzy towarami sprowadzonymi z Chin do Indii przez U. i towarami wyeksportowanymi przez ten podmiot do Polski. Zbieżność ta pozwoliła organom administracji na słuszne przyjęcie, że towary wyprodukowane w Chinach zostały w Indiach jedynie zmontowane lub przepakowane, przez co niewątpliwie nie uzyskały pochodzenia indyjskiego. Przedłożenie przez indyjskiego eksportera nieprawdziwych danych tamtejszym organom właściwym do wydania świadectw pochodzenia spowodowało wydanie takich świadectw, potwierdzających nieprawdę co do pochodzenia importowanych do Polski towarów.
Zatem ustalony prawidłowo przez organy administracji celnej stan faktyczny sprawy należało uznać za dający w pełni podstawę do rozważąń dotyczących zastosowania przepisów prawa materialnego. Sam skarżący w istocie nie kwestionuje ustaleń faktycznych organu, ale wykazuje, że nie miał świadomości i wiedzy o tym, że towar jest innego pochodzenia niż deklarował to indyjski sprzedawca i co wynikało z przedłożonych przez niego importerowi (skarżącemu) dokumentów, a zatem skarżący podkreśla, że nie działał celowo i z zamiarem oszukańczym, jak również nie uchybił wymogowi należytej staranności kupieckiej.
Istota sporu sprowadza się w istocie wyłącznie do zasadności retrospektywnego księgowania kwoty niedoboru cła antydumpingowego.
W tym kontekście należy zauważyć, że zgłoszenia celne będące przedmiotem weryfikacji w niniejszej sprawie (tj. z dnia 1 marca i 14 marca 2016 r.), dokonane zostały pod rządami "poprzedniego" - obowiązującego do 30 kwietnia 2016 r. – rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L. 1992.302.1 ze zm. – dalej w skrócie "WKC"). Z kolei w dniu 1 maja 2016 r. weszło w życie "nowe" rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny (Dz. U. UE L 2013.269.1 ze zm. – dalej w skrócie jako "UKC"). Z mocy art. 286 ust. 2 UKC rozporządzenie (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny zostało uchylone, zaś UKC nie zawiera przepisów przejściowych.
W tym zakresie w ocenie Sądu za zasadne należało uznać posiłkowanie się wypracowanym przez doktrynę i orzecznictwo stanowiskiem odnoszącym się analogicznie do wejścia w życie Wspólnotowego Kodeksu Celnego, który w art. 251 przewidywał utratę mocy obowiązującej szeregu "obszarowych" rozporządzeń i dyrektyw. W tym zakresie należy wskazać, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej TSUE) stoi na stanowisku, że przepisy proceduralne stosować należało do wszystkich postępowań, które zawisły po wejściu w życie tych przepisów (por. wyrok z dnia 10 maja 2001 r. w sprawie T-186/97). Z kolei przepisy materialne, nie mogą regulować skutków prawnych zdarzeń, zaistniałych przed wejściem w życie tych przepisów (por. wyrok z dnia 23 lutego 2006 r. w sprawie C-201/04). Ponieważ regulacja UKC jest tożsama, poglądy te zachowują walor aktualności, a zatem "za uprawniony można przyjąć pogląd, zgodnie z którym jeżeli dług celny powstał przed dniem 1 maja 2016 r., zaś wydanie decyzji w sprawie tego długu nastąpi już po dniu 1 maja 2016 r., należy stosować "stare" przepisy materialnego prawa celnego (tzn. wartość celną czy stawki celne z dnia powstania długu celnego) oraz "nowe" przepisy proceduralne - przepisy procesowego prawa celnego obowiązujące w dniu orzekania przez organ celny" (zob. K. Piech, Unijny kodeks celny – zakres, struktura oraz podstawowe definicje, Opublikowano: ABC, LEX-el).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zasadniczo w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie powstania długu celnego (tj. WKC, rozporządzenie wykonawcze do WKC) oraz przepisy proceduralne ustanowione w Unijnym Kodeksie Celnym.
Dla spornego długu celnego miały zatem zastosowanie art. 221 ust. 3 i 4 WKC, jako przepis materialny (zob. powołany powyżej wyrok TSUE w sprawie C-201/04).
Stosownie do art. 221 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej (ust. 3), natomiast jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3 (ust. 4).
Z powołanej regulacji wynika, że zasadą jest, iż powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnej nie może nastąpić po upływie terminu trzech lat licząc od dnia powstania długu celnego, skutkiem upływu którego jest przedawnienie prawa do ustalania należności celnej z tytułu długu celnego, co oznacza brak podstaw do zaksięgowania i poboru przez organ celny kwoty należności przywozowych. Wyjątkowo jednak, w przypadku określonym w art. 221 ust. 4 WKC, retrospektywne zaksięgowanie należności celnej może nastąpić po upływie terminu trzech, lecz przed upływem pięciu lat od dnia powstania długu celnego. Wskazany w tym przepisie pięcioletni termin na powiadomienie o długu celnym wynika z uregulowań prawa krajowego, tj. art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 858 ze zm. – dalej jako "p.c."), który – w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania długu celnego w niniejszej sprawie – stanowił, że w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio. Warunkiem jednak do zastosowania omawianego wyjątku od zasady 3-letniego terminu na powiadomienie o długu celnym jest spełnienie przesłanki "powstania długu celnego na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego".
Z orzecznictwa sądowego, w tym w szczególności orzecznictwa TSUE wynika – co zresztą zostało wyraźnie wskazane w decyzji organu odwoławczego – że:
* to organ celny dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia postępowaniu karnemu i dokonuje tego całkowicie autonomicznie, nie będąc uzależnionym od uprzedniego wszczęcia dochodzenia (śledztwa) przez właściwe organy ścigania, a tym bardziej od wydania prawomocnego wyroku skazującego przez sąd (por. wyrok z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-62/06);
* nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny czy jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani – dla zastosowania art. 221 ust. 4 WKC pozostaje bez znaczenia czy przestępstwa dopuścił się dłużnik celny czy też nawet osoba niezwiązana z dłużnikiem celnym (por. wyrok z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie C-124/08).
Konieczne jest wykazanie, że pomiędzy popełnionym czynem zabronionym (przestępstwem) istnieje (realny i konkretny) związek przyczynowo-skutkowy, czyli skutkiem popełnienia konkretnego czynu stanowiącego przestępstwo ma być powstanie długu celnego.
W świetle niekwestionowanych w postępowaniu ustaleń faktycznych nie było wątpliwości, że rowery zakupione przez skarżącego (objęte ww. zgłoszeniami celnymi) zostały w rzeczywistości wyeksportowane z Chin, a w Indiach poddane jedynie czynnościom przeładunkowym, zatem zachowały swoje chińskie pochodzenie, natomiast posiadane i przedłożone wraz ze zgłoszeniami celnym przez importera świadectwa pochodzenia towaru okazały się nieprawdziwe.
Tym samym towar podlegał środkom taryfowym obowiązującym dla towarów przywożonych z Chińskiej Republiki Ludowej. W związku zatem z ustaleniem chińskiego pochodzenia towarów zasadne stało się zastosowanie stawki cła antydumpingowego oraz określenie kwoty cła antydumpingowego (A30) w wysokości 48,5 % wartości celnej towaru (zgodnie z art.1 ww. rozporządzenia Rady (UE) nr 502/2013 z dnia 29 maja 2013 r.), nie zaś - jak określono to w momencie dokonywania przedmiotowych zgłoszeń celnych - zastosowanie cła na zasadach ogólnych ze stawką erga omnes w wysokości 14 % wartości celnej towaru.
W ocenie organów celnych zaistniała sytuacja wskazywała na to, iż mogło dojść do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona występku z art. 87 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 186 ze zm. – dalej w skrócie "k.k.s."). Przy czym wskazać należy w tym miejscu, że akcentowana przez skarżącego rozbieżność w sformułowaniu przez organ I instancji, że "doszło" do naruszenia wskazanego przepisu (popełnienia czynu zabronionego) oraz organu odwoławczego, że "mogło dojść", nie ma tu znaczenia, bowiem – jak zostało powyżej zaznaczone – organ celny odnosi się do czynu jako zdarzenia kwalifikowanego z punktu widzenia prawa karnego jako takiego, który może inicjować wszczęcie postępowania (tj. dokonuje kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór niewystarczających należności celnych), a nie rozstrzyga o popełnieniu przestępstwa. Organ podejmuje "rozstrzygnięcie" niejako na użytek prawa celnego, co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej (karnoskarbowej).
Podkreślić należy, że art. 221 ust. 4 WKC należy zatem interpretować w ten sposób, że organy celne mogą skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych, podlegających zgodnie z prawem zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego, w wypadku, gdy organy te nie mogły określić dokładnej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był wskazany dłużnik. Innymi słowy organy celne zobowiązane są do 1/ ustalenia, czy zdarzył się czyn, który powinien być ścigany karnie i 2/ stwierdzenia, czy istnieje związek pomiędzy powstaniem długu celnego a popełnieniem czynu podlegającemu postępowaniu karnemu, przy czym – co zostało powyżej zasygnalizowane a co należy podkreślić - sprawcą tego czynu nie musi być dłużnik celny.
W rozpoznawanej sprawie organy celne stwierdzając możliwość popełnienia przestępstwa i wskazując przy tym na czyn określony w art. 87 § 1 k.k.s. nie wskazały – co zresztą słusznie zauważono w skardze – jako sprawcę popełnionego czynu na skarżącego (dłużnika celnego) lecz na osobę trzecią – jego kontrahenta indyjskiego, który niewątpliwie dokonując sprzedaży towarów i eksportując te towary na obszar celny UE, deklarował w przygotowanej do transakcji ze skarżącym dokumentacji dla celów celnych nieprawdziwe dane dotyczące rzekomo pochodzenia towaru z Indii, podczas gdy w istocie został on wyprodukowany w Chińskiej Republice Ludowej, a w konsekwencji był obciążony cłem antydumpingowym. W konsekwencji przedłożone do zgłoszeń celnych świadectwa pochodzenia były efektem ich wyłudzenia przez kontrahenta strony, w oparciu o nieprawdziwe dane i informacje przedstawiane upoważnionym władzom Indii w dniu ich wystawienia, co jednak z uwagi na to, że towary te były przedmiotem eksportu na obszar UE, skutkowało wprowadzeniem w błąd organów celnych w niniejszej sprawie narażając niewątpliwie należność celną na uszczuplenie. Przedłożenie przez indyjskiego eksportera oświadczeń i dokumentów poświadczających nieprawdę w celu uzyskania indyjskiego świadectwa pochodzenia dla towarów mających w istocie pochodzenie chińskie, w celu uniknięcia obciążenia tych towarów cłem antydumpingowym stanowi niewątpliwie określony w art. 87 § 1 k.k.s. czyn spełniający znamiona oszustwa celnego, czyli wprowadzenia w błąd organów celnych i narażenia należności celnych na uszczuplenie przez uniknięcie zapłacenia należnego cła antydumpingowego. Uzyskanie dokumentu od organu na podstawie nieprawdziwych danych jest przestępstwem i stanowi niewątpliwie świadome wprowadzenie w błąd organu. Działanie indyjskiego eksportera było oczywiście umyślne, skoro towary sprowadzone przez siebie z Chin przedstawił właściwym władzom jako indyjskie, po to by uzyskać świadectwo pochodzenia tego kraju. Oczywistym celem i skutkiem tego działania było uniknięcie zastosowania wobec eksportowanych z Indii do Polski towarów cła antydumpingowego w wysokości 48,5 % wartości celnej towaru, a zatem znacznie przewyższającej cło na zasadach ogólnych ze stawką erga omnes w wysokości 14 % wartości celnej towaru.
Wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego pochodzenia towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych samo w sobie, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski przez obywateli polskich – spełniałby znamiona przestępstwa z art. 87 § 1 k.k.s., tj. narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 125/19).
W konsekwencji zgodzić należy się z organami, że termin przedawnienia należności celnych objętych zaskarżoną decyzją wynosił 5 lat. Zgodnie bowiem z art. 221 ust. 4 WKC wykazanie przez organ celny, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną umożliwia zawiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego po upływie trzech lat, nie później jednak niż przed upływem lat pięciu (art. 221 ust. 4 WKC w zw. z art. 56 p.c.). Dłużnik (tu: strona skarżąca) może zostać powiadomiony o kwocie należności celnych po upływie trzyletniego terminu nawet jeżeli dłużnik ten nie był sprawcą (tu: eksporter indyjski) zarzucanego czynu.
Z kwestią powiadomienia o długu celnym w rozpoznawanej sprawie przed upływem terminu jego przedawnienia wiąże się także kwestia prawidłowości zastosowania przez organy art. 22 ust. 6 akapit 1 UKC i wiążąca się z tym możliwość w okolicznościach faktycznych sprawy zastosowania art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC.
Zgodnie z art. 22 ust. 6 akapit 1 UKC przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone. Po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji.
Stosownie zaś do art. 103 UKC o długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego (ust. 1), jednakże w przypadku gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym (ust. 2), natomiast okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone jeżeli: a) złożone zostaje odwołanie zgodnie z art. 44; takie zawieszenie obowiązuje od daty złożenia odwołania i przez okres trwania postępowania odwoławczego; lub b) organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia (ust. 3).
W tym miejscu należy przywołać wyrok TSUE z dnia 3 czerwca 2021 r. (w sprawie C-39/20), w którym stwierdzono, że art. 103 ust. 3 lit. b/ oraz art. 124 ust. 1 lit. a/ UKC w świetle zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań należy interpretować w ten sposób, że mają one zastosowanie do długu celnego powstałego przed dniem 1 maja 2016 r., który nie uległ jeszcze przedawnieniu w tym dniu. Regulacja ta zatem ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, skoro dług celny powstał w dniu 1 marca i 14 marca 2016 r., a zatem nie podlegał przedawnieniu w dniu wejścia w życie UKC.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 22 ust. 6 w zw. z art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC, polegającego na twierdzeniu skarżącego, że skoro decyzja organu I instancji została wydana przed otrzymaniem przez organ stanowiska strony, to tym samym uniemożliwiono skarżącemu przedstawienie swojego stanowiska w sprawie, a zatem nie została spełniona przesłanka zawieszenia okresu przedawnienia długu celnego na okres 30 dni, prezentowane w tej kwestii przez skarżącego stanowisko - w ocenie Sądu - jest nieprawidłowe.
Artykuł 22 ust. 6 UKC nakłada na organ celny – przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy – obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o podstawach, na których zamierza oprzeć tę decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone i po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji. Termin, o którym mowa w powołanym przepisie (tzw. termin prawa do bycia wysłuchanym) został ustanowiony w art. 8 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. U. UE L 2015.343.1 ze zm. – dalej zwanego "rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2015/2446"). Zgodnie z tym przepisem termin, w którym wnioskodawca ma możliwość przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji, która byłaby dla niego niekorzystna, wynosi 30 dni.
Przepis art. 22 ust. 6 UKC na mocy art. 29 UKC stosowany jest również w przypadku decyzji wydawanych przez organy celne bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Zawieszenie zatem okresu przedawnienia długu celnego, o którym mowa w art. 103 ust. 3 lit. b/ UKC znajduje zastosowanie, jeżeli – zgodnie z brzmieniem tego przepisu - organy celne poinformowały dłużnika stosownie do art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym. W takiej sytuacji zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.
Termin na przedstawienie swojego punktu widzenia - czyli termin, w którym osoba zainteresowana ma możliwość przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji, która byłaby dla niej niekorzystna – wynosi, jak wskazano powyżej, 30 dni.
W ocenie Sądu, z okoliczności sprawy wynika, że – wbrew stanowisku skarżącego – przyjąć należy, że zostały spełnione przesłanki umożliwiające zastosowanie instytucji 30-dniowego zawieszenia biegu okresu przedawnienia w odniesieniu do długu celnego powstałego w dniu 1 marca 2016 r. oraz w dniu 14 marca 2016 r. na podstawie przedmiotowych zgłoszeń celnych.
Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 19 stycznia 2021 r. został powiadomiony o podstawach, na których organ celny zamierza oprzeć niekorzystną - dotyczącą określenia wymiar należnego cła w związku z określeniem stawki ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 48,5 % - decyzję, i z tym dniem rozpoczął też bieg 30-dniowy termin, w którym skarżący miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska (punktu widzenia) przed wydaniem przez organ sygnalizowanej decyzji w sprawie. Upływ przedmiotowego terminu następował zatem z dniem 18 lutego 2021 r.
W dniu 19 lutego 2021 r., a więc po upływie 30-dniowego terminu dającego skarżącemu możliwość przedstawienia swojego stanowiska, organ I instancji czyli Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wydał decyzję powiadamiając tym samym skarżącego o długu celnym, co w ocenie Sądu dawało podstawę do zawieszenia okresu na powiadomienie skarżącego (dłużnika) o długu celnym.
W rozpoznawanej sprawie skarżący w ostatnim dniu 30-dniowego terminu na przedstawienie swojego stanowiska, nadał na poczcie przesyłkę, zawierającą prezentowane stanowisko w postępowaniu celnym, formułując w nim m.in. wnioski dowodowe. Przesyłka ta wpłynęła do organu w dniu 3 marca 2021 r., a więc po wydaniu przez organ w dniu 19 lutego 2021 r decyzji wymiarowej.
W ocenie Sądu – w odniesieniu do zarzutów podnoszonych przez stronę - znaczenie pojęcia "możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym (30-dniowym) terminie" przez zainteresowaną osobę (dłużnika celnego) przed wydaniem przez organ dla niej "niekorzystnej" decyzji, należy rozumieć w ten sposób, że organ nie może wydać przed upływem wskazanego powyżej terminu decyzji powiadamiającej o długu celnym. Nie sposób jednak przyjąć – jak w istocie twierdzi strona skarżąca – że termin na umożliwienie przedstawienia stanowiska dłużnika przed wydaniem decyzji powiadamiającej o długu celnym, po którym to dopiero organ celny mógłby wydać decyzję powiadamiającą o długu celnym (wymiarze należnego cła), upływa dopiero z dniem, w którym stanowisko dłużnika wpływa do organu i z którym organ ten może się zapoznać. Przyjęcie takiego rozumienia w istocie byłoby sprzeczne z wyraźnie określonym (wyznaczonym) przez prawodawcę unijnego terminem na skorzystanie osoby zainteresowanej z prawa przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji powiadamiającej o długu celnym, i prowadziłoby do możliwości powstrzymywania czynności organu celnego związanych z wydaniem decyzji w istocie na bliżej nieokreślony czas (można sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której stanowisko dłużnika celnego przekazane organowi celnemu - tak jak w tym przypadku - poprzez operatora pocztowego nie dociera w ogóle do organu, a przesyłka jest następnie reklamowana i czas na wydanie decyzji przez organ zostaje w ten sposób odwlekany). W ocenie Sądu takie rozumienie powołanych przepisów kłóciłoby się w sposób oczywisty z koniecznością sprawnego, efektywnego i szybkiego działania organów celnych.
Przepis art. 22 ust. 6 UKC w zw. z art. 8 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 statuuje z jednej strony powinność organu celnego, polegającą na obowiązku wstrzymania się przez ten organ przez wyznaczony okres z wydaniem decyzji, zaś z drugiej strony statuuje uprawnienie dla osoby zainteresowanej do przedstawienia – jednakże w ograniczonym przez prawodawcę terminie 30-stu dni od dnia jej powiadomienia o podstawach, na których organ zamierza oprzeć "niekorzystną" dla tej osoby decyzję – swojego stanowiska (własnego punktu widzenia) w tej sprawie. W interesie zatem osoby zainteresowanej przedstawieniem takiego stanowiska organowi przed wydaniem przez organ decyzji powinno być uzewnętrznienie takiego stanowiska wobec tego organu przed upływem 30 dni od dnia otrzymania powiadomienia.
W kontekście omawianej kwestii należy także zwrócić uwagę, że postępowanie przed organami celnymi jest dwuinstancyjne, a zatem nawet w przypadku nieuwzględnienia przez organ celny I instancji stanowiska przedstawionego przez dłużnika celnego przed wydawaniem przez ten organ decyzji z uwagi na jego dotarcie do organu już po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie (tak jak to miało miejsce w tym przypadku), to nie zamyka to stronie prezentowania swoich racji przed organem celnym II instancji, który zobowiązany jest rozpoznać ponownie sprawę w jej całokształcie, a zatem wziąć pod uwagę stanowisko strony, ocenić prezentowaną argumentację i razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie (w tym wnioskowane przez stronę dowody).
W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenie przez organy celne obu instancji art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC należy w pełni podzielić stanowisko organu odwoławczego przedstawione w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że świadectwa pochodzenia w typie wystawionych przez Izbę Handlową w K. dla importowego towaru - wbrew twierdzeniu skarżącego - nie uprawniają do korzystania z preferencji celnych. W dniu składania zgłoszeń celnych importer dysponował zwykłymi świadectwami pochodzenia (certificate of origin), wskazującymi na niepreferencyjne indyjskie pochodzenie importowanego towaru, a zatem nieuprawniającymi do zastosowania preferencji celnych i właśnie z tego powodu w przedmiotowych zgłoszeniach celnych nie zastosowano preferencyjnej stawki celnej, lecz stawkę erga omnes (14%). W przedmiotowej sprawie do zgłoszeń celnych załączono zatem zwykłe świadectwo pochodzenia, dlatego brak było jakichkolwiek podstaw do zrównywania ewentualnego błędu popełnionego przez indyjskie organy z błędem unijnych organów celnych. Przesłanki od odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC muszą zachodzić łącznie i są następujące: 1/ błąd organu celnego; 2/ niewykrywalność błędu przez dłużnika; 3/ działanie przez dłużnika w dobrej wierze; 4/ przestrzeganie przez dłużnika przepisów dotyczących zgłoszenia celnego.
W niniejszej sprawie bezspornym i oczywistym jest, że żadnego błędu, prowadzącego do niezaksięgowania należności celnych w 2016 r. nie dopuścił się polski (unijny) organ celny. Organ celny był bowiem zobowiązany jedynie do weryfikacji formalnej przedmiotowych zgłoszeń celnych i dołączanych do niego dokumentów, nie zaś do kontrolowania ich pod kątem merytorycznym (por. art. 63 WKC). W niniejszej sprawie, tak zgłoszenia, jak i dołączone świadectwa pochodzenia spełniały wymogi formalne, a zgodnie z obowiązującym w dniu dokonywania przedmiotowych zgłoszeń art. 199 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 1993.253.1 ze zm.), bez uszczerbku dla ewentualnego stosowania przepisów karnych, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela bądź też złożenie zgłoszenia tranzytowego przy wykorzystaniu technik elektronicznego przetwarzania danych czyni zgłaszającego lub jego przedstawiciela odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za: prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów, oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów procedurą.
Z kolei art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC, w części dotyczącej działania organów spoza UE, odnosi się wyłącznie do potwierdzania preferencyjnego - a więc nigdy nierozważanego w odniesieniu do towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi - pochodzenia i konsekwencji jego zakwestionowania dla zaksięgowania i powiadomienia o należnościach z tytułu cła "zwykłego" (A00).
Konkludując poczynione rozważania, Sąd pragnie powtórzyć w tym miejscu, że dokonana przez organy wykładania przepisów prawa materialnego była prawidłowa, a przeprowadzone przez organy postępowanie nie uchybiało przepisom proceduralnym, zaś wszystkie podniesione w skardze zarzuty zostały przez Sąd rozpatrzone i uznane za niezasługujące na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd po dokonaniu kontroli doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).