III SA/GD 1047/21

III SA/Gd 1047/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący sprawozdawca/
Janina Guść
Jolanta Sudoł
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1654/22 - Wyrok NSA z 2024-05-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 17, art. 24 ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 stycznia 2017 r. Prezydent Miasta przyznał B. K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką A. K.
W dniu 10 września 2020 r. B. K. wniosła o wstrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego z powodu jej przejścia na emeryturę od 1 września 2020 r.
Decyzją z dnia 14 września 2020 r. Prezydent Miasta uchylił od dnia 1 września 2020 r. decyzję z dnia 9 stycznia 2017 r., przyznającą B. K. świadczenie pielęgnacyjne.
Skarżąca nie wniosła od tej decyzji odwołania.
W dniu 7 lipca 2021 r. B. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką A. K. Do wniosku dołączyła decyzję ZUS z dnia 1 marca 2021 r., dotyczącą waloryzacji renty rodzinnej i oświadczyła, że od 1 września 2020 r. nie jest na emeryturze, a na rencie rodzinnej.
W złożonym oświadczeniu z dnia tego samego dnia podała, że pomyliła się pisząc, że jest na emeryturze, a nie rencie rodzinnej i wniosła o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 września 2020 r.
Decyzją z dnia 22 lipca 2021 r. Prezydent Miasta przyznał B. K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką A. K., od dnia 1 lipca 2021 r. - bezterminowo. Z uzasadnienia decyzji wynika, że decyzja uwzględnia w całości żądanie strony, zawarte we wniosku.
Następnie decyzją z dnia 3 sierpnia 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił B. K. wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 września 2020 r. do 30 czerwca 2021r. Organ stwierdził, że nie widzi podstaw do wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany okres, skoro świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że po śmierci męża przeszła na jego rentę rodzinną. Po otrzymaniu decyzji o rencie rodzinnej była przekonana , że jest na emeryturze i z jej strony doszło do ogromnej pomyłki. Wobec tego wniosła o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 września 2020 r. do 30 czerwca 2021 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 9 września 2021 r. nr [...], na podstawie m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Po przytoczeniu treści art. 17 ustawy Kolegium uznało za bezsporne , że córka skarżącej orzeczeniem z dnia 2 czerwca 2015 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, a niepełnosprawność istnieje od urodzenia.
Kolegium wskazało na wystąpienie skarżącej w dniu 10 września 2020 r. o wstrzymanie przyznanego jej świadczenia z powodu przejścia na emeryturę, na skutek którego decyzja o przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego została uchylona, czego skarżąca odwołaniem nie zakwestionowała. Organ wskazał również na przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2021 r. Organ odwoławczy stwierdził, że mając na uwadze złożoną w dniu 10 września 2020 r. prośbę skarżącej i rozstrzygnięcie jej wniosku z dnia 7 lipca 2021 r. zgodnie z jej żądaniem i z treścią art. 24 ustawy, nie widzi podstaw do wyrównania świadczenia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną powyżej decyzję organu odwoławczego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art.75 § 1 k.p.a., art. 77 §1 , art. 80 k.p.a. , 107 §1 i 3 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącej doszło do błędnego uznania, że w dacie wniesienia przez nią wniosku o wstrzymanie przyznanego świadczenia istniały przesłanki do uchylenia przyznanego jej świadczenia pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji nie zweryfikował, czy w istocie zgodnie z deklaracją przeszła ona na emeryturę, zaniechał przeprowadzenia dowodów na tę okoliczność, nie wezwał skarżącej o przedłożenie takich dowodów ani nie zwrócił się do ZUS o informację o tytule uposażenia skarżącej , nie zobowiązał skarżącej do sprecyzowania wniosku – czy domaga się wstrzymania wypłaty świadczeń, czy uchylenia , zaniechał udzielenia jej stosownych pouczeń. Organ ponadto błędnie uznał, że wniosła ona o uchylenie przyznanego świadczenia, gdy skarżąca z uwagi na niepewność co do swojej sytuacji faktycznej i prawnej wnioskowała o wstrzymanie wypłaty świadczeń, jak również błędnie uznał, że uwzględnienie wniosku skarżącej z dnia 7 lipca 2021 r. przez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2021 r. uwzględnia jej żądanie, skoro pominął dolegliwości wynikające z utraty świadczenia od 1 września 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. Zarzuciła brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji oraz prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Skarga nie mogła być uwzględniona.
Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, skarżącej B. K., na podstawie decyzji z dnia 9 stycznia 2017 r., przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką A. K. Decyzja ta została uchylona od dnia 1 września 2020 r. decyzją z dnia 14 września 2020 r. , na skutek wniosku skarżącej , w którym podała ona, że od 1 września 2020 r. przysługuje jej emerytura. Decyzja ta jest ostateczna, bowiem skarżąca nie wniosła od niej odwołania.
Po złożeniu przez skarżącą kolejnego wniosku - z dnia 7 lipca 2021 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego Prezydent Miasta, decyzją z dnia 22 lipca 2021 r., przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką A. K., od dnia 1 lipca 2021 r. – bezterminowo.
Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została natomiast przez skarżącą na decyzje rozstrzygające wniosek skarżącej o wyrównanie jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 września 2020 r. do dnia 30 czerwca 2021 r.
Zauważyć wobec tego należy, że zarzuty skargi dotyczą w istocie nie tyle kwestionowanej przez skarżącą niniejszą skargą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2021 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 3 sierpnia 2021 r., a decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 września 2020 r. o uchyleniu decyzji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia 22 lipca 2021 r., przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 lipca 2021 r. Skarżąca w zarzutach niniejszej skargi kwestionuje bowiem sposób działania i rozstrzygnięcia jej wniosku o "wstrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego" w postępowaniu zakończonym decyzją organu pierwszej instancji z dnia 14 września 2020 r. Zarzuty te zostały opisane powyżej i nie ma potrzeby ich powielania.
Stwierdzenia w tej sytuacji wymaga, że w niniejszej sprawie organy obu instancji jedynie przytaczały w uzasadnieniach wydanych przez siebie decyzji ustalony stan faktyczny, nie będąc władne do merytorycznej oceny ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 września 2020 r.
Podniesione w niniejszej skardze, nakierowanej na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji odmawiających wyrównania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany przez nią okres, a dotyczące innej decyzji i innego postępowania administracyjnego zarzuty nie mogły zatem odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku.
Z kolei zarzut skargi, dotyczący wadliwego uznania przez organ pierwszej instancji, że decyzja uwzględnia żądanie strony, dotyczy decyzji z dnia 22 lipca 2021 r., przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 lipca 2021 r.
Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - dalej jako "ustawa", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Merytoryczne rozstrzygnięcie przez organ administracji kwestii przysługiwania bądź nieprzysługiwania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego następuje zawsze przez wydanie decyzji w tym przedmiocie. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego, jego "wyrównanie" może nastąpić wówczas, gdy istnieje w obiegu prawnym decyzja, przyznająca wnioskodawcy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ( czyli także do świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Skarżąca złożyła w dniu 7 lipca 2021 r. zarówno wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jak i w odrębnym oświadczeniu wniosek o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 września 2020 r. do 30 czerwca 2021 r.
Prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego ustało od dnia 1 września 2020 r. na mocy ostatecznej decyzji uchylającej prawo skarżącej do tego świadczenia, a następnie nabyła je ona ponownie od dnia 1 lipca 2021 r., na podstawie decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego dnia. Ani organy , ani Sąd w niniejszym postępowaniu nie mogą badać legalności tych decyzji.
Z powyższych rozważań wynika, że brak jest decyzji , która przyznawałaby skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany przez nią okres od 1 września 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. Z tych więc względów przedmiotowy wniosek skarżącej nie mógł być przez organy uwzględniony.
Nadmienić należy, że nawet gdyby uznać, że zawarty w oświadczeniu skarżącej z dnia 7 lipca 2021 r. wniosek o "wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego" od 1 września 2020 r. powinien być uznany za wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od tego dnia, to także taki wniosek nie mógłby zostać przez organy uwzględniony z uwagi na cytowaną wyżej treść art. 24 ust. 2 ustawy. Skarżąca nie składała bowiem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego we wrześniu 2020 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia w niniejszej sprawie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez organy obu instancji stwierdzić należy, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji są skrótowe i lakoniczne, szczególnie uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji. Jednak aby możliwe było uwzględnienie skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania konieczne jest – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – stwierdzenie przez Sąd takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.