III SA/Łd 92/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-07-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdybadania lekarskiezdrowie psychicznekleptomaniazaburzenia osobowościleki psychotropowebezpieczeństwo ruchu drogowegopostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę kierowcy na decyzję o skierowaniu go na badania lekarskie w celu ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, uznając zasadność obaw wynikających z zaburzeń osobowości i przyjmowanych leków psychotropowych.

Skarżący D.F. kwestionował decyzję o skierowaniu go na badania lekarskie, argumentując, że jego choroba (kleptomania) nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i że nie stać go na koszty badań. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, wynikające z opinii sądowo-psychiatrycznej wskazującej na zaburzenia osobowości i przyjmowanie leków psychotropowych, stanowią podstawę do skierowania na badania. Sąd podkreślił, że bezpieczeństwo w ruchu drogowym ma priorytet nad kosztami badań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę D.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B. Podstawą do skierowania na badania była opinia sądowo-psychiatryczna wskazująca na zaburzenia osobowości i objawy kleptomanii u skarżącego, a także fakt przyjmowania przez niego leków psychotropowych. Skarżący argumentował, że kleptomania nie wpływa na jego zdolność prowadzenia pojazdów i podnosił kwestie finansowe. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, wynikające z wiarygodnych źródeł (w tym opinii biegłych i wniosku prokuratora), stanowią podstawę do skierowania na badania. Sąd podkreślił, że kluczowe są nie tylko same schorzenia, ale także ich połączenie z przyjmowanymi lekami, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Kwestie finansowe nie mogły przeważyć nad koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Sąd uznał, że decyzja SKO była prawidłowa i naprawiła ewentualne niedociągnięcia organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją uzasadnione zastrzeżenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że połączenie zaburzeń osobowości, objawów kleptomanii oraz przyjmowania leków psychotropowych stanowi wystarczającą podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie, gdyż może to wpływać na jego zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Weryfikacja tego wpływu wymaga wiedzy specjalistycznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.k.p. art. 99 § 1 pkt 2 lit. a

Ustawa o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy z urzędu na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.k.p. art. 182

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 75 § 1 pkt 5

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 101 § 2 pkt 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 79a

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 79 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 79 § 4

Ustawa o kierujących pojazdami

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MZ art. 4 § 1 pkt 9 i 12

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców

rozp. MZ art. 5 § pkt 3 i 4

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy wynikające z opinii sądowo-psychiatrycznej (zaburzenia osobowości, kleptomania) w połączeniu z przyjmowaniem leków psychotropowych. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym ma priorytet nad kosztami badań.

Odrzucone argumenty

Choroba (kleptomania) nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów. Brak możliwości poniesienia kosztów badań z uwagi na trudną sytuację finansową (upadłość konsumencka, brak pracy). Uzyskanie zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego brak wpływu kleptomanii na prowadzenie pojazdów.

Godne uwagi sformułowania

zadaniem organów administracji jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. nie ma przy tym znaczenia, że nasunęły się one po analizie akt postępowania karnego, dodatkowo niezwiązanego z naruszeniem zasad i bezpieczeństwa w ruchu drogowym, bowiem należy pamiętać, że choć rola prokuratora zwykle utożsamiana jest ze ściganiem czynów zabronionych, to jednak w rzeczywistości pełni on funkcję szeroko rozumianego strażnika praworządności w ramach całego systemu prawa. Połączenie tych dwóch aspektów zrodziło więc, zdaniem sądu, uzasadnione obawy, o ich wpływ na samopoczucie psychiczne skarżącego oraz jego stan emocjonalny czy sprawność intelektualną, a w konsekwencji o jego zdolność do zapewnienia bezpiecznego poruszania się pojazdami mechanicznymi w ruchu drogowym. nie można na szali wartości kłaść z jednej strony opłat za przeprowadzenie badań a z drugiej potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym – są to wartości absolutnie niewspółmierne względem siebie.

Skład orzekający

Paweł Dańczak

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Ceglarska-Piłat

członek

Małgorzata Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie skierowania na badania lekarskie kierowcy w przypadku stwierdzenia zaburzeń osobowości i przyjmowania leków psychotropowych, nawet jeśli głównym zarzutem była kleptomania. Podkreślenie priorytetu bezpieczeństwa ruchu drogowego nad kwestiami finansowymi."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i medycznego. Interpretacja 'uzasadnionych zastrzeżeń' może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nietypowego połączenia problemów zdrowotnych (zaburzenia osobowości, kleptomania) z prawem jazdy i bezpieczeństwem ruchu drogowego, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.

Czy kleptomania i leki psychotropowe dyskwalifikują kierowcę? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 92/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Małgorzata Kowalska
Paweł Dańczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 99
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 17 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 roku sprawy ze skargi D. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 16 grudnia 2024 roku nr SKO.4181.55.24 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 16 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z 18 października 2024 r. o skierowaniu D.F. (dalej: strona, skarżący) na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zakresie uprawnienia kategorii B prawa jazdy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Wnioskiem z 16 września 2024 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wystąpił do Starosty [...] o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania strony na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy wynikających ze sporządzonej w toku postępowania karnego opinii sądowo-psychiatrycznej. Jako podstawę prawną wskazano art. 182 k.p.a. w związku z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm., dalej: ustawa).
Starosta [...] decyzją z 18 października 2024 r. skierował stronę na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi.
Od przedmiotowej decyzji strona odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu. Według skarżącego na chorobę kleptomanii leczy się od 20 lat i nie widzi jej związku z prowadzeniem samochodu. Ponadto podniósł, że przebywa na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez lekarza ortopedę w związku z urazem kręgosłupa, co uniemożliwia przemieszczanie się.
Decyzją z 16 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z 18 października 2024 r., zwracając uwagę, że opinia sądowo-psychiatryczna dotycząca stanu zdrowia udostępniona przez prokuratora stanowi wystarczającą i zarazem wiarygodną podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że opinia taka została sporządzona na potrzeby innego postępowania, które nie ma związku z funkcjonowaniem skarżącego jako kierowcy w ruchu drogowym. Zdaniem SKO w Sieradzu, okoliczności uzasadniające skierowanie skarżącego na badanie lekarskie wynikają z akt sprawy, a przede wszystkim z ustaleń zawartych w załączonej do wniosku prokuratora opinii sądowo-psychiatrycznej z 20 maja 2024 r. Z wniosku zawartego w tej opinii wynika, że u strony nie stwierdzono czynnych zaburzeń psychotycznych pod postacią urojeń i omamów ani upośledzenia umysłowego, jednak rozpoznano zaburzenia osobowości oraz objawy kleptomanii. Jednocześnie w treści opinii biegli wskazali, że strona leczy się w poradni zdrowia psychicznego i u psychologa, oraz że aktualnie przyjmuje leki psychotropowe.
Kolegium odniosło się nadto do zaświadczenia lekarskiego przekazanego przez stronę wskazując, że głównym rozpoznaniem, jakie z niego wynika, nie jest, jak utrzymuje strona, kleptomania, lecz są to specyficzne zaburzenia osobowości. Kleptomania natomiast, obok patologicznego hazardu, jest rozpoznaniem współistniejącym. Poza tym brak jest danych na to, by kleptomania wpływała niekorzystnie na zdolność do prowadzenia pojazdów kat. B (jak to określił lekarz wystawiający zaświadczenie), co nie daje jednak pewności, iż przy współistnieniu innej psychicznej jednostki chorobowej (w tym przypadku specyficznych zaburzeń osobowości) może stanowić to przeszkodę zdrowotną do kierowania pojazdami.
Kolegium skonkludowało, że nie miało wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie istnieją przesłanki do skierowania strony na badanie lekarskie, gdyż występuje duże prawdopodobieństwo, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionemu lekarzowi, który przeprowadzi w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy stosowne badania i oceni, czy stan zdrowia skarżącego pozwala na prowadzenie pojazdów mechanicznych. Wobec tych ustaleń Kolegium podkreśliło, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 9 i 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2503, dalej: rozporządzenie) w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w zakresie, m.in. zdrowia psychicznego oraz stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami. Szczegółowe warunki badania lekarskiego w tym zakresie zawiera załącznik nr 4 do rozporządzenia (§ 5 pkt 3 i 4).
Kolegium nie uwzględniło nadto okoliczności wskazanej w odwołaniu, tj. braku możliwości strony poddania się badaniu lekarskiemu w wyznaczonym terminie ze względu na ograniczenia w poruszania się z uwagi na uraz kręgosłupa podnosząc, że decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie nie określa terminu badania lekarskiego i wskazując, że wg aktualnie obowiązującego brzmienia art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2, jest obowiązana do dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1.
Kolegium nie uwzględniło także wniosku o pokrycie kosztów badania lekarskiego z środków Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z art. 79a ustawy za badanie lekarskie przeprowadzone przez uprawnionego lekarza, o którym mowa w art. 79 ust. 1, oraz za przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4, pobiera się opłatę, której wysokość nie może przekroczyć 200 zł za każde z tych badań.
W skardze na powyższą decyzję SKO w Sieradzu skarżący wyjaśnił, że jego choroba, kleptomania, wynika z zaburzenia osobowości. Chorobę tę wykryto u niego w wieku 18 lat, a rok później zdał egzamin na prawo jazdy. Zdaniem skarżącego przez ostatnie 19 lat choroba ta w żaden sposób nie wpływała na jego poczytalność podczas prowadzenia pojazdów. Ten sam lekarz, który 20 lat temu stwierdził chorobę, badał skarżącego po otrzymaniu decyzji organu I instancji pod kątem tego, czy może prowadzić samochód z tą chorobą. Zdaniem skarżącego ze względu na tę opinię lekarską nie ma potrzeby, aby kierować go na bezzasadne i zbędne badania. Jeśli jednak skarga nie zostanie uwzględniona, to skarżący zawnioskował o pokrycie kosztów badania ze środków Skarbu Państwa. Obecnie skarżący nie pracuje z powodu urazu kręgosłupa, czeka na rehabilitację i być może operację. Ma też ogłoszoną upadłość konsumencką.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Postanowieniem z 28 lutego 2025 r. w sprawie o sygn. akt III SPP/Łd 31/25 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja SKO w Sieradzu z 16 grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z 18 października 2024 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zakresie uprawnienia kategorii B prawa jazdy.
Materialnoprawną podstawę ww. rozstrzygnięć stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem z urzędu na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia.
W stanie faktycznym sprawy zastrzeżenia takie wywiódł prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] na podstawie materiałów ze sprawy karnej prowadzonej przeciwko skarżącemu, w tym w szczególności na podstawie znajdującej się w tych materiałach opinii biegłych psychiatrów, którzy rozpoznali u skarżącego zaburzenia osobowości i objawy kleptomanii. Z wniosku prokuratorskiego skierowanego do Starosty [...] o skierowanie skarżącego na badania kontrolne wynikało, iż główną motywacją było w tym przypadku stwierdzone u strony przez opiniujących biegłych wspomnianych zaburzeń osobowości i kleptomanii w połączeniu z zażywanymi środkami farmakologicznymi, co – zdaniem prokuratora – mogło mieć wpływ na samopoczucie psychiczne, emocjonalne czy sprawność intelektualną skarżącego, co mogłoby mieć przełożenie na spowodowanie niebezpiecznej sytuacji na drodze.
Do wniosku prokuratora przychylił się Starosta [...], wydając stosowną decyzję o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi, a po rozpatrzeniu odwołania od tego rozstrzygnięcia, wniesionego przez stronę, zaskarżoną decyzją SKO w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Skarżący, nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w rozstrzygnięciach organów administracji jako główne argumenty przeciwko wskazał:
- fakt, iż stwierdzona u skarżącego kleptomania nie wpływa na jego poczytalność podczas prowadzenia pojazdów; jednocześnie skarżący miał poddać się, po otrzymaniu decyzji Starosty [...], badaniom lekarskim i na podstawie uzyskanej opinii twierdził, że nie ma potrzeby, aby kierować go na dodatkowe badania,
- kwestie ekonomiczne, podnosząc, że jako osoba niepracująca, z ogłoszoną upadłością konsumencką, nie ma możliwości poniesienia opłat za ewentualne przeprowadzenie badania, na które jest kierowany.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zadaniem organów administracji jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że «mają być uzasadnione» oznacza, że są one oparte na wiarygodnych podstawach. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej" (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lutego 2022 r., II SA/Go 1021/21, LEX 3327987). W niniejszej sprawie, o czym była już mowa wcześniej, wątpliwości takie zgłosił prokurator. Nie ma przy tym znaczenia, że nasunęły się one po analizie akt postępowania karnego, dodatkowo niezwiązanego z naruszeniem zasad i bezpieczeństwa w ruchu drogowym, bowiem należy pamiętać, że choć rola prokuratora zwykle utożsamiana jest ze ściganiem czynów zabronionych, to jednak w rzeczywistości pełni on funkcję szeroko rozumianego strażnika praworządności w ramach całego systemu prawa. A zatem jego działalność prawnokarna może odciskać się także w sferze administracyjnoprawnej, a co więcej, aktywność w tej ostatniej sferze może być także zupełnie niezależna od kwestii związanych z prawem karnym.
W literaturze prawniczej wskazuje się, że zawarty w art. 99 ust. 1 pkt 2 pkt 1 lit. a ustawy zwrot «uzasadnione zastrzeżenia» [...] oznacza [...] oparte na obiektywnych racjach (wiarygodnych) wątpliwości powzięte z wiarygodnego źródła i nasuwające duże wątpliwości do kierowania pojazdami. Nie wystarczą zatem same wątpliwości, iż kierujący ze względu na stan zdrowia nie gwarantuje bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Okoliczności ustalone przez organ muszą bowiem z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze. Przesłanka ta musi być interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym powodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów (W. Kotowski [w:] Ustawa o kierujących pojazdami. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2022, art. 99). Dodać należy, że wprawdzie nie zawsze opinia sądowo-psychiatryczna, dołączana do wniosku prokuratora o skierowanie kierowcy na badanie lekarskie, powinna stanowić dla starosty jedyny i rozstrzygający dowód, uzasadniający wydanie decyzji o skierowanie kierowcy na badanie lekarskie (B. Kurzępa, Glosa do wyroku WSA z dnia 3 lipca 2014 r., III SA/Gd 346/14, PPP 2015, nr 11, s. 102-105), niemniej jednak w niniejszej sprawie, poza opinią załączoną przez prokuratora, całokształt zgromadzonych akt, pozwala przyjąć za trafne stanowisko organów obu instancji dotyczące skierowania skarżącego na badania lekarskie.
Wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi, to nie kleptomania sama w sobie, na którą niewątpliwie cierpi skarżący, stała się zasadniczym motywem skierowanego do Starosty [...] wniosku prokuratora o skierowanie skarżącego na badania kontrolne, lecz stwierdzone u niego przez opiniujących biegłych zaburzeń osobowości i kleptomanii w połączeniu z zażywanymi środkami farmakologicznymi. Jak wynika z wniosku prokuratorskiego, zastrzeżenia dotyczące zdolności skarżącego do prowadzenia pojazdów nie biorą się wyłącznie z tego, że skarżący ma schorzenia psychiczne, lecz z połączenia tego czynnika oraz zażywanych w związku z tym leków, które jak wynika z dokumentacji sprawy, są lekami psychotropowymi. Połączenie tych dwóch aspektów zrodziło więc, zdaniem sądu, uzasadnione obawy, o ich wpływ na samopoczucie psychiczne skarżącego oraz jego stan emocjonalny czy sprawność intelektualną, a w konsekwencji o jego zdolność do zapewnienia bezpiecznego poruszania się pojazdami mechanicznymi w ruchu drogowym. Z uwagi na to, że prokurator nie jest kompetentny do samodzielnej weryfikacji tego rodzaju tezy, gdyż wymaga ona specjalistycznej wiedzy medycznej, zasadnie wystąpił on ze stosownym wnioskiem, aby skierować skarżącego na badania, które zostałyby przeprowadzone w ośrodku dysponującym kadrą mogącą wydać ocenę co do stanu zdrowia kierowcy i istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania przez niego pojazdami.
W tym miejscu trzeba dodać, że z załączonej do akt sprawy opinii sądowo-psychiatrycznej wynika, że u skarżącego stwierdzono zaburzenia osobowości, a odrębnie od tego także objawy kleptomanii. Patologiczne kradzieże są zatem dolegliwością współistniejącą i jak wynika z wniosku prokuratora nie były zasadniczym powodem zwrócenia się przez niego do Starosty, a taka nieprawdziwa sugestia płynie z pism procesowych skarżącego, w tym skargi do tut. sądu. Co więcej, zaświadczenie lekarskie z 20 listopada 2024 r., jakie przedłożył skarżący wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji, i na które także powołuje się w skardze, również wskazuje jako rozpoznanie główne "specyficzne zaburzenia osobowości" (a nie kleptomanię), na co celnie zwraca uwagę SKO w Sieradzu w zaskarżonej decyzji. Zaświadczenie to jednocześnie denuncjuje rzeczywiste intencje skarżącego, bowiem z jego treści wprost wynika, że skarżący chciał je uzyskać w konkretnym celu, tj. na okoliczność stwierdzenia, że kleptomania nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów (tak na podstawie pola w zaświadczeniu: "Cel wydania zaświadczenia"). I lekarz zawarł konkluzję, że brak jest danych na to, by kleptomania wpływała w sposób niekorzystny na zdolność do prowadzenia pojazdów kat. B, co zresztą i bez tego zaświadczenia jest wnioskiem płynącym z zasad logiki i zdrowego rozsądku, jeśli się zna istotę tej przypadłości. Po pierwsze jednak, zaświadczenie to nie neguje występowania innych schorzeń poza kleptomanią, a wręcz wprost wskazuje ich istnienie. Po drugie, nie przeczy ono temu, że stwierdzone w badaniu jako rozpoznanie główne "zaburzenia osobowości" nie mają wpływu na zdolność prowadzenia przez skarżącego pojazdów kat. B. Po trzecie zaś, nie neguje zastrzeżeń wynikających z wniosku prokuratorskiego, że przyjmowane przez skarżącego leki psychotropowe nie wpływają potencjalnie na jego motorykę i stan psychofizyczny, mogąc wywoływać niebezpieczeństwo w ruchu lądowym. W tym ostatnim aspekcie skarżący nie poinformował zresztą lekarza wystawiającego zaświadczenie o przyjmowaniu takowych leków. Z treści tego dokumentu wynika bowiem, że skarżący zadeklarował, iż przyjmował leki, ale nie pamięta jakie. Jest to w ocenie sądu stwierdzenie mało wiarygodne, zważywszy na fakt, że formalnie stwierdzony stan choroby, a w zasadzie jej leczenia trwa nieprzerwanie od 19 roku życia skarżącego, a ten obecnie ma 38 lat. Przez tak długi okres wiedza o przyjmowanych stale farmaceutykach jest już zwykle utrwalona. Jednocześnie z opinii sądowo-psychiatrycznej z 20 maja 2024 r. wynika, że skarżący przyjmował lub aktualnie przyjmuje następujące leki: Paroxinor, Escipram, Fluanxol. Na podstawie powszechnie dostępnych źródeł wiadomo, że są one zaliczane do grupy leków psychotropowych, a z opisu ich działań ubocznych wynika, że mogą znaczącą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów przez pacjentów, którzy je przyjmują. Oczywiście kwestię tę należy potwierdzić medycznie, jednak tej oceny nie dokonuje ani prokurator wnioskujący o skierowanie na badania, ani jakikolwiek organ administracji, lecz specjalista we właściwym do tego ośrodku medycznym. Obiektywnie jednak wykazany fakt zażywania przez skarżącego konkretnych leków psychotropowych, których natura może prowadzić do ograniczenia zdolności prowadzenia pojazdów jest – zdaniem sądu – wystarczającym argumentem do tego, aby twierdzić, że spełnione zostały ustawowe warunki do skierowania go na badania lekarskie.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skierowanie na badanie lekarskie nie było w niniejszej sprawie pochopne, lecz oparto je na wiarygodnych źródłach, mogących nasuwać wątpliwości co do tego, czy skarżący może przy swoim stanie zdrowia (i prowadzonej terapii) prowadzić w sposób bezpieczny pojazdy mechaniczne. W ocenie sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przynajmniej na poważne podejrzenie, że odpowiedź na powyższe pytanie może te wątpliwości potwierdzać, niemniej jednak ostateczne ustalenie istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie, przewidziane prawem orzeczenie. Jeśli będzie ono dla skarżącego korzystne, wówczas nic nie będzie stało na przeszkodzie, aby mógł on nadal swobodnie poruszać się samochodami, korzystając z uprawnień wynikających z posiadanej kategorii prawa jazdy.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi związanych z ekonomicznym aspektem poddania się badaniom, to nie mogły one znaleźć uznania sądu. Po pierwsze, przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie przewidują rozwiązań pozwalających na odstąpienie od skierowania na badania kontrolne ze względu na sygnalizowane przez stronę trudności finansowe. Po drugie, nie można na szali wartości kłaść z jednej strony opłat za przeprowadzenie badań a z drugiej potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym – są to wartości absolutnie niewspółmierne względem siebie. Po trzecie zaś, skoro skarżącego potencjalnie stać na utrzymywanie samochodu i ponoszenie kosztów poruszania się nim, to trudno zaakceptować argument, że nie może ponieść ewentualnych wydatków związanych z poddaniem się niezbędnym badaniom lekarskim oceniającym jego zdolność do prowadzenia takiego pojazdu.
Końcowo sąd wskazuje, że działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdzono wystąpienia uchybień natury procesowej czy materialnoprawnej, zarówno podniesionych w skardze, jak i w niej niezawartych, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego kontrolowanych decyzji administracyjnych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ich podjęcia i pozwalał na sformułowanie ocen faktycznych i prawnych, które znalazły swoje odbicie zwłaszcza w decyzji SKO w Sieradzu, a które sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje i zasadniczo przyjmuje za własne. Sąd dostrzega jednocześnie lakoniczność decyzji Starosty [...], której uzasadnienie odbiega od wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a., jednak należy zauważyć, że ocenie sądu podlega przede wszystkim rozstrzygnięcie ostateczne, a więc zaskarżona decyzja SKO w Sieradzu, która to z kolei w pełni realizuje wymagania ustawowe i jednocześnie naprawia w sferze procesowej niedociągnięcia organu I instancji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., wniesiona w sprawie skarga podlegała oddaleniu.
d.cz.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI