III SA/Łd 914/25

III SA/Łd 914/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw.z a rt. 145 par. 3, art. 145 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 64, art. 66, art. 61a, art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 171
art. 99, art. 100, art. 102, art. 105 i art. 106
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 270
art. 41
Ustawa budżetowa na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r.
Sentencja
Dnia 24 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2026 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 14 października 2025 roku nr 65/2025 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 roku wraz z ustawowymi odsetkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Łęczycy z dnia 5 września 2025 roku nr 3/2025; 2. umarza postępowanie administracyjne.
Uzasadnienie
Decyzją z 14 października 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi (dalej: organ II instancji lub organ odwoławczy) uchylił zaskarżoną doń decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Łęczycy z 5 września 2025 r. o odmowie przyznania prawa do uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 24 lutego 2023 r. ustalonego w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową w wysokości 1 740,64 zł wraz z ustawowymi odsetkami w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie umarzając w tym zakresie postępowanie oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Funkcjonariusz Policji R. P. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) został zwolniony ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2023 r. Skarżący otrzymał uposażenie za miesiąc styczeń 2023 r. i za miesiąc luty 2023 r. oraz otrzymał świadczenia pieniężne przysługujące w związku ze zwolnieniem ze służby.
Pismem z 11 sierpnia 2025 r. (wpływ do organu 13 sierpnia 2025 r.) strona złożyła wniosek (Raport), w którym wniosła o: 1) wyrównanie uposażenia za miesiąc styczeń 2023 r. i za miesiąc luty 2023 r. oraz pozostałych świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszowi Policji odchodzącemu na emeryturę wraz z ustawowymi odsetkami; 2) przekazanie do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia stanowiącego podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury (po uznaniu należnych świadczeń z pkt 1).
Decyzją z 5 września 2025 r. Komendant Powiatowy Policji w Łęczycy odmówił stronie przyznania prawa do uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 24 lutego 2023 r. ustalonego w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową w wysokości 1 740,64 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Skarżący odwołał się od tej decyzji.
Powołaną na wstępie decyzją z 14 października 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi uchylił zaskarżoną doń decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Łęczycy z 5 września 2025 r. o odmowie przyznania prawa do uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 24 lutego 2023 r. ustalonego w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową w wysokości 1 740,64 zł wraz z ustawowymi odsetkami - w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie, umarzając w tym zakresie postępowanie oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. Organ II instancji wskazał, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2023 r. Policjant otrzymał uposażenie za miesiąc styczeń 2023 r. i za miesiąc luty 2023 r. oraz otrzymał świadczenia pieniężne przysługujące w związku ze zwolnieniem ze służby, naliczone zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie jego wypłaty. Tym samym należne uposażenie wykazane w zaświadczeniu do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zostało wskazane w prawidłowej wysokości. Organ odwoławczy wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, tj.: art. 99 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2025 r., poz. 636, ze zm.); art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 256); art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2666); art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 270). Dalej organ ten stwierdził, że problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza Policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w 2023 roku reguluje ustawa budżetowa na rok 2023 oraz ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Powyższe przepisy wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1 740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia ich uposażeń w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie, od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r., do obliczenia uposażeń stosuje się kwotę bazową w wysokości 1 614,69 zł ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 270). Brzmienie powołanych przepisów oraz czas wejścia w życie ustaw, nie pozostawia wątpliwości co do wysokości uposażenia przysługującego policjantom za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego uposażenie strony, wypłacone za miesiąc styczeń 2023 r. i za miesiąc luty 2023 r., zostało naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji. Nadto, organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji co do odmowy wypłaty stronie: wyrównania oraz świadczeń pieniężnych należnych w związku ze zwolnieniem ze służby, bowiem ich wysokość zależy od uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku, które to uposażenie nie uległo waloryzacji ani wyrównaniu. Organ ten zaznaczył przy tym, że dokonywanie wydatkowania środków publicznych wymaga istnienia podstawy prawnej w tej mierze. Ustawodawca nie przewidział jakiegokolwiek rozwiązania prawnego do wypłaty wyrównania dla funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r., a brak takiej regulacji uniemożliwia organowi dokonywanie naliczeń, a następnie wyrównywania uposażeń i innych świadczeń pieniężnych będących pochodną uposażenia. Odnosząc się do żądania strony dotyczącego przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia stanowiącego podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury, organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin "Podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku". Zatem, w ocenie organu odwoławczego, z uwagi na to, że uposażenie stanowiące podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury nie uległo zmianie, słusznie odmówiono przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego żądanych wyliczeń. Odnośnie zaś żądania wypłaty odsetek za opóźnienie należy organ II instancji stwierdził, że ustawa o Policji nie zawiera przepisu, który stanowiłby podstawę do żądania wypłaty ustawowych odsetek od niewypłaconego w terminie uposażenia. Brak natomiast przepisu na gruncie ustawy o Policji, jak również w Kodeksie postępowania administracyjnego, który mógłby stanowić podstawę do orzekania w tej kwestii powoduje, ze żądanie dotyczące wypłaty odsetek nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Rozpoznanie sprawy o odsetki od uposażenia (również w przypadku jego przyznania) nie może nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez organy administracji publicznej, natomiast dochodzenie omawianych roszczeń możliwe jest na drodze cywilnoprawnej (organ przywołał uchwałę NSA z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt OPS 17/00). Dalej organ odwoławczy wyjaśni, iż zaskarżona doń decyzja rozstrzyga sprawę w części dotyczącej odmowy wypłaty odsetek, zatem w tym zakresie wykracza poza kompetencje ustawowe organu, gdyż żądanie wypłaty odsetek od nieterminowo wypłaconych świadczeń nie podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, a zatem decyzja w tej części powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, a postępowanie w tym przedmiocie należy umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe (przywołano przy tym wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990 r., sygn. akt II SA 1240/89). Zatem w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie organ odwoławczy uznał, iż zachodzi konieczność umorzenia postępowania z uwagi na fakt, iż organ I instancji wydał decyzję w tej części bez podstawy prawnej. Z uwagi na powyższe konieczne jest zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W pozostałym zaś zakresie organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji uznał je za niezasadne, wskazując, że wypłacając uposażenie, płatnik nie ma możliwości dowolnego kształtowania jego wysokości, ani tym bardziej przesądzania o niekonstytucyjności przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podwyżki nie mogą być przyznane w inny sposób, niż wynika to z przepisów prawa. Tym samym nie ma również możliwości podwyższenia uposażenia policjantom, których ustawodawca nie przewidział w ustawie budżetowej i "okołobudżetowej" na rok 2023. Organ działa bowiem na podstawie i w granicach przepisów prawa oraz ma obowiązek stosować przepisy powszechnie obowiązujące, co do których uprawnione organy nie orzekały o sprzeczności z Konstytucją. Z kolei w zakresie zarzutu strony dotyczącego pominięcia jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, potwierdzającej prawo funkcjonariuszy do wyrównania uposażenia za okresy, w których następowały zmiany w wysokości kwoty bazowej lub podwyżki wynagrodzenia organ II instancji również uznał go za bezzasadny. Zdaniem organu strona nie przedstawiła żadnej przesłanki, która nakazywałaby wyrównanie uposażenia zgodnie z żądaniem i oparta była na obowiązujących przepisach prawa.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyżej wskazaną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, podnosząc, że odejście ze służby nie było podyktowane niechęcią do pracy a pogarszającym się stanem zdrowia, co w późniejszym czasie potwierdziła decyzja Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Łodzi. W związku z powyższym 24 lutego 2023 r. skarżący postanowił zakończyć służbę odchodząc w stan i spoczynku. Ponadto, skarżący podniósł, iż podwyżka, o którą się ubiega miała charakter systemowy i powszechny, wynikała z porozumień rządowo-związkowych zawartych jeszcze w 2022 r., a jej wprowadzenie było zapowiedziane z wyprzedzeniem. Skarżący podniósł, że organ błędnie przyjął, iż prawo do wyższego uposażenia przysługiwało dopiero od 1 marca 2023 r. – mimo, że podwyżka ta faktycznie dotyczyła okresu całego roku 2023, co potwierdza sposób jej finansowania oraz treść rozporządzeń wykonawczych do ustawy budżetowej. Odmowa przeliczenia uposażenia i świadczeń strony skarżącej na podstawie nowych stawek narusza zasadę równego traktowania funkcjonariuszy (art. 2 Konstytucji RP), gdyż prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji funkcjonariuszy, różniąc się datą zwolnienia ze służby jedynie o kilka dni. Strona wskazała, że organ w zaskarżonej decyzji naruszył m.in. art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, art. 96 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasadę równego traktowania funkcjonariuszy Policji przy ustalaniu należności pieniężnych.
W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi oraz zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia sprawy i przeliczenia należnych świadczeń z uwzględnieniem podwyżki uposażenia od dnia 1 marca 2023 r. Strona wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej, powoływana również jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję), konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania administracyjnego stanowiły inne przyczyny, niż w niej wskazane.
Spór w sprawie dotyczył kwestii przeliczenia i wypłacenia skarżącemu wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. ze składowymi zobowiązań finansowych przysługujących przy przejściu na emeryturę wraz z zaległymi odsetkami ustawowymi. Biorąc powyższe pod uwagę sąd stanął na stanowisku, że ów spór nie powinien być rozpoznawany na ścieżce administracyjnoprawnej, lecz w postępowaniu cywilnym, tj. przez sąd powszechny z uwagi na to, że dotyczy on byłego funkcjonariusza Policji, czyli osoby, która nie pozostaje w stosunku administracyjnej zależności z tą formacją. Tym samym, zdaniem składu orzekającego, organy nie były uprawnione do wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej. Sąd przyjął, że organy błędnie uznały pismo skarżącego zatytułowane "Raport", za wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia we wspomnianym wcześniej zakresie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi określają przepisy rozdziału 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Stosownie do treści art. 99 ust. 2 ustawy o Policji policjant otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie z tytułu pełnienia służby. Przepis art. 100 ustawy o Policji zawiera wyliczenie składników uposażenia policjanta, stanowiąc, że uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Zgodnie zaś z art. 105 ust. 2 ustawy o Policji uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5. Przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość, ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa (art. 99 ust. 3 ustawy o Policji). Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć uposażenie wraz z miesięczną równowartością nagrody rocznej (art. 99 ust. 3a ustawy o Policji). Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 99 ust. 4 ustawy o Policji). Zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy o Policji uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o Policji, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu 1wysługi lat (art. 101 ust. 2 ustawy o Policji). Stosownie do treści art. 102 ustawy o Policji, minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach.
Zaznaczyć należy, że ustawa okołobudżetowa na rok 2023 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r., przewidując w art. 41 ust. 1, iż kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej będą stosowane się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Na mocy wskazanego przepisu do uposażeń od dnia 1 marca 2023 r. zastosowanie miały więc podwyższone kwoty bazowe ustalone na mocy art. 9 ustawy budżetowej na rok 2023 (która weszła w życie w dniu 8 lutego 2023 r. z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r.) w wysokości 1 740, 64 zł dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (art. 9 ust 1 pkt 2 lit. c ustawy budżetowej na rok 2023). Natomiast w art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. przewidziano zasadę, że do obliczania uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 270). Na mocy wskazanego przepisu do uposażeń za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. zastosowanie miały więc kwoty bazowe jeszcze niepodwyższone, to jest ustalone na mocy art. 9 ustawy budżetowej na rok 2023 w wysokości 1 614, 69 zł dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (art. 9 ust 1 pkt 2 lit. c ustawy budżetowej na rok 2022). Lektura przywołanych powyżej przepisów, w ocenie sądu, nie pozostawia wątpliwości, że kwestia szeroko rozumianej regulacji uposażeń – w tym także ewentualnego wyrównania ich wysokości – odnosi się wyłącznie do funkcjonariuszy Policji, a więc osób pozostających w tej formacji w służbie czynnej. Szczególnie dobitnie wyraża się to w treści art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji. W myśl pierwszego z przepisów (tj. art. 99 ust. 1 ustawy o Policji), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Stosownie zaś do art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Przepisy te jednoznacznie określają cezurę czasową, w ramach której istnieje prawna możliwość kształtowania stosunku służbowego policjanta, w tym co do jego uposażenia, w ramach form władczych związanych z wydawaniem wobec niego decyzji, w tym w postępowaniu administracyjnym. Ramy te ograniczają się zatem do okresu czynnej służby policjanta, tj. od mianowania na stanowisko służbowe do dnia zwolnienia ze służby (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1317/13, Lex/el nr 1664465). Z chwilą zwolnienia ze służby były funkcjonariusz nie traci roszczeń z tytułu prawa do uposażenia, czy powiązanych z tym świadczeń, o jakich mowa w rozdziale 9 ustawy o Policji, ale ich rozpoznanie nie następuje w ramach postępowania administracyjnego, lecz przed sądami powszechnymi (zob. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt III PZP 1/05, Lex/el nr 167814; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 1293/14, Lex/el nr 1480856)., a także OSNP 2006/15-16/227
W nawiązaniu do powyższego sąd uważa za właściwe powołać się na jeszcze jedno orzeczenie, które choć zapadło w odmiennym stanie faktycznym, to jednak prezentuje pogląd, który w sposób uniwersalny oddaje sens braku możliwości orzekania wobec byłego funkcjonariusza Policji w drodze rozstrzygnięć o podłożu administracyjnoprawnym. Mianowicie w wyroku z dnia 2 września 2025 r., sygn. akt III OSK 1833/22 (Lex/el nr 3907969) Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "Ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Tylko bowiem policjantowi przysługuje uposażanie. Natomiast prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. (...). Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażanie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje". Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe zapatrywanie dodając, że w istocie prowadzi ono do wniosku, że skoro stosunek służbowy wygasł wraz ze zwolnieniem ze służby, to w istocie brak jest po stronie organów Policji niezbędnych podstaw prawnych, aby kwestie związane z uposażeniem i świadczeniami pochodnymi móc kształtować wobec byłego policjanta na ścieżce administracyjnoprawnej. Ta, ścieżka administracyjnoprawna, powiązania jest bowiem z trwaniem stosunku służbowego, a ten w niniejszej sprawie wygasł – skarżący wszak przeszedł na emeryturę z dniem 24 lutego 2023 r. Formy takiej nie można zatem domniemywać, zwłaszcza że ilekroć ustawodawca chce, aby właśnie na drodze administracyjnej wpływać na relacje odnoszące się wprost do uprawnień, czy obowiązków byłego policjanta, czyni tak wprost. Przykładem tego jest rozwiązanie przewidziane w art. 95 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję administracyjną o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się m.in. w stosunku do policjanta zwolnionego ze służby. Podobnego rozwiązania nie przewiduje się natomiast wobec byłych policjantów w żadnej innej kwestii, w tym związanej z wyrównaniem uposażania, co z kolei oznacza, że organy Policji nie mogą sobie tego rodzaju kompetencji przyznać samodzielnie, czy też jej domniemywać, gdyż byłoby to wbrew zasadzie ogólnej legalizmu, wyrażonej w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a także w art. 7 Konstytucji RP, w myśl którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Mając powyższe na względzie, w ocenie sądu, organy obu instancji błędnie przyjęły, że pismo skarżącego stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 24 lutego 2023 r. Treść samego pisma wraz z załączonym do niego wyrokiem Sądu Okręgowego w Z.z dnia [...]. Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...], nie wskazuje na tego rodzaju intencję jego autora, niemniej jednak, jeśli organy Policji miały wątpliwości lub uważały inaczej, to z uwagi na fakt, że miały do czynienia z żądaniem osoby, która od ponad dwóch lat nie pozostawała w służbie, powinny były ewentualnie wezwać skarżącego, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., do sprecyzowanie istoty wniesionego żądania. Tymczasem organy podjęły działania, bez żadnych wyjaśnień intencji skarżącego, mimo braku ku temu niezbędnej podstawy prawnej. Dodać przy tym trzeba, że gdyby nawet skarżący wprost domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego, to powinnością organu Policji byłoby wydanie postanowienia o zwrocie podania na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zdaniem sądu, w kontrolowanej sprawie właściwy jest właśnie sąd powszechny, jako że dotyczy ona uposażenia byłego funkcjonariusza, co organy obu instancji powinny mieć na uwadze z urzędu ze względu na słuszne spostrzeżenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w kontekście odsetek za opóźnienie.
Podkreślić należy, że składowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadome jest, że w orzecznictwie tutejszego sądu zapadały odmienne orzeczenia w podobnego rodzaju sprawach, przy czym trzeba wskazać, że stan faktyczny tych spraw nie zawsze przedstawiał się analogicznie, z uwagi na fakt, iż orzeczenia tutejszego sądu poprzedzane były prawomocnym stwierdzeniem braku swojej właściwości przez sąd powszechny. To zaś, w myśl art. 58 § 4 p.p.s.a., sprawiało, że WSA w Łodzi nie mógł odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (tj. z uwagi na to, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadomo jednak także, co tylko potwierdza stanowisko wyrażone w tym wyroku, że aktualnie sądy powszechne przyjmują tego rodzaju sprawy do rozpoznania, uznając ich cywilnoprawny charakter (por. m.in.: postanowienie SO w Warszawie z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt XIV Pz 96/25; postanowienie SO w Warszawie z dnia 14 października 2025 r., sygn. akt XXI Pz 103/25; postanowienie SO w Warszawie z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt XXI Pz 101/25).
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił zarówno zaskarżoną doń decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przepisy powyższe przewidują bowiem, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w ocenie składu orzekającego, organy dokonały bowiem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. przede wszystkim art. 99 oraz 100, 101 i 106 ust. 3 ustawy o Policji oraz art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, błędnie przyjmując, że z przepisów tych wynikała ich kompetencja do rozpoznania żądania skarżącego na drodze administracyjnoprawnej, podczas gdy ustawy te nie przewidywały w tym zakresie stosownej podstawy prawnej - sprawę tę powinien zatem rozpoznać właściwy sąd powszechny. W rezultacie powyższego organy nieprawidłowo wszczęły i prowadziły postępowanie administracyjne, naruszając tym sposobem art. 61a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez niewydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania z uwagi na brak ku temu podstawy prawnej, co miało wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na ostatnią ze wspomnianych kwestii, prowadzącą do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez organy Policji, sąd działając na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., postępowanie to umorzył.
a.kr