III SA/Łd 904/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku spółki A. o udostępnienie z rejestru PESEL danych osobowych potencjalnych spadkobierców zmarłej J.Ł., w tym imion, nazwisk, adresów zameldowania małżonka i dzieci, a także danych rodziców i rodzeństwa. Skarżąca powołała się na wezwanie sądu do wskazania spadkobierców w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Organy administracji odmówiły udostępnienia danych, argumentując, że wnioskodawca nie wykazał wystarczającego interesu prawnego, a żądanie nie było wystarczająco zindywidualizowane. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi częściowo uwzględnił skargę. Sąd uznał, że skarżący, jako strona postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, posiada interes prawny w uzyskaniu danych imienia, nazwiska i adresu zameldowania małżonka oraz dzieci zmarłej, ponieważ dane te są niezbędne do kontynuowania postępowania spadkowego i są dostępne w rejestrze PESEL. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w tej części. Jednocześnie sąd oddalił skargę w pozostałej części, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu danych rodziców i rodzeństwa zmarłej, gdyż dziedziczą oni w dalszej kolejności, a brak było dowodów na brak spadkobierców z pierwszej grupy. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie przesłanek interesu prawnego w dostępie do danych z rejestru PESEL w kontekście postępowań spadkowych oraz możliwość żądania danych grupy osób.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd zobowiązał do wskazania spadkobierców. Zakres udostępnianych danych jest ograniczony do informacji niezbędnych w postępowaniu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wnioskodawca, będący stroną postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, posiada interes prawny w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności do żądania udostępnienia z rejestru PESEL danych innych uczestników tego postępowania, w tym imion, nazwisk i adresów zameldowania małżonka i dzieci zmarłej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioskodawca posiada interes prawny w uzyskaniu danych imienia, nazwiska i adresu zameldowania małżonka oraz dzieci zmarłej, ponieważ dane te są niezbędne do kontynuowania postępowania spadkowego i są dostępne w rejestrze PESEL.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że posiadanie statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, w sytuacji gdy sąd zobowiązał do wskazania spadkobierców, stanowi interes prawny do uzyskania danych z rejestru PESEL. Dane te są potrzebne do realizacji obowiązku nałożonego przez sąd i mają wpływ na sytuację prawną wnioskodawcy.
Czy żądanie udostępnienia danych z rejestru PESEL może dotyczyć grupy osób, a nie tylko jednej konkretnej osoby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie udostępnienia danych może dotyczyć grupy osób, pod warunkiem, że każda z tych osób jest wskazana w sposób umożliwiający jej jednoznaczną identyfikację w rejestrze PESEL.
Uzasadnienie
Ustawa o ewidencji ludności nie zawiera warunku, by żądanie dotyczyło pojedynczej osoby. Wniosek może dotyczyć grupy osób, jeśli są one jednoznacznie zidentyfikowane.
Czy wnioskodawca ma interes prawny w uzyskaniu danych rodziców i rodzeństwa zmarłej z rejestru PESEL w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu danych rodziców i rodzeństwa zmarłej, ponieważ dziedziczą oni w dalszej kolejności, a brak było dowodów na brak spadkobierców z pierwszej grupy (małżonka i dzieci).
Uzasadnienie
Dane rodziców i rodzeństwa są potrzebne tylko w przypadku braku spadkobierców z pierwszej grupy. Wnioskodawca nie wykazał zaistnienia takiej sytuacji.
Czy odmowa udostępnienia danych z rejestru PESEL, oparta na błędnej interpretacji przepisów dotyczących interesu prawnego, stanowi rażące naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, błędna interpretacja przepisów dotyczących interesu prawnego, zwłaszcza gdy pojęcie to nie ma ustawowej definicji i wymaga wykładni, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Naruszenie prawa nie miało cech rażącego, ponieważ dotyczyło wykładni pojęcia interesu prawnego, które nie jest jednoznacznie zdefiniowane i wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego.
Przepisy (33)
Główne
u.e.l. art. 46 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o ewidencji ludności
Dane z rejestru PESEL mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.
u.e.l. art. 47 § ust. 1 i 3
Ustawa o ewidencji ludności
Organ odmawia udostępnienia danych decyzją, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
u.e.l. art. 46 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
u.e.l. art. 47 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców.
k.p.c. art. 511 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien czynić zadość przepisom o pozwie.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego.
k.p.c. art. 126 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne pisma procesowego.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
RODO art. 6 § ust. 1 lit. f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Przetwarzanie danych jest legalne, gdy jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub stronę trzecią.
Dz.U. 2021 poz 510 art. 46 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Dz.U. 2020 poz 1575 art. 126 par. 1 i 2, art. 511, art. 187 par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 119 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2021 r., poz. 137 art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 931 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.p.c. art. 669
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 932 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.p.c. art. 511 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 126 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
RODO art. 5 § ust. 1 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Zasada rzetelności i legalności oraz zasada przejrzystości.
u.e.l. art. 8
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Zakres danych gromadzonych w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców.
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący wykazał interes prawny w uzyskaniu danych małżonka i dzieci zmarłej, wynikający z wezwania sądu do wskazania spadkobierców w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. • Żądanie udostępnienia danych może dotyczyć grupy osób, pod warunkiem ich jednoznacznej identyfikacji. • Dane małżonka i dzieci zmarłej są dostępne w rejestrze PESEL i niezbędne do kontynuowania postępowania spadkowego.
Odrzucone argumenty
Brak interesu prawnego w uzyskaniu danych rodziców i rodzeństwa zmarłej, gdyż dziedziczą oni w dalszej kolejności. • Żądanie udostępnienia danych powinno być ograniczone do informacji niezbędnych w postępowaniu spadkowym (imię, nazwisko, adres zameldowania).
Godne uwagi sformułowania
Posiadanie statusu uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku stanowi o posiadaniu interesu prawnego w uzyskaniu danych innych uczestników tego rodzaju postępowania, w sytuacji, gdy o ich podanie występuje się do organu administracji wykonując konkretne zobowiązanie sądu cywilnego. • Organ gminy ani organ odwoławczy nie są uprawnieni do prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia kręgu spadkobierców danej osoby. Kompetencje w tym zakresie posiada sąd powszechny. • Błędnie organy obydwu instancji interpretują wolę strony związane z treścią wezwania sądu powszechnego, a w konsekwencji wystąpienie z żądaniem udostępnienie danych z bazy PESEL, jako żądanie ustalenia kręgu spadkobierców.
Skład orzekający
Ewa Alberciak
przewodniczący
Krzysztof Szczygielski
członek
Paweł Dańczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek interesu prawnego w dostępie do danych z rejestru PESEL w kontekście postępowań spadkowych oraz możliwość żądania danych grupy osób."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd zobowiązał do wskazania spadkobierców. Zakres udostępnianych danych jest ograniczony do informacji niezbędnych w postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dostępu do danych osobowych w kontekście postępowań spadkowych, co jest zagadnieniem praktycznym dla wielu osób i prawników. Wyjaśnia, kiedy można uzyskać dane z rejestru PESEL na potrzeby sądowe.
“Czy sąd może zmusić Cię do ujawnienia danych spadkobierców? WSA wyjaśnia, kiedy urzędy muszą udostępnić dane z PESEL.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.