III SA/KR 1826/23

III SA/Kr 1826/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1815/24 - Postanowienie NSA z 2024-09-26
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
Art. 1  par. 1  i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 3  par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2201
Art. 72, art. 92a ust. 1  i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 października 2023 r. nr BP.500.109.2023.1181.ML6.468551 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 października 2023 r. znak: BP.500.109.2023.1181.ML6468551 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 marca 2023 r. nr WITD.WI.0152.PR.VI0223/1/2023 o nałożeniu na J. Z. (dalej: skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą J. Z. Przedsiębiorstwo Transportowo Spedycyjne "D." kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych).
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm.; dalej: u.t.d.), oraz lp.1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części (lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d.). Naruszenie ustalono w wyniku podjęcia czynności zmierzających do przeprowadzenia kontroli w siedzibie skarżącego.
Pismem z dnia 17 lutego 2023 r. organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie ww. naruszenia. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole z czynności z dnia 14.02.2023 r. nr W1TD.WI.PR.VI0223/1/2023.
Postępowanie administracyjne zakończone zostało wydaniem decyzji administracyjnej nr WITD.WI.0152.PR.VI0223/1/2023 z dnia 14.03.2023 r., na mocy której organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu złożonym od ww. decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając:
- błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie uznania, że nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, podczas gdy odmówił wydania określonych dokumentów, które znajdowały się w dyspozycji Urzędu Skarbowego;
- naruszenie art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez przeprowadzenie kontroli w czasie trwania innej kontroli;
- naruszenie art. 8 k.p.a. oraz art. 92a § 1 u.t.d.
Skarżący podniósł, że nie odmówił przeprowadzenia kontroli, co potwierdza przyjęcie od inspektorów transportu drogowego upoważnienia do jej przeprowadzenia i dokonanie odpowiednich adnotacji. Jednocześnie poinformował inspektorów, że część dokumentów znajduje się w dyspozycji Urzędu Skarbowego i że podda się kontroli po zakończeniu kontroli prowadzonej przez Urząd Skarbowy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Na wstępie organ powołał przepisy ustawy o transporcie drogowym mające zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że Małopolski Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 2.01.2023 r. (doręczonym w dniu 5.01.2023 r.) zawiadomił skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli w dniu 30.01.2023 r. w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego, ze wskazaniem, że kontrolą zostanie objęty okres od dnia 1.02.2022 r. do dnia 30.11.2022 r.
Skarżący pismem z dnia 16.01.2023 r. poinformował Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, że w stosunku do jego przedsiębiorstwa trwa kontrola prowadzona przez Urząd Skarbowy [...].
Zgodnie z notatką służbową z dnia 30.01.2023 r. inspektorzy transportu drogowego usiłowali przeprowadzić kontrolę w siedzibie skarżącego. skarżący poinformował ich, że jest w trakcie kontroli innego organu, na dowód czego okazał książkę kontroli, z której wynikało, iż nie jest prowadzona kontrola, tylko czynności sprawdzające, o czym inspektorzy poinformowali skarżącego i pouczyli, iż nie ma przeszkód do przeprowadzenia kontroli zgodnie z wcześniejszym wezwaniem. Następnie wręczono skarżącemu upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, na którym skarżący naniósł własną adnotację dotyczącą ww. okoliczności. Jednocześnie skarżący nie przyjął wezwania do okazania dokumentów twierdząc, że dokumenty będzie mógł okazać po zakończeniu kontroli Urzędu Skarbowego. Inspektorzy kilkukrotnie wezwali przedsiębiorcę do okazania dokumentów z okresu objętego kontrolą, jednakże bez reakcji strony.
Następnie organ I instancji wysłał do skarżącego zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wraz z protokołem z czynności z dnia 14.02.2023 r. nr WITD.WI.PR.VI0223/1/2023, które zostało odebrane przez skarżącego w dniu 21.02.2023 r.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ odwoławczy wskazał, że czynności poprzedzające próbę przeprowadzenia kontroli przez inspektorów transportu dowodowego, prowadzone przez Urząd Skarbowy [...] nie stanowiły kontroli podatkowej, tylko były czynnościami sprawdzającymi. Zatem w przedmiotowej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 54 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, który stanowi, że nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy, z wyłączeniem przypadków (...) wskazanych w tym przepisie, bowiem czynności prowadzone przez Urząd Skarbowy nie dotyczyły przeprowadzania kontroli.
Odnosząc się do zarzutu, że skarżący nie odmówił przeprowadzenia kontroli, organ odwoławczy stwierdził, iż nie podziela argumentacji skarżącego w tym zakresie, bowiem samo okazanie książki kontroli, a następnie przyjęcie imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli i dokonanie na nim adnotacji, nie oznacza poddania się przez przedsiębiorcę kontroli w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Skarżący został poinformowany przez inspektorów transportu drogowego, iż czynności dokonywane przez Urząd Skarbowy nie są czynnościami kontrolnymi, w związku z powyższym nie ma przeszkód do rozpoczęcia kontroli, z czym skarżący się nie zgodził, robiąc odpowiednią adnotację na imiennym upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli. skarżący nie poddał się przedmiotowej kontroli nawet po usłyszeniu od inspektorów transportu drogowego pouczenia, iż nie ma przeszkód w jej prowadzeniu, bowiem Urząd Skarbowy prowadzi wobec przedsiębiorcy czynności sprawdzające.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie okazał podczas próby przeprowadzenia kontroli żadnych dokumentów dotyczących wykonywanych przewozów drogowych np. danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących lub kart kierowcy, wykresówek, ewidencji czasu pracy, wydruków z tachografu etc., wskazując, iż dokumenty zostaną udostępnione po zakończeniu kontroli. Organ wskazał także, że czynności sprawdzające podjęte przez urząd skarbowy zgodnie z książką kontroli, dotyczyły podatku dochodowego od osób fizycznych, zatem znaczna część dokumentacji związana z transportem drogowym nie była przedmiotem prowadzenia czynności sprawdzających dokonywanych przez Urząd Skarbowy. Pomimo poinformowania przedsiębiorcy o zasadności poddania się kontroli, skarżący nie okazał dokumentacji, uniemożliwiając tym przeprowadzenie kontroli w wyznaczonym terminie.
Organ wyjaśnił w dalszej kolejności, że kary w ustawie o transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych naruszeń, a decyzja wydana na podstawie tych przepisów ma charakter związany, a nie uznaniowy. Zatem miarkowanie kar poprzez ich zmniejszenie jest w oparciu o obowiązujące przepisy niedopuszczalne.
W zakresie zarzutu naruszenia przepisu art. 92a § 1 u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji zasadnie nałożył karę pieniężną, podając właściwą podstawę prawną. Odnosząc się do naruszenia art. 8 k.p.a. organ wskazał, że w czasie prowadzenia postępowania odwoławczego nie wykazano żadnych rażących naruszeń w przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania.
Mając zatem na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że kara pieniężna w wysokości 12.000.00 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych) za naruszenie sankcjonowane przez lp. 1.6 zał. nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa.
Organ odwoławczy wskazał także, że prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, podlega prawnej reglamentacji i wiąże się z licznymi obostrzeniami, które podlegają weryfikacji przez uprawnione do tego organy kontrolne. Obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o transporcie drogowym jak i ustawy prawo przedsiębiorców, nakładają sztywne ramy regulujące kwestie przeprowadzania czynności kontrolnych w siedzibie przedsiębiorcy. Przywołane przepisy nakładają szczególne obowiązki na organ kontrolny, które mają zapewnić prawną ochronę interesów kontrolowanego przedsiębiorcy. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dochował staranności w realizacji swoich ustawowych obowiązków. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli stanowi wystarczającą okoliczność dowodzącą, że organ wykazał się wymaganą w tym zakresie starannością. Organ odwoławczy podkreślił, że przedsiębiorca był szczegółowo informowany o prawach i obowiązkach kontrolowanego przez organ kontrolny. Świadczy o tym przywołane już zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, w którym organ kontrolny obszernie informował przedsiębiorcę o obowiązkach w zakresie kontroli spoczywających na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego.
Odnosząc się do zastosowania przepisów egzoneracyjnych, tj. art. 92b oraz art. 92c u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Organ zwrócił uwagę, że ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 92c u.t.d., co ugruntowało się w linii orzeczniczej sądów administracyjnych, powinien wykazać sam przedsiębiorca. W tej kwestii organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie sygn. II SA/Ol 294/18, w którym stwierdzono, że odpowiedzialność z art. 92c u.t.d. ma charakter administracyjny, a zatem nie jest oparta na zasadzie winy, tj. jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Innymi słowy przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia, w sytuacji gdy, niezależnie od jego zachowania, i tak doszłoby do jego powstania. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej łub zachowania osób trzecich, za które nie ponosi on odpowiedzialności i którym to zachowaniem nie był w stanie się przeciwstawić.
Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie wskazał, aby w rozpatrywanej sprawie zaszły okoliczności dające podstawy do zastosowania przywołanego przepisu, pozwalające na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą bowiem żadne okoliczności wskazane w art. 92b i art. 92c u.t.d. W sprawie nie zaszły bowiem żadne niedające się przewidzieć okoliczności nadzwyczajne, ani nie została nałożona kara przez inny podmiot, ani też od ich stwierdzenia nie upłynął okres 2 lat. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy też naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Transportu Drogowego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako prawidłowej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił:
1) błąd w ustaleniach stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji o karze pieniężnej poprzez przyjęcie, iż skarżący w dniu 30 stycznia 2023 r. nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, podczas gdy jedynie odmówił wydania określonych dokumentów, gdyż dokumenty te znajdowały się w dyspozycji Urzędu Skarbowego prowadzącego kontrolę wobec przedsiębiorcy.
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 oraz 80 k.p.a., poprzez brak ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w sprawie, w szczególności przez ustalenie, iż skarżący nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli przez Małopolski Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego, jak również przez nieprzesłanie protokołu z wykonanych czynności wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego o niepoddaniu się kontroli Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego,
3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa przedsiębiorców poprzez przeprowadzanie kontroli w czasie trwania innej kontroli oraz przekroczenie ustawowego czasu trwania kontroli,
4) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji zasady rozstrzygania w sposób pogłębiający zaufanie uczestników postępowania administracyjnego do obowiązującego prawa i bez uwzględnienia zasady pewności stanowionego prawa;
5) naruszenie prawa materialnego tj. art. 92a § 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jej wadliwe zastosowanie, a w szczególności wymierzenie nie tylko niezasadnej ale również niewspółmiernej i nieadekwatnej w wysokości kary pieniężnej, bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy, w tym usprawiedliwionej okolicznościami sprawy odmowy wydania niektórych dokumentów do kontroli.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie odmówił poddania się i przeprowadzenia kontroli przez inspektorów MWITD, potwierdzeniem czego jest przyjęcie upoważnienia do kontroli, na którym został dokonany odpowiedni wpis przez skarżącego. Skarżący wyjaśnił, że pomimo poinformowania organu o prowadzonej kontroli przez inny organ, w dniu 30.01.2023 r. inspektorzy MWITD przybyli z zamiarem przeprowadzenia kontroli. Tego dnia skarżący poinformował ich o braku możliwości przedstawienia części dokumentów oraz poinformował, iż przedsiębiorstwo jest w trakcie kontroli prowadzonej przez Urząd Skarbowy, co potwierdził okazaniem książki kontroli z wpisem dokonanym przez pracownika urzędu. W związku z tym skarżący wniósł o zaniechanie kontroli do czasu zakończenia kontroli prowadzonej przez Urząd Skarbowy. Zdaniem skarżącego dokonanie wpisu do książki kontroli przez organ, jednoznacznie określa formę prowadzonej sprawy, bez względu na to, jaki był rzeczywisty charakter czynności. Zdaniem skarżącego, nawet jeśli uznać inaczej, to należy uwzględnić, iż skarżący był w usprawiedliwionym błędzie, co do charakteru czynności dokonywanych względem niego przez Urząd Skarbowy, a błąd ten był usprawiedliwiony wpisem czynności sprawdzających Urzędu Skarbowego do książki kontroli. Ponadto skarżący na imiennym upoważnieniu, jakie kontrolerzy przedłożyli w dniu 30.01.2023 r., poprosił o dokonanie wpisu, iż wymagane dokumenty zostaną udostępnione po zakończeniu sprawy w Urzędzie Skarbowym, co jednoznacznie zaprzecza stwierdzeniu o odmowie poddania się kontroli.
Skarżący podniósł, że jako mikroprzedsiębiorstwo chciał jedynie skorzystać z przysługującego prawa o niepoddaniu się dwóm kontrolom jednocześnie (art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa przedsiębiorców). Zauważył przy tym, że ewentualne wykonywanie czynności sprawdzających uznać należy w świetle ustawy Prawo przedsiębiorców za dokonywanie kontroli wobec jej władczego charakteru, zwłaszcza że zostało wpisane do książki kontroli.
Skarżący zarzucił także, że zawiadomienie z dnia 17.02.2023 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie naruszenia polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, zostało poprzedzone naruszeniem przepisów prawa, albowiem nie został doręczony skarżącemu protokół z czynności, jak również nie został zachowany ustawowy 12-dniowy termin prowadzenia kontroli.
Z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że nawet gdyby uznać, iż rzeczywiście naruszył ustawę o transporcie drogowym, to organy obu instancji naruszyły art. 92a § 1 u.t.d. poprzez wydanie decyzji o karze pieniężnej w wysokości niewspółmiernej do przewinienia, bowiem orzeczona została kara w maksymalnej wysokości, co w żaden sposób nie zostało uzasadnione, natomiast istniejący stan faktyczny sprawy jednoznacznie wskazuje, iż nawet gdyby przyjąć, iż doszło do naruszenia art. 92a u.t.d., to było ono w całości lub przynajmniej w części usprawiedliwione lub co najmniej niezawinione.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Do pisma z dnia 19 kwietnia 2024 r. złożonego do akt sądowych, skarżący przedłożył protokół z dnia 4 października 2021 r. przekazania Urzędowi Skarbowemu [...] upoważnienia dla A. Z., wydruku podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji środków trwałych oraz dokumentów źródłowych za 2016 rok, protokół z dnia 31 października 2022 r. przekazania Urzędowi Skarbowemu [...] dokumentów źródłowych tj. faktur i rachunków dotyczących przychodów i kosztów za 2017 rok oraz protokół z dnia 10 listopada 2022 r. przekazania Urzędowi Skarbowemu [...] dokumentów źródłowych tj. faktur i rachunków dotyczących przychodów i kosztów za 2018 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie, określone w l.p. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d.: niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Podstawę prawną decyzji stanowiły wskazane przez organy przepisy u.t.d. oraz przepis lp.1.6 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy postępowanie skarżącego można ocenić jako niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości.
Przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 221, dalej: p.p.) dotyczą kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców, której mają oni obowiązek się poddać i o której winni być uprzednio zawiadomieni przez organ kontrolujący (art. 45-65). Zgodnie z art. 50 ust. 1 p.p., czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Z kolei z art. 50 ust. 3 wynika, że kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 p.p., że kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. Jest to przywilej prawny dla przedsiębiorcy, aby nie czekał wiele tygodni na rozpoczęcie kontroli. Z kolei art. 72 u.t.d. stanowi, że kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, zaś w art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. przewidziano, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć kwot określonych w ust. 5 tego artykułu. Z punktu 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika natomiast, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części podlega karze, w kwocie 12 000 zł.
Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 2460/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Sankcja administracyjna nałożona zaskarżoną decyzją, ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo. Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. I OSK 1257/06, opubl. w CBOSA). Określona w art. 92a ust. 1 u.t.d. kara jest więc następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Należy także zauważyć, że decyzja o nałożeniu kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności, możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Z akt sprawy wynika, że Małopolski Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 2 stycznia 2023 r. (doręczonym w dniu 5 stycznia 2023 r.) zawiadomił skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli w dniu 30 stycznia 2023 r. w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego, ze wskazaniem, że kontrolą zostanie objęty okres od dnia 1.02.2022 r. do dnia 30.11.2022 r., które to zawiadomienie zawierało wykaz dokumentów jakie należy przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli oraz pouczenie (k. 1-3 akt administracyjnych).
Podczas próby przeprowadzenia kontroli w dniu 30 stycznia 2023 r. skarżący nie okazał żadnych dokumentów dotyczących wykonywanych przewozów drogowych w okresie od dnia 1.02.2022 r. do dnia 30.11.2022 r. np. danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących lub kart kierowcy, wykresówek, ewidencji czasu pracy, wydruków z tachografu etc., wskazując, iż dokumenty zostaną udostępnione po zakończeniu kontroli przez organ podatkowy.
Na rozprawie skarżący twierdził, że wszystkie żądane przez kontrolujących dokumenty w dniu kontroli znajdować się miały w Urzędzie Skarbowym [...], o czym miał zawiadomić organ kontrolujący. Do pisma z dnia 19 kwietnia 2024 r. złożonego do akt sądowych na wezwanie Sądu, skarżący przedłożył jednak jedynie protokół z dnia 4 października 2021 r. przekazania Urzędowi Skarbowemu [...] upoważnienia dla A. Z., wydruku podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji środków trwałych oraz dokumentów źródłowych za 2016 rok, protokół z dnia 31 października 2022 r. przekazania Urzędowi Skarbowemu [...] dokumentów źródłowych tj. faktur i rachunków dotyczących przychodów i kosztów za 2017 rok oraz protokół z dnia 10 listopada 2022 r. przekazania Urzędowi Skarbowemu [...] dokumentów źródłowych tj. faktur i rachunków dotyczących przychodów i kosztów za 2018 rok. Z dokumentów tych jedynie ewidencja środków trwałych przekazania Urzędowi Skarbowemu [...] 4 października 2021 r. była wskazana w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli jako jeden z 29 wymaganych dokumentów. Tym niemniej skarżący nie wykazał daty zwrotu tego dokumentu przez Urząd Skarbowy [...], a zwrócić należy uwagę, że jego przekazanie Urzędowi Skarbowemu [...] miało miejsce niemal 16 miesięcy przed terminem spornej kontroli. W aktach administracyjnych znajduje się również pismo organu I instancji do Urzędu Skarbowego [...] o potwierdzenie pisemne informacji uzyskanej telefonicznie w dniach 27 oraz 30 stycznia 2023 r., że wobec skarżącego nie jest prowadzona kontrola przez Urząd Skarbowy [...]; a także odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 1 lutego 2023 r., że organ ten nie prowadzi kontroli podatkowej u skarżącego, a wpis w książce kontroli, na który powołuje się skarżący, dotyczy czynności sprawdzających, które zostały zakończone podpisaniem protokołu. Pozostałe dokumenty przekazane przez skarżącego Urzędowi Skarbowemu [...] nie były natomiast przedmiotem spornej kontroli, która dotyczyła okresu od dnia 1.02.2022 r. do dnia 30.11.2022 r., a skarżący nie był przez organ kontrolujący wzywany do przedkładania czy okazywania faktur i rachunków dotyczących przychodów i kosztów za 2016, 2017 i 2018 rok, ani wydruku podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2016 rok. Nie było zatem przeszkód do przeprowadzenia kontroli i zadośćuczynienia przez skarżącego wezwaniu do udostępnienia dokumentów wskazanych w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli.
Konkludując, w ocenie Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W aktach sprawy znajdują się dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a organy dokonały ich wszechstronnej oceny. Dlatego także zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Dalej Sąd wskazuje, że wyłączenie odpowiedzialności za dopuszczenie się naruszenia przewidzianego w art. 92a ust. 1 u.t.d. może nastąpić jedynie na podstawie art. 92b i 92c u.t.d. Art. 92b u.t.d. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż odnosi się on jedynie do naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Z kolei art. 92c ust. 1 u.t.d. przewiduje, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Należy podkreślić, że jednoznacznie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowane jest, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot, wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji co do braku możliwości zastosowania w sprawie przesłanek egzoneracyjnych. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92c u.t.d. Z kolei art. 92b u.t.d. nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie, bowiem przepis ten dotyczy naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.