III SA/Łd 887/19

III SA/Łd 887/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 411/20 - Wyrok NSA z 2023-03-03
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 165
art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 3, 4, art. 14 ust. 3, art. 32 ust. 2, art. 36 pkt 8a lit. a, art. 51 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. e, art. 60 ust. 1, 2, art. 61 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.), zwanej dalej u.g.h., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. o wymierzeniu A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K kary pieniężnej w kwocie 3 000,00 zł w związku z urządzaniem gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w Punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich, zlokalizowanym pod adresem: [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25).
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. decyzją z [...] r. wymierzył spółce A. karę pieniężną w kwocie 3 000,00 zł, w związku z urządzaniem gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w Punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich, zlokalizowanym pod adresem: [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25).
Za podstawę rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.
Spółka A. posiada zezwolenia Ministra Finansów z 13 maja 2016 r. nr [...] i nr [...] na urządzanie zakładów wzajemnych – bukmacherskich w naziemnych punktach przyjmowania zakładów oraz przez sieć Internet.
4 lipca 2017 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. przeprowadzili kontrolę w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich: [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25), działającego na podstawie udzielonego spółce A. zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych – bukmacherskich jako punkt przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich wymieniony w pkt II decyzji Ministra Finansów nr ...] z 13 maja 2016 r. pod poz. 172. Ustalono, że w lokalu prowadzona jest działalność w zakresie urządzania zakładów wzajemnych i przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących urządzania i prowadzenia gier hazardowych – przyjmowania zakładów wzajemnych zgodnie z udzielonym zezwoleniem i art. 6 ust. 3 u.g.h.
Spółka A. otrzymała również zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych – bukmacherskich przez sieć Internet – decyzja Ministra Finansów nr [...] z 13 maja 2016 r.
Jak wynika z protokołu kontroli z 25 lipca 2017 r., regulamin zakładów wzajemnych – bukmacherskich organizowanych przez skarżącą spółkę zatwierdzony przez Ministra Finansów, znajduje się w punkcie przyjmowania zakładów i jest dostępny dla uczestników zakładów zgodnie z art. 61 ust. 4 u.g.h.
W okresie objętym kontrolą spółka A. posiadała ważne zezwolenia na urządzenie zakładów wzajemnych.
Kontrola dotyczyła przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w u.g.h.: zgodności działalności z udzielonym zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem, dostępności regulaminu, dokumentacji związanej z działalnością objętą kontrolą, umieszczenia w miejscu przyjmowania zakładów wzajemnych w widocznym miejscu informacji o zakazie uczestnictwa w grach (zakładach) osób, które nie ukończyły 18 roku życia, zakazu reklamy i promocji oraz informowania o sponsorowaniu.
Zakłady wzajemne w kontrolowanym punkcie przyjmowane są przez B. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę komandytową, ul. C. 3 w K. na podstawie umowy agencyjnej z 7 października 2016 r. zawartej ze spółką A., która powierzyła agentowi, jako zleceniodawca, prowadzenie w jej imieniu i na jej rzecz działalności polegającej na przyjmowaniu zakładów i stawek, a także wypłatę (wydanie) wygranych do wysokości określonej w regulaminie zakładu w wybranych punktach stacjonarnych przyjmowania zakładów.
Zgodnie ze zgłoszeniem przekazanym do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. skarżąca spółka rozpoczęła działalność w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25) od 29 kwietnia 2017 r. Na zewnątrz lokalu, w którym przyjmowane są zakłady bukmacherskie, znajdowało się oznaczenie "+18". Wewnątrz lokalu stwierdzono na ścianie informację o treści: "Zakaz uczestniczenia w zakładach wzajemnych – bukmacherskich osób, które nie ukończyły 18 lat." Powyższe ogranicza wstęp do punktu osobom niepełnoletnim zgodnie z art. 27 u.g.h. Nie stwierdzono na zewnątrz lokalu informacji o sponsorowaniu oraz reklamy i promocji gier hazardowych naruszających art. 29 ust. 1 u.g.h. W lokalu stwierdzono bankomat PAYMENTICON, a obok terminal obsługiwany przez obsługę punktu, na którym przyjmowane są zakłady i drukowane są kupony potwierdzające ich zawarcie oraz na ścianie po prawej stronie trzy terminale internetowe oraz dwa tablety. Ustalono, że zakłady są przyjmowane w dwojaki sposób:
1. Klient niezarejestrowany (anonimowy) przegląda ofertę zakładów na jednym z trzech terminali (na stronie internetowej: https://[...].pl). Dotykowo na terminalu wybiera zakłady sportowe, później zakłady bukmacherskie, wybiera dyscyplinę i widzi zakłady wraz z kursem. Klient niezarejestrowany może zawierać tylko zakłady bukmacherskie przyszłe. Jeżeli klient wybierze na ekranie zakład, wpisuje kwotę, za jaką chce grać. Zaznacza, czy gra w singlu, czy kombi lub system. Po wybraniu potwierdza to na ekranie. Po potwierdzeniu z terminala drukuje się kupon. Z kuponem przychodzi do terminala obsługi. Podaje kupon. Obsługa skanuje go w swoim terminalu. Wtedy widać go na ekranie obsługi oraz drugim ekranie dla klienta. Jeżeli klient nie zgłasza uwag, obsługa potwierdza zakład. Przyjmuje pieniądze w gotówce i drukuje kupon potwierdzający zawarcie zakładu. Kiedy klient potwierdzi wygraną lub chce sprawdzić, czy padła wygrana to przychodzi z kuponem. Wtedy obsługa skanuje kupon w swoim terminalu. Na ekranie pojawia się kwota wygranej do wypłaty. Obsługa potwierdza na terminalu wypłatę. Drukuje potwierdzenie. Zabiera kupon zawarcia zakładu od klienta i wypłaca mu gotówkę.
2. Klient zarejestrowany może się zalogować i sam obstawić zakłady w punkcie przyjmowania zakładów. W lokalu znajduje się bankomat PAYMENTICON, poprzez który można się zarejestrować. Na ekranie wybiera się "Rejestracja", następnie zakup e-pieniądza. Wtedy urządzenie pyta, czy gracz jest zarejestrowany. Jeśli nie, to drukuje się kod QR i wtedy się rejestruje. Akceptuje regulamin i podaje wszystkie dane wpisując je na ekranie lub u obsługi. Skanuje dokument tożsamości. Obsługa punktu również skanuje dokument tożsamości oraz wpisuje wszystkie dane na swoim terminalu. Klient przy rejestracji podaje także PIN, który później wpisuje jak będzie grał. Potwierdzeniem rejestracji jest wydruk kodu QR z urządzenia PAYMENTICON. Jeżeli gracz ma kod QR, to może zawierać zakłady bukmacherskie na żywo oraz przyszłe zdarzenia. Aby zagrać, klient zarejestrowany wpłaca gotówkę do urządzenia PAYMENTICON, dokonuje zakupu e-pieniądza. Po tej czynności drukuje się potwierdzenie wpłaty. Jeśli klient ma e-pieniądze podchodzi do terminala, skanuje w nim kod QR, podaje swój PIN i może grać wybierając zakłady. Potwierdzeniem zawarcia zakładów jest wydruk z terminala. Jeżeli padnie wygrana, to automatycznie jest przelewana na jego indywidualne konto.
Na okoliczność m.in. sposobu zawierania zakładów 4 lipca 2017 r. została przesłuchana w charakterze świadka I.Ś. przyjmująca zakłady w punkcie: [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25). Świadek zeznała, że jest zatrudniona przez firmę B. z siedzibą w K. na stanowisku obsługi klienta w punkcie przyjmowania zakładów bukmacherskich w miejscowości: [...] W., P. (działka nr 2/10. obręb 25) należącym do spółki A. Przyjmuje zakłady sportowe obstawiane przez klientów. Klient może obstawić zakłady jako klient niezarejestrowany (anonimowy) i zarejestrowany. Klient zarejestrowany rejestruje się na urządzeniu PAYMENTICON, skanuje dowód lub paszport. Klient zarejestrowany może obstawiać zakłady poprzez urządzenie PAYMENTICON. Może wpłacać środki pieniężne. Wypłata także może być przez to urządzenie.
W pomieszczeniu wydzielonym z lokalu użytkowego (oddzielonym szklanymi ścianami) stwierdzono terminal obsługiwany przez obsługę punktu, na którym przyjmowane są zakłady i drukowane są kupony potwierdzające ich zawarcie oraz dodatkowo trzy terminale internetowe.
Przed wejściem do wydzielonego pomieszczenia w ścianie lokalu użytkowego zamontowany był bankomat PAYMENTICON.
Kontrolującym okazano raport kasowy dotyczący obrotu gotówką w punkcie, prowadzony przez osoby przyjmujące zakłady, który zawierał wpisy od 1 czerwca do 3 lipca 2017 r.
W kontrolowanym punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich nie stwierdzono w formie papierowej publikacji oferty oraz wyników zakładów. Wszystkie zakłady były do przejrzenia na ekranach czterech terminali korzystających z domeny internetowej https://[...].pl. W związku z powyższym nie można było przejrzeć pierwotnej oferty zakładów za dni wcześniejsze, gdyż nie jest dostępna na wskazanej stronie.
W wyniku analizy ofert zamieszczonych na stronie https://[...].pl stwierdzono, że skarżąca spółka przyjmuje zakłady wzajemne na polską ligę piłki nożnej (Ekstraklasa, Superpuchar Polski), polską ligę żużlową (Ekstraliga).
W podsumowaniu kontroli stwierdzono:
1. naruszenie warunków zezwolenia poprzez urządzanie zakładów wzajemnych – bukmacherskich niezgodnie z ich regulaminem w zakresie:
a) braku publikacji oferty, kursu i wyniku zakładów w formie drukowanej oraz udostępnianiu, wywieszaniu ich w punkcie (art. 5 pkt 2, art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1);
b) przyjmowania zakładów i wypłatę wygranych przez terminale i bankomat, a nie przez pracowników (art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 2, art. 25 ust. 4);
2. niezgodność z załączonym do akt weryfikacyjnych szkicem sytuacyjnym stacjonarnych punktów przyjmowania zakładów wzajemnych;
3. niezgodność z załączoną do akt weryfikacyjnych Instrukcją obiegu dokumentacji dotyczącej wszystkich operacji gotówkowych przyjmowania zakładów wzajemnych, w tym ewidencji elektronicznej w zakresie braku prowadzenia raportów dziennych wpłat, wypłat i rezultatów, raportów transakcyjnych oraz raportów w formie ewidencji elektronicznej operacji gotówkowych zawartych w punkcie przyjmowania zakładów poprzez bankomat PAYMENTICON i terminale (dotyczy zakładów oferowanych na stronie https://[...].pl.
W piśmie z 21 sierpnia 2017 r. spółka A. złożyła uwagi i zastrzeżenia do protokołu kontroli z 25 lipca 2017 r.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. odnosząc się do uwag i zastrzeżeń wyjaśnił, że treść art. 5 pkt 2, art. 17 pkt 1, art. 25 ust. 1 regulaminu dla punktów stacjonarnych wskazuje na publikację ofert przyjmowanych zakładów w formie drukowanej oraz ogłaszaniu wyniku i jego wywieszeniu, zaś w kontrolowanym punkcie oferta zakładów wyświetlana była na ekranach terminali na stronie https://[...].pl. Regulamin na zakłady w punktach stacjonarnych w art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 2 i 4 precyzuje, że przyjmowanie zakładów oraz wypłata wygranej odbywa się przez pracowników punktu, a nie poprzez terminale i bankomat PAYMENTICON.
Postanowieniem z 11 stycznia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier hazardowych (zakładów wzajemnych – bukmacherskich) z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich, zlokalizowanym pod adresem: [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25).
Organ pierwszej instancji stwierdził naruszenie warunków zezwolenia udzielonego skarżącej spółce przez Ministra Finansów decyzją nr [...] z 13 maja 2016 r. polegające na:
- braku publikacji oferty, kursu i wyników zakładów w tym punkcie oraz braku wywieszenia wyników zakładów w tym punkcie, tj. wbrew zapisom art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1 oraz art. 25 ust. 1 regulaminu zakładów wzajemnych – bukmacherskich organizowanych w punktach stacjonarnych;
- przyjmowaniu zakładów i wypłacie wygranych przez terminale i bankomat, tj. wbrew zapisom art. 17 ust. 1 oraz art. 25 ust. 4 regulaminu.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca spółka urządzając w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich znajdującym się w miejscowości [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25) gry hazardowe z naruszeniem warunków zatwierdzonych regulaminów oraz udzielonych zezwoleń, naruszyła art. 3, art. 6 ust. 4 i art. 14 ust. 3 u.g.h. i tym samym podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W odwołaniu spółka A. wniosła o uchylenie decyzji z [...] r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła:
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że w kontrolowanym punkcie nie opublikowała oferty, kursów oraz nie wywiesiła wyników w sposób zgodny z regulaminem;
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że w kontrolowanym punkcie z naruszeniem regulaminu przyjmowała zakłady wzajemne i wypłacała wygrane przez terminale i bankomat, a nie przez pracowników punktu;
- naruszenie prawa materialnego, a to art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 4 pkt 2 lit. a u.g.h. poprzez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, w której nie zostały spełnione przesłanki jej nałożenia określone w powyższych przepisach.
Organ drugiej instancji za prawidłowe uznał stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżąca spółka urządzała gry hazardowe z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w wymienionym wyżej punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich. Podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji, że spółka urządzała gry hazardowe z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu. Organ drugiej instancji wskazał przy tym, że urządzanie zakładów wzajemnych na podstawie udzielonego zezwolenia, ale z naruszeniem udzielonego zezwolenia czy zatwierdzonego regulaminu, zgodnie z art 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. podlega karze pieniężnej. Wysokość kary, wynosi do 200 tys. zł (art. 89 ust. 4 pkt 2 lit. a u.g.h.), a przy jej ustalaniu naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia (art. 90 ust. 1b pkt 1 u.g.h.). Organ pierwszej instancji w celu ustalenia sytuacji finansowej skarżącej spółki dopuścił jako dowód jej pismo z 20 kwietnia 2018 r. zawierające sprawozdanie finansowe za 2016 r. oraz wstępny Rachunek Zysków i Strat za 2017 r. Organ pierwszej instancji ustalił, że spółka A. odnotowywała ujemny wynik finansowy: w 2015 r. – strata 144 130,17 zł, w 2016 r. – 1 057 010,99 zł, w 2017 r. – wstępne oceny wskazują na stratę w wysokości 3 883 658,25 zł. Na tej podstawie stwierdził, że w 2017 r. jej kapitał własny może być ujemny, co oznacza, zagrożenie kontynuacji działalności. Organ pierwszej instancji podkreślił, że skarżąca uzyskała zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych w 211 punktach stacjonarnych, a naruszenie regulaminu i zezwolenia miało miejsce w punkcie zlokalizowanym pod adresem: [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25) w okresie od 1 czerwca do 3 lipca 2017 r. Organ pierwszej instancji, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową spółki A., dużą liczbę punktów stacjonarnych objętych zezwoleniem dla punktów stacjonarnych, a także czas trwania naruszeń regulaminu w tym przypadku nałożył karę pieniężną w wysokości 3 000,00 zł.
W ocenie organu drugiej instancji, akta sprawy wskazują, że zebrany materiał dowodowy jest kompletny i pozwolił na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu. Wysokość kar za urządzanie gier hazardowych bez udzielonej koncesji lub udzielonego zezwolenia stanowi proporcjonalną rekompensatę niepobranych należności i podatku od gier.
Organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdził, że skarżąca spółka naruszyła art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1 regulaminu dla punktów stacjonarnych poprzez brak publikacji oferty, kursów oraz wywieszenia wyników zakładów w punkcie stacjonarnym pod adresem: [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25). Szczegółowe warunki oraz zasady prowadzenia działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich określa regulamin, a nie akta weryfikacyjne. W regulaminach zakładów wzajemnych bukmacherskich, w tym organizowanych na stronie internetowej [...].pl, brak jest wzmianek o tym, by skarżąca spółka przyjmowała zakłady wzajemne – bukmacherskie wykorzystując terminale elektroniczne powiązane z bankomatem PAYMENTICON, ustawione w naziemnych punktach. Ponadto skarżąca spółka nie występowała do Ministra Finansów o zmianę regulaminów, a w nich nie ma informacji o zawieraniu zakładów przez graczy poprzez terminale powiązane z bankomatem PAYMENTICON. W punktach naziemnych, zgodnie z regulaminem, możliwe jest przyjmowanie zakładów jedynie przez obsługę punktu. Tymczasem na terminalach powiązanych z bankomatem PAYMENTICON gracz sam mógł zawierać zakład. Wszelkie zmiany stanu faktycznego w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych powinny być zgłaszane Ministrowi Finansów we wniosku o zmianę regulaminu, który jest dokumentem określającym szczegółowe zasady i warunki prowadzenia zakładów wzajemnych. Spółka przed wprowadzeniem terminali do stacjonarnych punktów przyjmowania zakładów wzajemnych powinna, zgodnie z art. 61 u.g.h., przedłożyć projekt regulaminu zawierający zapisy w tym zakresie i stosownie do art. 60 u.g.h., uzyskać akceptację ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Spółka nie uzyskała zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych w postaci zatwierdzenia zmian w regulaminie gier hazardowych, w którym opisane zostałyby szczegółowe zasady użytkowania terminali oraz bankomatu PAYMENTICON. Zatwierdzony regulamin zakładów wzajemnych – bukmacherskich organizowanych w naziemnych punktach nie przewiduje możliwości samodzielnego zawierania przez graczy zakładów za pośrednictwem terminali (art. 17 ust. 1). W regulaminie dla punktów stacjonarnych wskazano, że wygrane odbiera się w punkcie (art. 25 ust. 1). Podstawą do wypłaty jest kupon (art. 25 ust. 2), który jest dowodem zawarcia zakładu. W przypadku wątpliwości pracownik punktu ma prawo wylegitymować okaziciela kuponu (art. 25 ust. 4). Uregulowania art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1, 2 i 4 regulaminu dla punktów stacjonarnych dotyczą wyłącznie zawierania zakładów i wypłaty wygranych w punkcie, w której to czynnościach uczestniczy gracz i pracownik punktu. W związku z powyższym bez zmian w zatwierdzonym regulaminie niedozwolone było wykorzystywanie przez skarżącą spółkę terminali i połączonego z nimi bankomatu PAYMENTICON do przyjmowania zakładów i wypłaty wygranych w punktach stacjonarnych. Przed wprowadzeniem terminali i powiązanego z nim bankomatu PAYMENTICON do naziemnego punktu skarżąca spółka nie zgłaszała zmian do regulaminu zakładów wzajemnych – bukmacherskich. Same terminale i bankomat PAYMENTICON nie były urządzeniami nielegalnymi. Niemniej jednak w regulaminach zakładów wzajemnych – bukmacherskich, w tym organizowanych na stronie internetowej [...].pl, brak jest wzmianek o tym, że skarżąca spółka przyjmować będzie zakłady wzajemne – bukmacherskie poprzez terminale elektroniczne powiązane z bankomatem PAYMENTICON, ustawione w naziemnych punktach. Według organu drugiej instancji, tylko zapisy regulaminu są punktem odniesienia do stwierdzenia, że urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Wszelkie wątpliwości dotyczące organizowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich, winny być także interpretowane w zgodzie z celami ustawy, którymi jest upowszechnienie społecznej świadomości w zakresie hazardu związanego m.in. z grą w sieci Internet.
Organ drugiej instancji podniósł nadto, że wobec skarżącej spółki prowadzone były postępowania w zakresie wymierzenia kar pieniężnych w związku z urządzaniem gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu. Decyzją z 26 kwietnia 2018 r. nr [...] Naczelnik [...]Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w Punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych bukmacherskich w zlokalizowanym w T., ul. D. 26 (protokół kontroli z 24 maja 2017 r.). Decyzją z 21 stycznia 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z 26 kwietnia 2018 r. nr [...]. Wyrokiem z 21 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 219/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 21 stycznia 2019 r. Decyzją z 21 czerwca 2018 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wymierzył spółce A. karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w Punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych bukmacherskich w zlokalizowanym w T., ul. E. 35 (protokół kontroli z 19 września 2017 r.). Decyzją z 14 grudnia 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z 21 czerwca 2018 r. Wyrokiem z 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 122/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 14 grudnia 2018 r. Decyzją z 18 czerwca 2018 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w Punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych bukmacherskich w zlokalizowanym w K., ul. F. 44 (protokół kontroli z 14 listopada 2017 r.). Decyzją z 7 grudnia 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł z 18 czerwca 2018 r. Wyrokiem z 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 131/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 7 grudnia 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi spółka A. wniosła o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, stwierdzenie, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżąca spółka wniosła także o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 191 o.p. prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny całkowicie dowolnej, wyrażające się w przyjęciu, że skarżąca urządzała gry hazardowe z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich, zlokalizowanym pod adresem: [...] W., P.;
- naruszenie prawa materialnego, a to art. 89 ust. pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.g.h. poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku zapłaty kary pieniężnej pomimo braku udowodnienia jakiekolwiek winy po stronie skarżącej.
W uzasadnieniu spółka A. podkreśliła, że prowadzi działalność w sposób maksymalnie transparentny i w pełnej zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Stawia również na innowacje technologiczne, aby jeszcze bardziej uatrakcyjnić ofertę firmy dla klientów, rozwijać się i zatrudniać kolejnych pracowników. Uiszcza wszystkie należności publicznoprawne od prowadzonej działalności. Przed rozpoczęciem poszczególnych działań, spółka każdorazowo informowała o tym Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach, który każdorazowo zatwierdzał planowane przez nią działanie i stosowną informację załączał do akt weryfikacyjnych. Naczelnik tego Urzędu nigdy nie wytknął skarżącej jakichkolwiek nieprawidłowości. Karą pieniężną może być ukarana wyłącznie spółka, która w pełni świadomie działała wbrew ustawie, przepisom wykonawczym lub regulaminowi. Skarżąca nie ponosi żadnej winy w powyższym zakresie i dopełnia wszelkich starań, aby prowadzona przez nią działalność była w pełni zgodna z prawem. Zdaniem skarżącej, słowo "publikować", czy "ogłaszać", nie dotyczy wyłącznie formy drukowanej, ale ma szerokie znaczenie, w tym obejmujące również publikację elektroniczną na stronie internetowej. Taki sposób publikowania został zatwierdzony i załączony do akt weryfikacyjnych przez Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach, co oznacza, że został uznany przez ten organ za w pełni zgodny z prawem. Według skarżącej, błędna jest również interpretacja przez organy zapisu regulaminu w zakresie obowiązku wywieszania wyników. W definicji tego słowa zaaprobowanej przez organy nie jest bowiem wskazane, że wywieszać można komunikaty, informacje, jedyne w formie papierowej. Oferty, kursy oraz wyniki w punkcie stacjonarnym: [...] W., P., publikowane były zgodnie z obowiązującym regulaminem. Każdy klient miał do nich dostęp. Postęp techniczny powoduje, że nie wszystkie ważne informacje, komunikaty muszą być publikowane i podawane do wiadomości za pomocą kartek papieru. Spółka nigdy nie przejmowała zakładów wzajemnych w punktach stacjonarnych za pośrednictwem terminali. Taka możliwość dotyczy wyłącznie zakładów zawieranych przez sieć Internet. Spółka posiada również zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet. Zezwolenie to nie zawiera żadnych ograniczeń w zakresie możliwości urządzania zakładów wzajemnych – bukmacherskich przez sieć Internet. Gracze mają całkowitą dowolność lokalizacyjną, w ramach terenu Polski, a także pełną swobodę technologiczną w zakresie urządzeń za pośrednictwem, których łączą się z siecią Internet. Oznacza to, że gracz w dowolnej lokalizacji na terenie Polski, posiadający dowodowe urządzenie umożliwiające dostęp do Internetu, może zawrzeć na stronie [...].pl zakład oferowany przez spółkę. Terminale znajdujące się w punkcie stacjonarnym umożliwiały klientom dostęp do strony [...].pl i zawieranie na niej zakładów zarejestrowanym klientom. Zakłady zawarte przez sieć Internet na stronie [...].pl, nawet te zawarte na terenie punktów stacjonarnych (naziemnych) spółki, ale nie u obsługi, tylko za pomocą terminali płatniczych (czyli przez stronę [...].pl), są umieszczane wyłącznie w rejestrach zakładów internetowych, a nie stacjonarnych, i nie są widoczne w raportach oraz w wykazach dotyczących zakładów stacjonarnych, lecz tylko i wyłącznie w raportach oraz w wykazach zakładów internetowych. Spółka nie przyjmowała w stacjonarnym punkcie zakładów wzajemnych z wykorzystaniem terminali. Zakład zawierany był przez sieć Internet. Klienci chcąc zawrzeć zakład w punkcie stacjonarnym mogli jedynie posłużyć się terminalem wyłącznie w celu wydrukowania kuponu poglądowego z kodem QR, co w samo sobie nie oznaczało jeszcze zawarcia zakładu. W celu zawarcia zakładu klient z kuponem musiał zgłosić się do obsługi punktu. Jedynie pracownik stacjonarnego punktu mógł przyjąć zakład oraz zapłatę a także wydrukować kupon potwierdzający zawarcie zakładu. Gracz bez zgłoszenia się do obsługi punktu stacjonarnego nie mógł zawrzeć zakładu w punkcie naziemnym spółki. Wszelkie zakłady stacjonarne zawierane są w sposób wymagający przyjęcia zakładu przez obsługę lokalu. Zakłady dokonywane przez sieć Internet na stronie [...].pl nie wymagają z kolei udziału w zakładzie obsługi i klient samodzielnie może dokonać zakładów. Terminale i "bankomat" same w sobie nie przyjmują żadnych zakładów. Zakłady odbywają się na stronie [...].pl (zakłady internetowe dokonywane przez zarejestrowanych graczy) bądź są przyjmowane u obsługi (zakłady stacjonarne, nie wymagające ujawniania swoje tożsamości i rejestracji na [...].pl.). Terminal i "bankomat" jest jedynie sposobem płatności, a nie jej odbiorcą. Drukowanie kuponów przez terminal zastępowało jedynie uzupełnianie takiego zestawienia przez klienta ręcznie, przy użyciu ołówka. Zarówno w przypadku użycia kartki papieru i ołówka, jak i w przypadku użycia terminala i drukarki, klient zawsze musiał udać się do pracownika lokalu i dopiero tam dokonać obstawienia zakładu. Wypełnienie zestawienia ręcznie, ołówkiem nie różni się niczym od wydrukowania go na drukarce. Możliwość drukowania zestawienia została przez spółkę wprowadzona jedynie dlatego, że od początku prowadzenia działalności stawia na nowe technologie oraz innowacje techniczne i uważa, że drukowanie zestawienia jest w XXI wieku czymś zupełnie naturalnym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzając kontrolę w wyżej zakreślonych granicach sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. o wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej w kwocie 3 000,00 zł w związku z urządzaniem gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w Punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich, zlokalizowanym pod adresem: [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25).
Jak wynika z akt sprawy, 4 lipca 2017 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. przeprowadzili kontrolę w wyżej wskazanym punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich.
Zakres kontroli obejmował zgodność działalności z udzielonym zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem, dostępność regulaminu, dokumentację związaną z działalnością objętą kontrolą, umieszczenie w miejscu przyjmowania zakładów wzajemnych w widocznym miejscu informacji o zakazie uczestnictwa w grach (zakładach) osób, które nie ukończyły 18 roku życia, zakazu reklamy i promocji oraz informowania o sponsorowaniu.
W toku kontroli ustalono, że na zewnątrz lokalu, znajdowało się oznaczenie "+18". Wewnątrz lokalu na ścianie stwierdzono informację o treści: "Zakaz uczestniczenia w zakładach wzajemnych – bukmacherskich osób, które nie ukończyły 18 lat". Nie stwierdzono na zewnątrz lokalu informacji o sponsorowaniu oraz reklamy i promocji gier hazardowych naruszających art. 29 ust. 1 u.g.h.
W wydzielonym (oddzielonym szklanymi ścianami) z lokalu użytkowego pomieszczenia przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich stwierdzono terminal obsługiwany przez obsługę punktu, na którym przyjmowane były zakłady i drukowane kupony potwierdzające ich zawarcie oraz dodatkowo trzy terminale internetowe. Przed wejściem do wydzielonego pomieszczenia w ścianie lokalu użytkowego zamontowany był bankomat PAYMENTICON.
W trakcie czynności kontrolnych ustalono, że zakłady przyjmowane były w dwojaki sposób:
1) klient niezarejestrowany (anonimowy) przegląda ofertę zakładów na jednym z dwóch terminali (na stronie internetowej: https://[...].pl). Dotykowo na terminalu wybiera zakłady sportowe, później zakłady bukmacherskie, wybiera dyscyplinę i widzi zakłady wraz z kursem. Jeżeli klient wybierze na ekranie zakład, wpisuje kwotę za jaką chce grać. Zaznacza, czy gra w singlu, czy kombi lub system. Po dokonaniu wyboru potwierdza to na ekranie. Po potwierdzeniu z terminala drukuje się kupon. Z kuponem przychodzi do terminala obsługi i podaje kupon. Obsługa skanuje go w swoim terminalu. Wtedy widać go na ekranie obsługi oraz drugim ekranie dla klienta. Jeżeli klient nie zgłasza uwag, obsługa potwierdza zakład, przyjmuje pieniądze w gotówce i drukuje kupon potwierdzający zawarcie zakładu;
2) klient zarejestrowany może się w punkcie przyjmowania zakładów zalogować i sam obstawić zakłady. W lokalu znajduje się urządzenie PAYMENTICON, poprzez które można się zarejestrować. Na ekranie wybiera się "Rejestrację", następnie zakup e-pieniądza. Wtedy urządzenie pyta, czy gracz jest zarejestrowany. Jeśli nie, to drukuje się kod QR i wtedy się rejestruje. Akceptuje regulamin i podaje wszystkie dane wpisując je na ekranie lub u obsługi. Skanuje dokument tożsamości. Obsługa punktu również skanuje dokument tożsamości oraz wpisuje wszystkie dane na swoim terminalu. Klient przy rejestracji podaje także PIN, który później wpisuje jak będzie grał. Potwierdzeniem rejestracji jest wydruk kodu QR z urządzenia PAYMENTICON. Jeżeli gracz ma kod QR, to może zawierać zakłady bukmacherskie na żywo oraz przyszłe zdarzenia. Aby zagrać, klient zarejestrowany wpłaca gotówkę do urządzenia PAYMENTICON, dokonuje zakupu e-pieniądza. Po tej czynności drukuje się potwierdzenie wpłaty. Jeśli klient ma e-pieniądze, podchodzi do jednego z dwóch terminali, skanuje w nim kod QR, podaje swój PIN i może grać wybierając zakłady. Potwierdzeniem zawarcia zakładów jest wydruk z terminala. Jeżeli padnie wygrana, to automatycznie jest przelewana na jego indywidualne konto.
Ustalenia te potwierdziła świadek I.Ś., zatrudniona jako obsługa w kontrolowanym punkcie. Świadek ten również zeznał, że urządzenie PAYMENTICON może wpłacać środki pieniężne. Wypłata może być także przez to urządzenie.
W punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich nie stwierdzono w formie papierowej publikacji oferty oraz wyników zakładów. Wszystkie zakłady były do wglądu na ekranach czterech terminali korzystających z domeny internetowej: [...]. W związku z powyższym nie można było przejrzeć pierwotnej oferty zakładów za dni wcześniejsze.
W wyniku kontroli stwierdzono:
1) niezgodność z załączonym do akt weryfikacyjnych szkicem sytuacyjnym stacjonarnych punktów przyjmowania zakładów wzajemnych (w załączonym szkicu stacjonarnego punktu przyjmowania zakładów nie ma bankomatu PAYMENTICON i terminali);
2) niezgodność z załączoną do akt weryfikacyjnych Instrukcją obiegu dokumentacji dotyczącej wszystkich operacji gotówkowych przyjmowania zakładów wzajemnych, w tym ewidencji elektronicznej w zakresie braku prowadzenia raportów dziennych wpłat, wypłat i rezultatów, raportów transakcyjnych oraz raportów w formie ewidencji elektronicznej operacji gotówkowych zawartych w punkcie przyjmowania zakładów poprzez bankomat PAYMENTICON i terminale (dotyczy zakładów oferowanych na stronie https://[...].pl).
3) naruszenie warunków zezwolenia poprzez urządzanie zakładów wzajemnych -- bukmacherskich niezgodnie z ich regulaminem w zakresie:
a) braku publikacji oferty, kursu i wyniku zakładów w formie drukowanej oraz udostępnianiu, wywieszaniu go w punkcie (art. 5 ust. 2, art. 17 pkt 1, art. 25 ust. 1),
b) przyjmowanie zakładów i wypłatę wygranych przez terminale i bankomat, a nie przez pracowników (art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 2, art. 25 ust. 4).
Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.g.h., grami hazardowymi są gry losowe, zakłady wzajemne, gry w karty, gry na automatach.
W myśl art. 6 ust. 3 u.g.h., działalność w zakresie zakładów wzajemnych może być prowadzona – stosownie do udzielonego zezwolenia – wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych albo przez sieć Internet po uzyskaniu zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych. Działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 jest prowadzona na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy (art. 6 ust. 4 u.g.h.). Zezwolenia na prowadzenie salonu gry bingo pieniężne oraz zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 32 ust. 2 u.g.h.).
Jak wynika z art. 36 pkt 8a lit. a u.g.h., wniosek o udzielenie zezwolenia na urządzenie zakładów wzajemnych powinien zawierać, w przypadku zakładów wzajemnych urządzanych przez sieć Internet, adres i dokumentację techniczną strony internetowej, która będzie wykorzystywana do urządzania zakładów.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 u.g.h., organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia może, na wniosek podmiotu, który je uzyskał, dokonać zmiany koncesji lub zezwolenia. W myśl art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. e u.g.h., zmiana, o której mowa w ust. 1, może dotyczyć, w przypadku koncesji na prowadzenie kasyna gry lub zezwolenia na prowadzenie salonu gry bingo pieniężne lub na urządzanie zakładów wzajemnych, adresów stron internetowych wykorzystywanych do urządzania zakładów wzajemnych, z tym że wskutek zmiany zezwolenia nie może nastąpić zwiększenie pierwotnej liczby takich stron internetowych.
W myśl art. 60 ust. 1 u.g.h., podmiot ubiegający się o koncesję lub zezwolenie przedstawia organowi właściwemu do ich udzielenia, do zatwierdzenia, projekt regulaminu urządzanej gry hazardowej. Regulamin gry hazardowej, a także jego każdorazową zmianę, zatwierdza minister właściwy do spraw finansów publicznych, z wyjątkiem ust. 3 (art. 60 ust. 2 u.g.h.).
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że skarżąca posiada aktualne dwa zezwolenia, tj. zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych – bukmacherskich w punktach stacjonarnych na podstawie decyzji Ministra Finansów nr [...] z 13 maja 2016 r. oraz zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych – bukmacherskich przez sieć Internet na podstawie decyzji Ministra finansów nr [...] z 13 maja 2016 r. Poza sporem jest, że skarżąca legitymuje się zatwierdzonymi zgodnie z przepisami regulaminami.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy natomiast oceny legalności zaskarżonej decyzji zarzucającej skarżącej naruszenie warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu, przy czym istotny w sprawie jest fakt, że kontrolę przeprowadzono w stacjonarnym punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich zlokalizowanym pod adresem: [...] W., P. (działka nr 2/10, obręb 25), w którym stwierdzono również przyjmowanie zakładów przez sieć Internet.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.h., ilekroć w ustawie jest mowa o punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – rozumie się przez to wydzielone miejsce, w którym przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa, na podstawie zatwierdzonego regulaminu. Ustawa definiuje pojęcie punktu przyjmowania zakładów wzajemnych uznając zatem za taki punkt wydzielone miejsce, w którym przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa, na podstawie zatwierdzonego regulaminu. Niewątpliwie chodzi tu więc o miejsce w rozumieniu przestrzeni fizycznej, a nie wirtualnej. W taki też sposób został określony punkt przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich w decyzji Ministra Finansów nr [...] z 13 maja 2016 r. (pkt II). Aktualne jest zatem stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z 19 listopada 2019 r., w sprawie II GSK 2558/15, że tym miejscem – punktem przyjmowania zakładów nie mogła być witryna internetowa (strona internetowa). Powyższe potwierdza obecnie treść art. 14 ust. 3 u.g.h., który stanowi, że przyjmowanie zakładów wzajemnych jest dozwolone – stosownie do udzielonego zezwolenia – wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych lub przez sieć Internet na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. W sposób wyraźny art. 14 ust. 3 u.g.h. rozróżnia dwie drogi przyjmowania zakładów: w punkcie przyjmowania zakładów lub przez sieć Internet. Przepis art. 14 ust. 3 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do 13 lipca 2011 r. w ogóle nie dopuszczał przyjmowania zakładów wzajemnych poza punktami przyjmowania takich zakładów. Po zmianie, która weszła w życie 14 lipca 2011 r. przyjmowanie zakładów wzajemnych przez sieć Internet zostało dozwolone, stosownie do udzielonego zezwolenia.
W ocenie sądu oznacza to, że dysponowanie przez skarżącą zezwoleniami na urządzanie zakładów zarówno w punktach stacjonarnych, jak również przez Internet, nie zmienia faktu, że urządzanie zakładów musi odbywać się zgodnie z regulaminem zatwierdzonym oddzielnie dla punktów stacjonarnych i przez sieć Internet.
Wychodząc z takiego założenia, sąd podziela stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji, że tylko zapisy regulaminu są punktem odniesienia do stwierdzenia, czy urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia.
W konsekwencji tego za zasadne uznać należy stanowisko organów administracji, że skarżąca naruszyła warunki udzielonego jej decyzją Ministra Finansów nr [...] z 13 maja 2016 r. zezwolenia poprzez urządzanie zakładów wzajemnych bukmacherskich niezgodnie z ich regulaminem w zakresie:
a) braku publikacji oferty, kursu i wyników zakładów oraz braku wywieszenia wyników zakładów (art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1);
b) przyjmowania zakładów i wypłaty wygranych przez terminale i bankomat, a nie przez pracowników (art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 2, art. 25 ust. 4).
Za prawidłowe uznać stanowisko organów administracji, że w kontrolowanym punkcie spółka nie publikowała oferty kursów oraz nie dokonywała wywieszenia wyników w sposób zgodny z regulaminem. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że nie ma sporu o słowo "publikować", bowiem bez wątpienia odnosi się ono do publicznego podawania do ogólnej wiadomości za pomocą różnych kanałów komunikacyjnych, w tym przez sieć Internet, jednak, co istotne w sprawie, w regulaminie dla punktów stacjonarnych w art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1 nie wskazano na to, że publikacja oferty, kursów, wywieszanie wyników zakładów następuje w sieci Internet pod adresem: [...].pl. Z porównania regulaminów zakładów wzajemnych – bukmacherskich organizowanych przez skarżącą spółkę w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych oraz na stronie internetowej [...].pl wynika, że kwestia publikacji oferty, kursów oraz wywieszania wyników została określona odmiennie. W regulaminie zakładów wzajemnych – bukmacherskich organizowanych przez skarżącą spółkę na stronie internetowej [...].pl jako miejsce publikacji komunikatów o organizowanych zakładach, kursach zakładów, stawkach, limitach wygranej i stawki oraz wynikach określono stronę internetową [...].pl (art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 21 ust. 2, art. 22 ust. 3, art. 25 ust. 1). W regulaminie dla punktów stacjonarnych w sposób wyraźny wprost wskazano, że publikacja oferty, kursów następuje w punktach, a wyniki zakładów zostają wywieszone w punktach (art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 25). Organ powołując się na Słownik Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego wyjaśnił, że słowo "wywiesić" oznacza umieścić coś w widocznym miejscu.
W ocenie sądu, zasadnie zatem organ wywodzi, że publikacja tych spornych treści dostępna w Internecie na stronie internetowej [...].pl jest niezgodna z zatwierdzonym regulaminem zakładów wzajemnych – bukmacherskich organizowanych przez skarżącą spółkę w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych. W świetle regulaminu dla punktów stacjonarnych nie ma w ogóle uzasadnienia dla funkcjonowania w tych miejscach terminali internetowych. Sąd podziela stanowisko organu drugiej instancji, że spółka nie może poprzestać na zgłaszaniu zmian w zakresie publikacji kursów oraz wyników na stronie internetowej [...].pl do akt weryfikacyjnych nie informując o tym regulatora rynku gier hazardowych, tj. organu, który udzielił zezwolenia i zatwierdził regulaminy. Takiego działania nie usprawiedliwia fakt ewentualnego zgłoszenia tego rodzaju zmian do akt weryfikacyjnych. Zmian tych bowiem nie zgłoszono właściwemu organowi, jakim jest w świetle obowiązujących przepisów Minister Finansów i nie wprowadzono do zatwierdzonego przez ten organ regulaminu. Tymczasem szczegółowe warunki oraz zasady prowadzenia działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich określa regulamin, a nie akta weryfikacyjne (art. 61 ust. 1 u.g.h.)
W regulaminach zakładów wzajemnych bukmacherskich, w tym organizowanych na stronie internetowej [...] brak jest odpowiednich zapisów o tym, że skarżąca zgłosiła sposób przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich poprzez wykorzystywanie terminali internetowych powiązanych z bankomatem PAYMENTICON, ustawionych w naziemnych punktach. Ponadto skarżąca nie występowała do Ministra Finansów o zmianę regulaminów, a w nich nie ma informacji o zawieraniu zakładów przez graczy poprzez terminale powiązane z bankomatem PAYMENTICON. W punktach naziemnych, zgodnie z regulaminem, możliwe jest przyjmowanie zakładów jedynie przez obsługę punktu. Tymczasem na terminalach powiązanych z bankomatem PAYMENTICON gracz sam mógł zawierać zakłady oraz dokonywać wypłat wygranych bez udziału obsługi punktu. Wszelkie zmiany stanu faktycznego odnośnie przyjmowania zakładów wzajemnych powinny być zgłaszane Ministrowi Finansów we wniosku o zmianę regulaminu, który jest dokumentem określającym szczegółowe zasady i warunki prowadzenia zakładów wzajemnych. Skarżąca przed wprowadzeniem terminali do stacjonarnych punktów przyjmowania zakładów wzajemnych powinna, zgodnie z art. 61 u.g.h., przedłożyć projekt regulaminu zawierający zapisy w tym zakresie i stosownie do art. 60 u.g.h., uzyskać akceptację ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Skarżąca nie uzyskała zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych w postaci zatwierdzenia zmian w regulaminie gier hazardowych, w którym opisane zostałyby szczegółowe zasady użytkowania terminali oraz bankomatu PAYMENTICON. Zatwierdzony regulamin zakładów wzajemnych – bukmacherskich organizowanych w naziemnych punktach nie przewiduje możliwości samodzielnego zawierania przez graczy zakładów za pośrednictwem terminali (art. 17 ust. 1). W regulaminie dla punktów stacjonarnych wskazano, że wygrane odbiera się w punkcie (art. 25 ust. 1), a podstawą do wypłaty jest kupon (art. 25 ust. 2), który jest dowodem zawarcia zakładu. W przypadku wątpliwości pracownik punktu ma prawo wylegitymować okaziciela kuponu (art. 25 ust. 4). Uregulowania art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1, 2 i 4 regulaminu dla punktów stacjonarnych dotyczą wyłącznie zawierania zakładów i wypłaty wygranych w punkcie, w których to czynnościach uczestniczy gracz i pracownik punktu.
W związku z powyższym, bez zmian w zatwierdzonym regulaminie niedozwolone było wykorzystywanie terminali i połączonego z nimi bankomatu PAYMENTICON do przyjmowania zakładów i wypłaty wygranych w punktach stacjonarnych.
W regulaminie zakładów wzajemnych bukmacherskich organizowanych na stronie internetowej [...].pl brak jest wzmianek o tym, że skarżąca spółka przyjmować będzie zakłady wzajemne – bukmacherskie poprzez terminale internetowe powiązane z bankomatem PAYMENTICON, ustawione w naziemnych punktach.
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w piśmie z 2 listopada 2017 r., nr [...] Ministerstwo Finansów poinformowało wszystkie podmioty urządzające w Polsce zakłady wzajemne – bukmacherskie, że ewentualne wykorzystanie terminali do obstawiania zakładów wzajemnych w naziemnych punktach przyjmowania zakładów jest uzależnione od wcześniejszej akceptacji przez regulatora rynku gier hazardowych regulaminu zawierającego zapisy dotyczące ich użytkowania.
Należy również zaakcentować, że w regulaminie zakładów wzajemnych bukmacherskich organizowanych poprzez stronę internetową [...].pl brak jest wzmianek o możliwości przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich poprzez terminale internetowe, ustawione w naziemnych punktach. Jak wynika z treści pkt II udzielonego skarżącej zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych – bukmacherskich przez sieć Internet "Strona internetowa wykorzystywana do urządzania zakładów wzajemnych bukmacherskich objętych niniejszym zezwoleniem: [...].pl." Skoro zatem skarżąca spółka bez zmiany zezwolenia i regulaminu wprowadziła terminale i bankomat PAYMENTICON do zawierania w punktach stacjonarnych zakładów i wypłaty wygranych poprzez stronę internetową "[...].pl", to takie działanie należy uznać za naruszające również zezwolenie w zakresie urządzania zakładów wzajemnych – bukmacherskich przez sieć Internet. Dopiero zgłoszenie ewentualnego wykorzystania terminali do internetowego obstawiania zakładów wzajemnych w naziemnych punktach przyjmowania zakładów i uzyskanie akceptacji przez regulatora rynku gier hazardowych regulaminu zawierającego zapisy dotyczące takiego rozwiązania, umożliwiało ich legalne funkcjonowanie. Zmiana zezwolenia wskazywałaby jednocześnie wykorzystywaną w tym celu stronę internetową.
W ocenie sądu umieszczenie w stacjonarnym punkcie przyjmowania zakładów terminali internetowych powoduje dwojakie konsekwencje:
1) naruszenie regulaminu zakładów przyjmowanych w punktach stacjonarnych z uwagi na fakt, że w regulaminie tym nie ma mowy o funkcjonowaniu w tych punktach terminali internetowych do obstawiania zakładów internetowych;
2) naruszenie zezwolenia i regulaminu zakładów przyjmowanych przez Internet z uwagi na fakt, że w regulaminie tym nie przewidziano obstawiania zakładów internetowych poprzez stronę internetową [...].pl z wykorzystaniem usytuowanych w punktach stacjonarnych terminali.
Oceny tej nie zmienia fakt, że strona posiada zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – bukmacherskich zarówno w punktach stacjonarnych jak i w Internecie.
Dodatkowo należy podkreślić, że w niniejszym postępowaniu zakres kontroli obejmował zgodność działalności z udzielonym decyzją Ministra Finansów z 13 maja 2016 r. nr [...] zezwoleniem na urządzanie zakładów wzajemnych – bukmacherskich w wymienionych w tej decyzji punktach oraz zatwierdzonym regulaminem, a nie aktami weryfikacyjnymi. Obowiązkiem skarżącej było zatem poinformowanie o działaniach nieobjętych zatwierdzonym regulaminem regulatora rynku gier hazardowych, tj. Ministra Finansów i zwrócenie się o ewentualną zmianę zezwolenia i zatwierdzenie zmienionego/dostosowanego do zmian regulaminu. W tej sytuacji poinformowanie Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach, który każdorazowo, jak twierdzi spółka, zatwierdzał planowane przez nią działanie i stosowną informację załączał do akt weryfikacyjnych, nie zwalnia skarżącej od zarzutu naruszenia warunków zatwierdzonego regulaminu i udzielonego zezwolenia. Jeszcze raz należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 ust. 1pkt 2 u.g.h., to w regulaminie określa się szczegółowe warunki i zasady gry.
Analizując zarzuty skargi z uwzględnieniem przedstawionego uzasadnienia wypada podnieść, że wbrew stanowisku skarżącej spółki, zgodnie z art. 14 ust. 3 u.g.h., przyjmowanie zakładów wzajemnych jest dozwolone – stosownie do udzielonego zezwolenia – wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych lub przez sieć Internet na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy.
Ta sfera specyficznej aktywności gospodarczej poddana została zatem szczególnemu reżimowi, który niewątpliwie ogranicza wolność prowadzenia działalności gospodarczej, ale w sposób zgodny z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wskazanie na dopuszczalność prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier hazardowych wyłącznie na zasadach określonych przez ustawodawcę jest całkowicie zrozumiałe, biorąc pod uwagę ważny interes publiczny (możliwość łączenia się ze specyfiką tej działalności również zjawisk patologicznych).
Skoro zatem zdecydowano się na tak daleko idącą reglamentację omawianego rodzaju działalności gospodarczej, tj. poprzez wskazanie, że odbywać się może ona wyłącznie z zachowaniem zasad określonych przez ustawodawcę, to skłonić się należy do przestrzegania ścisłej, a nie rozszerzającej wykładni poszczególnych uregulowań, które jej dotyczą.
Sankcjonowanie rozszerzenia możliwości w zakresie urządzania i prowadzenia tej działalności może być tylko efektem decyzji ustawodawcy, nie zaś efektem prowadzonych za wszelką cenę poszukiwań w obszarze interpretacji przepisów.
Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie istniały wystarczające podstawy do przyjęcia, że skarżąca urządzała gry hazardowe z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu. Zatem wbrew zarzutom skargi przeprowadzonej przez organy ocenie dowodów nie można postawić zarzutu dowolności, a przez to naruszenia art. 191 o.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że z wyrażonej w art. 191 o.p. zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ podatkowy – przy ocenie stanu faktycznego – nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów; organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne (por.: wyroki NSA z 20 grudnia 2000 r., III SA 2547/99; z 10 stycznia 2001 r., III SA 2348/99; z 29 czerwca 2000 r., I SA/Po 1342/99).
Organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i dokonały oceny zgromadzonych dowodów w oparciu o cały materiał dowodowy. Ocenę tę przeprowadziły w sposób pełny i wszechstronny. Odniosły się do każdego z zebranych dowodów rozpatrując je w korelacji do innych, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego, wskazując, które z dowodów uwzględniono, a którym odmówiono wiarygodności. Nie można zatem zrzucić organom administracji przekroczenia zakreślonych w art. 191 o.p. granic swobodnej oceny dowodów tylko przez sam fakt, że postępowanie wyjaśniające doprowadziło organy do odmiennych wniosków niż miałyby to wynikać z przedstawionej przez stronę skarżącą argumentacji.
W świetle stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji, prawidłowe jest stanowisko, że skarżąca spółka była urządzającą zakłady wzajemne – bukmacherskie z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i z tego względu była adresatem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej wydanej na podstawie tego przepisu.
Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.g.h. poprzez nałożenie na skarżącą spółkę obowiązku zapłaty kary pieniężnej, pomimo braku udowodnienia jakiejkolwiek winy po stronie, stwierdzić należy, że podstawą materialnoprawną decyzji organów był art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 pkt 2 lit. a u.g.h. Kary pieniężne przewidziane w art. 89 u.g.h. są karami administracyjnymi, które cechuje m.in. to, że są one nakładane niezależnie od winy podmiotu naruszającego prawo oraz jego świadomości, co do bezprawności czynu. Uregulowana tym przepisem odpowiedzialność nie jest zależna od elementu zawinienia, ale jest odpowiedzialnością obiektywną. Dla zastosowania powyższego przepisu decydujące znaczenie ma zatem sam obiektywny fakt naruszenia prawa.
Tylko na marginesie sąd stwierdza, że od wielu lat obowiązuje reglamentacja działalności hazardowej i zakaz jej prowadzenia bez posiadania stosownej koncesji, zezwolenia, a od 1 kwietnia 2017 r. również odpowiedzialność urządzającego gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa.
Nie podzielając argumentacji skarżącej odnośnie funkcji represyjnej kary administracyjnej sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że to główną funkcją odpowiedzialności karnej jest funkcja represyjna, zatem odpłata za popełniony czyn zabroniony, zaś główną funkcją odpowiedzialności administracyjnej jest szeroko pojęta prewencja. Dodać trzeba, że w wyroku z 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwala na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 marca 2018 r., II GSK 2355/17; z 16 marca 2018 r., II GSK 3746/17 i II GSK 3859/17).
Dodać nadto należy, że w tożsamym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z analogicznych względów również podzielił stanowisko organów administracji o nałożeniu na skarżącą spółkę kar pieniężnych z tytułu urządzania gier hazardowych z naruszeniem warunków udzielonego zezwolenia i zatwierdzonego regulaminu w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich i wyrokami z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 122/19, z 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 131/19 i z 21 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 219/19 oddalił skargi. Przy czym w sprawie sygn. akt III SA/Łd 219/19 kontrola punktu przyjmowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich miała miejsce 7 kwietnia 2017 r., a więc wcześniej niż w rozpoznawanej sprawie.
Z tych wszystkich względów, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
bg