V SA/Wa 234/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa ARiMR, uznając brak wystarczających podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania pomocy finansowej.
Sprawa dotyczyła skargi Grupy Producentów [...] sp. z o.o. na decyzję Prezesa ARiMR, która uchyliła wcześniejszą decyzję o przyznaniu pomocy finansowej i zawiesiła płatność. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie wykazały w sposób przekonujący istnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej nie może być traktowana jako nowa okoliczność, a organy nie wykazały, że znane im były nowe fakty dotyczące kosztów transportu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Grupy Producentów [...] sp. z o.o. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), która uchyliła decyzję o przyznaniu pomocy finansowej i poprzedzającą ją decyzję, a także zawiesiła płatność. Przedmiotem sporu było przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz kosztów inwestycji. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora ARiMR. Głównym zarzutem Sądu było stwierdzenie, że organy administracji nie wykazały w sposób przekonujący, iż zaistniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd podkreślił, że opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, a organy nie udowodniły, że znane im były nowe fakty dotyczące kosztów transportu, które istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji. Ponadto, Sąd zakwestionował zastosowanie przez Prezesa ARiMR art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 do płatności już wypłaconej, wskazując na błędną wykładnię i potencjalne niestosowanie przepisu w dacie wydania decyzji. W konsekwencji, Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej nie może być traktowana jako nowa okoliczność faktyczna w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nowa okoliczność faktyczna musi istnieć w dniu wydania decyzji i być nieznana organowi. Opinia biegłego wydana po decyzji nie spełnia tych kryteriów, a jedynie może stanowić podstawę do odmiennej oceny znanych już dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (27)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.
k.p.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sposób zakończenia wznowionego postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny.
Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 50 § 7
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r.
Zasady fakturowania produkcji sprzedanej owoców i warzyw, z wyłączeniem kosztów transportu wewnętrznego.
Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 42 § 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r.
Sposób obliczania wartości produkcji sprzedanej grupy producentów.
Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 115 § 2
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r.
Możliwość zawieszenia płatności w przypadku podejrzenia popełnienia oszustwa (uchylony).
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 142
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozpatrzenie odwołania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007
Rozporządzenie ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/891
Dotyczące sektora owoców i warzyw.
Dz. U. z 2009 r. Nr 98, poz. 822
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r.
Szczególne warunki przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazy kwalifikowanych kosztów inwestycji.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Oszustwo.
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości.
k.k. art. 297 § 1
Kodeks karny
Poświadczenie nieprawdy w dokumentach.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zbieg przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały istnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej nie stanowi nowej okoliczności faktycznej. Błędna ocena dowodów lub nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym nie są podstawą do wznowienia postępowania. Art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 nie może być podstawą do zawieszenia płatności już wypłaconej. Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie po wznowieniu postępowania, a jedynie uchylił decyzję organu I instancji i zawiesił płatność.
Godne uwagi sformułowania
Organy obu instancji nie wykazały w sposób przekonujący, że w przedmiotowej sprawie zaistniały nowe okoliczności skutkujące wznowieniem postępowania Sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania Opinia wydana przez biegłego lub ekspertyza sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej nigdy nie może być 'nową okolicznością' w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zawieszenie płatności, o czym orzekł Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji, nie dotyczy płatności już wypłaconej Organ odwoławczy, zobowiązany na skutek odwołania do merytorycznego rozpoznania sprawy po raz drugi (art. 15 k.p.a.), nie rozważył dostatecznie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Skład orzekający
Michał Sowiński
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Tomasz Zawiślak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wznowienie postępowania administracyjnego, interpretacja art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stosowanie prawa UE w sprawach pomocy finansowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i stosowania środków unijnych w rolnictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zasad wznowienia postępowania i interpretacji przepisów UE dotyczących pomocy finansowej. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe wykazanie przesłanek wznowienia.
“Kiedy można wznowić postępowanie administracyjne? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 234/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-05-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-02-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Krystyna Madalińska-Urbaniak Michał Sowiński /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Zawiślak Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 1676/19 - Wyrok NSA z 2022-11-17 I GZ 479/18 - Postanowienie NSA z 2019-01-15 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 151 par 1; art. 145 par 1pkt 5; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 50 ust. 7; art. 42 ust. 1; art. 115 ust. 2 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2019 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. w M.-C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] ; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. sp. z o.o. w M.-C. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi Grupy Producentów [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnej w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...], którą uchylił w zaskarżonej części decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. o uchyleniu decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 82.375,55 zł oraz odmowy przyznania na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 3 roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania) w wysokości 2.949.146,21 zł, oraz uchylił w powyższej części decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 82.375,55 zł oraz odmowy przyznania na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 3 roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania) w wysokości 2.949.146,21 zł oraz zawiesił w tej części płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 82.375,55 zł oraz odmowy przyznania na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 3 roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania) w wysokości 2.949.146,21 zł. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] stycznia 2013 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Grupy Producentów [...] Sp. z o.o. o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 3 roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania). Dyrektor [...] OR ARiMR po rozpatrzeniu całości zgromadzonego materiału dowodowego w dniu [...] kwietnia 2013 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 86.781,81 zł oraz przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 3 roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania) w wysokości 3.067.293,56 zł. Łączna kwota przyznanej pomocy finansowe wyniosła 3 154 075.37 zł. Dyrektor [...] OR ARiMR w dniu [...] lipca 2015 r. zwrócił się do Grupy o udzielenie informacji m.in. w zakresie poniesionych kosztów transportu do odbiorców, badania rynku przed zakupem inwestycji od członków Grupy lub osób powiązanych osobowo lub kapitałowo z członkami Grupy, informacji czy decyzja o zakupie infrastruktury, gruntu i budynku od osób powiązanych osobowo lub kapitałowo z członkami Grupy została podjęta w sposób demokratyczny oraz czy infrastruktura zakupiona przez Grupę była wykorzystywana przez Grupę przed jej zakupem. W odpowiedzi na powyższe pismo Grupa w dniach 3 sierpnia 2015 r. oraz 19 sierpnia 2015 r. przedstawiła zestawienie kosztów transportu. W dniu [...] sierpnia 2015 r. do [...] OR ARiMR wpłynęły opinie dotyczące kosztów nabycia oraz remontu budynków przechowalni warzyw oraz budynku biurowo socjalnego. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., Dyrektor [...] OR ARiMR wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. wydaną przez Dyrektora [...] OR ARiMR została uchylona w całości decyzja nr [...] o przyznaniu Grupie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 82.375,55 zł oraz przyznano pomocy finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 3 roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania) w wysokości 2.949.146,21 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania Grupy Prezes ARiMR wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor [...] OR ARiMR w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 3 roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania) w wysokości 2.949.146,21 zł. Łączna kwota przyznanej pomocy finansowe wyniosła 3.031.521,76 zł. Prezes ARiMR po rozpoznaniu odwołania wydał decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...]. Prezes wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., sygn. akt [...] Prokuratura Regionalna w W. wszczęła śledztwo w sprawie doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w bliżej nieustalonym czasie nie wcześniej niż w 2008 r. i nie później niż w grudniu 2016 r. w W. przy ul. [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. w stosunku do mienia znacznej wartości w kwocie nie niższej niż 21.302.659,77 zł, poprzez przedłożenie w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. między innymi przez Grupę Producentów [...] Sp. z o. o. nierzetelnych dokumentów dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla otrzymywania dofinansowania z środków finansowych krajowych oraz Unii Europejskiej oraz wprowadzenia pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie w błąd, co do rzeczywistej wysokości ponoszonych kosztów inwestycyjnych w konsekwencji czego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. poniosła szkodę w kwocie nie niższej niż 21.302 659,77 zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. 11 § 2 k.k. Organ podniósł, iż w orzecznictwie został sformułowany pogląd, iż czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. stanowi oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości, sklasyfikowane jako przestępstwo przeciwko mieniu (wyrok NSA z 14 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1142/09). Stwierdził, że przestępstwa określone w art. 286 k.k. w zw. z art. 297 k.k. w związku z wydaniem przez Prokuraturę Regionalną w W. postanowienia o wszczęciu śledztwa z dnia [...] maja 2017 r., powinno zostać uznane za oszustwo, o którym stanowi art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. W ocenie Prezesa ARiMR kwestia prowadzenia sprawy przez Prokuraturę w zakresie opisanego wyżej oszustwa uzasadnia zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Czytelna treść przepisu art. 115 ust. 2 rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1) wyraźnie wskazuje, iż już na samo podejrzenie popełniania przestępstwa a nie wniesienie aktu oskarżenia czy też wydanie w sprawie wyroku przez Sąd stanowi przesłankę zawieszenia płatności. Odnosząc się do ujawnienia kwestii związanej z kosztami transportu z terenu siedziby Grupy do magazynu odbiorcy oraz sporządzenie przez uprawnioną osobę kosztorysu remontu budynków przechowalni i budynku biurowo socjalnego, organ wyjaśnił, że może ona stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Wskazał, iż nie można bowiem wykluczyć, że z przedmiotowych dokumentów wynikają nowe okoliczności faktyczne dotyczące inwestycji, które istniały w dniu wydania decyzji, a które nie były znane organowi. Stwierdził, że wyjaśnienie natomiast na podstawie otrzymanych informacji w sprawie kosztów transportu oraz kosztorysu powykonawczego, czy takie okoliczności występowały, powinno być przedmiotem postępowania wznowieniowego, które w zależności od wyników ustaleń powinno zakończyć się wydaniem jednego z rodzajów decyzji w trybie art. 151 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". Podkreślił też, iż z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że wszczęcie śledztwa w przedmiocie podejrzenia popełnienia oszustwa, o ile występuje w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie, stanowi przesłankę do wydania decyzji merytorycznej rozstrzygającej sprawę wniosku w ten sposób, że płatność ulega zawieszeniu (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 493/16). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Grupy Producentów [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. wnosząc: - o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR w Warszawie nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. (znak: [...]) oraz - o uchylenie w całości postanowienia nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] kwietnia 2013 r. względnie w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku przez Sąd o: - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. (znak: [...]). - o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzuciła: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne zastosowanie, skutkujące wznowieniem z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] kwietnia 2013 r., podczas gdy w sprawie administracyjnej nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji ([...] kwietnia 2013 r.), które nie były znane tut. organowi, w szczególności: a) stanowiąca dowód w sprawie opinia rzeczoznawcy powstała w dniu [...] sierpnia 2015 r. (uzupełniono ją w dniu [...] sierpnia 2015 r.), a zatem nie istniała w dniu wydania decyzji z [...] kwietnia 2013 r., b) okoliczności faktyczne stwierdzone w opinii rzeczoznawcy z [...] sierpnia 2015 r. odnoszą się do stanu z [...] sierpnia 2015 r., a zatem nie istniały w dniu wydania decyzji z [...] kwietnia 2013 r., c) okoliczności faktyczne stwierdzone opinią rzeczoznawcy z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie są istotne dla sprawy, albowiem określają wartość rynkową inwestycji, co jest bez znaczenia dla wysokości przyznanej A. pomocy finansowej, albowiem wysokość pomocy finansowej na pokrycie inwestycji A. została określona poprawnie - zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczególnych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 98, poz. 822); dalej: "rozporządzenie MRiRW" - na podstawie złożonej przez grupę faktury lub dokumentu o równoważnej mocy dowodowej. Określanie wysokości pomocy na podstawie wartości rynkowej ma miejsce tylko w przypadkach wskazanych w § 5 ust. 1 rozporządzenia MRiRW, a takie w niniejszej sprawie nie miały miejsca. d) w zakresie kosztów transportu organ w ogóle nie wykazał przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie, tj. a. nie wskazał jakie konkretnie okoliczności dotyczące kosztów transportu okazały się istotne dla sprawy, istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz nie były mu znane. e) w zakresie kosztów transportu nie można oprzeć się wrażeniu, że przyjętą przez organ faktyczną podstawą wznowienia postępowania jest powstała później (tj. po dniu [...] kwietnia 2013 r.) rozszerzająca wykładnia art. 50 ust. 7 lit. b rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw, albowiem: a. organ przyjmuje, że wskazana przez grupę wartość produktów sprzedanych nie może uwzględniać kosztów transportu zewnętrznego (tj. z terenu grupy do magazynu odbiorcy zewnętrznego), podczas gdy art. 50 ust. 7 lit. b ww. rozporządzenia wykonawczego nie wprowadza takiego warunku. b. art. 50 ust. 7 lit. b ww. rozporządzenia wykonawczego stanowi, że produkcję sprzedaną fakturuje się z wyłączeniem kosztów transportu wewnętrznego w przypadku znacznej odległości między scentralizowanymi punktami składowania lub pakowania organizacji producentów a jej punktem dystrybucji - w przypadku A. koszty transportu wewnętrznego nigdy nie wystąpiły, albowiem wszystkie budynki A. położone są w jednym miejscu, tj. w C. przy ul. [...]. Natomiast zaskarżonej decyzji zarzuciła: 2) naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a. wewnętrznie sprzeczne rozstrzygnięcie, z którego nie wynika w jakim zakresie organ uchylił ostateczną decyzję nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] kwietnia 2013 r., b. niekonkretność rozstrzygnięcia, skutkującą niemożnością jego zrozumienia przez skarżącą, a także trudnością w zdekodowaniu konsekwencji płynących z niego dla skarżącej, c. niepełne rozstrzygnięcie, skutkujące brakiem rozpatrzenia odwołania skarżącej w zakresie w jakim skarżąca zaskarżyła postanowienie nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] kwietnia 2013 r. d. brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w zakresie w jakim: i. organ uchylił ostateczną decyzję nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] kwietnia 2013 r. i orzekł co do istotny sprawy, ii. organ uwzględnił odwołanie skarżącej spółki A. i uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. (znak: [...]) Dyrektora [...] OR ARiMR, e. ograniczenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji jedynie do kwestii dotyczącej zawieszenia płatności z uwagi na toczące się na etapie in rem przed Prokuraturą Regionalną w Warszawie postępowanie przygotowawcze. 3) naruszenie art. 142 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy niepełne rozstrzygnięcie, skutkujące brakiem rozpatrzenia odwołania skarżącej w zakresie w jakim skarżąca zaskarżyła postanowienie nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] kwietnia 2013 r. 4) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a. brak rozpatrzenia i odniesienia się do podniesionych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów od decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. (znak: [...]) Dyrektora [...] OR ARiMR, co przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji tym bardziej, że organ uznał odwołanie za uzasadnione i decyzję organu I instancji uchylił, b. brak wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych wydanego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, c. wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy analogicznego do rozstrzygnięcia, które zawierała decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. (znak: [...]) Dyrektora [...] OR ARiMR przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia, d. brak rozpatrzenia odwołania w zakresie w jakim obejmowało zaskarżenie postanowienia nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] kwietnia 2013 r., a w konsekwencji brak weryfikacji prawidłowości i dopuszczalności podstaw wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, e. wydanie merytorycznej, kończącej postępowanie wznowieniowe decyzji co do istoty sprawy z zastrzeżeniem (s. 6/7 decyzji), że nie oznacza to dokonania ostatecznej oceny w toku postępowania wznowieniowego otrzymanego operatu szacunkowego, w szczególności w zakresie czy z przedmiotowego operatu wynikają nowe dla sprawy okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., podczas gdy decyzja merytoryczna winna zawierać ocenę dowodów, które organ uznał za podstawę wznowieniową. W razie gdyby tut. Sąd nie przychylił się do ww. zarzutów z ostrożności procesowej skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: 5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez niewykazanie jakie nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zawierały powołane przez organ I instancji dowody (1) opinia rzeczoznawcy z dnia [...] sierpnia 2015 roku oraz (2) wyliczenie kosztów transportu dokonane przez A. - brak wskazania przez organ tych okoliczności nie pozwała ocenić zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. czy okoliczności te są dla sprawy nowe, czy istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz czy były znane organowi w tej dacie. 6) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez niewskazanie dlaczego organ odwoławczy nie uwzględnił zasadnych zastrzeżeń strony wobec opinii biegłego powołanej przez organ I instancji i stanowiącej podstawą wznowieniową, podczas gdy obowiązek uzasadnienia ich nieuwzględnienia ciąży na organie administracji publicznej. 7) naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez brak oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegający w szczególności na braku analizy opinii biegłego oraz wniesionych przez stronę uwag do tej opinii. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a. Poza tym wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Na wstępie należy stwierdzić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji może zakończyć wznowione postępowanie w jeden z dwóch sposobów: bądź, stwierdzając brak podstaw wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a. - odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, bądź, stwierdzając istnienie którejkolwiek z tych podstaw - uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. Kontrolowana decyzja Prezesa ARiMR zapadła w postępowaniu nadzwyczajnym na skutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora [...] OR ARiMR z [...] kwietnia 2013 r. Podstawą wznowienia stał się art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z którego wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. została użyta alternatywa, a nie koniunkcja, tak więc podstawą do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów, bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Organ I instancji postanowieniem z [...] października 2015 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2013 r., która przyznała Spółce pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, że nową okolicznością do wznowienia postępowania administracyjnego jest uzyskanie przez organ szacunków grupy dotyczących kosztów transportu oraz opinii dotyczącej kosztów związanych z zakupem i remontem zabudowań realizowanych przez grupę w ramach wsparcia uzyskanego z ARiMR. Wyjaśniono, że w przypadku Spółki koszty transportu wewnętrznego nie wystąpiły, zaś żaden przepis prawa nie stanowi, aby koszty transportu zewnętrznego nie mogły być wliczane do wartości produkcji sprzedanej. Wskazano, że [...] sierpnia 2015 r. odnotowano wpływ opinii dotyczących kosztów nabycia oraz remontu budynków przechowalni warzyw oraz budynku biurowo socjalnego sporządzonych przez uprawnionego rzeczoznawcę, powołanego przez Dyrektora OR ARiMR, które zawierały szacunki odmienne od tych, które były podstawą przyznania płatności w decyzji. Skarżąca w odwołaniu zakwestionowała zasadność wznowienia na wskazanej podstawie prawnej oraz ustalenia wynikające z nowego operatu rzeczoznawcy powołanego przez organ. Wskazała, że w niniejszej sprawie nie doszło do ujawnienia nowych faktów, a do nowej interpretacji starych faktów. Za nową okoliczność faktyczną nie może być zaś uznana opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na te zarzuty wskazał, że co do zasady ujawnienie kwestii związanej z kosztami transportu z terenu siedziby Grupy do magazynu odbiorcy oraz sporządzenie przez uprawnioną osobę kosztorysu remontu budynków przechowalni i budynku biurowo socjalnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Nie można bowiem wykluczyć, że z przedmiotowych dokumentów wynikają nowe okoliczności faktyczne dotyczące inwestycji, które istniały w dniu wydania decyzji, a które nie były znane organowi. Wyjaśnienie natomiast na podstawie otrzymanych informacji w sprawie kosztów transportu oraz kosztorysu powykonawczego, czy takie okoliczności występowały powinno być przedmiotem postępowania wznowieniowego, które - w zależności od wyników ustaleń - powinno zakończyć się wydaniem jednego z rodzajów decyzji w trybie art. 151 k.p.a. Prezes ARIMR powołał się przy tym na wyrok NSA z 1 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt. II OSK 2154/10, z którego wynika, że sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wyprowadzi się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego. Jak wynika z powyższego, zdaniem Sądu, organy obu instancji nie wykazały w sposób przekonywujący, że w przedmiotowej sprawie zaistniały nowe okoliczności skutkujące wznowieniem postępowania, a następnie wydaniem przez organ I instancji decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchyleniem decyzji ostatecznej z [...] kwietnia 2013 r. i orzeczeniem na nowo o przyznaniu płatności na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania na niekorzyść strony. Z akt administracyjnych sprawy, jak również z uzasadnienia decyzji z [...] kwietnia 2013 r. uchylonej zaskarżoną decyzją wynika, że w postępowaniu zwyczajnym, organ I instancji uznał przedstawione przez stronę dowody za w pełni wiarygodne. Znane mu były również kosztorysy powykonawcze z dnia [...] grudnia 2012 r. dotyczące przebudowy budynków nr 2 i 3, przedłożone przez stronę w toku postępowania o przyznanie pomocy finansowej. Dyrektor ARiMR wydając ww. decyzję dokonywał ich analizy i weryfikował poszczególne elementy. Ponadto wskazał w uchylonej decyzji, że przeprowadzona w dniach od 28 marca do 5 kwietnia 2013 r. kontrola w siedzibie wnioskodawcy nie stwierdziła dodatkowych nieprawidłowości mających wpływ na przyznanie pomocy finansowej. Uznać więc należy, że ww. dowody zostały przez organ I instancji w postępowaniu zwyczajnym ocenione jako w pełni wiarygodne. Na ich zaś podstawie organ dokonał ustalenia, że wykazywane przez stronę koszty inwestycji, zostały przez nią poniesione i są w pełni rynkowe i kwalifikowane. W ocenie Sądu, słusznie wskazuje skarżąca, że nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie może być inna ocena okoliczności i dowodów, znanych w postępowaniu zwyczajnym organowi, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że opinia wydana przez biegłego lub ekspertyza sporządzona po wydaniu decyzji ostatecznej nigdy nie może być "nową okolicznością" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., lecz co najwyżej fakty wynikające z tej opinii (por. wyrok NSA z 27 października 1998 r., III SA 1165/97, Lex nr 36900, wyrok NSA z 9 stycznia 2001 r., I SA 1788/99, Lex nr 75514, wyrok NSA z 29 marca 2006 r., II OSK 633/05, Lex nr 198333, wyrok NSA z 20 lipca 2006 r., II OSK 1009/05, Lex nr 265671, wyrok WSA w Rzeszowie z 9 sierpnia 2016 r., II SA/Rz 1673/15, Lex nr 2097107). Nie można jednak przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 marca 2016 r., VI SA/Wa 2432/15, Lex nr 2055504). Nie stanowi żadnej nowej okoliczności faktycznej odmienna niż w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności. Nieprawidłowości w przeprowadzonym przez organ postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2016 r., III SA/Łd 276/16, Lex nr 2106022). Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności (wyrok NSA z 27 września 2006 r., II OSK 1128/05, wyrok NSA z 19 marca 2014 r., II GSK 20/13, oba publ. cbosa). Organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zobowiązany jest wykazać, że będące przesłanką wznowienia postępowania nowe okoliczności i dowody są "rzeczywiście" nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Nie ulega wątpliwości, że musi być rzetelna ocena postępowania organu co do wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 12 maja 2016 r., II GSK 2/15, Lex nr 2141120). W takim postępowaniu to nie strona ma wykazać nieistnienie przesłanek wznowienia postępowania, tylko organ ma obowiązek udowodnić ich występowanie w sprawie. Organy w przedmiotowej sprawie ograniczyły się do wskazania okoliczności, na podstawie których wznowiono postępowanie, nie argumentując z jakich względów okoliczności te uznały za nowe i istotne, jak również, czy istniały one w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Wyjaśnienia w tym zakresie zawarte w decyzji organu I instancji są nieprzekonujące i lakoniczne. Prezes ARiMR w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu. Nie wypowiedział się w zakresie "nowej okoliczności" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżąca w odwołaniu zasadnie podniosła, że opinia biegłego została sporządzona [...] sierpnia 2015 r., a zatem po wydaniu decyzji ostatecznej, przez co nie stanowi "nowej okoliczności" w rozumieniu ww. przepisu. Należy również wskazać, iż w opinii biegły zaznaczył, że podstawą do oceny wysokości kosztów poniesionych na remont przebudowę przedmiotowych budynków były przedstawione kosztorysy powykonawcze (karta 646 akt adm.), które podlegały już w trakcie kontroli na miejscu analizie pod kątem potwierdzenia spełnienia przez grupę warunków pomocy finansowej z § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia MRiRW. Odnosząc się do kwestii związanej z kosztami transportu z terenu siedziby Grupy do magazynu odbiorcy należy zaznaczyć, iż zasady wyliczania wartości produktów sprzedanych przez wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw, stanowiące podstawę przyznawania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej, zostały określone w art. 50 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. L 157 z 15.06.2011, s. 1) Zgodnie z art. 50 ust. 7 rozporządzenia nr 543/2011 produkcję sprzedaną owoców i warzyw fakturuje się na etapie EXW organizacja producentów w stosownych przypadkach jako produkt wymieniony w części IX załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, który jest przygotowany i zapakowany, z wyłączeniem: podatku VAT; kosztów transportu wewnętrznego, w przypadku znacznej odległości między scentralizowanymi punktami składowania lub pakowania organizacji producentów a jej punktem dystrybucji, Państwa członkowskie uwzględniają stosowanie odliczeń od fakturowanej wartości w przypadku produktów fakturowanych na różnych etapach dostawy lub transportu oraz odpowiednio uzasadniają w strategii krajowej, jaką odległość uważa się za znaczną. W świetle ww. regulacji wartość produktów sprzedanych deklarowana przez wstępnie uznaną grupę producentów nie może uwzględniać kosztów transportu zewnętrznego, tj. kosztów transportu z terenu grupy (loco-grupa) do magazynu odbiorcy (odbiorcy zewnętrznego). Stosownej redukcji wartości sprzedaży netto, należy dokonać, gdy transport uwzględniony jest w cenie produktu, a dowóz do odbiorcy leży w gestii grupy producentów. Natomiast przy wyznaczaniu wartości produkcji sprzedanej, na podstawie której ustalana jest ww. pomoc finansowa, zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia 543/2011 stosuje się art. 50 ust. 1-4 i 7 oraz art. 50 ust. 6 zdanie pierwsze z uwzględnieniem niezbędnych zmian, tj. wartość produkcji sprzedanej danej grupy producentów oblicza się na podstawie produkcji samej grupy producentów oraz jej członków będących producentami i obejmuje ona wyłącznie te owoce i warzywa, w odniesieniu do których grupa producentów została wstępnie uznana. Do wartości produkcji sprzedanej wlicza się wyłącznie produkcję grupy producentów lub jej członków będących producentami, wprowadzoną do obrotu przez grupą producentów. W analizowanej sprawie we wniosku, w części D Przychody wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw nie został wypełniony m. in. punkt 5 dotyczący "Kosztów transportu w przypadku, gdy produkty były zafakturowane w innym miejscu niż na etapie "loco-grupa producentów". Skoro pozycja ta nie została przez skarżącą wypełniona organ zasadnie przyjął, iż nie występowały koszty transportu do odbiorców zewnętrznych lub że Grupa wystawiała odrębne faktury na przedmiotowe koszty. Podkreślić należy również, iż podpisując wniosek o przyznanie pomocy finansowej Grupa oświadczyła, iż zapoznała się z zasadami przyznawania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Mając na uwadze powyższe, należy uznać, iż dane zawarte we wniosku o przyznanie pomocy finansowej za drugie półrocze 2012 r. nie zawierały informacji o kosztach transportu. Prawidłowo wskazano na kwotę kosztów transportu zewnętrznego w wysokości 55.078,26 zł, jako nową okoliczność w sprawie, która istniała w dniu wydania decyzji o przyznaniu Grupie pomocy finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 86.781,81 za II półrocze trzeciego roku realizacji planu dochodzenia do uznania. Należy jednakże podkreślić w powyższym kontekście, iż z akt administracyjnych wynika, że przed wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2013 r. była przeprowadzona kontrola w zakresie wniosku Grupy za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej. Kontrola na miejscu miała za przedmiot m.in. ustalenie, czy wartość produktów sprzedanych nie obejmuje kosztów transportu zewnętrznego. Powyższe wynika z załącznika nr 6/251 do protokołu z czynności kontrolnych, w którym inspektorzy przeprowadzający kontrolę wskazali, że wartość produktów sprzedanych zadeklarowana we wniosku o przyznanie pomocy finansowej została skalkulowana na etapie "loco-grupa producentów", zaś w ustaleniach końcowych nie wpisano kodu pokontrolnego WA2, który potwierdzałby, że w odniesieniu do podmiotu kontrolowanego wartość produktów sprzedanych uwzględnia koszty transportu zewnętrznego. Organ wznowieniowy powinien zatem ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy wskazana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję ostateczną z dnia [...] kwietnia 2013 r., z uwagi na fakt, że nie wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Z uwagi na zakres kontroli na miejscu jako niewystarczające dla wykazania istnienia przesłanki wznowieniowej należy uznać przy tym zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzenie, iż nieprawidłowość w zakresie kosztów transportu dotyczyła podmiotów w całym kraju, a jej stwierdzenie wynikało z działań audytowych prowadzonych przez służby unijne. W związku z powyższym, Sąd w pierwszej kolejności uznał zasadność zarzutów zawartych w skardze naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił bowiem decyzję organu I instancji oraz zawiesił w tej części płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej, wskazując na art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011. Z treści tego przepisu wynika, że państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. W przedmiotowej sprawie Prezes ARiMR powołał się ww. przepis prawa unijnego w związku z wszczęciem przez Prokuraturę Regionalną w W. postanowieniem z [...] maja 2017 r., sygn. akt [...] śledztwa w sprawie doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ARiMR przez przedłożenie w tejże Agencji przez m.in. Grupę nierzetelnych dokumentów dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla otrzymania dofinansowania ze środków finansowych krajowych i Unii Europejskiej oraz wprowadzenia pracowników ARiMR w błąd co do rzeczywistej wysokości ponoszonych kosztów inwestycyjnych. Powołany przepis prawa europejskiego, jako akt wtórnego prawa UE, ma niewątpliwie charakter wiążący dla polskiego porządku prawnego, obowiązuje on bezpośrednio i nie jest tu wymagana dodatkowo jego transpozycja do prawa krajowego. Zasadniczym celem zawieszenia płatności na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z 24 czerwca 2015 r. w sprawie II GSK 1011/14 (publ. cbosa), że art. 115 ust. 2 ww. rozporządzenia jest przepisem prawa materialnego, a więc dotyczącym przesłanek, treści, powstania, zmiany lub zgaśnięcia prawa czy roszczenia. Zawieszenie płatności, o czym orzekł Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, nie dotyczy płatności już wypłaconej (w przedmiotowej sprawie kilka lat temu). Termin ten oznacza wstrzymanie wypłaty, wstrzymanie uprawnień do płatności na określony czas czy też wykluczenie możliwości jej przyznania. Z literalnego brzmienia omawianego przepisu wynika, że odnosi się on do płatności, które jeszcze nie zostały wykonane. Organ odwoławczy posłużył się przepisem art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 nie tylko do zawieszenia płatności w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej, ale również do uchylenia decyzji ostatecznej z [...] kwietnia 2013 r. W tym zakresie jednak należy zgodzić się ze skarżącą, że Prezes ARiMR uchylił się w swojej decyzji od rzetelnej oceny dopuszczalności zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Decyzję ostateczną uchyla się bowiem na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., gdy zajdzie co najmniej jedna z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. Przepis art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 został uchylony z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 79 pkt 3 w związku z art. 81 rozporządzenia 2017/891. Aktualnie w miejsce art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 wszedł przepis art. 60 rozporządzenia 2017/891, z którego wynika, że państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony (ust. 1). Przedmiotowe postępowanie nadzwyczajne zostało zainicjowane postanowieniem o wznowieniu z [...] października 2015 r. Organ administracji, wydając decyzję co do meritum sprawy we wznowionym postępowaniu, rozpoznaje sprawę na nowo. Zasadą jest zatem, że organ ten stosuje przepisy obowiązujące w chwili wydania decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organ administracji powinien jednak zastosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji, która została uchylona w wyniku wznowienia postępowania, jeżeli jest to decyzja deklaratoryjna, czyli stwierdzająca wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc. W konkluzji należy stwierdzić, że organ odwoławczy, zobowiązany na skutek odwołania do merytorycznego rozpoznania sprawy po raz drugi (art. 15 k.p.a.), nie rozważył dostatecznie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tylko uchylił w zaskarżonej części decyzję organu I instancji, ale nie orzekł co do istoty sprawy, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz uchylił w tej części decyzję ostateczną z [...] kwietnia 2013 r. oraz zawiesił w tej części płatność w sprawie wniosku Grupy, biorąc za podstawę art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. Jednocześnie dokonał błędnej wykładni ww. przepisu prawa unijnego, stosując go do płatności już wypłaconej i nie rozważając, czy może on być zastosowany, jeśli w dacie wydania zaskarżonej decyzji już nie obowiązywał. Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien uwzględnić powyższe uwagi Sądu, w szczególności jeszcze raz zbadać i uzasadnić w sposób dokładny i przekonujący, czy w sprawie zaszły podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 16 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji (punkt 1 wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 14 § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI