Orzeczenie · 2019-01-08

III SA/Łd 880/18Uchylenie kosztów egzekucyjnych niekonstytucyjność przepisów 11

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2019-01-08

NSAAdministracyjneWysokawsa

koszty egzekucyjneustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjność przepisówopłaty egzekucyjnePFRONWSAkontrola legalności

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości 19 358,41 zł. Koszty te powstały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec W. J. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PFRON. Wierzyciel zarzucił organom naruszenie przepisów, w tym art. 190 § 4 Konstytucji RP, poprzez stosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne w zakresie braku górnej granicy opłat. Wskazywał również na brak skuteczności egzekucji i nieproporcjonalność naliczonych kosztów. Organy administracji obu instancji uznały, że koszty zostały naliczone prawidłowo, powołując się na art. 64c § 4 u.p.e.a. (wierzyciel pokrywa koszty, gdy nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego) i twierdząc, że postępowanie w sprawie kosztów nie służy weryfikacji prawidłowości postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Podkreślił, że organy nie uwzględniły skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), który stwierdził niezgodność art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat. Sąd stwierdził, że organy nie zbadały adekwatności kosztów egzekucyjnych do poziomu skomplikowania czynności i nakładu pracy organu, co jest niezbędne do zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat a podjętymi czynnościami. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz zasad proporcjonalności i racjonalności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami po umorzeniu postępowania egzekucyjnego, gdy przepisy dotyczące opłat zostały uznane za problematyczne konstytucyjnie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy egzekucyjne mogą obciążać wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli przepisy regulujące wysokość tych kosztów zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne w zakresie braku górnej granicy opłat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie mogą obciążać wierzyciela kosztami w sposób nie uwzględniający skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego i nie badający adekwatności kosztów do podjętych czynności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo zastosowały przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych, nie uwzględniając wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, który wskazał na niekonstytucyjność przepisów w zakresie braku górnej granicy opłat. Organy powinny zbadać adekwatność kosztów do nakładu pracy i skomplikowania czynności, aby zachować racjonalną proporcję.

Czy zajęcie rachunku bankowego lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego jest skuteczne dla celów naliczenia opłat egzekucyjnych, nawet jeśli na rachunku brak środków lub egzekucja nie przyniosła rezultatu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie jest skuteczne z chwilą doręczenia zawiadomienia bankowi lub organowi rentowemu, niezależnie od faktycznego wyegzekwowania środków.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego, takiego jak zajęcie rachunku bankowego czy świadczenia, jest dokonana z chwilą doręczenia odpowiedniego zawiadomienia, a nie od momentu faktycznego wyegzekwowania środków. Brak środków na rachunku w chwili zajęcia nie wyklucza jego skuteczności formalnej i podstawy do naliczenia opłat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie aktu lub czynności w przypadku naruszenia prawa.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis regulujący wysokość opłat za czynności egzekucyjne, uznany częściowo za niekonstytucyjny.

u.p.e.a. art. 64 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący opłaty manipulacyjnej, uznany częściowo za niekonstytucyjny.

u.p.e.a. art. 64c § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja kosztów egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 64c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis stanowiący podstawę do obciążenia wierzyciela kosztami, gdy nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu zażaleniowym.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola zgodności z prawem działalności administracji.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki usuwania naruszenia prawa przez sąd.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Konstytucja RP art. 190 § 1